T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
...GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/247
KARAR NO: 2022/446
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - Av. .....
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 04/04/2017
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 09/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.Davacı vekili iddiasında özetle; Davacının 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş Kamu İktisadi Kuruluşu olduğu, hizmet binası ile işletmekte olduğu hava meydanların da özel güvenlik ve temizlik hizmetlerini başka şirketlere yaptırdığını, bu bağlamda Milas-Bodrum Havalimanı'nın özel güvenlik hizmetlerinin davalı tarafından verildiğini, davalı şirket bünyesinde çalışmakta iken iş akitlerine son verildiği iddiasıyla bir kısım işçiler tarafından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, UBGT ve yıllık ücretli izin alacakları ile her türlü işçilik hak ve alacaklarının tahsili istemiyle açılan davalar ve bu kararların kesinleşmesi neticesinde İcra Müdürlüklerine ödemeler yapıldığını, davalı ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşmelerin ekinde yer alan teknik şartnamelerde bu ödemelerden davalının sorumlu olduğu, davacı Kuruma sorumluluk yüklenemeyeceğine dair düzenlemenin bulunduğunu, davacı Genel Müdürlük tarafından ödenen 472.813,25-TL’nin davalı firma ile imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili için ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22433 sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibinin, davalı şirket tarafından yapılan itiraz üzerine durdurulmasına karar verildiğini belirterek,
davalı şirketin itirazın iptali ile icra takibinin devamına, %20 icra inkar tazminatının davalı borçludan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı vekili savunmasında özetle; Davaya konusu ile aynı işçilik alacağı ödemeleri ile ilgili olarak ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde 10 adet dava açıldığını, bu nedenle davanın derdest olarak açıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davacının iradesi ile sonlandırıldığını, bu hususta davalı şirkete bir insiyatif verilmediğini, davalı şirkete yetkisi ve insiyatifi olmayan bir konuda sorumluluk yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu, iş akitlerinin davacı tarafından feshedildiğini, dava dışı işçilerle yapılan hizmet sözleşmelerinin ihale dönemiyle sınırlı belirli süreli iş sözleşmesi olduğunu, sözleşmenin birkaç defa yenilenmiş olmasının bu sözleşmelerin belirli süreli olma özelliklerini değiştirmediğini, davalı şirketin söz konusu işçilik alacakları ile ilgili herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, asıl ve tek sorumlunun sözleşmede asıl işveren olarak bulunan davacı genel müdürlüğe ait olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davalı şirketin sorumluluğuna gidilecekse 1/2 oranında sorumlu tutulması gerektiğini, taraflar arasında alt işveren üst işveren ilişkisinin bulunduğu belirterek davanın reddine karar verilmesi istemiştir.
3. İddia, savunma ve delillerin birlikte değerlendirilmesi, hükme esas gerekçe:
Dava, işçi alacaklarına ilişkin üst işverence ödenen bedelin rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.
Açılan davada davacının asıl işveren olarak, davalı şirketin alt işveren olarak çalıştırdığı dava dışı işçilere mahkeme kararları ve icra takipleri üzerine ödediği işçilik tazminat ve alacaklarının davalı şirketten rücuen tahsilini talep etmiş, davalı ise ödenen bedellerden sorumluluğunun olmadığı savunması ile davanın reddini istemiştir.
Tarafların dayandığı deliller, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22433 sayılı dosyası ile işçi alacaklarına yönelik mahkeme dosyaları ve alacağın tahsili için yapılan icra takip dosyaları getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22433 sayılı dosyasında; alacaklının ... Genel Müdürlüğü, borçlusunun .... olduğu, 402.994,46-TL asıl alacak ve 31.12.2014-23.11.2016 tarihleri arası için 69.818,79-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 472.813,75-TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlu vekili tarafından icra dosyasına sunulan 05.12.2016 tarihli dilekçe ile icra takibine itiraz edilmesi üzerine 07.12.2016 tarihinde icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Davacı Genel Müdürlük ile .... Arasında imzalanan sözleşmelerde; ‘Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları’ başlıklı 22. ve 23. maddelerinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür. Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SGK Mevzuatı, diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ne yüklenemez.” hükmüne yer verildiği,
İdari Şartnamelerin 'Diğer Hususlar' başlıklı bölümünde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür. Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SGK Mevzuatı, diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ne yüklenemez.” hükmüne yer verildiği,
Teknik Şartnamelerin ‘Yüklenici Firmanın Yükümlülükleri’ başlıklı 10.5. maddesinde, “Yüklenici, çalıştırdığı Özel Güvenlik Personelinin her türlü özlük haklarını karşılamak, (yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre) ödemek ve personelin can güvenliğini sağlamak zorundadır. Bu konularda .../Havalimanı Başmüdürlüğünün hiçbir sorumluluğu yoktur.” hükmüne, 10.11. maddesinde, “Yüklenici, istihdam ettiği Özel Güvenlik personelinin; İş Kanunu, SSK Mevzuatı, diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı ve sorumlusudur. Personelin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen Özel Güvenlik personeline ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ye yüklenemez.” hükmüne yer verildiği görülmüştür.
Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre; İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. Davalı şirketin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumluluğu açısından şirketle sözleşme ilişkisi kurulmuş olmasının yeterli kabul edildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alındığında, davacı tarafından, dava dışı işçilere yapılan ödemelerin tamamından davalının sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada; Davacı Genel Müdürlüğün, 402.994,46-TL'yi davalı şirketten talep edebileceği, ödeme tarihinin 31.12.2014 tarihi olarak kabul edilmesi halinde, icra takip tarihi olan 23.11.2016 tarihine kadarki işlemiş yasal faiz 68.862,37-TL olarak hesaplanmıştır.
Somut olayda tüm bu delillere göre; Dosya kapsamına uygun, denetlenebilir bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre davanın kısmen kabulü ile, davalının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22433 Esas numaralı icra dosyasında yapılan takibe yönelik itirazın kısmen iptali ile takibin 402.994,46 TL asıl alacak ve 68.862,37 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 471.856,83 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, alacağın likit olması sebebi ile hükmolunan 471.856,83 TL alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 94.371,36 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalının ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22433 Esas numaralı icra dosyasında yapılan takibe yönelik itirazın kısmen iptali ile takibin;
402.994,46 TL asıl alacak ve 68.862,37 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 471.856,83 TL üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Hükmolunan 471.856,83 TL alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 94.371,36 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 32.232,54 TL nispi karar ve ilam harcından dava dosyasında peşin alınan 8.074,47 TL harcın mahsubu ile kalan 24.158,07 TL harcın davalıdan alınıp Hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 8.105,87 TL harç giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 236,40 TL tebligat ve posta gideri, 4.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.236,4 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 4.227,83 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir edilen 40.642,84 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına takdir edilen 143,46 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
9-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
(E-imzalıdır)
Üye ...
(E-imzalıdır)
Üye ...
(E-imzalıdır)
Katip ...
(E-imzalıdır)