T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2019/412 Esas
KARAR NO: 2022/117
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI: ... - ... ...
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 31/07/2019
KARAR TARİHİ: 08/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilidava dilekçesind e özetle; Davacı şirket, distribütör ve davalı arasında 01.03.2014 tarihinden geçerli olmak üzere Açık Satış Noktası Sözleşmesi tanzim ve imza edildiğini, sözleşmenin ikinci maddesine göre davacı şirketin yetkilendirdiği bayi veya distribütör vasıtasıyla aracılığını yaptığı bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı; üçüncü maddesinde davacı şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 25.500 litre miktarındaki ürünü satmayı; sözleşmenin yedinci maddesinde önceden bildirip yazılı onayını almadan sözleşme sürecinde faaliyet alanını ve nevini değiştirmemeyi, işyerini başkasına devir ve temlik etmemeyi, kiralamamayı ve yeni ortak almamayı veya ortak değiştirmemeyi, bu durumlarda en az 30 gün önceden şirkete yazılı bilgi verilerek onayını almayı ve işbu sözleşmedeki tüm şartları yeni şahıslara da kabul ettirmeyi; 10/b maddesinde bira satışına ilişkin faaliyetleri kısmamayı, bira satışını azaltacak eylemlere girmemeyi, 10/c maddesinde bira satışlarının süreklilik arz edecek şekilde yapılabilmesi için gerekli satış belgesi, ruhsat, vs gibi her türlü dikkat ve özeni her türlü mali külfeti de tarafına ait olacak şekilde yerine getirmeyi, sözleşme konusu ürünleri TAPDK. Toptan Satış Belgesi sahibi yetkili bölge distribütöründen almayı, kabul ve taahhüt ettiği, davacı şirket tarafından davalı tarafa sözleşmenin 12. Maddesine göre 15.975,00 TL'lik katkının nakit olarak yapıldığı ancak sözleşme devam etmesine ve davacı tarafın uyarılarına rağmen davalının sözleşme konusu bira ürünlerini Mayıs 2014 ayından sonra satın almadığı, bulundurulmadığı, işyerini kapattığı ve faaliyeti sonlandırdığı, 01.03.2014 tarihinden geçerli sözleşme konusu bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almadığı, 29 Mayıs 2014 tarihinden itibaren ise davacı şirketin yetkilendirdiği bayi veya distribütörden hiç ürün satın almadığı, işyerini kapattığı, sözleşmenin 2, 3, 5, 10/b, 10. maddelerinin ihlal edildiği anlaşıldığı, bu hususun delillerle sabit olduğu, davaya konu sözleşmenin 20. maddesine göre işleticinin veya birlikte çalışanların işbu sözleşme hükümlerinde yer alan yükümlülükleri yerine getirmediği veya taahhütlere uymadığı takdirde ihtar olmaksızın davacı tarafın sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmeye, katkının ödenmemiş kısmını elinde tutarak ödememeye ve işleticiden davaya konu sözleşmenin 21. maddesinde belirtilen her türlü hak ve alacaklarıyla birlikte uğradığı her türlü zararı talep etmeye ve her türlü yasal yola başvurmaya yetkili olduğu, davalının fesihten dolayı şirketten veya bayi/distribütörden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunamayacağı, 21. maddesinde; işletici sözleşme süresince işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya sözleşmede belirtilen hükümlere uymaması veya sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde, kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği, şirket bayi/distribütöre borçlar veya bu yerlerden aldığı mali yardım, katkılar ve her türlü sabit yatırım harcamaların tümünü ve uygulanan ıskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş faizi de dahil olmak TC Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz ile nakden veya defaten itirazsız ödemeyi ve ayrıca şirkete 12.000,00 ABD Doları cezai şart ile birlikte kar kaybı da dahil olmak üzere uğranılan zararları itiraz etmeksizin nakden ödemeyi, cezai şartın tenkisini talep etmemeyi kabul ve taahhüt ettiği, Sözleşmenin 20 ve 21. Maddelerinin uygulama koşulları oluştuğundan, ... 15. Noterliği'nin 30 Ekim 2018 tarih ve 12904 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği, sözleşmenin feshine davalının sebep olduğundan 12.000,00 ABD Doları cezai şart tutarının Türk Parası Kıymetini Koruma Kanunu uyarınca 02.01.2018 tarihli efektif satış değeri 3.7776 TL üzerinden Türkiye İstatistik Kurumu'nun her ay için belirlediği TÜFE esas alınarak 58.416,47 TL cezai şartın ve aktarılan 15.975,00 TL nakit bazlı katkı tutarlarının verildikleri tarihten itibaren işlemiş ticari faiz de dahil olmak üzere TC Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde ödenmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağı, kanundan ve sözleşmeden doğan başkaca hakları saklı kalmak kaydıyla ihtar edildiği, İhtarnamenin semeresiz kalması karşısında ....Müdürlüğü'nün 2019/3328 sayılı dosyasından icra takibine geçildiği, ödeme tebliğ üzerine davalı tarafından sözleşmedeki imza kabul edildiği ancak geçerli neden ileri sürmeksizin borca, faiz oranına, işlemiş ve işleyecek faize, borcun tüm ferilerine ... İcra Dairesinin yetkisine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, İcra takibine itirazın haksız ve dayanaksız olduğu, davalının TMK. m.2'de yer alan dürüstlük kurallarına, TTK m.2'de yer alan basiretli iş adamı gibi hareket etme ilkesine aykırı davrandığı, itirazın davacı tarafın hak ve alacaklarına kavuşmasını engellemeye, geciktirmeye yönelik olduğu, davalı tarafın davacıya karşı beyanlarının soyut olduğu, takip konusu alacağın muaccel olduğu ve davalı borcu ödemede temerrüde düştüğü, davalı tarafından sebepsiz ve haklı neden açıklanmaksızın icra takibine itiraz edildiği, Davalı tarafın davaya konu sözleşmenin her sayfasını imzaladığı fakat sözleşme hükümlerinin davalı tarafından yerine getirilmediği, arabuluculuğa başvurulduğu ancak sonuç alınamadığı, beyanla, arz ve izah edilen sebeplerle; başkaca ve fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının ayrıca saklı kalmak kaydıyla, itirazın iptalini, takibin takip talebindeki koşullarla devamını, itiraz konusu alacağının %20'sinden az olmamak üzere lehlerine tazminata hükmedilmesini, yargılama masraf ve harçları ile vekalet ücretinin daval tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı taraf cevap dilekçesu sunmamıştır.
Davalı tarafın 03.12.2019 ve 23.12.2019 tarihli beyan dilekçelerinde özetle; Dava konusu işyerini yeni mal sahibinin satın almasından dolayı tahliye sonucu sözleşmenin geçerliliğini yitirdiğini, Bayındır. 1. Sokak 11/11'deki işyerinin kapandığını, yeni işyerinin ... numarada olup bu işyeri ile ilgili herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını, yapılan tespitte burasının tahliye edildiğini, Yaşar Acar isimli kişinin lokal olarak bu işyerini işletmek üzere Kaymakamlığa müracaat ettiğini, bunun ... ... Ticaret Mahkemesinin 2018/458 Değişik İş sayılı dosyasıyla belirlendiği halde tarafına açılan davanın konusuz kaldığını, sözleşme konusu işyerinin 2016 yılında tahliye edildiğinin de tespit edildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 4
DELİLER VE GEREKÇE
Dava, davacı tarafından davalı ile aralarında açık satış sözleşmesi olduğu ve bu sözleşme uyarınca davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranması nedeniyle uğranılan zararın ve sözleşmeden doğan hakların tahsiline yönelik başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
....Müdürlüğü'nün 2019/535328 Esas Sayılı Dosyası'nın incelenmesinde; Alacaklı ...Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. tarafından borçlu ... aleyhine cari hesap alacağından kaynaklanan işlemiş faiz dahil toplam 85.235,38 TL tutarındaki alacağını tahsili amacıyla takip başlatıldığı, borçlunun borca ve imzaya itirazı ile takibin durdurulduğu görülmüştür.
... ... Ticaret Mahkemesi'nin 2018/458 D.İŞ sayılı dosyası celp edilmiştir. Dosyanın incelenmesinde; dosya kapsamında hazırlanan15.01.2019 tarihli bilirkişi raporunda; keşfi yapılan... adresinde herhangi bir işletme bulunmadığı, 2015 ya da 2016 yılında “Ekin Cafe”nin adresten tahliye edildiği, keşif anında tespit isteyenin her hangi bir ürününü bu adreste satılmadığı ve ürüne dair herhangi bir emare, reklam ya da ilanın bulunmadığı tespit edilmiştir.
Dava dışı ... Merkez Paz. Ve Dağ. İnş. Tic. Ltd. Şti'ye müzekkere yazılarak taraflar arasındaki distribütörlük ilişkisini gösterir sözleşme ve eklerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş gelen müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Davacı şirket, davalı ... dava dışı .... Ltd. Şti. arasında 27/02/2014 tarihli sözleşme akdedildiği görülmüştür.
Çankaya Vergi dairesine müzekkere yazılarak , davalının davaya konu ... Kızılay /... adresinde bulunan işletmesine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş gelen müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
25/02/2020 tarihli celsenin 4 nolu ara kararı gereğince davaya konu fatura ve sözleşmeleri ekli isticvap davetiyesinin davalıya ihtaratlı davetiye ile çıkarılmasına karar verilmiştir.
Dosyanın konusunda uzman mali müşavir bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere davacı alacağının tespiti yapılması istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
05/02/2021 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; iddia, savunma ile dosyaya sulan delillerin ve davacı tarafa ait ticari defter ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında imzalanan Sözleşmenin 8. maddesinde; İşleticinin (davalı), Şirkete (davacı) önceden bildirip yazılı onayını almak kaydıyla, herhangi bir nedenle işyerini başka bir adrese taşıyarak, faaliyet alanını yeni yerinde devam ettirmek zorunda kalsa dahi sözleşme hükümlerinin aynen geçerli olacağının hüküm altına alındığı, hal böyle olunca davalının ileri sürmüş olduğu adres değişikliği meydana gelmiş olsa dahi davalının sözleşmede belirtilen 28.500 litre satma yükümlülüğünün devam ettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davalının 28.500 litre bira satmayı taahhüt ettiği, davacı yanın, bu miktarda satışın olmadığını ileri sürdüğü, hal böyle olunca, ispat külfetinin, sözleşmesel olarak 28.500 litre bira satma taahhüdü altına giren davalıda olduğu ancak davalı tarafından, ne kadar bira satıldığına ilişkin bir açıklama yapılmadığı ve buna ilişkin bir belgenin de dava dosyasına sunulmadığı, davacının ticari defter kayıtlarına göre, davalının 2.400,00 litre bira satın aldığı, bu durumda. davalının taraflar arasında imzalanan sözleşmede taahhüt altına girdiği 28.500,00 litre miktarın altında alım yaptığının tespit edildiği, Mahkemece, davalının kusurlu davranışları ile sözleşmenin feshine neden olduğuna kanaat getirilmesi halinde, davalının 12.000 USD tutarındaki cezai şartı ödemekle yükümlü olduğu, davacının 17.03.2019 takip tarihi itibariyle cezai şart tutarı için talep edebileceği tutarın 54.645.531 TL cezai şart 583,88 TL cezai şart işlemiş faiz olmak üzere 55.229,39 TL olduğu, davacının takip tarihi itibariyle fatura karşılığı ödemiş olduğu katkı tutarı için talep edebileceği tutarın 15.974,94 TL fatura karşılığı yapılan katkı ödemeleri ve 170,69 TL katkı ödemeleri işlemiş faiz olmak üzere 16.145,63 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından davalı ...'a gönderilen ... .... Noterliği'nin 01988 yevmiye numaralı 08.02.2019 tarihli ihtarnamesine ilişkin 08.02.2019 tarihli Noterlik Makbuzunun tetkikinden, ihtarname giderinin 305.03 TL olduğu, takip dosyasının ekinde yer alan ... ... TicaretMahkemesinin 2018/458 Esas sayılı dosyasına ilişkin 11.12.2018 tarihli Tevzi Formunda gider avansı toplamının 878,80 TL olduğu, bu çerçevede Mahkemece sözleşmenin feshinde davalının kusurlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde. 17.03.2019 takip tarihi itibariyle 54.645,51 TL cezai şart 383,88 TL cezai şart işlemiş faiz, 15.974,94 TL fatura karşılığı yapılan katkı ödemeleri 170,79 TL katkı ödemeleri işlemiş faiz, ... ... Ticaret Mahkemesinin 2018/458 Esas sayılı dosyasına ilişkin 878,80 TL mahkeme masrafı ve 305,03 TL ihtarname gideri olmak üzere toplamda 72.558,85 TL üzerinden takibin devamının gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
İcra takibinde işlemiş faiz talebi de bulunduğundan dosyanın bilirkişiye tevdii ile temerrüt tarihi esas alınarak takip tarihine kadar olan işlemiş faiz hesabı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş gelen bilirkişi ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
15/10/2021 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; Mahkemece, davalının kusurlu davranışları ile sözleşmenin feshine neden olduğuna kanaat getirilmesi halinde, davalının 12.000 USD tutarındaki cezai şartı ödemekle yükümlü olduğu, davacının 17.03.2019 takip tarihi itibariyle cezai şart tutarı için talep edebileceği tutarın 54.645,51 TL anapara (cezai şart tutarı) ve 583,88 TL işlemiş faiz olduğu, davacının takip tarihi itibariyle fatura karşılığı ödemiş olduğu katkı tutarı için talep edebileceği tutarın 15.974,94 TL anapara ve 170,69 TL işlemiş faiz olduğu, Davacı ... Ticaret A.Ş. tarafından davalı ... 'a gönderilen ... 15. Noterliği'nin 01988 yevmiye numaralı 08.02.2019 tarihli ihtarnamesine ilişkin 08.02.2019 tarihli Noterlik Makbuzunun tetkikinden, ihtarname giderinin 305,03 TL olduğu, takip dosyasının ekinde yer alan ... ... Ticaret Mahkemesinin 2018/458 Esas sayılı dosyasına ilişkin 11.12.2018 tarihli Tevzi Formunda gider avansı toplamının 878,80 TL olduğu, bu çerçevede, Mahkemece sözleşmenin feshinde davalının kusurlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde, icra takibinin 71.804,28 TL anapara, 754,57 TL işlemiş faiz üzerinden devamının gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
2004 sayılı İİK 67. Maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği, bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlunun; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklının; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edileceği hüküm altına alınmıştır. İş bu davanın süresinde açıldığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi gereklerinin yerine getirilmediği iddasına dayalı davalı/borçluya karşı başlatılan icra takibine ilişkin itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talep etmiştir. Somut olayda her ne kadar davalı sözleşmedeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmiş ise de, isticvap davetiyesinin gereklerini yerine getirmediği, duruşmadaki beyanlarında davacı tarafla sözleşme akdettiğini, sözleşmeye konu adreste sözleşme akdedildiği tarihte faaliyet gösterdiği sonraki süreçte ilgili yerden taşındığını beyan ettiği anlaşıldığından imza itirazına itibar edilmemiştir. Sunulan bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatiyle söz konusu kök rapor ve ek rapor hükme esas alınmıştır. Davalı tarafın taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak ticari faaliyetine son verdiği, 8. Maddesine göre iş yerinin taşınmasının haklı neden sayılamayacağı, sözleşmedeki asgari alım taahhüdüne uymadığı, davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği ve Sözleşmenin 20 ve 21. Maddeleri gereğince ödediği katkı paylarını ve cezai şartın tahsilini davalı taraftan tahsil istemi yerinde olduğu, davacı tarafından ihtarnamenin davalıya tebliğinden itibaren verilen 3 günlük sürenin eklenmesiyle davalının 15/02/2019 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşıldığından, temerrüt tarihinden itibaren takip tarihine kadar cezai şart ve katkı tutarına ilişkin işlemiş faiz de dahil edilerek davanın kısmen kabulüne, takibe dayanak alacak likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; davalının arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı anlaşılmakla, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11 uyarınca davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davalının ....Müdürlüğü'nün 2019/3328 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin,
-54.645,51-TL cezai şart alacağı ve 583,88-TL işlemiş faizi, 15.974,94-TL katkı tutarı asıl alacağa ve 170,69-TL işlemiş faizi, 305,03-TL ihtarname masrafı ve 878,80-TL değişik iş dosyası masrafı olmak üzere toplam 72.558,85-TL yönünden devamına, asıl alacağın 70.620,45-TL'sine takip tarihinden itibaren avans faizi, 1.183,83-TL'sine takip tarihinden itibaren yasal faizi işletilmesine,
2-Hükmolunan 72.558,85-TL'nin %20'si olan 14.511,77-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 4.956,50-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.029,43-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.927,07-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 10.233,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL Başvuru Harcı, 1.029,43-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.073,83TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 900,00-TL Bilirkişi ücreti, 355,70-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.255,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320-TL'nin davalıdan, tahsili ile hazineye irat kaydına,
9- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/02/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza