T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/81 Esas - 2023/890
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/81 Esas
KARAR NO: 2023/890
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 05/02/2021
KARAR TARİHİ: 26/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 26.12.2017 tarihinde, sürücüsü davalı ... olan ... plakalı araç ile müvekkilinin yolcu olarak içerisinde bulunduğu, sürücüsü ... olan 06YEN10 plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle davacının yaralandığını maluliyeti oluştuğunu, maddi zararlarından; ... ve ..., kusurlu araç sürücüleri olduğundan, ... ve ... kazaya karışan araçların malikleri olduğundan, ... Sigorta Anonim Şirketi ve ... Sigorta Anonim Şirketi kazaya karışan araçların ZMSS sigorta şirketleri olduğundan; müteselsilen sorumlu olduklarını, beyanla maddi zarara yönelik; belirsiz alacak davası kapsamında şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tüm davalılardan (Sigorta Şirketleri açısından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tazminine, manevi zarara ilişkin 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davacı vekilinin 20/06/2021 tarihli kuruşlandırma dilekçesinde özetle; maddi tazminatın 500,00 TL'sinin sürekli iş göremezlik, 250,00 TL'sinin geçici iş göremezlik, 250,00 TL'sinin bakıcı gideri zararına ilişkin talep edildiği anlaşılmıştır. Yine Davacı vekilinin 25/11/2023 tarihli değer artırım dilekçesinde özetle; sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin 793.135,51 TL, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin 2.396,22 TL, bakıcı gideri tazminatının 496,67 TL olmakla maddi tazminat taleplerinin 796.028,40 TL olarak arttırdıkları görülmüştür.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğu sebebiyle, davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı sümeyra küçükbaş için müvekkili sigorta şirketi tarafından 05.02.2020 tarihinde 90.810,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, davacının yolcu konumunda bulunduğu ... plakalı araç sürücüsü 2,30 promil alkollü olması nedeniyle müterafik kusur indirim yapılması gerektiğini, davacı yanın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiz talebinin haksız olduğunu, davanın, başvuru şartı yasada belirtildiği şekilde yerine getirilmediği için usulden reddine, aynı zamanda davanın sigortalı konumunda olan ...'a ihbar edilmesine, müvekkili şirket dava açılmasına sebebiyet vermediği için yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı yokluğu sebebiyle, davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafça dava öncesi müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından, kanunda öngörülen başvuru şartının gerçekleşmediğini, davacının kaza anında hatır için taşındığından lehine hesaplanacak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davacının kalıcı maluliyeti söz konusu ise; maluliyetin “erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik”e göre tespit edilmesi gerektiğini, sigortacının ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkili şirket aleyhine açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekcesinde özetle: müvekkili bakımından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, dava konusunun maddi, manevi tazminat talepli olup görev itirazlarının bulunduğunu, söz konusu trafik kazasında asli kusurlu tarafın müvekkili ... değil ... olduğunu, davalı ... bakımından öncelikle davanın usulden reddine, Mahkemenin aksi kanaat taşıması halinde; davanın tüm talepler yönünden esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Çağatay ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Destek ve davalının arkadaş olup dosya kapsamından desteğin davalı sürücünün alkollü olduğunu bilerek aracına bindiğinin anlaşıldığını, alkollü sürücünün aracına bilerek binmek zararın doğmasına veya artmasına sebebiyet verdiğini, Mahkemece, destek yolcunun müterafik kusuru nedeniyle tazminattan %20 oranında indirim yapılması gerektiği ancak hükme esas alınan kusur bilirkişi raporunda davacıya emniyet kemeri takmaması nedeniyle %10 oranında kusur verildiği anlaşıldığını, bu nedenle hükmedilen tazminattan %10 daha müterafik kusur indirimi yapılması gerekir.” şeklindeki davalı ve davalı vekilinin taleplerini haklı görüp önceki hükmü bozduğunu, bu sebepten ötürü, kabul edildiği anlamına gelmemek üzere, eğer sayın Mahkemece müvekkilleri açısından bir tazminata hükmedilecek ise, istenen tazminattan indirim yapılmasını, davacı Sümeyra KÜÇÜKBAŞ'ın müvekkileri yönünden talep ettiği tazminat talebi içeren davanın ayrı ayrı reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Dava konusu kazaya ilişkin trafik kazası tespit tutanağı temin edilmiş, incelenmesinde; kaza tarihinin 26/12/2017 olduğu, kazaya karışan araçların ... plakalı ve ... plakalı araçlar olduğu, davacının ... plakalı araçta yolcu konumunda olup, davacının araçta bulunduğu yer için "tespit edilemedi", ve emniyet kemeri durumu için "belirsiz" olduğu tespitinin yapıldığı görülmüştür.
-Poliçe ve hasar dosyaları temin edilmiş kazaya karışan ... plakalı aracın davalılardan ... Sigorta nezdinde ve ... plakalı aracın diğer davalı ... Sigorta nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde (ZMMS) sigortası ile sigortalı bulunduğu ve kaza tarihi itibariyle poliçe teminat limitlerinin sakatlık teminatı ve tedavi gideri teminatları için ayrı ayrı 330.000,00TL olduğu anlaşılmıştır.
-Davacıya ait tedavi evrakı celp edilmiştir.
-Davacı hakkında kolluk marifetiyle sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılmıştır.
-Davacının SGK kaydı ve davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi gelir/ödeme alıp almadığı araştırılmış, SGK cevabi yazıları kapsamında, davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
-Ödeme belgeleri; Dava konusu olay nedeniyle, davalı ... Sigorta şirketi tarafından, işbu dava açılmadan önce 05.02.2020 tarihinde 90.810,00 TL, işbu dava görülmekte iken 02.04.2021 tarihinde 207.189,90 TL olmak üzere davacıya toplam 297.999,90 TL maddi tazminat ödemesi yapıldığı yine ... sigorta tarafından davalılardan ...'dan 45.000 TL alındığı tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporları:
-maluliyetin tespiti hususunda ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 07/03/2023 tarihli raporda özetle; Davacı Sümeyra KÜÇÜKBAŞ'ın 26.12.2017 tarihli yaralanması neticesinde; Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre özür oranının %48 olduğu, 6 ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı ve 1 ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu hususları bildirilmiştir.
-kusur durumunun tespiti hususunda Adli Tıp Kurumu ... Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen 29/03/2022 Tarihli raporda özetle; "...Davalı sürücü ...'ın %75(yüzdeyetmişbeş) oranında kusurlu olduğu...Davalı sürücü ...'in %25(yüzdeyirmibeş) oranında kusurlu olduğu..." hususları bildirilmiştir.
-Tarafların kusur durumunun tespiti ve hesap(aktüerya) hususlarında alınan 25/09/2023 tarihli raporda özetle;
-Kusur yönünden; "... ... plakalı araç sürücüsü ...'in %25 (YüzdeYİRMİBEŞ) kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü Muhammet Ali CEYLAN'ın %75 (Yüzde YETMİŞBEŞ) kusurlu olduğu..." hususları bildirilmiştir.
-Aktüerya yönünden; "...Davalı Sümeyra KÜÇÜKBAŞ'ın yolcu konumunda olduğu tespit edildiğinden, hesaplanan maddi zarardan TBK 52 inci maddesi kapsamında kusur indirimi yapılmadığı,
...Dava konusu olay nedeniyle, davalı ... Sigorta şirketi tarafından, işbu dava açılmadan önce 05.02.2020 tarihinde 90.810,00 TL, işbu dava görülmekte iken 02.04.2021 tarihinde 207.189,90 TL olmak üzere toplam 297.999,90 TL maddi tazminat ödemesi yapıldığı,
İşbu dava konusu kaza nedeniyle davacıya 2 farklı tarihte ödeme yapıldığı anlaşılmış olup, yapılan ilk ödeme ile davacının zararının karşılanmadığının kabulü ile 2. ödeme yapıldığı dikkate alınarak 2. ödemenin yapıldığı 02.04.2021 tarihi verilerine göre hesaplama yapılığı,
Davacı lehine, 927.504,41 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 9.584,88 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.986,66 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 939.075,95 TL maddi tazminat hesaplanmış olup davalı tarafından yapılan 297.999,90 TL ödeme ile davacıya 641.076,05 TL eksik ödeme yapıldığının hesaplandığı,
Rapor tarihine göre hesaplamada, davacı lehine, 3.498.553,72 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olup, davalı tarafça davadan önce ödenen 90.810,00 TL'nin yasal faiz oranı ile güncellenmesi değeri sonucu bulunan 118.821,78 TL ile dava arasından ödenen 207.189,90 TL'nin toplamı olan 326.011,68 mahsubu sonucu, davacı lehine 3.172.542,04 TL BAKİYE sürekli iş göremezlik zararı hesaplandığı,
Davacı vekilince maddi tazminata yönelik davalı ... Sigorta A.Ş., ... plakalı aracın işleteni ... ve sürücüsü ... yönünden bu kişilerin sorumlu oldukları maddi tazminata ilişkin davadan feragat edildiği belirtildiği,
Sayın Mahkemece davalı ... sigorta şirketinin, ZMMS poliçesi düzenlediği ... plakalı araç sürücüsünün %25 kusuru oranına göre zarardan sorumlu olduğunun kabulü halinde, davacının, ... sigorta şirketinden, Sakatlanma ve Ölüm Teminatı Yönünden toplamda 330.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı Ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile Tedavi (Sağlık) Giderleri Teminatı Yönünden 496,67 TL geçici bakıcı gideri tazminatı talep edebileceği hesaplandığı,
Dava konusu kazaya karışan, davalı ... sigorta tarafından ZMMS poliçesi düzenlenen ... plakalı aracın hususi-otomobil olduğunun tespit edildiği," hususları bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; trafik kazası sonucunda meydana gelen cismani(bedensel) zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, kusur, maluliyet ve hesap yönünden bilirkişi raporları alınmıştır. Bilirkişi raporları dosya kapsamına ve denetime elverişli olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.
Yapılan açıklamalar, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre;
26/12/2017 tarihinde, davalılardan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalılardan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçların çarpışması ile trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %75 oranında ve ... plakalı araç sürücüsü ...'in %25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Yolcu konumundaki davacının sürüş kusurundan söz edilemeyeceği açıktır. Davacının müterafik kusuru bulunup bulunmadığı bakımından; emniyet kemerinin takılı olmadığı savunmasına binaen yapılan değerlendirmede; kaza tespit tutanağı, ceza dosya kapsamı ve eldeki dosya kapsamında somut bir delil veya emare bulunmadığı anlaşılmakla davalı tarafın davacının emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle müterafik kusuru bulunduğu savunması yerinde görülmemiştir.
Davaya konu kaza nedeniyle davacının yaralandığı, sürekli ve geçici maluliyete maruz kaldığı, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre özür oranının %48 olduğu, 6 ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı ve 1 ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyacağı anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar ve değinilen yasal düzenlemeler kapsamında davacı hakkında maddi ve manevi tazminat koşulları oluştuğu anlaşılmakla;
Maddi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; yargılamanın devamı sırasında davacı vekilinin 13/04/2021 tarihli dilekçesi ile özetle, maddi tazminat istemi bakımından Davalı ... Sigorta A.Ş., ... ve ... yönünden feragat edildiği görülmüştür. Bu itibarla davacının maddi tazminat isteminin davalılar ... Sigorta AŞ, ..., ve ... yönünden feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından başlangıçta maddi tazminat istemi kazaya karışan her iki araç yönünden müteselsilen yöneltilmiş ise de, %75 oranında kusuru bulunan ... plakalıaraç sürücüsü, işleteni ve sigortacısı yönünden feragat edilmekle, davacının müteselsil talep hakkından vazgeçtiği ve bu itibarla maddi tazminat isteminden ... plakalı araç sürücü, maliki(işleteni) ve trafik sigortacısı ... Sigorta AŞ yönünden kusur oranında sorumluluğa dayanıldığı anlaşılmıştır.(Bu hususta bkz. Y. 4 HD. 2021/14789E., 2021/3202 K., 17/06/2021 T.)
Yapılan açıklamalar ve hükme esas alınan aktüerya raporu doğrultusunda; davacının maddi tazminat istemi bakımından, ... plakalı araca ilişkin tekabül eden kusur oranında bakiye sürekli iş göremezlik zararının 793.135,51 TL, geçici iş göremezlik zararının 2.396,22 TL ve bakıcı gideri zararının 496,67 TL olduğu nazara alınarak, ve sigorta şirketi poliçe limitleriyle sınırlı sorumlu tutularak bu tutarlar üzerinden istemin davalılar ... sigorta, ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Mahkememizce manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise;
Her ne kadar davacı açısından manevi tazminat şartlarının oluştuğu kanaatine varılmışsa da, bu husus talep edilen manevi tazminat miktarının tamamına hükmedileceği anlamına gelmemektedir. Gerçekten de; gerek öğretide gerekse yargı kararları ile yerleşik uygulamalarda, manevi tazminat miktarının her somut olaya göre tayin edileceği ve bir zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağı ifade edilmektedir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Bu miktarın tayinine, meydana gelen sonucun ağırlığı, tarafların kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumları nazara alınarak karar verilmelidir.
Manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin yukarıda anlatılan ilkeler nazara alınarak davacının yaralanması nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla, meydana gelen zararın boyutu, tarafların kusur durumu ve olayın oluş şekli ile hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hükümde gösterilen miktarda manevi tazminat uygun görülmüştür.
Sonuç olarak davacının maddi tazminat isteminin davalılar ... Sigorta AŞ., ... ve ... yönünden kabulüne, davalılar ... Sigorta AŞ, ..., ve ... yönünden feragat nedeniyle reddine, davacının manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜNE;
-Davacının maddi tazminat isteminin davalılar ... Sigorta AŞ., ... ve ... yönünden kabulü ile; sürekli iş göremezlik zararı olarak 793.135,51 TL, geçici iş göremezlik zararı olarak 2.396,22 TL, bakıcı gideri zararı olarak 496,67 TL olmak üzere toplam 796.028,40 TL maddi tazminatın (davalı ... Sigorta 330.496,67 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydıyla), ... Sigorta yönünden 27/01/2020 Tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ve ... yönünden 26/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Sigorta AŞ., ... ve ...'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının maddi tazminat isteminin Davalılar ... Sigorta AŞ, ..., ve ... yönünden FERAGAT nedeniyle REDDİNE,
3-Davacının manevi tazminat isteminin Kısmen Kabulü ile; 50.000 TL manevi tazminatın, 26/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Maddi tazminat yönünden; alınması gereken toplam 54.376,70-TL karar ve ilam harcından daha önceden peşin ödenen toplam 3.060,97-TL harcın mahsubu ile bakiye 51.315,73-TL harcın davalılar ... Sigorta AŞ., ... ve ...'den müteselsilen(davalı ... Sigorta 22.576,23-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) alınarak hazineye irad kaydına,
5-Manevi tazminat yönünden; alınması gereken 3.415,50-TL harcın davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 344,97-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.716,00-TL Tamamlama Harcı, olmak üzere toplam 3.120,27-TL harcın davalılar ... Sigorta AŞ., ... ve ...'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 3.400,00-TL Bilirkişi ücreti, 651,5-TL Tebligat, Posta gideri, 736,80-TL ATK masrafı olmak üzere toplam 4.788,30-TL yargılama giderinin davalılar ... Sigorta AŞ., ... ve ...'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 117.444,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta AŞ., ... ve ...'den müteselsilen(davalı ... Sigorta 51.574,50-TL'sinden sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ... ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat istemi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ..., ..., ... ve ...'a verilmesine,
11-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.400-TL'nin davalılar ... Sigorta AŞ., ... ve ...'den müteselsilen tahsili ile, hazineye irat kaydına,
12-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı ... ve davalı ... ve ... vekillerinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2023