T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
...GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/68
KARAR NO: 2023/289
HAKİM : ... ...
KATİP: ... ...
DAVA: Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Destek Tazminatı)
DAVA TARİHİ: 07/01/2016
KARAR TARİHİ: 13/04/2023
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 09/05/2023
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.Davacı vekili iddiasında özetle; 23/12/2015 tarihinde davalı ...’ın kullanmış olduğu davalı ...’a ait ... plakalı çekici ve ...plakalı romörkun, davacıların desteği/yakını ...’in kullandığı ...plakalı araca çarpması sonucu ...’in vefatıyla sonuçlanan trafik kazası meydana geldiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ... tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, davalı ...’ın kaza tespit tutanağında kusursuz olduğu ifade edilmiş ise de yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde açıkça kusurlu olduğunun anlaşılacağını, kazaya sebep olan ... plakalı araç sürücüsünün alkollü araç kullandığından ehliyeti alındığını, kaza tarihinde ehliyetsiz oluşunun başlı başına kusurlu olduğunu tartışmasız kıldığını, aracın aşırı hızlı olduğunun da yapılacak tespitlerle anlaşılabileceğini, müteveffanın Sincan Belediyesi’nde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, davacı anne ... için destekten yoksun kalma tazminatı olarak fazlaya ilişkin dava ve ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL, cenaze ve defin gideri olarak şimdilik 1.000,00 TL’nin davalı ..., ..., ... ve ...’dan, aracın görmüş olduğu hasar, parka çekme ve park gideri olarak araç sahibi davacı ... için fazlaya ilişkin dava ve ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, anne ... için 40.000,00 TL, kardeş davacılar Şenel Demirel, ..., Tamer Demirel ve ... için 20.000,00’er TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... ve ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 30/07/2018 tarihli talep artırım dilekçesiyle; destekten yoksun kalma tazminat talebini 65.156,01 TL’ye, cenaze ve defin gideri talebini 9.000,00 TL’ye yükselterek toplam 74.156,01 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah harcını aynı tarih itibariyle mahkememiz veznesine yatırmıştır.
2.Davalı ... savunmasında; Açılan davanın ölüm sebebiyle tazminat davası olduğunu, kazaya karışan aracın ruhsat sahibi ise de 15/04/2010 tarihinde ... yevmiye kayıtlı motorlu taşıt kira sözleşmesiyle ve 29/04/2013 tarih ... yevmiyeyle davalı ...’a 3 yıllığına kiraya verdiğini, meydana gelen kazayla herhangi bir illiyet bağı bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
3.Davalı .... vekili savunmasında; Davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, poliçe limitinin kaza tarihi itibariyle 290.000,00 TL olup, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde davalının sorumluluğu bulunduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacıların müteveffanın ölümünden önceki sürekli ve düzenli desteğini maddi olgularla ispatı gerektiğini, aktüerya hesaplamasında ölüm tarihi itibariyle müteveffanın yaşı ve gelir durumunun dikkate alınmasını, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, davacı tarafından cenaze gideri talep edilmiş ise de poliçe teminatı kapsamında yer almadığını, sigortanın zenginleşme aracı olmadığını, gerçek zararın tazmininin talep edilebildiğini beyan etmiştir.
4.Davalı ... vekili savunmasında; Kazada kusurun müteveffada olduğunu, olayın meydana gelmesinin müvekkili tarafından engellenmesinin mümkün olmadığını, talep edilen tazminatların nevi ve tutarlarları yerinde olmadığından haksız ve dayanaksız açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
5.Davalı ... vekili savunmasında; Kazaya karışan ...plakalı dorsenin sahibi olduğunu, trafik sigortası yalnızca karayolunda seyreden motorlu araçlara tanzim edilebildiğini, karayollarında kullanılmayan forklift, paletli iş makineleri, romörk, yarı romörk veya dorselere trafik poliçesi tanzim edilmediğini, müvekkiline ait dorse kazaya sebebiyet vermediği gibi trafik taşıtı olarak da değerlendirilemeyeceğinden, dorsenın karıştığı bu kazadan dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
6.Mahkememizin 2016/11 Esas sırasında yapılan yargılama sonunda verilen ilk kararda; "Davalı ...’nın maliki bulunduğu römorkun tek başına hareket kabiliyetine sahip olmadığı, çekiciye bağlı olarak seyir halindeyken kazaya karıştığı, ayrıca römorka ilişkin bir sebeple kazanın meydana geldiğine dair bir husus da belirlenmediğinden kazadan çekicinin sürücüsü ve işletenin sorumlu olduğu mahkemece kabul edilmiş, bu nedenle römork sahibi ... aleyhine açılan davanın reddine, dosyaya sunulan noter tarafından düzenlenmiş kira sözleşmesinden kazaya karışan ... plakalı çekicinin davalı ... tarafından davalı ...’a uzun süreli kiraya verildiği, çekicinin kayden maliki davalı ... ise de çekiciyi işleten ... olduğundan davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, 02/07/2018 tarihli Makine Mühendisi Bilirkişi ... ’ın dosyaya sunduğu ek raporda; dava konusu aracın hasarıyla ilgili herhangi bir bilgi ve belge bulunmamasına karşın davacı vekilinin talep ettiği kalemler dikkate alınarak ...plakalı araca ait ve ...A.Ş. tarafından 06/02/2016 tarihinde ... adına kesilmiş 545,00 TL çekici ve otopark ücreti faturası olduğu, faturada belirlenen 545,00 TL çekme ücretinin uygun bulunduğu, yine dosyaya sonradan sunulduğu anlaşılan muhtelif şahıslara ait kredi kartıyla ödendiği görülen yedek parça kasa fişleri görülmüş ise de bu fişlerin toplamı 1.390,00 TL olup dava konusu araca ait olup olmadığı konusunda bir kanaate varılamadığı bildirildiğinden bu rapor doğrultusunda sunulan belge ve bilgilere göre davacı araç sahibinin çekici ve otopark ücreti faturasından kaynaklı zararını davalı ... şirketiyle zarara sebebiyet veren ...’dan talep edebileceği mahkemece kabul edilmiş, müteveffanın kusur oranı mahkemece indirilerek 463,25 TL maddi tazminatın ... ve ... Sigorta’dan tahsiliyle davacı araç maliki ...’e ödenmesi yönünde hüküm kurulmuş, ıspat edilmeyen sair zararlara ilişkin talebin reddine, Dosyaya sunulan 11/07/2018 tarihli bilirkişi ek raporda davacı vekili tarafından 18/06/2018 tarihinde mahkemeye sunulan yemek faturası olarak 7.000,00 TL ve mezar parasıyla mezar yapım parası olan 2.000,00 TL olmak üzere toplam 9.000,00 TL harcamanın yapıldığının belirlendiği ifade edilmiştir. Müteveffa ...’in mezar yapım parası olarak 2.000,00 TL harcandığına ilişkin yazılı delil sunulamadığı gibi dosyaya kazandırılan 2 adet yemek faturasının kaza tarihi olan 23/11/2015 tarihinden çok sonra 01/05/2017 ve 01/04/2017 tarihlerinde tanzim edildiği, zarar gören zararı ıspat yükü altında ise de uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hakim zarar miktarını hakkaniyete göre belirleyebileceğinden cenaze ve defin gideri olarak resen takdir edilen 3.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... ve trafik sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketinden (... yönünden kusuruyla sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline, aktüer bilirkişinin dosyaya sunduğu 28/03/2018 tarihli rapor detaylı, gerekçeli ve dosya içerisinde mevcut delillerle uyumlu görüldüğünden rapor ve davacılar vekilinin ıslahında karşı araç sürücüsünün kusuru oranında bilirkişi tarafından belirlenen tazminat miktarının davalılardan tahsiline karar verilmesi talep olunduğundan bu husus da gözetilerek davacı ...’nın destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin talebi mahkememizce yerinde görülerek 65.156,10 TL’nin davalılar ... ile davalı ... şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı araç sürücüsünün kusur oranı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, talep edilen manevi tazminat miktarı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde yukarıda bahsi geçen Yargıtay kararı ve İçtihatı Birleştirme Kararında izah olunan esaslarda gözetilerek, takdir edilecek manevi tazminat miktarının zarara uğrayan davacıların manevi huzurunu doğurmayı gerçekleştirecek düzeyde olması düşünülerek davacı ... için 15.000,00 TL, diğer davacıların herbiri için 7.500,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline" karar verilmiştir.
7. Mahkememizce verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ... vekili ve .... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurusu sonucu, ... Bölge Adliye Mahkemesi, ... sayılı kararı ile; " a) Meydana gelen kaza her ne kadar gece vakti aydınlatmalı olan yolda meydana gelmiş ise de, kazanın sınıfı gereğince sağ şeritte ilerlemesi gereken aracın, seyrettiği şerit üzerinde duran aracı fark ederek, şerit değiştirdiği esnada önündeki aracın köşesinden sürterek duran araca ve taşıt yolu üzerinde duran davacıların desteğine çarparak, desteğin iki araç arasında sıkışması ile vefatına neden olduğu, vefat eden ile aynı araçta bulunan arkadaşının kolluk ifadesinden ve davalı araç sürücüsünün beyanlarından anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan kusur raporunda, davalı araç sürücüsünün %85 oranında, vefat edenin ise %15 kusurlu olduğu kabul edilmiş, davalı tarafından rapora itiraz edilmiştir. Ölüm olayı sadece aracın park edilmiş olmasından kaynaklanmayıp, kaza gece aydınlatmalı yolda olsa da, desteğin aracından inerek taşıt yoluna girmesi neticesinde meydana gelmiş olup, desteğin gerisinden gelen aracı kontrol etmeksizin ve kendisi açısından tehlike oluşturacak şekilde taşıt yolu üzerinde bulunduğu bilirkişi tarafından yeterli şekilde raporda değerlendirilmemiştir. Bu nedenle davalıların rapora itirazları da değerlendirilerek, kazanın oluş şeklinin, kaza olan güzargahtaki trafik durumunun, kazanın meydana geldiği saatteki hava, yol ve görüş durumunun değerlendirildiği, buna göre olay yerinde 6 m. ileride sokak bulunmasına rağmen söz konusu sokak yerine, aracı sağ şerit üzerinde yol kenarından 80 cm içeride olacak şekilde durdurması sonrasında, gece vakti gerisinden gelen araçları kontrol etmeksizin araçtan inmesi neticesinde kazanın meydana gelmiş olmasına göre kendisinin vefatı nedeniyle oluşacak kusur durumunun değerlendirildiği, kaza tespit tutanağı ile rapor arasındaki çelişkiyi giderecek ve davalıların itirazlarının değerlendirildiği İTÜ ya da Eski Karayolları Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması yerinde olmadığından, davalıların kusur oranına yönelik istinaf sebepleri bu nedenle yerinde görülmüştür.
b)Haksız fiil nedeniyle meydana gelen ölüm nedeniyle, zarara neden olandan talep edilebilecek zararlar arasında cenaze defin gideri de TBK'nın 53. Maddesinin 1. bendinde sayılmıştır. Bu nedenle zarar gören cenaze ve defin giderlerini zarara neden olandan ve sorumlulardan talep edebilir. Haksız fiil sorumlusundan TBK'nın 53. maddesi kapsamında cenaze def'in giderleri talep edebilir ise de; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarında haksız fiil sorumlusunun cenazenin defnedilmesi için yapılması zorunlu masraflardan sorumlu tutulabileceği ve taziyeye ilişkin giderlerden sorumlu tutulamayacağı kabul edilmektedir. (Yargıtay 2018/2804 E. 2019/12304 K.; 2016/11911 E. 2019/4855 K.)
Cenaze defin giderleri, meydana gelen ölüm sonrasında yapılacak giderler olduğundan ayrıca yapılan giderin belge ile kanıtlanmış olması aranmaz. Bu durumda cenazenin defnedildiği yerleşim yeri müftülüğünden veya cenaze defin işleri olan yerel yönetim birimlerinden vefat tarihindeki salt cenaze defin giderlerinin neler olduğu ve yapılacak harcama miktarı sorularak, buna göre makul bir gider bedeli takdir edilerek, vefat edenin kusuruna isabet eden miktar mahsup edilerek zarar görenlere ödenmesine karar verilmelidir. Somut olayda, yerel mahkemece, davacının, meydana gelen vefat nedeniyle, kaza tarihi itibariyle yapması gereken cenaze ve defin giderine ilişkin hiç bir araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile 3.000,00 TL cenaze gideri takdir etmiş olması isabetli olmadığı gibi, tespit edilen miktardan davalı ...'in kusuru oranında sorumluluğuna karar verilmiş iken, KTK'nın 91. Maddesi gereğince işletenin sorumluluğunda olan zararlardan sorumlu olan sigorta şirketinin tamamından sorumlu tutulmuş olması da doğru değildir.
c)Davacı aracını 3. kişiye sattıktan çok sonraki bir tarihe ve farklı farklı kredi kartlarından yapılan ödemelere ait kredi kartı ekstrelerini sunarak, araç hasarına ilişkin olduğunu iddia etmiş olması karşısında söz konusu belgeler hasarı ispatlamaya elverişli değil ise de; davalının, davacının aracına çarptığı mahkemenin kabulünde olduğu gibi, davacı tarafından araçtaki hasarı gösteren fotoğraflar da dosyaya sunulmuştur. Bu durumda dosyaya delil olarak sunulan fotoğraflar çerçevesinde araçta meydana gelen hasar değerlendirilerek, belirlenebilen hasar durumuna göre kaza tarihindeki hasar bedeli tespit edilerek, davalıların sorumluluğu açısından kusur durumları da nazara alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hasar bedeli ispatlanamadığından bahisle reddine karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.
Yukarında açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin ve davalı .... Vekili ile davalı ... vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanılmadan ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek yukarıda açıklanan hususlardaki eksiklikler giderildikten sonra, talep edilen zararlar yönünden karar verilmesi,
Ayrıca destek tazminatının belirlenmesinde AYM iptal kararı sonrasında, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi içtihat değişikliğine giderek TRH2010 Yaşam Tablosuna göre muhtemel yaşam süresinin tespit edilerek, "progresif rant yöntemine" göre hesaplamanın yapılması gerektiği kabul edildiğinden, açıklanan yöntemle ancak destek tazminatına yönelik olarak kararın davalılar tarafından istinaf edilmiş olmasına göre davalıların usulü kazanılmış hakları korunarak kaldırılan kararın hükme esas alınan rapor tarihindeki verilere göre hesaplamanın yapıldığı aktüer hesap raporu sonucuna göre davanın esası hakkında karar verilmesi için dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine, davacılar vekilinin ve davalı ... Uysal ile davalı .... vekilinin sair istinaf sebeplerinin, kaldırma sebebine göre incelenmesine yer olmadığına" karar verilerek Mahkememiz kararı kaldırılarak dosya gönderilmiştir.
8. BAM kararı sonrası yapılan yargılama, iddia, savunma ve delillerin değerlendirilmesi ve hükme esas gerekçe:
Dava; Ölümle sonuçlanan trafik kazasının sebebi ile açılan destek tazminatı, cenaze gideri ve araçta meydana gelen hasarın tazmini taleplidir.
Mahkememizce verilen ilk karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi, 26. Hukuk Dairesi'nin yukarıda özetlenen kararı ile, kusura yönelik İTÜ ya da Eski Karayolları Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi, destek/mütevveffa ...'in cenazenin defnedildiği yerleşim yeri müftülüğünden ve belediyesinden vefat tarihindeki salt cenaze defin giderlerinin neler olduğu ve yapılacak harcama miktarının sorulması, dosyaya delil olarak sunulan fotoğraflar çerçevesinde araçta meydana gelen hasar değerlendirilerek, belirlenebilen hasar durumuna göre kaza tarihindeki hasar bedeli tespit edilerek, davalıların sorumluluğu açısından kusur durumları da nazara alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, destek tazminatının belirlenmesinde TRH2010 Yaşam Tablosuna göre muhtemel yaşam süresinin tespit edilerek, "progresif rant yöntemine" göre hesaplamanın yapılması, hesaplamada destek tazminatına yönelik olarak kararın davalılar tarafından istinaf edilmiş olmasına göre davalıların usulü kazanılmış hakları korunarak, kaldırılan kararın hükme esas alınan rapor tarihindeki verilere göre hesaplamanın yapıldığı aktüer hesap raporu sonucuna göre davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiğinden bahisle kaldırılmıştır.
BAM kararı sonrası yapılan tahkikatta;
Eski Karayolları Fen Heyetinden aldırılan 25/04/2022 tarihli kusura yönelik raporda; "Sürücü ...”ın sevk ve idaresindeki ... Plaka Sayılı araç ( Çekici ve çekiciye bağlı ...Plaka Sayılı Dorse); 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 36/c, 46/a, 52/b, 56/a-c maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %85 (yüzde seksen beş) oranında kusurlu olduğu, yaya ...'in;( sevk ve idaresinde bulunan ...Plaka Sayılı aracını zorunlu nedenlerden dolayı yolun sağına çekip araçtan inerek yaya olarak bulunduğu sırada) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 68/c, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 138/e-d maddelerini ihlal ettiğinden %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu" belirtilmiştir.
Araçtaki hasara yönelik 05.05.2022 tarihli Makine Mühendisi bilirkişiden alınan raporda; "Dosyadaki fotoğraflara ve yedek parça fişlerine göre, dava konusu aracın kaza tarihindeki yedek parça tutarı ve fotoğraflardaki hasarlara göre işçilik bedellerine göre yapılan hesaplamaya göre dava konusu ...plakalı araçta 3.565.- TL hasar ve zarar hesaplandığı" belirtilmiştir.
İlk kararı destek tazminatı yönünden sadece davalılar istinaf ettiğinden usuli kazanılmış hak korunarak, destek tazminatının hesaplanmasına yönelik aldırılan 10/11/2022 tarihli aktüerya raporunda; "Müteveffa ...'in yakınları için TRH 2010 Hayat Tablosu ve Progresif Rant Yöntemine göre hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatına göre davacı anne ...'in kusur indirimli destekten yoksun kalma tazminatı 89.749,98 TL olduğu" hesaplanmıştır.
Cenaze defin ücretine yönelik yapılan araştırmada, Sincan Belediye Başkanlığı'nın 09/11/2022 tarihli cevabi yazısında; defin tarihinde mezar ücretinin 500 TL olduğu, Sincan Müftülüğü'nün 14/02/2023 tarihli cevabi yazısında; cenaze defin ücretlerinden ücret alınmadığı belirtilmiştir.
Davacı vekili 06/03/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile destek tazminatına yönelik talebini 89.749,98 TL'ye, araç hasar bedeline yönelik talebini 3.030,25 TL'ye yükseltmiş, kaza tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi ile davalılardan tahsilini istemiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesine göre, bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin yaralanmasına veya ölümüne sebebiyet verilmesi halinde teşebbüs sahibi ve araç işleteni oluşan zarardan sorumludur. Aynı Yasa'nın 88. maddesine göre; birden fazla zarar verenin bulunması halinde zarar verenler, zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Yine aynı Kanunun 90. maddesine göre ise, maddi tazminatı biçim ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Karayolları Trafik Kanunun 91/1 maddesi uyarınca işletenlerin aynı kanunun 85/1 maddesi kapsamındaki sorumluluklara yönelik zorunlu bir sigorta türü olduğundan, zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı, işletenin yasadan kaynaklanan hukuki sorumluluğunun belirli limitler içinde üzerine almış bulunmaktadır.
6098 Sayılı TBK 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Manevi tazminat istemine ilişkin olarak; Borçlar Kanununun 56. maddesi hükmüne göre "hakim bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerinin göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.
Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacıların desteği ...’in kullandığı araç ile davalıların maliki/işleteni/sürücüsü/sigortalısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasında, ...’in vefat ettiği, Eski Karayolları Fen Heyetinden görevli uzman bilirkişi heyetinden aldırılan 25/04/2022 tarihli rapora göre davalı/işleten/sürücü ...'ın kazanın oluşumunda %85 (yüzde seksen beş) oranında, destek/müteveffa ...'in ise %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Destek tazminatının hesaplanmasına yönelik aldırılan 10/11/2022 tarihli aktüerya raporuna göre, müteveffanın annesi olan davacı ...'in TRH 2010 Hayat Tablosu ve Progresif Rant Yöntemine göre hesaplanan destekten yoksun kalma zararının kusura göre 89.749,98 TL olduğu, ilk kararı destek tazminatı yönünden sadece davalılar istinaf ettiğinden usuli kazanılmış hak korunarak, davada ilk karardaki miktar üzerinden 65.156,10 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile yapılan tahkikata göre Belediye ve Müftülükten gelen cevabi yazılara göre cenaze defin giderinin 500 TL olduğu, vefat edenin kusuruna isabet eden miktar mahsup edildiğinde, ...'in 425 TL cenaze defin gideri talep edebileceği anlaşılmış, bu miktarlar üzerinden dava tarihi olan 07/01/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi uyulanarak dava kısmen kabul edilmiştir.
Davacı ...’in, araç hasarı, parka çekme ve park giderine yönelik maddi tazminat talebi yönünden yapılan tahkikatta, araçtaki hasara yönelik 05.05.2022 tarihli Makine Mühendisi bilirkişi raporuna göre, dosyadaki fotoğraflara ve yedek parça fişlerine göre, dava konusu aracın kaza tarihindeki yedek parça tutarı ve fotoğraflardaki hasarlara göre işçilik bedellerine göre yapılan hesaplamaya göre dava konusu ...plakalı araçta 3.565.- TL hasar ve zarar meydana geldiği, meydana gelen zararın kusur oranına göre yapılan hesaplamaya göre, davalı ...'ın kusur oranına isabet eden 3.030,25 TL yönünden dava kısmen kabul edilmiştir.
Davalı ...'ın kazaya sebep olan aracın işleteni ve sürücüsü olarak, davalı ...'nın ise ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta olarak destek zararından, cenaze giderinden ve araçta meydana gelen hasardan müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır.
Manevi tazminat talebine yönelik olarak; Davalı araç sürücüsünün kusur oranı, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, talep edilen manevi tazminat miktarı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Yargıtay içtihatlarında kabul olunan esaslarda gözetilerek, takdir edilecek manevi tazminat miktarının zarara uğrayan davacıların manevi huzurunu doğurmayı gerçekleştirecek düzeyde olması düşünülerek, davacı ... için 15.000,00 TL, diğer davacıların herbiri için 7.500,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.
Davalı ...’nın maliki bulunduğu römorkun tek başına hareket kabiliyetine sahip olmadığı, çekiciye bağlı olarak seyir halindeyken kazaya karıştığı, ayrıca römorka ilişkin bir sebeple kazanın meydana geldiğine dair bir husus da belirlenmediğinden kazadan çekicinin sürücüsü ve işletenin sorumlu olduğu mahkemece kabul edilmiş, bu nedenle römork sahibi ... aleyhine açılan davanın reddine, dosyaya sunulan noter tarafından düzenlenmiş kira sözleşmesinden kazaya karışan ... plakalı çekicinin davalı ... tarafından davalı ...’a uzun süreli kiraya verildiği, çekicinin kayden maliki davalı ... ise de çekiciyi işleten ... olduğundan davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Bu gerekçelere istinaden aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1- Davalılar ... ve ...’ya yönelik açılan maddi ve manevi tazminat davalarının REDDİNE,
a)Davalı ... yargılamada vekille temsil edildiğinden AAÜT gereği maddi tazminat talebi yönünden 14.520 TL vekalet ücretinin ...'den, 3.030,25 TL vekalet ücretinin ...'den, manevi tazminat talebi yönünden 19.000 TL vekalet ücretinin davacılardan ayrı ayrı tahsili ile davalı ...'ya ödenmesine,
b) Davalılar ... ve ...’ya yönelik davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
2-Davacı ...’in, davalılar ... ve ... Sigorta’ya yönelik maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; 65.156,10 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 425 TL defin ve cenaze giderinin, dava tarihi olan 07/01/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta’dan müteselsilen tahsil edilerek, davacı ...’e ödenmesine.
Fazlaya ilişkin talebin reddine.
a)Davacı ... ve davalılar ... ile ...Sigorta A.Ş. yargılamada kendilerini vekille temsil ettirdiğinden maddi tazminat talebinin kabul ve ret oranına göre AAÜT gereği 10.492,98 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ....'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e, 9.200 TL vekalet ücretinin davacı ...'den tahsili ile davalılar ... ile ...Sigorta A.Ş.'ye ödenmesine,
3- Davacı ...’in, davalılar ... ve ... Sigorta’ya yönelik araç hasarı, parka çekme ve park giderine yönelik maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; 3.030,25 TL’nin, kaza tarihi olan 23/12/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta’dan müteselsilen tahsil edilerek, davacı ...’e ödenmesine.
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
a)Davacı ... yargılamada vekille temsil edildiğinden AAÜT gereği 3.030,25 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,
4-Davacıların, davalı ...’a yönelik açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; davacı ... için 15.000 TL, Davacılar ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 7.500’er TL manevi tazminatın, dava tarihi olan 07/01/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan tahsil edilerek davacılara ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
a)Davacılar ve davalı ... yargılamada vekille temsil edildiğinden AAÜT gereği her davacı için ayrı ayrı 9.200 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile her bir davacılara ayrı ayrı ödenmesine, reddedilen kısım yönünden her bir davacıdan ayrı ayrı 9.200 TL'er TL vekalet ücretinin tahsili ile davalı ...'a,
5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.760,79 TL nispi karar ve ilam harcından dava dosyasında peşin alınan harcın ve ıslah harcının mahsubu ile kalan 6.794,94 TL harcın davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 875,05 TL harç giderinin davalı ... ve ... Sigorta A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacılara verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan davalı ... ve ... yönünden yapılan giderler hariç 687,01 TL tebligat ve posta gideri, 8.900 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.587,01 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 5.071,20 TL.nin davalılar ... ve ...'den tahsili ile davacılara ödenmesine, bakiye giderin davacılar üzerinde bırakılmasına,
8-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, davalı ve taraf vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
(E-imzalıdır)
Hakim ...
(E-imzalıdır)