T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/694 Esas - 2022/790
T.C.TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
... GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/694
KARAR NO: 2022/790
BAŞKAN:...
KATİP:....
DAVACILAR : ....
DAVALI :....
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/11/2021
KARAR TARİHİ: 17/11/2022
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 14/12/2022
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1. DAVACILAR VEKİLİ İDDİASINDA:
Müvekkilleri ile davalı arasında "... Niğde Otoyolu Yapım İşleri Projesi Çerçevesinde ...-Niğde Otoyolu Kırşehir Bağlantı Yolu km.34200 ilâ 344493 Km Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Drenaj İşleri ve Üst Yapı İşlerinin Yapımı" için 28/9/2018 tarihli sözleşme akdedildiğini, sözleşme bedelinin 128.996.178,63-TL olduğunu, sözleşmeyi takiben 23.10.2018 tarihinde Ek Protokol-1 imzalanarak sözleşme kapsamında kalan viyadük, köprü ve üstgeçitlerin de sözleşme kapsamına alındığını, keşif özetine göre ilave edilen iş bedelinin 39.493.967,00 TL olduğunu, bu keşif artışı ile birlikte iş bedelinin toplam 168.940.145,63 TL olduğunu, işin geçici kabulünün ve kesin hakedişin yapıldığını, kesin kabul zamanının gelmediğini, hakedişlerin ödenmesine dair sözleşmenin 10.3. maddesinde; davacı yüklenicinin, onaylamış olduğu hakedişlerin ödemelerini, varsa yüklenicinin alt yüklenici nezdinde olan alacakları, cezalar, hasar bedelleri, teminat ve sözleşmeden kaynaklanan tüm kesintileri düştükten sonra, beher fatura bedelini, fatura tarihinden itibaren %50'si 30 gün içerisinde, kalan fatura bedelini ise 60 gün vadede ödeyeceğinin hükme bağlandığını, sözleşmenin ifası sürecinde taraflar arasında 25 adet ara hakkediş 1 adet kesin hakkediş ile beraber 26 adet hakediş tanzim edildiğini, müvekkillerinin, her bir ara hakkedişin faturasını keserek davalıya verdiğini, davalının hakediş bedellerini hiçbir zaman sözleşmedeki sürelerde ödemediğini, bunun yerine müvekkillerine vadeli çekler verildiğini, davalının verdiği çeklerdeki vadelerin sözleşmedeki ödeme süreleri ile örtüşmediğini, davalının çeklere müvekkillerini perişan edecek vadeler koyduğunu, müvekkilin hakkediş bedellerini sözleşmedeki sürede alabilmek ve işini sürdürebilmek için mecburen çekleri bankalarda "kırdırma-bozdurma" yoluna gitmek zorunda kaldığını, bankalar ya da faktoring şirketlerin bu işlem için farklı değişkenlere bağlı olarak faiz ve komisyon kesintisi yaptığını, bankaların aldığı faiz ve komisyon kadar müvekkilin her hakediş bedelinde zarara uğradığını belirterek, bu zarara karşılık şimdilik 750.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, alacaklarına zararın doğduğu tarihten itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmasını talep etmiştir.
2) DAVALI VEKİLİ SAVUNMASINDA ÖZETLE;
Davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davanın, hukuki yarar yokluğundan usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin, hakedişlerden kaynaklı tüm ödemelerini gerçekleştirdiği noktasında taraflar arasında ihtilaf bulunmadığını, çeklerde ibraz sürelerinin mevcut olduğunu, davacı tarafın zaten muaccel olmayan bir borcu tahsil ettiğini, bankaca istenen masrafların taraflarına yöneltilmesinin olanaklı görülmediğini, taraflar arasındaki borç ilişkisinin yenilendiğini, müvekkili şirketin çekleri ödeme aracı kılması ile eski borcun sona erdiğini, ayrıca bu durumun 20'yi aşkın ödemede gerçekleştiğini, davacı tarafın, çeklerin tümünü ihtirazi kayıt koymadan kabul ettiğini, bu bağlamda, ihtirazi kayıtsız onlarca çek kabul eden davacı tacirin, muaccel olmamış, vadesi gelmemiş çekleri kırdırmış olması dolayısıyla uğradığını iddia ettiği zararlardan dolayı müvekkili şirketi sorumlu tutamayacağını, faiz istemlerinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın, çekleri, sözleşmede öngörülen vade tarihlerinden de önce bozdurduğunu belirterek, davanın öncelikle usulden, aksi halde ise esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
3) İDDİA, SAVUNMA VE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HÜKME ESAS GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesi kapsamında sözleşmede belirtilen ödeme zamanını aşar şekilde düzenlenen ileri tarihli çekle yapılan ödemeler dolayısıyla, çeklerin erken tahsili amacıyla banka ve factoring kuruluşlarına ödenen komisyon bedelinin tahsili davasıdır.
Tarafların dayandığı tüm deliller, ödemelere ilişkin kayıtlar, ihale dosyası ve ekleri getirtilerek, dosya ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı, hakkediş bedellerinin, sözleşmede kararlaştırılan ödeme süresine aykırı olarak ileri tarihli çeklerle ödendiğini, çeklerin vadesinden önce bankaya kırdırılmak zorunda kalındığı iddiasıyla, banka ve factoring kuruluşlarına ödenen komisyon dolayısıyla oluşan zararın tazminini istemekte, davalı taraf ise, davacının itirazi kayıt koymadan çekleri kabul ettiğini, sözleşmede belirlenen ödeme tarihinden önce tahsil ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasında 28.09.2018 tarihli " ...-Niğde Otoyolu Kırşehir Bağlantı Yolu km.34200 ilâ 344493 Km Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Drenaj İşleri ve Üst Yapı İşlerinin Yapımı Sözleşmesi" imzalandığı, davacıların yüklenici, davalının iş sahibi olduğu, sözleşme kapsamında kararlaştırılan işin geçici kabulünün ve kesin hakedişin yapıldığı ancak henüz kesin kabulün yapılmadığı, hakediş bedellerinin ödendiği hususlarında taraflar arasında bir ihtilaf olmadığı, hak ediş bedellerine karşılık ileri tarihli verildiği iddia edilen çeklerin vadesinden önce kırdırılması nedeniyle, bankaca kesilen komisyonun davalı iş sahibinden talep edilip edilemeyeceği husunda taraflar arasında ihtilaf olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında yapılan sözleşmenin ödemeye yönelik 10.3. maddesinde “....Yüklenici, kendisi tarafından onaylanmış olan hakedişlere ait ödemeleri, varsa Yüklenici'nin Alt Yüklenici nezdinde olan alacakları, cezalar, hasar bedelleri, teminat ve Sözleşme'den kaynaklanan tüm kesintileri düştükten sonra, beher fatura bedelini fatura tarihinden itibaren %50'sinin 30 gün içerisinde, kalan fatura bedelinin ise 60 gün vadede ödeyecektir.” hükmü düzenlenmiştir.
Davacı taraf, hakkediş bedelinin sözleşmede kararlaştırılan süreyi aşacak şekilde ileri tarihli çekler verilerek ödendini iddia etmişse de, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, davalı iş sahibinin, hakediş ödemelerinin bir kısmını havale yolu ile, bir kısmını ise çekle yaptığı, davacı yüklenicilerin çekleri alırken ihtirazi kayıt koymadığı, uygulamada çekin vadesinden önce ödenmesi talebi üzerine bankaca erken ödeme nedeniyle komisyon kesilerek kalanı nakit olarak ödendiği, kaldı ki davacı tarafın çekleri bankaya vererek, çek karşılığında kredi kullanıldığı ve bankaya faiz ödendiği, ödenen komisyon ve faizden davalı yüklenicinin sorumluluğunun bulunduğunun ispatlanamadığı kanaatine varılarak, açılan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-Davanın REDDİNE,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcının dava dosyasında alınan 12.808,13 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 12.727,43 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına takdir edilen 100.500 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine,
5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.360,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...Üye ....Üye...(E-imzalıdır)