T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2015/63 Esas - 2022/891
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2015/63 Esas
KARAR NO: 2022/891
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:...
VEKİLLERİ:...
Av. ....
Av....
Av. ....
DAVALI: 1...
VEKİLİ: Av. ..
DAVALI: 2-..
DAVA: Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ: 08/02/2013
KARAR TARİHİ: 14/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 20/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili 08.02.2013 tevzi tarihli dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 22.02.2006 tarihinde 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedildiğini, ayrıca taraflar arasında akaryakıt bayilik protokolü ve bayilik ilişkisi kapsamında düzenlenen ve hukuki sonuç yaratan ek anlaşma ile davalı şirketin akaryakıt satış ve servis istasyonunun... markası ve...t kurumsal kimliği altında işletilmesi için intifa hakkını müvekkiline verdiğini, müvekkili şirketin davalı şirket tarafından işletilmekte olan ... İli,... parselde bulunan akaryakıt, otogaz satış ve servisi bulunan istasyonda 27.02.2016 tarihine kadar intifa hakkına sahip olduğunu, diğer davalı ...n ise müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında doğmuş ve doğabilecek tüm hak ve alacaklar yönünden garantör ve kefil olarak tüm sözleşme ve protokolleri imzaladığını, davalı şirket yetkililerinin sözleşmesinin 31. maddesine aykırı şekilde hisselerini devretmeye başladıklarını, bayilik sözleşmesinin 31. maddesinde "iş bu sözleşmeyle gerçek ve tüzel kişiye verilen bayilik, sözleşme süresinde aynı gerçek ve tüzel kişi tarafından ifa edileceğini, bayi,...'in yazılı iznini almaksızın, bayiliğini başka gerçek ve tüzel kişiye veya herhangi bir ortaklığa devredemez, bir başka ortak alamaz. Bayi, iş bu sözleşmeyle yüklendiği bayilik hizmetlerini bizzat ifa edecektir" hükmünün yer aldığını, ancak davalı şirketin hisselerini ...e devrettiklerini, davalı şirketin yeni hissedarlarının hisse devrinden hemen sonra ..... Noterliği'nin 13.08.2012 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini müvekkiline göndererek hiçbir haklı neden göstermeden sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini, akaryakıt bayilik sözleşmesinin haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tek taraflı olarak feshedilmesinden sonra intifa hakkı müvekkili şirkete ait olan akaryakıt istasyonu üzerinde başka bir dağıtım şirketi olan .... ile akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalayarak müvekkili şirket ile yapmış olduğu bayilik sözleşmesi ve diğer protokollere aykırı davrandığını, davalı şirketin kurumsal kimlik tabelaları ile yeni dağıtım şirketleri olan Termo firmasının kurumsal kimlik uygulamasını birlikte kullanmak sureti ile Petrol Piyasa Kanunu'na aykırı davrandığını, ariyet sözleşmesi gereğince müvekkiline ait olan ve davalı şirkete teslim edilen demirbaş eşyaların gelişi güzel sökülerek istasyonun bir tarafına terk edildiğini, bu durumun tamamen ülke çapında tanınan 5 büyük dağıtım şirketinden biri olan Alpet markasına çok büyük zarar verdiğini ve vermeye de devam ettiğini, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi ve bu sözleşme gereğince müvekkili şirketin davaya konu taşınmaz üzerindeki intifa hakkına dayanarak kullanım hakkını davalıya verdiğini, davalı şirketin müvekkili şirkete ait ürünleri satmayarak istasyonu atıl vaziyette bıraktığını ve sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilmesinden dolayı bayi-davalının başkaca dağıtım şirketlerinin ürünlerini satması üzerine müvekkili şirketin elde etmek istediği faydanın gerçekleşemeyeceğini belirterek; davalı şirketin hukuka aykırı olarak faaliyet göstermesi nedeniyle müdahalesinin men'i ve kal'ine, müvekkili şirketin intifa hakkına sahip olduğu taşınmazı fiilen kullanamaması, işletememesi ve/veya işletme hakkının devrinin sağlayamaması nedeniyle uğradığı kar kaybının ve diğer zararlarının şimdilik uğramış olduğu zarar ve ziyanın tazmini yönünden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 20.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı 31.07.2013 tarihinde ...i Başkanlığına sunulmak üzere ...... Mahkemesine sunduğu Temyiz talebi ile; ...... Mahkemesi'nin 21.02.2013 tarih ve... Karar sayılı görevsizlik kararının bozulmasını, söz konusu talep ile; Davalının gerçek kişi olup, tacir sıfatının bulunmadığı dolayısıyla temyize konu uyuşmazlıkta görevli yargı yeri ... hukuk mahkemesi olduğu belirtilerek mahkemenin görevsizlik kararının bozulması gerektiğini, 27/02/2006 tarih ve ... yevmiye numaralı resmi senetle 10 (on) yıl süreyle davacı şirket lehine konulan intifa hakkı, rekabet kurulu kararı uyarınca 18/09/2010 tarihi itibariyle hukuken geçersiz hale geldiği, bayilik sözleşmeleri ile bağlantılı ve onlarla birlikte değerlendirilen intifa, tapuyla şerh edilmiş kira ve benzeri uzun süreli sözleşmelerin sürelerinin 5 (beş) yıllık üst sınıra uygun hale getirilmesi gerekir denilerek davacı şirket intifa hakkının tapudan terkini için vekaletname tanzim edip gönderdiği ancak daha henüz intifa şerhi terkin edilmemişken nedeni anlaşılamayan bir şekilde vekilin azledildiği, davacı şirketin elatmanın önlenmesi, tazminat ve ecrimisil talebi "tümüyle kötü niyetlidir" denilmiştir. -.... ada/parselinde kayıtlı taşınmazın mülkiyeti davalı ...'a ait olup, üzerindeki akaryakıt istasyonu kira sözleşmesine müsteniden ...tarafından işletildiği belirtilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; intifa hakkından kaynaklanan elatmanın önlenmesine ve intifa konusu malların iadesi mümkün olmazsa bedelin iadesine ilişkindir.
.....numaralı kararı ile görevsizlik kararı verilerek Mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.
... sayılı kararı ile Mahkeme kararının görevsizlik kararı verilmesi gerektiği nedeniyle bozulduğu görülmüştür.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu "A. İntifa hakkı
I. Konusu
Madde 794- İntifa hakkı, taşınırlar, taşınmazlar, haklar veya bir malvarlığı üzerinde kurulabilir.
Aksine düzenleme olmadıkça bu hak, sahibine, konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlar.
II. Kurulması
Madde 795- İntifa hakkı, taşınırlarda zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri, taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile kurulur.
Taşınır ve taşınmazlarda intifa hakkının kazanılması ve tescilinde, aksine düzenleme olmadıkça, mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır.
Taşınmaz üzerindeki yasal intifa hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemiş olsa bile, durumu bilenlere karşı ileri sürülebilir. Tescil edilmiş ise, herkese karşı ileri sürülebilir.
III. Sona ermesi
1. Sona erme sebepleri
Madde 796- İntifa hakkı, konusunun tamamen yok olması ve taşınmazlarda tescilin terkini; yasal intifa hakkı, sebebinin ortadan kalkması ile sona erer.
Sürenin dolması veya hak sahibinin vazgeçmesi ya da ölümü gibi diğer sona erme sebepleri, taşınmazlarda malike terkini isteme yetkisi verir.
2. Süresi
Madde 797- İntifa hakkı, gerçek kişilerde hak sahibinin ölümü; tüzel kişilerde kararlaştırılan sürenin dolması, süre kararlaştırılmamışsa kişiliğin ortadan kalkmasıyla sona erer.
Tüzel kişilerin intifa hakkı, en çok yüz yıl devam edebilir." hükümlerini haizdir.
Rekabet Kurulu'nun, 2002/2 Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyet Tebliği gereği, bayilik sözleşmeleriyle birlikte yapılmış kira, intifa gibi sözleşmeler 5 yıllık grup muafiyetinden yararlanır.
Dosyamız arasına 22.02.2006 ve 22.02.2011 tarihli bayilik sözleşmeleri ve bayilik protokolü, 10 yıl süreli 27.02.2006 tarihli intifa hakkı resmi senedi dosyamız arasına alınıp, incelenmiştir.
23/07/2019 tarihli bilirkişi raporundan özetle, Davaya konu olan ... İli, Mamak İlçesi, Gülseren-İmar Mahallesi, 37610 ada, 12 parselde bulunan ve üzerinde akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonu kurulu bulunan taşınmaza tarafıma verilen yetki üzerine 18.07.2019 saat 10:00 da gidilerek , mahalde faaliyet olup ...kurumsal kimlik altında akaryakıt ve otogaz satış faliyeti göstermektedir. .....parselde bulunan ve üzerinde akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonunun 2.363 m” alana kurulu olup, üzerinde 3 pompa bulunmaktadır. Pompaların 2 si akaryakıt ve 1 LPG pompasıdır. İşletmeye ait 3 adet depo mevcuttur bunlardan 2 si akaryakıt ve 1 LPG deposudur. Akaryakıt depoları 30 m3 ve 90 m3 olup 30 m3 olan Benzin deposu olarak ve 90 m3 olan Mazot deposu olarak kullanılmaktadır. LPG deposu ise 10.000 m3'dür. Yaptığım araştırmada faliyette olan akaryakıt ve otogaz satış ve servis istasyonlarının kalem kalem fiyat tespiti yapılmadığı, bulunduğu konum, depo hacmi ve pompa sayısının fiyatı belirleyeceği, dava konusu istasyonun rapor tarihi itibari ile 15.000,000,- TL değer edeceği, dava tarihi olan 01.02.2013 tarihi itibari ile ise 5.000.000- TL'dir. Kurulu bir tesisi ile bir bayilik sözleşmesi yapıldığında tesisin 15 günde gerekli değişim ve dönüşümler yapılarak hazır hale getirilebileceği, Boş bir arasa üzerine ise ruhsat ve kurulumunun 6 ay süreceği " şeklinde kanaat bildirmiştir.
17/03/2020 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle, dava konusu istasyon hacim ve işletme bakımından büyük olmaması nedeniyle 3 ay kurulumunu alır, günümüz şartlarında ruhsat 3 ayda da alınabilir , dolayısıyla toplam maksimim kurulum süresi 6 ay olduğu kök raporumuzda belirtildiğini, istasyonun değeri bulunduğu konum, depo hacmi ve pompa sayısının fiyatı belirleyeceği ifade edildiğini, yaptığım araştırmada kalem kalem fiyatlandırma olmayacağı total fiyat olacağından fiyatlandırma bu şekilde yapılmıştır. ” şeklinde kanaat bildirmiştir.
05/05/2021 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle, ... kararlarına göre Akaryakıt satış istasyonun bulunduğu yere ilgili şirketin (davacının) çok yakın bir bayisi olup olmadığı, kurulacak yerde yüzde kaç satış yapabileceği vs… değerler, etüd konusudur, güvenilir kurum ve kuruluşlara böyle bir etüd çalışması yaptırıldığında, bu etüd çalışması tarafımdan değerlendirilir. Dava konusu istasyon hacim ve işletme bakımından büyük olmaması nedeniyle 3 ay kurulumunu alır, günümüz şartlarında ruhsat 3 ayda da alınabilir, dolayısıyla toplam maksimim kurulum süresi 6 ay olduğu kök raporumuzda belirtildiğini, raporda işin layıkı, hakkaniyet için makul ve ideal süreler verildiğini ancak iş keyfiyete ve alalade şekilde 1 yılda da 2 yılda da yapılır. " şeklinde kanaat bildirmiştir.
Dava konusu intifa hakkı 27.02.2006 tarihinde 10 yıl süre ile tesis edilmiş olup, süresi 27.02.2016 tarihinde dolmuştur. Bu nedenle el atmanın önlenmesi davası konusuz kalmıştır. Dava açılması tarihinde intifa hakkı mevcut olduğundan davacının dava açmasında hukuki yararı bulunduğundan bu talep yönünden davacı lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir.
Davacının dava konusu petrol istasyonunun mahrum kalınan kar nedeniyle meydana gelen zarar yönünden konu hakkında EPDK'dan davacının bölgedeki istasyonları araştırılmış, davacının dava konusu istasyon yakınlarında birden fazla istasyonun bulunduğu bilgisi alınmıştır. Yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda davacının dava konusu petrol istasyonunun yakınında petrol istasyonu bulunması nedeniyle 30 günlük kar kaybı olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi raporlarında 1 günlük kar kaybının 202,79.TL olduğu, 30 günlük kaybın 30x202,79.TL=6.083,70.TL olduğu mahkememizce hesaplanmış olup, bu tutar üzerinden davacının kar mahrumiyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Müdahalenin meni talebinin konusuz kalması sebebi ile karar verilmesine yer olmadığına,
6.083,70-TL mahrum kalınan karın dava tarihinden itibaren işleyecek avansa faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 415,58-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 341,55-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 74,03-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 6.083,70-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 24,30-TL Başvuru Harcı, 341,55-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 365,85.TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 1.950,00-TL Bilirkişi ücreti, 521,10-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.471,10-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 751,67-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı... Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/12/2022
Katip ...
Hakim 1...
BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR