T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2021/291 Esas
KARAR NO: 2023/27
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 07/05/2021
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 13/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında “Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması” imzalandığı, tesisin işletildiği dönem boyunca haksız yere fazladan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedellerinin davacıya iade edilmesi gerektiğini, davacının üreterek dağıtım sistemine verdiği her kvh elektrik enerjisine karşılık Sistem Kullanım/Dağıtım Bedelinin “Dağıtım Sistemi/Kullanım Anlaşması”nın düzenlemelerine göre ödendiğini, uyuşmazlık konusu tesisin devreye alınmasından itibaren davacıya uygulanan ve her üç ayda bir güncellenen tarife olduğunu, tarifelerde, dağıtım hizmeti alan elektrik üreticileri arasında 2016 yılı sonrasında sistem kullanım/dağıtım bedelleri bakımından “üretici” ve “lisansız üretici” şeklinde bir ayrım yapıldığını, tamamen aynı hizmeti alan ve aralarında herhangi bir ayrım yapılmasına 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 9, 14 ve 17 nci maddelerine göre hukuken imkan olmadığını uyuşmazlık konusu uygulamanın Elektrik Piyasası Kanunu'na aykırı (Eşit taraflar arasında ayrım yasağı -eşit muamele ilkesi) olduğunu, bu tip sözleşmelerde yani genel işlem koşullarını ihtiva eden sözleşmelerde pazarlık yapılamadığın, fiyatın tarifelerle belirlendiğini, sistem kullanım/dağıtım bedelinin diğer üreticilerle eşit şekilde fatura edilmesi yönünde davalıya karşı alternatif bir sözleşme yapma olanağı olmadığını, elektrik piyasasındaki tarifelerinde hem ...'nin hem de dağıtım şirketlerinin, sınırsız bir fiyat belirleme hak ve yetkisinin olmadığını, sistem kullanım/dağıtım bedelinin arttırılmasına sebep olan ek maliyetin hangi miktarlarda olduğunun açıkça denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında böylesine bir bedelin ödendiğinin somut olarak ortaya konulması gerektiğini, belirterek davanın belirsiz alacak davası olarak kabulüne, davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla yargılama sırasında ortaya çıkacak gerçek alacak tutarına taleplerini arttırmak üzere davacıdan işbu dava tarihine kadar fazladan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedelleri yanında bunlara işletilen KDV'lerle birlikte oluşan toplam tutar için şimdilik 1.000,00 TL alacağın davalıdan tahsiline, her bir faturada fazla ödenen tutarlara ödeme tarihinden itibaren işlenecek bankalarca mevduata uygulanacak azami faiz veya her halükarda en yüksek ticari faiz/değişen oranda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın alacak talebinin ...'nın düzenleyici bir işlem olarak kararları ve bu kararların eki tarifeler olduğu, bu alacak talebinin temelinin düzenleyici bir işlem olarak uygulanması zorunlu tarifeler olduğu dikkate alındığında açılan davanın görülme yerinin idari yargı olduğunu, ... 'nın düzenleyici işlemlerinin hukuka aykırı olup olmadıklarına ilişkin denetim yetkisinin Danıştay'a ait olduğunu, bu sebeple davacının bu tarifelerin uygulanması nedeniyle bir zararın doğduğu iddia etmesi durumunda, ... 'nın düzenleyici işlemlerinden biri olan tarifelerin iptali için idari yargıda dava açılması gerektiğini, davalının onaylı tarifeleri aynen uygulamakla yükümlü olduğunu, davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın reddi gerektiğini; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, ...'nın Lisanslı - Lisanssız Elektrik üreticilerin farklı abone gruplarına dahil etmesinin nedeninin lisanssız elektrik üreticilerinin YEKDEM kapsamında almış olduğu bedel ve şebekenin yükünü arttırmaları olduğunu, lisansız elektrik santrallerin aynı zamanda üreticinin kişisel elektrik kullanım noktasını beslediği için hepsinin dağıtım sistemine bağlı olduğunu, kendi elektriklerini üreterek sadece ihtiyaç fazlasını sisteme geri vermelerinin sağlandığından dağıtım sistemine getireceği yük dikkate alınarak mevzuat düzenleyici bakımından farklı sistem kullanım bedeli düzenlendiğini; lisansız elektrik üreticileri için dağıtım sistem kullanım anlaşmasına dayalı olarak düzenlenen faturalara itiraz etmeyen davacının faturayı kabul etmiş sayılacağı, bedelin iadesini talep edemeyeceğini, Anayasanın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesi ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörüldüğünü, eşitlik ilkesinin amacının, aynı durumda bulunan kişilerin kanunla aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere kanunlar karşısında ayrım ve ayrıcalık tanınmasını önlemek olduğunu belirterek davanın usulden reddi gerektiğini, Mahkeme aksi kanaatte ise belirsiz alacak davasına konu olmayan davanın kısmi veya tam davaya dönüştürülerek oluşursa harç eksikliğinin giderilmesi için davacı tarafa 1 hafta kesin süre veilmesine, kesin süre içerisinde eksiklikler giderilmediğinde dava şartı yokluğu ve dava dilekçesinde netice-i talebin net olarak açıklanmaması sebebiyle davanın usulden red edileceğinin ihtar edilmesini, eksikliklerin tamamlanmaması halinde davanın, usulden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca sistem kullanım/dağıtım bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.
BEDAŞ'a müzekkere yazılarak 4011483201 tesisat numaralı sözleşmeye ilişkin tüm bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş gelen müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
...'ya müzekkere yazılarak Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinin 17. Maddesi uyarınca ...'ya sunulması zorunlu olan lisanssız üreticilere ait " dağıtım tarife başvuruları ile ekleri " ile Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ile Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasların 16/2 maddesinde geçen lisanssız üreticilerin dağıtım sistemi üzerinde oluşturdukları ek maliyetin, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinin 20/ç maddesi uyarınca fiyata dönüştürülmüş maliyet analizlerine ilişkin bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş gelen müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyanın konusunda uzman elektrik mühendisi ve nitelikli hesap bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere var ise dava tarihi itibariyle davacı alacağının tespitinin yapılması istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
27/12/2021 tarihli bilirkişi kök raporu, 12/12/2022 tarihli ve 30/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacının sistemi üzerinde ek maliyet oluşturup oluşturmadığı talebine yönelik olarak “Lisansız Üretici” elektrik dağıtım sistemine ek bir maliyet getireceği ancak, Lisanssız üreticilerin dağıtım sistemine getireceği ek yükün hangi kriterlere göre ve ne kadar maliyetli olduğunun hesaplanmasının mümkün olmadığını, ilave maliyetin ne olacağı hususu yönünde herhangi bir değerlendirme yapılamayacağı ilaveten, ... tarafından hazırlanan tarifelerdeki tutarların da “Lisansız Üretici” birim maliyeti “Lisanslı Üretici”den daha fazla belirlendiği ve ... tarafından hazırlanan tarifelerdeki tutarları, davalı dağıtım şirketinin uygulama zorunluluğu olup, bu tarifeler üzerinde herhangi bir değişiklik yetkisi olmadığı, davalının, lisansız elektrik üreticisi davacıdan fazladan dağıtım bedeli tahsis edip etmediği, Lisanslı ve Lisanssız elektrik üreticileri için dağıtım ve sistem kullanım tarifeleri ... kurumu tarafından belirlendiği ve dava konusu edilen faturalar, ...'nın belirlediği lisanssız üreticiler birim fiyatlar üzerinden düzenlendiği tespit edildiğinden, davacıdan fazla bir dağıtım bedeli talep edilmediği, dava dışı ... ve davalı ... tarafından sunulan ilave bilgi ve belgeler ve görüşler incelendiğinde; dava dışı ..., dağıtım tarifesinin bir bütün olduğunu, maliyet analizinin bir bütün olduğunu, her bir maliyet kaleminin tek tek unsurlara ayrılarak her biri için ayrı analiz yapılması mümkün olmadığını, dağıtım faaliyetlerine ilişkin tarife önerilerinin tarife başvurusu sırasında sunulan bir maliyet analizi ile oluşturulmasının esas olacağının belirtildiği, davalı ... tarafından ise, “Lisansız üreticilerin dağıtım sistemi üzerinde oluşturdukları fiyata dönüştürülmüş maliyet analizlerinin şirket tarafından hesaplanması imkanı olmadığını” şeklinde belirttiği, yukarıda belirtilen üzere dava dışı ... ve davalı ... tarafından işbu dava dosyasına sunulan bilgi, belge ve yazılar üzerine; davalı ...'ın maliyet analizinin şirketlerince hesaplanmasının mümkün olmadığını belirttiği de dikkate alınarak, davalı ... tarafından düzenlenen tarife başvuruları ve bunların ekindeki fiyata dönüştürülmüş Maliyet analizlerine ilişkin herhangi bir tespit yapamadığı dava dışı ... tarafından dağıtım faaliyetlerine ilişkin tarife önerilerinin tarife başvurusu sırasında sunulan bir maliyet analizi ile oluşturulmasının esas olacağının belirtildiği de dikkate alınarak dava dışı ... tarafından birim fiyatların nasıl belirlendiğinin heyetçe tespit edilemediği kanaatinde bulunmuşlardır.
Taraflar arasındaki ilişki özel hukuk ilişkisi olduğundan ve dava konusu sözleşmenin uygulamasından kaynaklandığından idari yargı itirazına itibar edilmemiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında Dağıtım/Sistem Kullanım Anlaşması akdedildiğine ilişkin ihtilaf bulunmamakla birlikte uyuşmazlık, davacının dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturup oluşturmadığı, davalının lisanssız elektrik üreticisi olan davacıdan fazladan dağıtım bedeli tahsil edilip edilmediği, davacının bedelin istirdatı isteminin yerinde olup olmadığı, hususlarına ilişkindir. Akdedilen sözleşme uyarınca davacı şirket sahip olduğu sistem aracılığı ile ürettiği elektrik enerjisini davalının mülkiyetinde olan iletim hatlarını kullanmak suretiyle sistem üzerinde iletmekte ve bunun karşılığında davalıya ödeme yapmaktadır. Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporları hükme esas alınmıştır. Yöntem Bildirimi'nin ... Kurulu tarafından kabul edilen genel düzenleyici bir işlem olduğu; ...'nın kuruluş, görev ve yetkilerini belirleyen yasal düzenlemenin kendisine verdiği görev ve yetkilendirme kapsamında alındığı, ...'nın aldığı genel düzenleyici idari işlemler ile diğer idari işlemlerin elektrik enerjisi piyasası alanında faaliyet gösteren tüm gerçek ve tüzel kişiler yönünden bağlayıcı olduğu, davalının da ... kararına uygun olmayan biçimde işlem yapmasının mümkün olmadığı, ilgili düzenlemenin piyasada faaliyet gösteren herkesi bağladığı, davalının eşitlik ilkesine aykırı herhangi bir eyleminin olmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 120,60-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza