T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
... GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/218
KARAR NO: 2022/176
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI/K.DAVALI :....
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI/K.DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - Av. ... - ....
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/03/2017
KARAR TARİHİ: 10/03/2022
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 10/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.Davacı/Karşı davalı vekili iddiasında özetle; Davalı yan ile "... (200 adet ayaklı, 2800 adet ayaksız toplam 3000 adet) ve Çelik Konstrüksiyon bina ve çatı/cephe panel kaplama işleri" için 21.01 2016 tarihinde anahtar teslimi sözleşme yapıldığını, sözleşmeye göre ödenmesi gereken bedelin KDV dahil toplam 1.430.000.00 TL olduğunu, davalı yanca bugüne kadar 889.663,38 TL ödeme yapıldığını, bakiye 540.336.42 TL alacaklarının olduğunu, sözleşmenin 12/d maddesi uyarınca ödemelerin gecikmesi durumunda, geciken her hafta için KDV hariç sözleşme bedelinin (1.211.864,40 TL) %4'lük oranında cezai şartın işletileceğinin kararlaştırıldığını, işin aksaması ve ilerlememesinin nedeninin davalının müvekkilden önce inşaat alanında yapması gereken ön hazırlıkları yapmaması olduğunu, şantiye sahasının hazır olduğunun ancak 28.02.2016 tarihli e-posta ile müvekkiline bildirildiğini, hazır denilen alanda 10 günlük daha ekstra çalışma yapıldığını, tüm bu gecikmeye rağmen müvekkili şirketin işi 2016 Nisan ayının 2. haftasında teslim ettiğini, teslimden sonra 22.04.2016 tarihindeki davalının yolladığı e-postada işin yapıldığının, ancak davalıyı tatmin etmediğinin anlaşıldığını, taahhüdün amacının, işin sözleşmeye ve tekniğe uygun bir şekilde yapılması olduğunu, 04/04/2016 tarihli e-postada bahsedilen konunun raf sisteminin galvaniz kaplaması olduğunu, kaplamanın ilk halinin işin tekniğine uygun olduğu halde, davalı/karşı davacının başka bir firmadan galvaniz kaplama talep etmesi üzerine, sözleşmede bu yönde hiçbir belirleme olmamasına rağmen galvaniz kaplama işinin firma değişimi nedeniyle işin uzadığını, 22.04.2016 tarihli e-postada bahsedilen “lamaların kotunda olmaması ve S'li bir şekilde deforme olması” ile ilgili sorumluluğun tamamen davalı/karşı davacıda olduğu, alt yapı işleri kapsamında dökülen betonun usulünce dökülmemesinden kaynaklı olduğunu, sözleşme ve eki projelerde paletler ile ilgili herhangi bir kilo standardı bulunmadığını, bazı paletlerde pim merkezlenmelerinde 0,5-1 mm hata olduğunu, buna ilişkin davalının talebi üzerine tamir işleminin yapıldığını, hatalı palet sayısının 3000 paletlik siparişte %10'u geçmediğini, davalının elinde olan numune paleti müvekkile bir türlü teslim etmediğini, müvekkili şirketin teslim ettiği paletlerin halen aktif olarak davalı yanca kullanıldığını, kabule engel bir ayıbın olmadığını, 24.08.2016 tarihli e-postanın, müvekkil şirketin, davalı/karşı davacıdan sözleşme bedelini talep etmesi üzerine atıldığını, 26.11.2016 tarihli e-postada belirtilen istifleme hatasının makineden kaynaklandığının yapılan incelemede anlaşıldığını, makinede yapılan ayar neticesinde sorunun ortadan kalktığını, İtalyan bir firmaya yaptırılan makinenin Haziran 2016'da kurulduğu halde tesliminin hala yapılmadığını, eski binadan çıkan panellerin kullanılmasının nedeninin, sözleşmedeki “Çatı/Cephe Kaplama: Mevcut binaya bağlantı yapılacak olmasından dolayı binanın bir yan cephesi sökülerek yeni binaya adapte edilecektir. Diğer kısımların tamamı 40 mım kalınlıkta poliüretan dolgulu panel ile kaplanacaktır. Fiyatı 174.250,00.-TL” düzenlemesinin olduğunu ve sözleşmeden kaynaklandığını, raf aralarının branda ile bölünmesi ve branda kapı ile kapatılması işleminde sözleşmeye göre “hava geçişi olmaması” gibi bir şartın olmadığını, sözleşmeye göre raf sisteminde hava geçiş boşluğu olmamasının istenildiğini, branda kapı sisteminin herhangi bir ihtirazı kayıt olmaksızın yanlar arasındaki sözleşmeyi imzalayan Y...'ın şirket çalışanı kardeşi ...a 25.01.2017 tarihinde teslim edildiğini, paletlerin kabulünün yapıldığını ve sözleşmenin 7. maddesinde açıkça 6-7-8-9 sıradaki çeklerin paletlerin oluru alındıktan sonra teslim edileceğinin yazıldığını, sözleşmede olmamasına rağmen yapılarak davalıya teslim edilen işlerin bedelinin toplam 142.435.-TL+ KDV olduğunu, bu işlerin; çelik ve panel kaplama ilavesi (mevcut eski karo makinesinin fabrika binası 2 aks uzatımı 242 m2) bedeli 88.330,00 TL, 21.01.2016 tarihli yazılı sözleşmede adı geçen raf sisteminin yanına kazan dairesi ve buhar makinesi yeri yapımı için 1 aks uzatılması 82 m2 bedeli 34.030 TL+KDV, yeni fabrika binası için eski binanın kullanılması öngörülen, ancak binanın yerinin değişmesi nedeniyle kullanılamayan 4 adet kolonun yerine dikilen yeni 4 adet kolon bedeli 14.525,00 TL+KDV, fabrika arazisinde mevcut ... makinenin eğdiği palet taşıyıcıların yerine verilen 60 adet yeni palet taşıyıcı bedelinin 1.200,00 TL+KDV olduğunu, belirtilerek, sözleşme bakiye bedelinden kaynaklanan alacağına ilişkin şimdilik 50,000,00 TL, cezai şart alacağı için şimdilik 25.000,00 TL, sözleşme dışı işlerden kaynaklı alacak için şimdilik 25,000.00 TL'nin sözleşme bakiye alacağı için vade tarihinden itibaren, diğer alacaklar için ise dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 26/09/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile talep arttırımı yapmış; sözleşmeden kaynaklanan bakiye alacak talebini 540.336,42 TL'ye, sözleşme dışı işlerden kaynaklanan alacağa yönelik talebini 129.508,30 TL'ye, cezai şarttan kaynaklanan alacak talebini 1.634.285,84 TL'ye yükseltmiş, bakiye alacağa ve sözleşme dışı işlerden kaynaklanan alacağına temerrüt tarihi olan 29/11/2016, cezai şarttan kaynaklanan alacağına ise 29/06/2018'den geçerli avans faizi ugulanmasını talep etmiştir.
2.Davalı/Karşı davacı vekili savunmasında özetle; Dava dilekçesinde talep edilen miktarlar belirli olduğundan, kısmi dava olarak açılamayacağını, davacı tarafla aralarında akdi ilişkinin bulunduğunu, davacının yaptığı imalatların hatalı olduğunu, işlerin süresinde yapılmadığını, bu konuda taraflar arasında e-posta ile yazışmalar yapıldığını, davacının tüm uyarılara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bunun üzerine noterden eksik ve ayıplı imalatlar konusunda ihtar çekildiğini, davacı tarafından düzenlenen 02/03/2017 tarihli 174831 nolu 829.675,00,-TL bedelli, 02/03/2017 tarihli 174832 nolu 168.073,30-TL bedelli faturaların kabul edilmeyerek ihtarname ekinde gönderildiğini ve sözleşmeye
aykırılıkların,hatalı ve eksik imalatların derhal giderilmesinin ihtar edildiğini, bu sebeple davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddi gerektiğini, davacının kusurlu davranışları ve sözleşmeye aykırılıkları nedeniyle müvekkilinin büyük zararı olduğunu, halihazırda imalatında %30 dan fazla bir kaybının söz konusu olduğunu, sözleşmeye ve şartnameye uygun imalat yapılmadığını, ayıplı ve noksan imalat yapıldığını belirterek, davacının açmış olduğu kısmı davanın şartları oluşmadığından, öncelikle harcının ikmaline karar verilmesini, aksi takdirde haksız davanın reddini, karşı davaları yönünden, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK 107. maddesine göre şimdilik sözleşmenin 12-d maddesine göre sözleşme bedelinin % 4'ü oranında ceza şart taleplerine yönelik 10.000,00.-TL, işin ifası sırasında 4 ay boyunca müvekkili şirkete ait forkliftin davacı-k.davalı tarafından kullanılması sebebiyle 5.500.00-TL kira bedelinin tazminine, karşı davalarının şartları itibariyle müvekkili şirketin zararının belirlenmesinin bu aşamada mümkün olmaması sebebi ile 10.000,00 -TL zararın tazminine, lehlerine hüküm altına alınacak taleplerine sözleşmeye göre işin teslim edilmediği tarihten itibaren 3095 S.K. 2/2. maddesi uyarınca işleyecek avans faizinin uygulanmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili 30/12/2021 tarihli talep arttırım dilekçesi ile; Cezai şart taleplebini 81.714,29-TL, işin ifası sırasında 4 ay boyunca müvekkili şirkete ait forklift davacı/karşı davalı tarafından kullanılması sebebiyle 5.500,00-TL kira bedelinin tazmini, müvekkili şirketin zararına yönelik 10.000,00-TL zararın tazminini, taleplerine sözleşmeye göre işin teslim edilmediği tarihten itibaren 3095 S.K.'nun 2/2. maddesi uyarınca avans faizi uygulanmasını talep etmiştir.
3.Deliller: Tarafların dayandıkları tüm deliller celbedilmiş, tarafların dayandığı tanıkla dinlenmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
3.1.Davacı tanıkları yeminli ifadelerinde özetle; Ben işin başından sonuna kadar işin başında olduklarını, Sözleşmede kararlaştırılan işleri taahhüt edilen şekilde yaptıklarını, eserleri teslim ettiklerinde her hangi bir itirazla karşılaşmadıklarını, ilk olarak külleme raf sistemini teslim ettiklerini, daha sonra paletleri teslim ettiklerini, paletleri teslim ettikten sonra üç bin tane paletten dönerken en fazla üç dört tane palette makinenin durduğunun, palette yüzde otuz kırk fire olduğunun söylendiğini, kontrol ettiklerinde yarım paketten daha az bir fire olduğunu gördüklerini, bu firenin ARGE çalışması tam bitmemiş yeni kurulan bir makinede tolere edilebilir bir fire olduğunu, külleme raf sistemini uygularken saha ile projenin uyuşmadığını, 20 günlük çalışma sonrası problemi giderdiklerini, teslimattaki gecikmenin kendi imalatlarından kaynaklanmadığını, sahadan kaynaklandığını, davalının sahayı uygun şekilde hazırlamamasından kaynaklandığını, keşif tarihi itibari ile 2 yıldır sistemin çalıştığını, 2 yıl sonra paletin eğik olduğunun söylendiğini, başta böyle bir şikayetin olmadığını, teslimden 5-6 ay sonra ayarların ve tadilatların yapıldığını, şikayetlerin giderildiğini, davalının sözleşmede olmayan işleri de yaptırdığını, belirttiği ücreti ödemediğini,
Davalı tanıkları ise yeminli ifadesinde özetle; Dava konusu imalatın alt yapının vazıyet planı ile aynı olduğunu, sözleşmedeki proje ile farklı olduğunu, en büyük problemin raf kısmıda olduğunu, imalatı kabul etmek için İtalyanların fabrikaya gelip yapılan imalatı görüp, onay vermelri halinde gerekli ödemeyi yapacaklarını, İtalyanların belirttikleri tarihte gelip kontrolleri yapmadılarını, bu kontroller yapılmadığı için teslimat yapılmış olmasına rağmen üretime geçemediklerini, bu şekilde sürecin uzadığını, fakat sonrasında gelip kontrol edildiğinde raflarda kot farkı olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine yeniden davacı ile iletişime geçtiklerini, sonrasında düzeltmelerin olup olmadığını bilmediklerini, İtalyanlar onay verdikten sonra raf sistemi ve taleplerin çalışmaya başladığını, fakat istenilen randımanda çalışmadığını, kot farkının alt yapı ile ilgili bir problem olduğunu, işi teslim ederken kot farkı ile ilgili herhangi bir sorun olmadığını, kendilerinin yapması gereken herhangi bir işi davacının yapmadığını, kot farkından kaynaklanan problemin makinenin altındaki pimlerle oynayarak düzeltilebilir şekilde olduğunu, sözleşmedeki proje ile uygulama projesi arasındaki ölçü farkının alan darlığından dolayı karşılıklı anlaşılarak küçültüldüğünü,
Beyan etmişlerdir.
3.2.Hükme Esas Alınan 11/07/2021 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle: Sözleşmede yer alan karo üretim binası ve kürleme raf sistemi ve finger cat raylarının işe ait sözleşmeye uygun olarak yapıldığı, ilaveten finger car raylarının düzeltilmesi çelik konstrüksiyona 2 aks ilave bedeli, buhar kazanı ve HESS makine için 60 adet palet taşıyıcının da sözleşme dışı iş kapsamında yapıldığı, sözleşme harici işlerin bedelinin ; Çelik konstrüksiyon 2 aks bedeli 92.476,80 TL, buhar kazan odası 11.076,00 TL, finger car rayları ilave işçilik bedeli 5.000,00 TL, HESS makine için 60 adet palet taşıyıcı bedeli 1.200,00, TL olmak üzere toplam 109.752,80 TL olduğu, bu bedelden cephe kaplama malzemesi karşılığı minha 9.760,50 TL, cephe kaplama montaj bedeli minha 2.733,50 TL, kutu profil değiştirme bedeli 2.000 TL düşüldüğünde toplam (95.258,80 TL) KDV dahil 112.405,38 TL olduğu, paletlerde kullanılan profiller ve dizaynı palet uçlarında projede öngörülen kademe kısmı dışında projesine tam uyumlu yapıldığı, kademe kısmındaki farklılık sonucu ise projesindeki mukavemet değerlerinden daha düşük bir kesit elde edilmediği, dolaysıyla deformasyonların kademedeki bu farklı imalattan kaynaklandığını söylemenin mümkün olmadığını, paletlerdeki deformasyonların kullanım hataları ve sürekli yüklemeye bağlı beklenen dezenfermasyonlardan kaynaklı olduğu, ancak işe ait sözleşmede garanti süresi 12 ay olduğundan ve bu 12 aylık süreye denk gelen sürede tespit yapılmadığından dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında tespit edilen 164 adet paletin kesin hesaptan düşmesinin makul bulunduğunu, sözleşme konusu işlerin proje ve şartnamesine göre teslimini yapıldığı kabul edilmekle ve fazla yapılan imalatlar ile 164 adet paletin bedelinin minha edilmesi sonucu davacı/k.davalının ifa edilen işlerden kaynaklı alacağının (sözleşme bedeli 1.430.000 TL+sözleşme dışı iş bedeli 112.405,38 TL + palet hurda bedeli 4.920 TL -ödeme minha 889.663,58 TL- 164 adet palet bedeli minha 39.906,67 TL) = 617.755,13 TL olduğu, sözleşmede yer teslim tarihi belirtilmediği, sözleşme tarihi olan 21.01.2016 tarihi ile işin süresinin başladığının kabulü gerektiği, sözleşmenin “teslim yeri ve süresi” başlıklı 5. Maddesindeki düzenlemede “ Sözleşme konusu imalatlar, raf bölümü; 01 Mart 2016 da montaj başlayacak, en geç 31 Mart 2016 da bitecektir. Bina; Mart 2016 başında hazır olacak, makinanın mekanik montajından hemen sonra da bitecektir. Paletlerin 2000 adedi 30 Nisan 2816 da, 1000 adedi 30 Mayıs 2016 da hazır olacaktır, söz konusu malzemelerin tamamımın nakliyesi FİRMA tarafından yapılacaktır, çelik paletlerin nakliyesi de FİRMA ya ait olacaktır.” şeklinde olduğu, sözleşmeye göre paletlerin son partisinin teslimi 30.05.2016 olarak öngörüldüğü, işin süresinin sözleşmede gün olarak belirtilmese de tarih olarak belirtildiği, herhangi bir nedenden dolayı tesliminin yapılamaması durumunda göz önüne alınması gereken süre gün olarak sözleşme tarihi olan 21.01.2016 tarihi ile paletlerin son partisinin teslimi olan 30.05.2016 tarihi arasındaki süre olan 130 gün olduğu, davalı tarafından davacıya gönderilen 28.02.2016 tarihli mailde raf binasının alt betonunun hazır olduğu bildirildiğine göre yer tesliminin 28.02.2016 tarihinden önce tam olarak yapılmadığının kabulünün gerektiği, bu durumda 21.01.2016 tarihiyle 28.02.2016 tarihi arsındaki 38 günlük sürenin iş bitim tarihi olan 30.05.2016 tarihine eklenmesi ve yeni iş bitim tarihinin 07.07.2016 olarak belirlenmesi gerektiği, 20.06.2016 tarihindeki epostada yer alan “.. paletlerin ne ölçü ne de kilo olarak proje ile alakası yok, nisan sonumda planladığımız üretim haziran sonunda bile sayenizde zor...” ifadesinden paletlerin teslim edildiği davacı tarafından telim edildiğinin kabulü şeklinde yorumlansa da paletlerin teslim edildiği ancak tamamının mı yoksa bir kısmının mı telsim edildiğinin anlaşılamadığı, davalının 889.663,58.-TL ödediği, buna göre 30.07.2016 tarihli faturanın karşılığının ödendiğinin kabulü gerektiği, diğer faturaların 02 Mart 2017 tarihli olduğu, halde 30/01/2017 tarihli çekin ödenmesinin davalı açısından muaccel hale gelmediği, bu çek dahil olasa bile muaccel hale gelen tutar 600.000,00 TL +130.000,00=730.000,00.-TL yapmakta olup, ödemeler toplamının 889.663,58.-TL olduğu, ödemeler açısından davalı/k.davacının temerrüttünün olmadığı, davalı/k.davacının ödemeler açısından temerrüdünün olmaması iş bitim tarihinin davalının geç teslimi nedeniyle 7 Temmuz 2016 olarak güncellenmesine rağmen işlerin bitirildiği tarihin davacının kendi kabulünde olduğu üzere 21 Ocak 2017 olması nedeniyle işlerin geç teslim edildiğinin kabulü gereklidir. Gecikilen sürenin ise 21.01.2017 tarihi ile 07.07.2016 tarihi arasındaki 198 gün olduğu, Bu durumda davalı/k.davacının geç teslim nedeniyle talep edebileceği cezai şart tutarının sözleşmenin 12. maddesinde gecikilen her hafta için %4 öngörüldüğünden: (1.430.000*%4/7)*198 gün=1,617,942,86.-TL olacağı, ancak bu tutarın sözleşmede cezalı çalışma süresine ilişkin bir tespit bulunmayıp, 198 gün için hesaplanan bu gecikme cezası bedelinin bile üstünde olduğundan, sözleşmenin ayakta olduğu gözetilerek, borçlunun mahvına sebebiyet vermeyecek makul bir sürenin tespiti gerektiği, 10 günlük cezalı çalışma süresinin makul olduğu değerlendirilerek, (1.430.000*%4/7)*10 gün=81.714,29 TL olarak hesaplandığı, davalı/k.davacının forkliflerin davacı tarafından kullanıldığını ispatlar delil sunamadığı, davacı tarafından kusurlu 164 adet palet bedeli olan 39.906,67 TL'den palet hurda bedeli olan 4.920 TL düşüldüğünde davalının 34.986,67 TL alacağının olduğu belirtilmiştir.
4.Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirilmesi, hükme esas gerekçe;
Asıl ve karşı dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
Davacı, davalı iş sahibi ile aralarında olan sözleşme kapsamında, yüklendiği işi sözleşme ve teknik şartnameye uygun tamamlayarak teslim ettiğini, teslimdeki gecikmenin davalının yükümlüklerini süresinde ve gereği gibi yerine getirmemesinden kaynaklandığını, sözleşme dışı işlerinde yaptırıldığını, sözleşme kapsamındaki bedelin tam ödenmediğini belirterek, sözleşmeden kaynaklanan bakiye iş bedelini, cezai şart bedelini ve ilave iş bedelini talep etmiş, davalı ise davacı tarafından işin süresinde tamamlanmadığını, yapılan işlerin eksik ve ayıplı olduğunu belirterek, kendisi aleyhine açılan davanın reddini, karşı dava olarak; sözleşme kapsamında cezai şart alacağının, müvekkili şirkete ait forkliftin davacı-k.davalı tarafından kullanılması sebebiyle kira bedelinin tahsilini, işin süresinde ve sözleşmeye uygun yapılmaması sebebi ile oluşan zararının tazminini istemiştir.
Dosyada bulunan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında ... İli Çubuk İlçesi Fatih Mahallesi, Yazır Caddesi, No:4. 116 ada, 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde, "Kürleme Raf Sistemi, Çelik Palet (200 adet ayaklı, 2800 adet ayaksız toplam 3000 adet) ve Çelik Konstrüksiyon bina ve çatı/cephe panel kaplama işleri yapılması için 21.01.2016 tarihinde anahtar teslimi eser sözleşmesi yapıldığı, davacının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu, sözleşme bedelinin 1.430.000.00 TL olarak kararlaştırıldığı, sözleşmenin feshedilmediği, eserin iş sahibine teslim edildiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasında yargılamaya esas olarak, tarafların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz ve sözleşme ve teknik şartnameye uygun yerine getirip getirmediği, cezai şart şartlarının oluşup oluşmadığı, tarafların alacağının olup olmadığı konusunda ihtilaf bulunmaktadır.
Taraflar arasında aktedilen sözleşme eser sözleşmesi olup, eser sözleşmesinde yüklenicinin, işin sözleşmeye uygun olarak, eksiksiz ve zamanında teslim etmesi, iş sahibinin ise sözleşmede kararlaştırılan bedeli ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Eksik ve kusurlu imalat bulunması halinde, iş sahibinin sözleşmeden dönme veya eksik ve kusurları ile birlikte kabul ederek bedelde indirim talep hakkı bulunmaktadır. Eserin süresinde teslim edilmemesi durumunda ise iş sahibi sözleşmeyi fesih etmeyerek işin ifasını yükleniciden talep ederek varsa sözleşmesinde öngörülen cezai şart talebinde de bulunabilir.
Davacı yaptığı işe karşılık (KDV dahil) 30.07.2016 T. 014449 nolu 600.325,00.-TL bedeli, 02.03.2017 T. 174832 nolu 168.073,00.-TL bedeli, 02.03.2017 T. 174832 nolu 829.675,00.-TL bedeli faturaları düzenlemiş, mali müşavir bilirkişi raporuna göre davacı yükleniciye 889.663,58.-TL ödeme yapılmıştır. Davalı/k.davacı ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı/k.davalı yüklenici tarafından kendisine keşide edilen 02.03.2017 T. 174832 nolu 168.073,00.-TL bedeli ve 02.03.2017 T. 174832 nohu 829.675,00.-TL bedeli faturaları itiraz ederek iade etmiştir.
Dava konusu iş anahtar teslimi, götürü bedelli sözleşme olduğundan ve işlerin teslimi bakımından taraflar arasında herhangi bir ihtilaf olmadığından, davacının sözleşme konusu bedeli talep etme hakkı vardır. Ancak kusurlu imalat iddiası nedeniyle alacak miktarının belirlenmesi için varsa kusurlu imalat bedelinin belirlenerek, sözleşme bedelinden tenzili gerekir. Ayrıca davacı, iddia ettiği varsâ ilave işlerin ise Yargıtay İçtihatları doğrultusunda piyasa rayiçlerine göre bedelinin davacı alacağına ilavesi gerekir.
Cezai şart, Sözleşmenin 12. maddesinde; “...Tarafların mutabık kaldığı ve sözleşmede yer alan termin programına uyulmaması, teslimat ve montajda meydana gelecek gecikmeler için aşağıda belirtilen cezalar uygulanır. Geciken her hafta için KDV hariç sözleşme tutarının % 4'ü iş sahibi'nin ödemeleri süresinde gerçekleştirmemesi (a-b-e) maddeleri firma lehine uygulanacaktır." şeklinde düzenlenmiştir.
Dosya kapsamına uygun, denetlenebilir hükme esas alınan ve yukarıda özetlenen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacının sözleşme kapsamında yüklendiği işlerin; karo tesisine ait çelik bina, kürleme raf sisteminin ve çelik raylar ile 200 adet ayaklı ve 2800 adet ayaksız toplamda 3000 adet çelik palet imalatı olduğu, davacının yüklendiği bu işleri sözleşmeye uygun olarak yaptığı, bu işlere ilaveten finger car raylarının düzeltilmesi çelik konstrüksiyona 2 aks ilave bedeli, buhar kazanı ve HESS makine için 60 adet palet taşıyıcının da sözleşme dışı iş kapsamında yapıldığı, götürü bedelli sözleşme bedelinin 1.430.000.00 TL olduğu, sözleşme dışı yapılan işlerin bedelinin 112.405,38 TL olarak hesaplandığı, davalının toplamda 889.663,58.-TL ödeme yaptığı, hatalı üretilen 164 adet palet bedelinin 39.906,67 TL
olduğu, palet hurda bedeli 4.920 TL olduğu, buna göre davacı yüklecinin bakiye iş bedelinin (sözleşme bedeli 1.430.000 TL+ palet hurda bedeli 4.920 TL -ödeme minha 889.663,58 TL - 164 adet palet bedeli minha 39.906,67 TL) = 505.349,75 TL, sözleşme dışı iş bedeli 112.405,38 TL olmak üzere toplam 617.755,13 TL alacağının olduğu anlaşılmakla, bu miktar üzerinden asıl davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmedilen bu alacağın 75.000 TL'si yönünden dava tarihinden, 542.755,13 TL yönünden ıslah tarihi olan 26.09.2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiş, davacının fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Karşı davaya yönelik olarak; bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, işin bitim tarihinin davalının geç teslimi nedeniyle 7 Temmuz 2016 olarak güncellenmesine rağmen işlerin bitirildiği tarihin davacının kendi kabulünde olduğu üzere 21 Ocak 2017 olması nedeniyle işlerin geç teslim edildiğinin kabulü gerektiği, gecikilen sürenin 21.01.2017 tarihi ile 07.07.2016 tarihi arasındaki 198 gün olduğu, bu durumda davalı/k.davacının geç teslim nedeniyle talep edebileceği cezai şart tutarının sözleşmenin 12. maddesinde gecikilen her hafta için %4 öngörüldüğünden: (1.430.000*%4/7)*198 gün=1,617,942,86.-TL olacağı, ancak bu tutarın sözleşmenin ayakta olduğu gözetilerek, Yargıtay içtihatlarına göre borçlunun mahvına sebebiyet vermeyecek makul bir sürenin tespiti gerektiği, bilirkişi heyetinin tespit ettiği 10 günlük cezalı çalışma süresinin makul olduğu, buna göre cezai şart tutarının (1.430.000*%4/7)*10 gün=81.714,29 TL olarak hesaplandığı, bu miktar üzerinden davanınkabulü gerektiği, davalı/k.davacının forkliflerin davacı tarafından kullanıldığını ispatlar delil sunamadığı, bu sebeple forklif kira bedeline yönelik talebin reddi gerektiği, hatalı üretilen paletler yönünden davalı/k.davacının zararının asıl davada davacı bakiye hakediş alacağından düşüldüğü, bunun dışında zararın ispatlanılamadığı bu sebeple bu yöndeki talebin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Kısa kararda karşı davada karşı davacının, "forklif kira bedeline" ve "sözleşmeden doğan zararına" yönelik talebine yönelik hüküm kurulması sehven unutulmuştur. Gerekçeli karar henüz yazılmadan davalı karşı davacı vekili 11/03/2022 tarihli dilekçesi ile HMK.'nin 305/A maddesi uyarınca bu talepleri yönünden hükmün tamamlanması istenilmiştir. HMK.'nin usul ekonomisine yönelik 30. ve hükmün tamamlanmasına yönelik 305/A maddeleri birlikte değerlendirilerek, yukarıda açıklanan gerekçelerle karşı davada karşı davacının, "forklif kira bedeline" ve "sözleşmeden doğan zararına" yönelik talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-ASIL DAVADA:
a) Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Bakiye iş bedeli 505.349,75 TL, sözleşme dışı iş bedeli 112.405,38 TL olmak üzere toplam 617.755,13 TL'nin, 75.000 TL yönünden dava tarihinden, 542.755,13 TL yönünden ıslah tarihi olan 26.09.2020 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
b) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 42.198,85 TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 39.348,79 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.850,06 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
c)Davacı tarafından yapılan 39.380,19 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d)Davacı tarafça yapılan 324 TL tebligat ve posta gideri, 4.700 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.024 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 1.408,08 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
e)Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir edilen 47.937,76 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
f)Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına takdir edilen 88.323,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
2-KARŞI DAVADA:
a)Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
81.714,29 TL cezai şart bedelinin karşı dava tarihi olan 21.04.2017 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsil edilerek, karşı davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
b)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.581,90 TL nispi karar ve ilam harcından, dava dosyasında peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 1.665,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.916,42 TL harcın davalıdan alınıp Hazineye gelir kaydedilmesine,
c)Davacı tarafından yapılan 1.919,28 TL harç giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
d)Davacı tarafından yapılan 232,38 TL tebligat ve posta gideri, 300 TL keşif araç ücreti, 7.500 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.032,38 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 6.751,68 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
e)Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir edilen 11.422,86 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
f)Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına takdir edilen 5.100 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
3-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
(E-imzalıdır)
Üye ...
(E-imzalıdır)
Üye ...
(E-imzalıdır)
Katip ...
(E-imzalıdır)