T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/201 Esas - 2023/9
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/201 Esas
KARAR NO: 2023/9
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: ...
...
...
DAVALI: ...
VEKİLİ: ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 27/03/2021
KARAR TARİHİ: 10/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 01/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... A.Ş. bağlı ortaklığı olan ... A.Ş'nin, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 22.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararı ile özelleştirme kapsamına alındığı ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ihale sonucunda Şirketin %100 hissesinin 28/06/2013 tarihinde ... A.Ş tarafından devralındığı; davalı şirketin; davacının mülkiyet hakkını hiçe sayarak İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ile kendisine tanınan hak ve yükümlülüklerin açıkça dışına çıkarak 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, ... A.Ş. Genel Müdürlüğü Tesis ve Basılı Evraktan Reklam Amacıyla Yararlanma Esasları Hakkında Yönetmelik'e aykırı bir şekilde elde ettiği reklam bedellerinin, baz istasyonu, telsiz ve TV aktarıcısı vb kurulumuna ilişkin bedellerin ve taşınmazların kiraya verilmesinden elde ettiği bedellerin tahsili için işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğu, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla mülkiyeti davacıya ait olan taşınmaz ve tesislere ilişkin davalı şirket tarafından İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve mevzuata aykırı bir şekilde tahsil olunan reklam bedellerinden, baz istasyonu, telsiz ve TV aktarıcısı vb kurulumuna ilişkin bedellerden ve taşınmazların kiraya verilmesinden elde edilen bedellerden şimdilik 1.000,00 TL'nin İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi tarihi baz alınarak tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin olarak talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığı ve yine müddeabihin belirlenebilir olması nedeniyle ikame olunan davanın belirsiz alacak davası olarak ikamesinde hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiği; dağıtım faaliyetinin uzun yıllar davacı... A.Ş. (...) tarafından yürütülmekteyken, Yüksek Planlama Kurulunun “2004/3 sayılı karan” ile yürürlüğe giren “ Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Strateji Belgesi” ile dağıtım faaliyetlerinin özelleştirilmesine, Türkiye genelinde en fazla 21 dağıtım bölgesi oluşturulmasına karar verildiği, ardından Özelleştirme Yüksek Kurulunun “2004/22 sayılı kararı” ile ...'ın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına karar verildiği, 01.03.2005 tarihi itibariyle sermayesinin tamamı ...'a ait ancak ayrı birer tüzel kişiliğe sahip dağıtım lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin (...) kurulduğu ve faaliyet göstermeye başladıkları, 24.07.2006 tarihinde ise dağıtım tesislerinin işletmesinin devrini sağlamak amacı ile ... ile davalı Şirket arasında “İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi” imzalandığı, ... ile ...'lar arasındaki ilişkinin anılan sözleşme ile belirlendiği, 4628 sayılı Kanunun verdiği yetkiye istinaden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından ...'lara elektrik dağıtım ve parekende satış lisansı verildiği, daha sonra da bu şirketlerde bulunan yüzde yüz davacı payının, özelleştirme ihalesini kazanan yatırımcılarla Özelleştirme İdaresi arasında akdedilen Hisse Satış Sözleşmesi ile yatırımcılara devredildiği, davalı Şirkete ait hisselerin devredildiği Hisse Satış Sözleşmesinin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile ... A.Ş arasında akdedildiği, davayı kabul anlamına gelmemek üzere dava konusu alacaklar için davalı daha önce temerrüde düşürülmediğinden faizin başlangıç tarihinin ancak dava tarihi olabileceği, ayrıca avans faizi talep edilmesinin hukuka aykırı olduğu, sonuç itibariyle davacı tarafından talep edilen bedellerin, davalı Şirketin yürürlükteki mevzuat kapsamında elde ettiği gelirler olduğu, tüm bu sebeplerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmaktadır.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; taraflar arasında akdedilen 24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi uyarıca mülkiyeti davacıya ait taşınmaz ve diğer tesislerden kaynaklı elde edildiği iddia edilen taşınır/taşınmaz kira, reklam vb. gelirlerin davacıya ait olduğu iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
...'ya müzekkere yazılarak taraflar arasında akdedilen 24/07/2006 tarihli işletme devir hakkı sözleşmesi uyarınca dava tarihi olan 27/03/2021 tarihine kadar davalı Şirket tarafından reklam/kira vb. gelirlerle ilgili olarak idareye bildirilerinin bulunup bulunmadığı, bu hususun Mülga Elektrik Piyasasında Gelir Ve Tarife Düzenlenmesi Kapsamında Düzenlemeye Tabi Unsurlar Ve Raporlamaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş gelen müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı defterleri üzeride inceleme yapmak üzere ... Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.
24/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirkete ait ticari defterlerin usulüne uygun şekilde tasdik ettirilip işlendiği, davalı tarafından elde edilen reklam ve kira gelirlerinin Dağıtım Sistemi Gelirlerinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliği çerçevesinde gelir tarifesi içerinde yer aldığı, taraflar arasında akdedilen ...'nin davalının davaya konu gelirleri elde etmesine mani bir düzenleme içermediği, netice itibariyle davalının elde etmiş olduğu reklam ve kira gelirlerini davacıya iade etmesi/ödemesi gerekmediği, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
24/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin; 1.maddesi ile; ... Anonim Şirketi (...) ile ... arasında imzalanan bu Sözleşme'nin amacı; ... illerinden oluşan Elektrik Dağıtım Bölgesi'nde yer alan ve ... uhdesinde bulunan Dağıtım Sistemi'nin, Dağıtım Tesisleri'nin ve Dağıtım Tesisleri'nin işletilebilmesi için varlığı zorunlu diğer taşınır ve taşınmazların, mülkiyet hakkı saklı kalmak koşuluyla ...'ne İşletme Hakkının devredilmesi ile Dağıtım Tesisleri'nin ve gerekli diğer unsurların iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve yeni Dağıtım Tesisi yapımının esaslarını ve tabi olduğu hükümleri belirlemektir. düzenlemesine, 3. maddesi ile; Sözleşme'de yer alan kapsam ve şartlar dahilinde, Dağıtım Bölgesi'ndeki mevcut ve yeni yapılacak elektrik Dağıtım Sistemi'nin, Dağıtım Tesisleri'nin ve Dağıtım Tesisleri'nin işletilebilmesi için varlığı zorunlu diğer taşınır ve taşınmazların Dağıtım Faaliyeti için İşletme Hakkının Devri, bu tesislerin iyileştirilmesi ve güçlendirilmesi ile ihtiyaç duyulan yeni dağıtım hat ve tesislerinin yapımı ve Sözleşme'nin herhangi bir şekilde sona ermesinde söz konusu bütün tesislerin ...'a veya ...'ın belirleyeceği kuruluşa geri devredilmesi ile bu konularda Tarafların her türlü hak ve yükümlülüklerinin tespit edilmesi oluşturmaktadır.” düzenlemesine, 5 .maddesi ile; Devir, Dağıtım Bölgesi'nde yer alan, mülkiyeti ve/veya kullanma hakkı ...'a ait olan Dağıtım Tesisleri ve Dağıtım Sistemi ile bunların üzerlerinde yer aldığı mülkiyetindeki ve/veya kullanımındaki taşınmazlar, bu taşınmazlar üzerindeki kullanım haklan, Dağıtım Tesisleri'nin gereği gibi işletilebilmesi için varlığı zorunluluk arz eden taşınmaz, tesis, araç-gereç, iş makinaları, telsiz cihazları ve bunların mütemmim cüzlerinin mülkiyet hakları saklı kalmak kaydıyla, işletme Haklarının halihazır fiili ve hukuki durumu ile Şirket'e devredilmesidir.'” düzenlemesine yer verilmiştir.
...' ya yazılan müzekkere cevabında;"... dört adet uygulama dönemi bazında kira ve reklam faaliyeti kaynaklı olarak ... ile dağıtım şirketleri arasındaki gelir paylaşımının ne şekilde olması gerektiğine yönelik bir düzenleme Kurumumuzca yapılmamıştır. Dağıtım şirketleri bakımından verimlilik artışı sağlayan nitelikte bir faaliyetten elde edilen reklam veya kira gelirleri oluştuğu takdirde bu gelirlerin tarife hesaplamalarında ne şekilde ele alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. 6446 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca elektrik dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetiyle birlikte yürütülmesi verimlilik artışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışı bir faaliyeti yürütmelerine olanak tanınmış olup elektrik dağıtım şirketlerince gerçekleştirilmesi halinde, “reklam ve kiraya verme” faaliyetleri nedeniyle elde edilen bir gelir (reklam ve kira geliri) tarife hesaplamalarına dahil edilmiştir. Çünkü dağıtım şirketleri bakımından verimlilik artışı sağlayan nitelikte bir faaliyetten elde edilen reklam veya kira gelirleri oluştuğu takdirde bu gelirlerin dağıtım şirketlerinin tarife hesaplamalarına konu edilmesinin 6446 sayılı Kanunun birinci maddesinde belirtilen “tüketicilere düşük maliyetli elektrik sunulması amacına uygunluk arz ettiği” değerlendirilmiştir. Zira böyle bir uygulama, dağıtım şirketlerinin atıl kapasitelerini kullanmalarını kolaylaştırmakta ve elde edilen gelirin belli bir kısmının veya tamamının şirketten geri alınması yoluyla tüketicilere uygulanacak olan dağıtım sistem kullanım bedellerinde bir düşüş sağlamaktadır. Bu uygulamanın da kamu yararına uygun olduğu değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş beyan edilmiştir.
Taralar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde davalı tarafın zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmamakla birlikte uyuşmazlık, davacıya ait taşınmaz ve tesislerine ilişkin var ise gelir ve kazanımlarının sözleşme kapsamında davalıdan talep edilip edilemeyeceği, davalı ve 3. kişiler arasında imzalanan sözleşmeler neticesinde sistem üzerindeki elektrik enerjisi taşınması haricinde sistem, baz istasyonu, taşınmazlar üzerinde reklam, kira vb. gelirlerin davacıya iadesinin mümkün olup olmadığı olmadığı hususlarına ilişkindir. 6446 sayılı yasa ve bu yasaya dayanılarak düzenlenen Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca dağıtım şirketleri bakımından verimlilik artışı sağlayan nitelikte faaliyetlerden elden edilen gelirlerin dağıtım şirketlerinin tarife hesaplarına konu edildiği ve elde edilen gelirlerin ... tarafından düzenlenen esas gelir tarifesi içerisinde yer aldığı, sözleşmede elde edilecek gelirlerin kime ait olacağına dair bir düzenleme bulunmadığı, davalının bu gelirlerden istifade etmeyeceğine ilişkin olarak herhangi bir sınırlama getirilmediği, sözleşmenin 5. Maddesinde tesisin fiili ve hukuki durumu ile davalıya devrdedildiği, davalı tarafından elde edilen gelirin Dağıtım Sistemi Gelirlerinin Düzenlemesi Hakkında Tebliğ çerçevesinde gelir tarifesi içerisinde yer aldığından, davalının var ise elde ettiği gelirleri davacıya iade etme zorunluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 120,60-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/01/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza