T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/597 Esas - 2022/796
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/597 Esas
KARAR NO: 2022/796
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACI ....
....
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 02/09/2022
KARAR TARİHİ: 21/11/2022
G.K.YAZILDIĞI TARİH : 22.11.2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin... adresinde ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü ve ticari defter ve kayıtların da bahsi geçen adreste bulunduğunu, 15.08.2022 tarihinde Ankara'da meydana gelen fırtına ve sağanak yağış esnasında müvekkil şirket nezdinde bulunan defterlerin çoğunun ıslandığını, diğer defterler kullanılabilir durumdayken Yönetim Kurulu Karar Defterinin birçok sayfasının parçalanmak sureti ile zayi olduğunu belirterek müvekkili şirkete ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.
6102 sayılı TTK 82. maddesinde düzenlemesine göre her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını ve diğer ticari iş ile ilgili tüm yazışmalarını 10 yıl süre ile sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Aynı kanunun 82/7 maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Zayi belgesi isteminin ileri sürülebilmesi için, defteri saklamakla yükümlü olan tacirin tüm özeni göstermesine rağmen engel olamayacağı sebeplerle (Doğal afet veya hırsızlık gibi) zayi olması, ayrıca zayiinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede davanın açılması gerekmektedir.
Davacı vekilince dosya içerisine sunulan tutanak içeriklerine göre yoğun yağış olayının 15.08.2022 tarihinde meydana geldiği ve davanın da 26.08.2022 tarihinde açılmış olduğu buna göre davanın süresinde açıldığı anlaşılmakla işin esasının incelemesi yapılmıştır.
TTK 82/7’de kanun koyucu defter ve belgeleri zayi olan tacire (ve diğer ilgililere) zayi belgesi verilebilmesi için, defter ve belgelerin “yangın, su baskını veya deprem gibi bir afet sebebiyle“ zayi olması gerektiğini belirtmektedir. Bu düzenleme özellikle iki açıdan önem taşımaktadır: Kanun koyucu bu düzenlemeyle sadece mücbir sebep teşkil eden olayların söz konusu olması halinde zayi belgesi istenebileceğini ifade etmeye çalışmakta olup, ikinci olarak buradaki sayımın sınırlayıcı olmadığı, aksine örnekseme suretiyle yapıldığı, düzenlemede yer alan “gibi” ifadesinden anlaşılmaktadır. Böylelikle kanun koyucu bu hallere benzeyen ve mücbir sebep teşkil eden başka durumlar için de zayi belgesi alınabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte zayi belgesi istenebilecek olan olayın da, tacirin faaliyet ve işletmesi dışında kalan, harici bir olay olması gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla defterlerin zıyaına neden olan olayla, bu olayın cereyan ettiği işletme arasında bir bağlantı olmamalı, mücbir sebep teşkil eden olay, kaynağını işletme dışında bulmalıdır. Yani diğer bir anlatımla, olay ile olayın meydana geldiği işletme arasında fonksiyonel bir bağ olmaması gerekmektedir.
Dosya kapsamına göre; Davacı şirkete ait yönetim kurulu karar defterinin olay tarihinde yağan yağmur neticesinde şirket merkezi olan... AVM isimli işyerinde bulunduğu esnada ıslandığı belirtilerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmakta ise de, davaya konu defterin saklanmasına ilişkin özen yükümlülüğünün davacı tarafça kendi kusuru ile yerine getirilmediği, buna göre davacının kendi kusurundan yararlanarak zayi belgesi isteminde bulunmasının yerinde bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 80,70 TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333. maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine, kararın iadesi yönünde başvurunun olmaması halinde arta kalan giderin iade edileceğinin yatıran tarafa meşruhatlı davetiye ile bildirilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2022
Katip...
E imzalıdır
Hakim....
E imzalıdır