T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/639 Esas - 2022/609
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2018/639 Esas
KARAR NO: 2022/609
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI...
...
DAVALI:...
DAVA: Menfi Tespit-Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak
DAVA TARİHİ: 17/09/2018
KARAR TARİHİ: 21/09/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit-Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili tarafından verilen 17.09.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin "... Teknik Üniversitesi Kongre ve Kültür Merkezi yapım işi" nin yüklenicisi olduğunu, söz konusu yapım işi ile ilgili olarak beton temini konusunda davalı ile 06.11.2017 tarihinde "Beton Alım-Satım Sözleşmesi" nin imzalandığını, sözleşmeye göre beton alımı 07.11.2017 tarihinde başlayacağını ve siparişlerin haftalık verileceğini, sözleşme ile beraber satıcı konumundaki davalıya ileri tarihli çeklerin verildiğini, yeterli siparişin iletildiğini ve peyderpey beton temininin yapıldı sözleşmesel ilişkinin devam ettiği zaman dilimi içerisinde, davalıya yine beton siparişinde bulunulduğunu ve 28.06.2018 tarihinde ileri tarihli dava konusu çekin verildiğini, anılan çekin; ...Bankası Yıldız Ticari şubeye ait, 3500974 nolu, 26.11.2018 vadeli, keşide yeri ..., 190.000,00 TL bedelli olduğunu, anılan çekin davalı tarafça teslim alındığını, çekin davalıya verilmesinin akabinde çeşitli zamanlarda muhasebesel kalemler dahil 50.000,00 TL tutarında beton temin edildiğini, beton ihtiyacının tekrar hasıl olduğu bir dönemde, dava konusu çek ödemesi kapsamında sipariş için davalıya ulaşılmak istenmiş ancak davalı şirket yetkilileri ve çalışanlarına ulaşılamadığını, müvekkilinin 140,000,00 TL kadar betonu temin edemediğini, davalı tarafından müvekkil şirkete bu kısımla ilgili fatura gönderilmemiş olması da bu durumun kanıtı olduğunu, bunun üzerine 11.09.2018 tarihinde davalıya ... 10. Noterliği kanalı ile ihtarname keşide edildiğini, söz konusu ihtarnamenin 12.09.2018 tarihinde davalının daimi çalışanına tebliğ edildiğini, anılan ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını, müvekkilinin taahhüdü altında olan işi süresinde ve sağlıklı bir şekilde idareye teslim edebilmek adına mükerrer şekilde başka bir beton firması ile anlaşmak zorunda kaldığını ve mağduriyet yaşadıklarını, kısmen bedelsiz kalan çekten dolayı müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitinin müvekkilinin ticari hayatı için çok büyük önem arz ettiğini, açıklanan sebeplerle; tedbiren ...Bankası Yıldız Ticari Şubeye ait, 3500974 nolu, 26.11.2018 vadeli, keşide yeri ... olan, 190.000,00 TL bedelli çekin 140.000,00-TL lik kısmının bankalarca davalıya ve/veya çek hamillerine ödenmemesine, bu hususta banka ile yazışma yapılmasına, İİK 72/2 'ye göre bu çek ile ilgili icra takiplerinin ve ihtiyati hacizlerin durdurulması yönünde öncelikle teminatsız kabul edilmemesi halinde takdir edilecek oranda teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verilmesine, netice itibariyle dava konusu çekin 140.000,00 TL lik kısmı için müvekkil şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talebi ile iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
Davacı vekili tarafından verilen 11.04.2019 tarihli dilekçesinde özetle: çekin vadesi geldiği için ve müvekkilinin ticari itibarının sarsılmaması için icra takibi de olmadan davaya konu çek'in ödendiğini, dava dışı bir firma aracılığıyla davalı ile müvekkili arasında mal alış verişinin olduğunu ve müvekkilinin alacığının 90.941,81 TL ve düştüğünü, ancak davalının bu miktarı geri ödemek için girişimde bulunmadığını, müvekkilinin davalıya verdiği çekin karşılığında 90.941,81 TL lik mal ve hizmeti almadığını ve anılan miktar kadar davalıdan alacaklı durumda olduğunu, açıklanan sebeplerle; davanın tamamen ıslahıyla davaya alacak davası olarak devam edilmesini, 90.941,81 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerdeki avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili tarafından verilen 22.04.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle: davacı şirket ile müvekkili arasında beton alım satımına ilişkin sözleşme yapıldığını, taraflar arasında sözleşmesel ilişki bulunduğunu, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı edimini ifa etmediğine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin konkordato başvurusu yaptığını ve 3 aylık geçici mühlet süresi içerisinde olduğunu, huzurdaki dava bakımından ... Asliye Ticaret mahkemesi 2019/179 esas sayılı dosyanın sonucunun beklenmesinin gerektiğini, açıklanan sebeplerle; davanın reddine, aksi kanaatin varlığı halinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/179 esas sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; Menfi Tespit- Ticari Satımdan Kaynaklı Alacak Davasıdır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu "Menfi tesbit ve istirdat davaları:
Madde 72 – (Değişik: 18/2/1965-538/43 md.)
Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.
Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur." hükümlerini haizdir.
08/05/2022 tarihli mali müşavir bilirkişi raporundan özetle, davalı şirkete ait 28.06.2018 tarihli, 008788 seri nolu tahsilat makbuzunda; davaya konu çekin, teslim alındığına ait davalı şirket kaşesinin üstünde ...ismi ve imza görselinin bulunduğu, davacı şirketin, davalı şirketi kaytıladığı 320 Satıcılar Hesabı 320.001.DO20 Alt hesap muavin defter cari hesap bakiyesine bağlı olarak; 29.08.2018 tarihi itibariyle davacı şirketin, davalı şirketten 140.731,05 TL'lik alacağının bulunduğu, 21.02.2019 tarihi itibariyle ise davacı şirketin, davalı şirketten 90.941,81 TL'lik alacağının bulunduğu, " şeklinde kanaat bildirmiştir.
Davacı vekilinin Mahkememize verdiği ıslah dilekçesinden özetle, müvekkil şirket tarafından davalıya verilen çekten dolayı müvekkilin 140.000,00-TL kadar davalıya borçlu olmadığının tespiti için her ne kadar tedbir talepli menfi tespit davası ikame etmiş isek de çekin ödenmemesi için tedbir talebimiz reddedilmiş olup çek vadesi geldiğinde bankalar nezdindeki ticari itibarın ve kredibilitenin bozulmaması için ödenmek zorunda kalınmıştır. Bu sebeple işbu davaya alacak davası olarak devam etme zorunluluğu doğmuş olup; davanın tamamen ıslahıyla, (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) 90.941,81-TL' nin dava tarihinden itibaren işleyen ticari işlerdeki avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamız arasına taraflar arasında imzalanan beton alım sözleşmesi, ihtarname, çek tevdii bordrosu, çek fotokopisi alınıp, incelenmiştir.
Taraflar arasında 06.11.2017 tarihinde beton alım satım sözleşmesi imzalanmış, davacı davalıdan inşaat işinde kullanmak üzere C16 cinsi beton için m3'üne 110.TL+KDV; C30 cinsi beton için 115.TL+KDV olmak üzere 1.030.000.TL+KDV üzerinden beton alımı yapacak, ödemeleri 243.080.TL bedelli her ayın 26 sında ödenmek üzere 5 adet çekle yapacaktır. Son çek ödeme günü 26.06.2018'dir. Taraflar arasındaki alım satıma ilişkin ticari ilişki devam etmiş, ilgili sözleşme aynı şartlarla yenilenmiştir. Davacı davalıdan ilgili sözleşmeye istinaden yeni sipariş vermiş, siparişe istinaden 190.000.tl tutarındaki çeki davalıya teslim etmesine rağmen davalı tarafından davacıya taahhüt edilen beton verilmeyerek sözleşmeye aykırı davranılmıştır.
Davacı tarafından her ne kadar dava 190.000.TL tutarlı çekten kalan 140.000.TL borcun olmadığına dair menfi tespit davası olarak açılmışsa da, dava devam ederken dava konusu çek davacı tarafından ödendiğinden, davacı tarafından dava tam ıslah ile ve aradan geçen zamanda bir kısım beton alımının da gerçekleşmesi neticesinde 90.941.81.TL üzerinden alacak davası olarak devam edilmesi istenilmiştir.
Bilirkişi marifetiyle tarafların kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, davacının davalıdan 90.941,81.TL alacağının bulunduğu tespit edilmiş olup, açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.
Dava ilk olarak 140.000.TL üzerinden ikame edilmiş, süreçte davacı tarafından dava konusu çek bedeli davalıya ödenmiş olup, dava bu tutar üzerinden konusuz kalmış hükmündedir. Bu nedenle dava açılış tarihi itibariyle davacının dava açmasında hukuki yararının bulunduğu, dava açıldığı tarihte 140.000.TL alacağının bulunduğunun bilirkişi marifetiyle de tespit edilmesi nedeniyle davalıyı konusuz kalan tutar için yargılama gideri ve vekalet ücretinden de sorumlu tutmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 90.941,81-TL tutarındaki alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2--Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.212,24-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.390,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.821,39-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 22.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 2.390,85-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 214,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.640,75.TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde ve taraflar hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/09/2022
Katip...
Hakim ...
BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR