T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
...
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/834 Esas
KARAR NO: 2024/29
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle:
Müvekkil şirket ile davalı şirketin arasında 10.04.2021 tarihinde ... ... ... Kontrol İnşaatı işi için sözleşme imzaladığını, davalı şirketin sözleşmeye taraf olmayan DSİ 25. Bölge Müdürlüğü'nden ihale ile aldığı Balıkesir Edremit İlçesi Avcılar Köyü Gürlek ve Ayı Dereleri Taşkın Kontrol İnşaatı işini yapması için müvekkil şirket ile davalı şirketin anlaştığını, müvekkil şirketin alt yüklenici konumunda olduğunu, sözleşmenin Birim Fiyat Cetveli başlıklı EK-2 nolu kısmında belirtildiği üzere 25.000 metreküp Kazı İşi için birim fiyatı 7,00-TL, 3.100 metreküp Duvar İşi için birim fiyatı 190,00 TL'den anlaşma yapıldığını, söz konusu işi ihale eden DSİ 25. Bölge Müdürlüğü tarafından davalı şirkete ihale edilen işin bedelinin haricinde iki farklı fiyat farkı ödemesi de yapıldığını, Birinci fiyat farkı ödemesinin enflasyon fiyat farkı ödemesi adı altında gerçekleştiğini, ikinci fiyat farkı ödemesinin ise 5202 karar sayılı Cumhurbaşkanı kararına istinaden fiyat farkı ödemesi adı altında gerçekleştiğini, müvekkil şirketin, sözleşmede kararlaştırılan tarihte söz konusu işe başlamış ve düzenli olarak işini ilerletmeye çalıştığını, ancak davalı şirketin neredeyse her hafta projeyi revize etmesini, zaman zaman askıya alması nedeniyle işte gecikmeler yaşandığını, davalı şirket iş projesini her revize edişinde işin en az 1-2 hafta durduğu ve bu süreçte müvekkil şirket yanında çalıştırdığı işçilerinin yevmiyelerini/maaşını ödemeye devam ettiğini, bu şekilde en az 4-5 defa proje askıya alınmış aradan yaklaşık 1-2 hafta kadar bir süre geçtikten sonra proje revize edilerek yeni proje üzerinden çalışmalara başlandığını hatta revize edilen proje dolayısı ile zaman zaman müvekkil şirketin örülen bir kısım duvarı yıkması gerektiğini ve de ekstra kazı işi yapmak zorunda kaldığını, ayrıca 2021 yılı Ramazan Bayramı sonrasında da yine projenin revize edilmesi aksıya alınması dolayısıyla işin 1 aya yakın durduğunu, bu anlatılanlardan da anlaşılacağı üzere davalı şirketin kusuru nedeniyle işte gecikmeler yaşandığını, bunların yanı sıra müvekkil şirkete düzenli ödemeler yapılmadığını, müvekkil şirkete yapılan iş miktarı kadar hak ediş yapmasına müsaade edilmediğini, malzemeli olarak işi alan müvekkil şirketin 2021 yılında ülkemizde yaşanan ekonomik kriz ile beraber malzeme fiyatlarının artması ile malzeme tedariği konusunda sıkıntı yaşadığını, 2021 yılı kış mevsimine gelinmiş olması nedeniyle de söz konusu işin bu mevsimde yapılma imkanın olmaması dolayısı ile ilgili işe ara vermek zorunda kalındığını, müvekkil şirktin aralıklı olarak davalı şirketten toplam 607.799,00-TL avans adı altında ödeme aldığını, bunun yanında davalı şirketin hazırlamış olduğu raporlara göre de; malzeme ve sarf gider ödemesi adı altında 1.085.703,44-TL ödeme yapıldığını, yapılan tüm bu ödemelerden dolayı ayrıca müvekkil şirketten %6 kesin teminat kesintisi adı ile 104.114,27 TL, %5 kesin kabul kesintisi adı ile 86.761,89 TL olmak üzere toplam 190.876,16 TL kesintisi yapıldığı, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla; sözleşmeye istinaden yapılan duvar işi dolayısıyla müvekkile eksik yapılan ödeme için tazminat taleplerinin şimdilik 2.000,00 TL, şifahen kararlaştırılan filtre dolgu işi dolayısı ile müvekkile hiç yapılmayan ödeme için tazminat taleplerinin şimdilik 100,00 TL, müvekkil şirketin şantiye sahasında kalan taş malzemesinin müvekkile verilmemiş olması ve kullanılmış olması dolayısıyla kalan taş miktarı için tazminat taleplerinin şimdilik 500,00 TL olmak üzere toplam kısmi alacak taleplerinin şimdilik 5.000,00 TL olduğunu, netice itibariyle ilgili idareye müzekkere yazılarak, davalı şirkete ödenen enflasyon fiyat farkı ödememesi miktarının sorulmasını ev gelen cevaba istinaden dava dosyasının bilirkişiye tevdi edilmesini ve müvekkil şirkete ödenmesi gereken enflasyon fiyat frakı miktarının tespiti ile tarafımıza 6100 sayılı HMK'nın m.107 hükmü gereğince belirsiz alacakları olan şimdilik 100,00 TL enflasyon fiyat farkının ödenmesinin yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Ekte yer alan ıslak imzalı hak ediş belgesinin incelenmesinden görüleceği üzere müvekkilin davacıya borcu olmadığını, davacının müvekkile 119.902,57 TL borcu bulunduğunu, ayrıca müvekkil Türkiye genelinde 5 adet şantiyesi bulunan, aktif ve ekonomik durumu güçlü olan, TCDD ve DSİ ile kamu ihale işi yapmaya devam eden bir şirket olduğunu, bu nedenle ihtiyati tedbirinin reddi gerektiğini, dava konusu da eser sözleşmesi olduğuna göre yargılama sonunda davacının herhangi bir ödenmemiş imalat bedelinin bulunmadığının anlaşılacağını, davacı taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırı davranarak işi yarım bıraktığını, işe devam etmesi hususunda taraflarınca çekilen 10/05/2022 tarihli ve 09137 yevmiye numaralı ... 24. Noterliği'nin ihtarnamesine rağmen işe devam etmediğini ve işi yarım bıraktığını, davacı işi yarım bıraktığından dolayı sözleşmenin 13. Maddesine göre işe devam etmesini talep edildiğini, 3 günlük süre verildiğini, ancak davacı tarafça 3 gün içerisinde işe başlanmamış olduğunu işin davacı tarafça terk edildiğini, ayrıca taraf sözleşmesinin 2.14. Maddesi gereğince müvekkile sözleşme bedelinin %6'sı değerinde kesin teminat mektubu verilmesi gerekmekte iken bu teminat mektubunu da vermeden işi yarım bıraktığını, işin yarım bırakılmasını ve teminat mektubu verilmemesi sebebiyle teminat mektubu irad kaydedilecekken bu yola da başvurulmamış olduğunu davacı taraf sözleşme bedelinin %6'sı kadar da ayrıca müvekkile borçlu olduğunu, taraflarınca çekilen 10/05/2022 tarihli ve 09137 yevmiye numaralı ... 24. Noterliği'nin ihtarnamesinde davacıya hem işe devam etmesi hem de teminat mektubu yönünden sözleşme gereği belirlenen 3 günlük süre verilmiş olup davacı tarafça herhangi bir müspet işlem yapılmadığını, davacı tarafça sözleşmenin 2.9, 2.14, 2.20, 2.32. Ve 13. Maddelerin aykırı davranılmış olup imalatlar yarım bırakılmış işe devam edilmediğini, teminat mektubu verilmediğini, müvekkilce yapılan ihtar neticesinde verilen 3 günlük sürede de aykırılıkların giderilmemiş olup Karşıyaka 6. Noterliği'nin 20/05/2022 tarihli ve 10432 yevmiye numaralı ihtarnameyle de işe devam edilmeyeceği bildirilmesi üzerine sözleşmenin feshedildiğini, davacı tarafın ilgili sözleşme maddeleri gereğince müvekkile sözleşme bedelinin %5'i teminat kesintisi, %6 teminat mektubu ve 08/02/2022 tarihli hak edişte belirlenen 119.902,57 TL'nin toplamı kadar borçlu olduğunu, taraflar arasında 08/02/2022 tarihli hak ediş düzenlenmiş olduğunu davacıya ödenen avans bedellerinin imalat bedeli düşüldüğünde davacının 119.902,57 TL müvekkile borçlu olduğunu taraflarca imza altına alındığını, davacı şirket tarafından hak ediş ıslak imza ile imzalandığını, davacının müvekkilden fiyat farkı istemesi mümkün olmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmede sözleşmenin bedeli belirlenmiş olup sözleşmenin 2.20. Maddesinde başkaca herhangi bir ödeme davacının talep edemeyeceği açıkça belirtildiğini, ayrıca açıkça fiyat farkı ödeneceği yazmadığı sürece özel sözleşmelerde fiyat farkı ödemesi yapılması mümkün olmadığını, sözleşmenin hiç bir yerinde fiyat farkı ödemesi yapılacağı yazılmadığını, müvekkil zaten davacının hakkettiğinden fazlasını ödediğini, davacının 5202 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi dayanak olarak göstermesinin hukuka ve hakkaniyete uygun hiç bir uygunluğunun bulunmadığını, kamu ile ihale sözleşmesi yapan ve kararnameye taraf olan müvekkil olduğunu, davacı ise müvekkil ile idareden ayrı olarak bir eser sözleşmesini imzalamış olduğunu sözleşmede belirtilen fiyatlar ile imalatı yapmak zoruna olduğunu, sözleşme gereğince de başka hiç bir bedel talep edemeyeceği, davacı idare ile sözleşme yapmadığından dolayı fiyat farkı talep etmesi mümkün olmadığı, kaldı ki müvekkilinin idareden bu iş dolayısıyla almış olduğu bir fiyat farkının bulunmadığını, davacının yapmadığı işten dolayı idarenin istediği evsafta dolgu yapılması sulanması ve sıkıştırılması pozu yapılmaması sebebiyle ekte de görüleceği üzere müvekkile idarenin 458.306,38 TL eksik ödeme yaptığını davacının eksik yaptığı imalatların idarenin hak edişinden anlaşılacağını, sözleşmedeki gizlilik maddesinin ihlal edildiğini, davacının sözleşme gereği 1.000.000,00 TL ceza şart yönünden müvekkile borçlu olduğunu, davacının taş malzemesi ile ilgili hiç bir bilgilerinin olmadığını, davacı ihtarnamesi ve dava dilekçesinde de ikrar ettiği üzere işi yarım bırakarak tüm malzemeleriyle birlikte şantiyeyi terk etmiş ve herhangi bir malzemesini bırakmadığını, sözleşme gereği tamamlaması gereken işi hukuka aykırı sebeplerle tamamlamadığı için basiretli bir tacir olarak tamamen kendisinin sorumlu olduğunu ve müvekkile olan borcundan dolayı karşı dava haklarının saklı olduğunu, müvekkil şirketin aktif ve ekonomik olarak güçlü bir şirket olmasını, davacının müvekkile ekteki davacı tarafça imzalanan hakkedişte belirlendiği üzere 119.902,57 TL borçlu olmasını, davacının dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere sözleşmeye aykırı olarak işi yarım bırakması nedeniyle müvekkile %5 teminat kesintisi ve %6 teminat mektubunun irad kaydedilmemesi sebebiyle müvekkile borçlu olmasını, ihtiyati tedbir talebinin ve hukuki dayanaktan yoksun davanın tümden reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davasına ilişkindir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, MADDE 470- Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir....
3. İşe başlama ve yürütme
MADDE 473- Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir.
Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, işsahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir., hükümlerini haizdir.
Dosyamız arasına sözleşme, ihtarnameler, hakedişler, geçici ve kesin kabul tutanakları alınıp, incelenmiştir. Dosya bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişinin dosyaya sunduğu raporda,
Bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında görülmekte olan dava ile ilgili olarak dava dosyasında yer alan belgelerin, davalı ve davacının ticari defter kayıtlarının ve belgelerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda; davacı alt yüklenicinin yapılan işler nedeniyle KDV dahil 1.040.297,47 TL alacaklı olduğunu, ancak davacının dava dosyasına sunmuş olduğu dava dilekçesinde malzeme ve sarf gideri ödemesi altında kendisine davalı yanca 1.085.703,44 TL ödeme yapıldığının beyan edildiği, söz konusu 1.085.703,44 TL tutarındaki ödemenin açıklığa kavuşturulmasını teminen Elazığ ilinde bulunan davacı defterlerinin de incelenmesi gerektiği, bu itibarla, davacı defterleri incelendikten sonra taraflar arasındaki nihai borç alacak tespitinin yapılabileceğini, davacının enflasyon farkı nedeniyle fiyat farkı talebinin taraflar arasındaki sözleşmede sabit fiyat anlaşma yapılmış olmasına bağlı olarak takdirinin sayın mahkemeye ait olduğunu, davacı tarafından %128,51 oranında fazla iş yapmasına bağlı olarak davalının fesih nedeniyle teminatların irat kaydı hususundaki değerlendirmenin sayın mahkemeye olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme incelenmiş, sözleşmenin 2.23. Maddesinde, Uzman ekip (taşeron) işverenin idareden ihtirazi kayıt ile aldığı ek ödeme ve iş sonrasında kazandığı dava ve icra alacaklarında hak sahibi değildir.
Madde 10 Uzman ekip (taşeron) vergi kanunlarından veya sair mevzuattan doğan gerek şahsi, gerekse istihdam edeceği işçilerle ilgili her türlü mali vecibeleri gerek mükellef, gerekse vergi sorumlusu sıfatıyla ifayı kabul ve taahhüt etmiştir, hükümlerini haizdir.
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynakla alacağın bulunup, bulunmadığı hususunda bilirkişi marifetiyle yapılan incelemede davacının eser sözleşmesinden kaynakla herhangi bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiştir. Davacının vergi düzenlemesinden kaynaklı talebinin sözleşmenin 2.23 ve 10. Maddeleri gereğince reddi gerekmiş, sözleşmenin ifasından kaynaklı taleplerinin, bilirkişi marifetiyle yapılan incelemede alacağının olmadığının tespit edilmesi nedeniyle reddi gerekmiş, açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 338,79-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 5.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17.01.2024
Katip ...
(E-imzalıdır)
Hakim ...
(E-imzalıdır)