T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2020/471 Esas
KARAR NO: 2022/868
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALILAR: 1- ... - ... - ...
2- ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ...
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 08/10/2020
KARAR TARİHİ: 09/12/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 09/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, özetle; Orta Anadolu Kalkınma Ajansının 2016 Yılı Orta Anadolu Kalkınma Gelişen Sanayi Mali Destek Programı (Referans No: RT72/16/GS1) kapsamında proje teklif çağrısı yaptığını, bu çağrı için son başvuru tarihinin ise 25.04.2016 olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 24/03/2016 tarihli; müvekkilinin davalı şirkete Orta Anadolu Kalkınma Gelişen Sanayi Mali Destek Programı kapsamında destek hibesi almaya hak kazanmasına ilişkin danışmanlık hizmeti sunmayı, davalının müvekkiline bedel ödemeyi taahhüt ettiği danışmanlık sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin imzalanması için davalı şirketin yönetim kurulu tarafından alınan ortaklar kurulu kararıyla diğer davalı ...'ın yetkili kılındığını, müvekkili şirketle yapılan danışmanlık hizmet sözleşmesi şartlarının da belirlendiğini, yine ortaklar kurulu kararıyla işbu sözleşmenin onaylandığını, internet sitesinde duyurular kısmında hibe sonuç duyurusu yayımlandığını, davalı borçlu şirketin hibe almaya hak kazandığını, hibe sahibi ile 24/03/2016'da sözleşme imzalayıp davacı müvekkilinin danışmanlığıyla hazırladığı projenin kalkınma ajansı tarafından hibe verilmeye değer görüldüğünü, müvekkili şirketçe sözleşmesel edimlerin yerine getirilmesine rağmen davalıların, sözleşmeden doğan hizmet bedelini ödeme borcunu ifa etmediğini, Müvekkili tarafından davalıya bilgi verilmesine ve ödeme yapılmasının istenilmesine rağmen ödemeye ilişkin herhangi bir irtibat kurulmadığını, bu nedenle de itirazın iptaline konu icra takibinin başlatıldığını; ancak davalı borçluların sırf takibi sürüncemede bırakmak için itiraz ettiklerini, belirterek davalı borçluların ... 25. İcra Müdürlüğü 2017/22309 E. sayılı dosyasındaki itirazlarının iptaline, söz konusu takibin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 12.252,06 TL asıl alacak ve 20/12/2016 tarihinden itibaren işleyen 1.145,23 TL takip öncesi ticari temerrüt faizi olmak üzere toplam 13.397,29 TL üzerinden devamına, davalılar aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçilerinde ayrı ayrı özetle; davada hem zamanaşımı hem de itirazın iptali davası uyarınca alacak talepleri hususunda hakdüşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacı tarafça müvekkili şirkete takip dayanağı sözleşme uyarınca bir danışmalık hizmeti verilmesi ve prim ücretine hakedilmesi hiçbir surette sözkonusu olmayıp ,müvekkilce sözleşme hükümleri uyarınca sözleşme konusu hizmet alımından vazgeçilmiş olup yine hiçbir surette hibe makamı ile sözleşme imzalanması hali sözkonusu olmayıp davacının alacak iddia ve talepleri haksız hukuka aykırı yersiz ve açıkça dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacının müvekkiline proje teslim etmesi ve müvekkilin proje teslim alması ve onay vermesi hali sözkonusu olmayıp, davacının müvekkile teslim edilen bir iş ve edimi bulunmadığını, takip dayanağı sözleşme incelendiğinde açıkça görüldüğü üzere müvekkili davalı ...'ın sözleşmede isim ve imzasının bulunmadığının, kefalet iradesinin bulunmadığının açıkça sabit olup müvekkilinin imzasının bulunmadığı sözleşmeden ötürü sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, sözleşmenin sözleşme tarafları arasında akdedildiğini, imzanın diğer davalı şirket kaşesi üzerinde atılan bir imza olduğunu, bu şirket kaşesi üzerindeki uzağa ve açığa atılan müstakil bir imza bulunmadığını ve kefalet iradesinin bulunmadığının açıkça sabit olduğunu, davacı tarafça matbu suretteki çok küçük boyuttaki sözleşme metni içerisine kefalete ilişkin bir takım genel içerikler yazılmışsa da müvekkilin kefalet iradesi ve imzasının bulunmadığını ve hakkında başlatılan takip ve iş bu davanın haksız ve kötü niyetli bulunduğunu, davacı tarafça icra takibindeki işlemiş faiz talebine de açıkça itiraz ettiklerini, davacının müvekkilinden talep edilebilecek hiçbir hak ve alacağı bulunmadığı gibi, hiçbir surette temerrüde düşürülmesinin de söz konusu olmadığını, İcra Müdürlüğünün yetkisizliği nedeniyle davanın reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacının asıl alacağın %20 dan az olmamak üzere tazminata mahküm edilmesine, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında akdedilen proje danışmanlık hizmet sözleşmesi uyarınca davacının alacağın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine karşı davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile icra inkar istemine ilişkindir.
... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2017/22309 Esas sayılı dosyasının celbi sağlanmıştır. Takip dosyasının incelemesinde; davacı alacaklı tarafından borçlular aleyhine dayanağı Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Gelişen Sanayi Mali Destek Programı Danışmanlık Hizmet Alım Sözleşmesi olan takip başlatıldığı, borçluların itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.
Taraf vekillerine HMK'nın 222. Maddesi uyarınca defter ibrazına yönelik süre verilmiş, davacı vekilinin müvekkili şirketin ticari defter ve belgelerinin bulunduğu adresi bildirdiği, davalı şirket vekilinin müvekkili şirketin 2020 yılı öncesine ait defterlerinin zayi olduğunu bildirir beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Dosyanın mahkememizce re'sen seçilecek mali müşavir bilirkişiye tevdii ile davacı defterleri yerinde incelenmek sureti ile gelen müzekkere cevapları da irdelenerek, tarafların iddia ve savunmalarını karşılar Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık çerçevesinde var ise takip tarihi itibari ile davacı alacağını tespit eder rapor düzenlenmesi istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
08/02/2022 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Taraflar arasında akdedilen 24.03.2016 tarihinde Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Sanayi Mali Destek Programı Danışmanlık Hizmet Alım Sözleşmesi ile davalı şirketin projesinin kabul edilerek hibe almaya hak kazanmasına rağmen hibe makamı ile sözleşme imzalamaktan kaçınması halinde davacı danışman Sun Proje Ter. Dan. Eğit. İth. İhr. Ve San. Tic. Ltd. Şti.'ne hak edilen başarı prim tutarının en az 1/2'sini ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Genel Sekreterliği tarafından gönderilen 03/03/2021 tarih ve E-62265717-730.10.00.00-902 sayılı yazıda belirtildiği üzere; davalı yanın davacı yandan aldığı danışmanlık hizmeti ile 2016 yılı mali destek programları kapsamında proje başvurusu yaptığı, destek almaya hak kazandığı, ancak kendi rızası ile sözleşme imzalamayarak feragat ettiği anlaşılmakla birlikte ilgili yazıda davalı ... Makine Turizm Plastik Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.'nin almaya hak kazandığı destek tutarının belirtilmediği, davacı yanın incelenen muavin defter kayıtlarında davalı yandan 25.684,12 TL alacaklı olduğu, davalı yanın hak kazandığı hibe tutarının dosyaya kazandırılması halinde, davacı yanın davalı yandan talep edebileceği prim tutarı ile işlemiş faiz hesaplanabileceği, hukuki değerlendirmenin ve nitelendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu mevcut bilgi ve belgeler doğrultusuna görüş ve kanaatte bulunulduğunu belirten işbu bilirkişi raporunu sunmuşlardır.
Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Genel Sekreterliği'ne yeniden müzekkere yazılarak 2016 yılı Orta Anadolu Kalkınma Gelişen Sanayi ve Mali Destek Programı uyarınca (referans no; RT/72/16/GS1/0174) davalının 2016 yılında Mali Destek Programı Kapsamında yaptığı başvuru neticesinde (sonradan sözleşme imzalamaktan feragat ettiği) almaya hak kazandığı destek tutarı (bedeli) ile hak kazanılan tarihe ilişkin bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Taraf vekillerinin beyan ve itirazlarını karşılar ek rapor tanzimi için dosyanın yeniden önceki bilirkişiye tevdiine karar verilmiş bilirkişi ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
03/06/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davalı yanın davacı yan ile aralarında tanzim ve imza ettikleri Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Sanayi Mali Destek Programı Danışmanlık Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında davacı danışmana hak edilen başarı prim tutarının en az 1/2'sini ödemesi gerektiğinin kabulü halinde; davacı yanın davalı yandan talep edebileceği prim tutarının (296.660,00*947)/2 ) 10.383,10 TL olduğu, taraflar arasında akit edilen sözleşmenin "Ücretler ve Ödeme Şekilleri" başlıklı 4.Maddesinde yer alan "Fiyata KDV ve benzeri vergiler ve proje basım ücreti dahil değildir." hükmü uyarınca KDV hesaplanmasının kabulü halinde; hesaplanan KDV'nin 10.383,10*18/100- 1.868,96 TL olacağı, işlemiş Ticari Faizin; 1.430,55 TL olacağı ancak davacı yanın icra takibi ile faiz talebinin 1.145,23 TL olduğu, dolayısıyla; Toplam tutarın: 10.383,10 TL * 1.868,96 * 1.145,23 TL - 13.397,29-TL olacağı, hesaplanmıştır.
Tarafların beyan ve itirazlarını karşılar rapor tanzimi için dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiş gelen bilirkişi ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
23/09/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; tarafların imzaladıkları Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Sanayi Mali Destek Programı Danışmanlık Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında davacı danışmana hak edilen başarı prim tutarının en az 1/2'sini ödemesi gerektiğinin kabulü halinde; davacı yanın davalı yandan talep edebileceği prim tutarının ((296.660,00*947)/2 ) - 10.383,10 TL olduğu, taraflar arasında akit edilen sözleşmenin "Ücretler ve Ödeme Şekilleri" başlıklı 4.Maddesinde yer alan "Fiyata KDV ve benzeri vergiler ve proje basım ücreti dahil değildir." Hükmü uyarınca KDV hesaplanmasının kabulü halinde; hesaplanan KDV'nin 10.383,10*18/100- 1.868,96 TL olacağı, işlemiş Ticari Faizin; 1.430,55 TL olacağı ancak davacı yanın icra takibi ile faiz talebinin 1.145,23 TL olduğu, dolayısıyla; toplam tutarın: 10.383,10 TL * 1.868,96 * 1.145,23 TL - 13.397,29TL olacağı, belirtilmiştir.
2004 sayılı İİK 67. Maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği, bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlunun; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklının; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edileceği hüküm altına alınmıştır. İş bu davanın süresinde açıldığı görülmüştür.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri müddeasını ispata mecburdur. Bu hüküm,“bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır.
İspat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre;
“(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”
6100 sayılı HMK'nın 222.maddesi gereğince usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtları sahibi lehine delil teşkil edebileceği gibi, aleyhine de delil teşkil edebilir. Buna göre davacı yan kendi iddiasını ispatlamak için kendi ticari defterlerine dayanmış olmasına rağmen, ticari defterlerindeki kayıtlar kendisi aleyhine delil oluşturacak nitelikte olabilir.
Davalı tarafın yetki itirazı TBK'nın 89. Maddesi uyarınca reddedilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde davalının zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı, davalılar ile aralarındaki hizmet sözleşmesine dayalı alacaklarının tahsili için başlattığı icra takibine davalıların yaptığı itirazının iptali istemiyle eldeki davayı açmıştır. Davalı borçluların takip dosyasında borca ve ferilerine yönelik itirazda bulunduğu görülmüştür. Uyuşmazlık, davacı tarafından danışmanlık hizmet sözlemesi alacağına dayanak göstererek başlattığı takipte davalıların yaptığı itirazın yerinde olup olmadığı, davacının davalılara danışmanlık hizmeti verip vermediği, taraflar arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunup bulunmadığı, hususlarına ilişkindir. Somut olayımızda davacı defterleri, gelen müzekkere cevapları ve bilirkişi raporunda davacı tarafından hizmet sözleşmesine istinaden edimin yerine getirildiği anlaşıldığından tarafların arasındaki hukuki ilişkinin varlığı ve hizmetin ifa edildiği davacı tarafından ispat edilmiştir. Davalı tarafından davaya konu borcun ödenmediği görülmüştür. Ödemeye yönelik ispat külfeti kendisinde olan davalı/borçlu şirket borcun ödendiğine dair belge ibraz etmemiştir. Sunulan bilirkişi kök raporunun ve ek raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatiyle, söz konusu raporlar kısmen hükme esas alınmıştır. Taraflar arasında akdedilen Orta Anadolu Kalkınma Ajansı Sanayi Mali Destek Programı Danışmanlık Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında, davalı şirketin hibe almaya hak kazandığı, davalı şirketin hibe makamı ile sözleşme imzalamaktan vazgeçtiği, sözleşmenin 4. maddesine göre davacı danışmana hak edilen başarı prim tutarının en az 1/2'sini ödemesi gerektiği, davacı yanın davalı yandan talep edebileceği prim tutarının 10.383,10 TL olduğu, takip öncesi temerrüt söz konusu olmadığından, davacının işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşıldığından, davalı .... Ltd. Şti.'ye yönelik açılan davanın kısmen kabulüne, davalının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2017/22309 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 10.383,10-TL asıl alacak yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, davalı tarafça yapılan itirazın haksız ve alacak miktarının likid olduğu anlaşılmakla davacının tazminat talebinin yerinde olduğu görülerek hükmedilen alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davalı ... dava konusu sözleşmenin tarafı olmadığından ve şirket adına sözleşmeyi imzaladığından, her ne kadar sözleşmeyi kefil sıfatıyla imzaladığı ve sorumluluğunun bulunduğu iddia edilmiş ise de; sözleşmede kefalete ilişkin şartların da oluşmadığı anlaşıldığından, sözleşmeden kaynaklı alacak talepli davada taraf sıfatı bulunmadığından, davalı ...'a yönelik açılan davanın sıfat yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafın kötüniyeti ispatlanamadığından davalıların kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davalı ...'a yönelik açılan davanın SIFAT YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Davalı ... Limited Şirketi'ne yönelik açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davalı Şirketin ... 25. İcra Müdürlüğü'nün 2017/22309 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 10.383,10-TL asıl alacak yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
3-Hükmolunan 10.383,10-TL'nin %20'si olan 2.076,62-TL icra inkar tazminatının davalı .... Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,
5-Davalının tazminat talebinin REDDİNE,
6-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 709,27-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 94,83-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 614,44-TL harcın davalı .... Limited Şirketi'nden alınarak hazineye irad kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı .... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı .... Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 3.014,19-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .... Limited Şirketi'ne verilmesine,
9-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...' a verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 94,83-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 149,23TL harcın davalı .... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan; 1.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 122,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.122,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 870,15-TL'lik kısmının davalı .... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
12-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320-TL'nin 1.023,02-TL'sinin davalı ... Ltd. Şti.'den, bakiye giderin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
13-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/12/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza