T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/242 Esas - 2022/700
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2021/242 Esas
KARAR NO: 2022/700
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACI:....
DAVALILAR: ....
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 14/04/2021
KARAR TARİHİ: 25/10/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı genel müdürlüğün hizmet personeli alırmı işinin 2011-2019 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ile davalılar tarafından üstlenildiği, söz konusu yıllarda davalı şirketlerin işçisi olarak çalışan ...'ın talebi üzerine kendisine 14.05.2019 tarihinde kıdem tazminatı ödendiği, Davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı çalışana 6552 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda kıdem tazminatı ödenmiş olmasının davalı şirketlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğu, yükleniciler ile davacı idare arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerin, işin yapılmasına ilişkin genel ve teknik hususları içerdiği, dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmeler ve şartnameler incelendiğinde, kıdem tazminatı ve diğer işçilik hak ve alacaklarının ödemesinden de firmaların sorumlu olduğunun görüleceği, dava dışı işçi ...'ın 03.01.2014-28,05.2015 tarihleri arasında işveren ... firmasında çalıştığı, bu çalışmasına karşılık olan 3,532,05-TL'nin işveren tarafından ödendiği, dava açılmadan önce ârabuluculuk başvurusunda bulunulduğu, ancak anlaşıma sağlanamadığı belirtilerek 18.618,68-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.
Davalılar ... İnş. Tur. Tek. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ve... Group İnşaat. Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmasının herhangi bir mahkeme kararına bağlı olmadıği, davacı üst işverenin kendi inisiyatifi ile yaptığı ödeme olduğu, bu nedenle rücu hakkının bulunmadığı, talebin zamanaşımına uğradığı, 6552 Sayılı Kanun ile 4857 Sayılı Kanunun 112. Maddesinde yapılan değişiklikle kıdem tazminatının kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödeneceği yönünde düzenleme yapıldığı, bu nedenle kıdem tazminatından davacı genel müdürlüğün sorumlu olduğu, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 22.01.2013 tarihli kararında yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu olmaları gerektiği, talebin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davacı asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Dava dışı işçinin hizmet dökümünü Uyap üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyanın iş ve güvenlik uzmanı bilirkişiye tevdii ile tarafların beyanlarını karşılar Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık çerçevesinde var ise dava tarihi itibariyle davacı alacağını tespit eder rapor tanzim edilmesi istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
14/05/2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle: Ödeme tarihinin 14.05.2019 tarihi olduğu, dava dışı işçiye yapılan ödemenin 3.568,10-TL'sinden ... İnşaat Turizm Tekstil Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve... Group İnşaat Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 3.509,18-TL'sinden ... Petrol Nakliyat Gıda Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman Ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 3.143,97-TL'sinden ... Nak. Temz. İnş. Tar. Hayv. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Emlak Temizlik Hizmetleri İnşaat Tekstil Taşımacılık Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Taşımacılık İş Gücü Temini Petrol Hayvancılık Tarım Ürünleri Danışmanlık Turizm Emlak Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi iş ortaklığı arasında müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 2.731,13-TE'sinden Dermal Temizlik Nakliyat Gıda Orman İnşaat Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Taşımacılık İş Gücü Temini Petrol Hayvancılık Tarım Ürünleri Danışmanlık Turizm Emlak Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi iş ortaklığı arasında müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, davacı Genel Müdürlük ile Dermal Temizlik Nakliyat Gıda Orman İnşaat Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Taşımacılık İş Gücü Temini Petrol Hayvancılık Tarım Ürünleri Danışmanlık Turizm Emlak Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi iş ortaklığı arasında imzalanan sözleşmenin dosyada mevcut olmadığı, dosyada, dava tarihinden önce davalı şirketlerin temerrüde düşürüldüğüne dair belge bulunmadığı yönündeki tespitlerde bulunmuşlardır.
11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı Kurum ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Sözleşme ve eki şartnamelerde sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığı hallerde, doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmenin eki niteliğinde bulunan teknik şartnamede sorumluluğun davalı yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşme ilişki çerçevesinde zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının hizmet alım işi için davalılar ile sözleşme imzaladığı, dava dışı işçinin hizmet alımına ilişkin davalı şirketler nezdinde belirli bir dönem içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan kısmen hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraflar arasında akdedilen sözleşmede işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu, davalıların işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere tam sorumluluğunun bulunduğu, anlaşıldığından dava dilekçesindeki taleplerle de bağlı kalınarak, davanın kısmen kabulüne, asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-3.568,10-TL’nin 14/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat… Limited Şirketi ve... Group …AŞ.’den müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-3.228,67-TL’nin 14/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... İnşaat… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi’den müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-2.905,79-TL’nin 14/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Limited Şirketi’nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
-2.897,86-TL’nin 14/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Limited Şirketi’nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
-3.143,97 TL’nin 14/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...….AŞ., ... Emlak… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi’den müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
-2.731,13-TL’nin 14/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...… Limited Şirketi ve Dermar…Limited Şirketi’nden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.262,06-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 317,97-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 944,09-TL harcın; 182,31-TL'sinin ... İnşaat… Limited Şirketi ve... Group …AŞ.'den, 164,97-TL'sinin ... İnşaat… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi'den, 148,47-TL'sinin ... Limited Şirketi'den, 148,07-TL'sinin ... Limited Şirketi'den, 160,64-TL'sinin ...….AŞ., ... Emlak… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi'den, 139,55-TL'sinin ...… Limited Şirketi ve Dermar…Limited Şirketi'den, alınarak hazineye irad kaydına.
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin;1.776,76-TL'sinin ... İnşaat… Limited Şirketi ve... Group …AŞ.'den, 1.607,74-TL'sinin ... İnşaat… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi'den, 1.446,96-TL'sinin ... Limited Şirketi'den, 1.443,01-TL'sinin ... Limited Şirketi'den, 1.565,56-TL'sinin ...….AŞ., ... Emlak… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi'den, 1.359,98-TL'sinin ...… Limited Şirketi ve Dermar…Limited Şirketi'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine.
5-Davalılar Mehmetselimoğulları İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman Ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Turizm Tekstil Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 143,16-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar Mehmetselimoğulları İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman Ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Turizm Tekstil Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 317,97-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 377,27TL harcın; 72,86-TL'sinin ... İnşaat… Limited Şirketi ve... Group …AŞ.'den, 65,93-TL'sinin ... İnşaat… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi'den, 59,34-TL'sinin ... Limited Şirketi'den, 59,17-TL'sinin ... Limited Şirketi'den, 64,20-TL'sinin ...….AŞ., ... Emlak… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi'den, 55,77-TL'sinin ...… Limited Şirketi ve Dermar…Limited Şirketi'den, alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 2.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 496,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.496,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.476,81-TL lik 478,34-TL'sinin ... İnşaat… Limited Şirketi ve... Group …AŞ.'den, 432,83-TL'sinin ... İnşaat… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi'den, 389,55-TL'sinin ... Limited Şirketi'den, 388,48-TL'sinin ... Limited Şirketi'den, 421,48-TL'sinin ...….AŞ., ... Emlak… Limited Şirketi ve ... …Limited Şirketi'den, 366,13-TL'sinin ...… Limited Şirketi ve Dermar…Limited Şirketi'den, alınarak davacıya verilmesine.
- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza