T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/723 Esas - 2022/748
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2022/723 Esas
KARAR NO: 2022/748
HAKİM: ...
KATİP: ....
DAVACI:...
DAVALI: ....
DAVA: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan
DAVA TARİHİ: 01/03/2022
KARAR TARİHİ: 07/11/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1972-1975 yılları arasında Almanya'da işçi olarak çalıştığını, sigorta primlerini düzenli olarak ödediğini, müvekkil tarafından Alman Sigorta Kurumu'ndan yatırılan primlerin iadesi istenmiş olup bahse konu sigorta kurumu 10.09.2013 tarihinde verdiği cevapta primlerin ödendiğine dair cevap verdiğini, fakat ödemenin nereye yapıldığına dair herhangi bir bilgilendirmede bulunulmadığını, müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi amacıyla dava açtığını, ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/309 E., 2018/548 K., sayılı dosyasından zamanaşımı nedeniyle ret kararı verildiğini, yapmış oldukları istinaf başvurusu neticesinde ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2019/1522 E., 2021/1513 K. sayılı ve 09.12.2021 tarihli kararı ile haklı ve yerinde davanın kabulüne karar verildiğini, müvekkilin Alman Sigorta Kurumu tarafından 31.10.1977 Tarihinde T.C Merkez Bankası'na ödenen 3.312,38 TL sigorta primlerinin tutarının alanında uzman bir bilirkişi vasıtasıyla, öncelikle Alman Markının tedavülden kalkması nedeniyle 3.312,38 DM güncel karşılığının belirlenerek, ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/309 E., 2018/548 K. Sayılı dosyasından kabul edilen 4.000 TL dışındaki bakiye kalan tazminat tutarının 31.10.1977 tarihinden itibaren mevduata işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve karşı vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın dayanağı, 1979 yılına kadar Alman Sigorta Kurumları tarafından doğrudan ya da Alman Merkez Bankası Deutsche Bundesbank kanalıyla müvekkil Banka’ya gönderilen, bu tarihten sonra ise Ağustos 2010 tarihinde uygulamaya tamamen son verilene kadar sadece Deutsche Bundesbank kanalıyla müvekkil Banka’ya gönderilen malullük, emeklilik, dul ve yetim aylıkları ile sigorta primi iadesi ödemelerinin ilgililerine ödenmesine yönelik olarak “ücret alınmaksızın veya benzeri hiçbir menfaat temin edilmeksizin” gerçekleştirilen bir havale işlemi olduğu, müvekkil Bankanın “anonim şirket” şeklinde örgütlenmesinin bir sonucu olarak tacir sıfatını haiz olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre "havaleden doğan" hukuk davaları ile (f) bendi gereğince bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın “ticari dava” sayıldığını, dolayısıyla, uyuşmazlığı çözmekle görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu itibarla, işbu uyuşmazlığı çözmede Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli bulunduğu hususu gözetilerek, görev itirazının kabulü ile duruşma yapılmaksızın görevsizlik kararı verilmesini ve dava dosyasının görevli ... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava alacak istemine ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" şeklindedir.
6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.", aynı Kanunun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı"düzenlemesi yer almaktadır. Bir davanın nispi ticari dava sayılması için TTK'nın 4/1. maddesi birinci fıkrasında belirtildiği gibi her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olması gerekmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile birlikte 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisinden çıkarak görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.
Dava, davacının yurtdışında çalışması karşılığı olan ve Almanya'daki kurum tarafından Merkez Bankası'na gönderilen sigorta primlerinin iadesi istemine ilişkindir. Dava konusu uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde tahdidi olarak sayılan ticari davalardan olmadığı gibi, taraflardan davacı tacir değildir. Bu durumda dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-Açılan davada HMK 114/1-c maddesinde düzenlenen "mahkemenin görevli olması" dava şartı bulunmadığından aynı yasanın 115/2 maddesi uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,
2-Mahkeme kararının kanun yoluna başvuru olmadan kesinleşmesi halinde HMK 22/2 maddesi uyarınca dosyanın merci tayini için ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 07/11/2022
Katip....
e-imza
Hakim....
e-imza