T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/844 Esas - 2023/124
T.C.
...TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2022/844 Esas
KARAR NO: 2023/124
HAKİM:...
KATİP: ....
DAVACI....
DAVALI:....
DAVA: Tazminat (Rödovans-Ürün Kirasından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/12/2022
KARAR TARİHİ: 22/02/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rödovans-Ürün Kirasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinden özetle, Manisa ili dahilinde bulunan 3139590 erişim numaralı 4. grup maden ruhsat sahası 20.11.2007 tarihinde Maden ve Petrol işleri Genel Müdürlüğü tarafından ihale edildiğini, müvekkili Muzaffer Koşan tarafından, ihale tarihi öncesinde, yapılan ön etütlerde sahada ilk etapta işletmeye elverişli kuvarsit rezervleri tespit edilmiş bu durum üzerine sahanın ihalesine katılarak ihaleden ruhsat almaya hak kazanmış, ihale bedelleri ile tüm diğer harçları yatırmış ve saha 200711436 ruhsat numarası ile 12.12.2007 tarihinde Muzaffer Koşan adına 4. Grup olarak ruhsatlandırıldığını, sahanın ruhsatlandırılmasını takiben, sahanın da içinde bulunduğu bölgenin jeolojisi incelenmiş ve epitermal altın cevherleşmesi olarak bilinen cevherleşmenin var olabileceği tespit edildiğini, sahada müvekkil tarafından arama faaliyetleri devam ederken, ...Maden Arama ve Sondaj A.Ş.tarafından, müvekkile sahanın kendilerine devir edilmesi talebi geldiğini, bu durum üzerine müvekkil ile ...Maden Arama ve Sondaj A.Ş. Arasında 02.12.2011 tarihinde sözleşme akdedilmiş ve maden sahası sözleşme şartlarına uygun olarak 16.12.2011 tarihinde ...Maden Arama ve Sondaj A.Ş.’ne devir edildiğini, 21.12.2012 tarihinde, ...Maden Arama ve Sondaj A.Ş.’nin... Altın İşletmeleri A.Ş. ile birleşmesi üzerine saha... Altın İşletmeleri A.Ş. adına tescil edildiğini, sahanın devir edilmesini takiben, Koza Altın İşletmeleri A.Ş. tarafından, sahada arama faaliyetlerine başlanmış ve ekonomik bir işletmeye yetecek altın+gümüş cevherleşmesi tespit edilmesi üzerine 05.12.2012 tarih ve 135865 sayılı dilekçe ekinde yer alan Altın+Gümüş işletme projesi ile 4. Grup işletme ruhsatı ve Altın+Gümüş işletme izni talebinde bulunduğunu, işletme ruhsatı talebine istinaden Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 30.01.2013 tarih ve 600 sayılı olura istinaden saha 1 jeoloji mühendisi, 1 maden mühendisi ve 1 mali uzmandan oluşan Genel Müdürlük personeli tarafından mahallinde tetkik edilmiştir. Tetkik esnasında mahallinde tetkik heyeti tarafından sahadan numune alınmış ve ... Analitik Laboratuarlarında analizleri yaptırılmıştır. Analiz sonuçlarının sahada yüksek tenörlü altın+gümüş cevherleşmesinin bulunduğunu teyit etmesi üzerine sahaya 4. Grup işletme ruhsatı düzenlendiğini, ancak davalı şirket tarafından, davaya konu maden sahasında üretime geçilmemiş ve saha terk edildiğini, davalı şirket ile yapılan görüşmelerde sahada cevher bulunmadığı sebebiyle üretim yapamadıkları müvekkile şifahi olarak bildirildiğini, oysa ki, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan incelemede saha ciddi şekilde cevher tespiti yapılmış ve buna istinaden söz konusu sahanın 27,65ha alanına işletme izni verilmiştir. Davalı şirketin söz konusu maden sahasında üretime geçmemesi ve akabinde sahayı terk ederek ihalelik duruma getirmesi neticesinde müvekkil ciddi zarara uğradığını, beyanla, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00TL alacağımızın kabulüne, yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile...Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından 2014/119687 sayısıyla yürütülmekte olan soruşturma kapsamında, ... 5. Sulh Ceza Hakimliği nin 26.10.2015 tarih ve 2015/4104 D. İş Sayılı kararı ile müvekkil... ALTIN İŞLETMELERİ A.Ş.nin de aralarında bulunduğu ...Holding A.Ş. bünyesindeki toplam 22 şirkete kayyım atanmasına karar verildiğini, söz konusu atama kararı ile birlikte, müvekkil şirketin yönetim organının tüm yetkileri kayyım heyetine devredildiğini, daha sonra, 15.08.2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 674 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Kayyımlık Yetkisinin Devri ve Tasfiye" başlıklı 19. Maddesi doğrultusunda, ... 4. Sulh Ceza Hakimliği nin 26.10.2015 tarih ve 2016/4628 D. İş sayılı kararı ile, ...Holding bünyesindeki şirketlerde görev yapan kayyımların yetkilerinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna(TMSF) devrine karar verildiğini, Son olarak, 29.04.2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 690 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 73. Maddesinin 6. Fıkrası ve 6758 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 19. Maddesinin 6. Fıkrası ile, "Kayyımlık görevi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından yürütülen şirketler, açtıkları davalarda harçtan muaftır." Hükmü getirildiğini, buna göre; müvekkil şirkete ilişkin kayyımlık görevi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu(TMSF) tarafından yürütüldüğünden, bahsi geçen mevzuat hükümleri doğrultusunda, müvekkil şirketin davacı olduğu işbu davada harçtan muaf olduğu beyanla, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydı ile ; davacının davasının öncelikle usulden reddi, mahkemeniz aksi kanaatte olması halinde esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; maden sözleşmesinden kaynaklanan tazminata yöneliktir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Sulh hukuk mahkemelerinin görevi
MADDE 4- (1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları,
b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,
c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,
ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler, hükümlerini haizdir.
Rödovans sözleşmesinin hukuki niteliği konusunda öğreti ve Yargıtay Kararlarında ürün kirası sözleşmesi olduğuna dair tespitler mevcuttur. Bu husus ... Üniversitesi Öğretim Üyesi ... ... tarafından makale konusu edilmiş, makalede, Rödovans, maden ruhsat sahalarının işletme hakkının özü kendisinde kalması koşuluyla hak sahibi tarafından sözleşme ile gerçek veya tüzel bir kişiye, bir süre tahsis edilmesidir. Bu sözleşme gereğince, rödovans veren, maden ocağının işletilmesini üstlenen özel veya tüzel kişi, ruhsat sahibine, ürettiği her bir ton maden için önceden ödemeyi taahhüt ettiği meblağ kadar bir ücret öder. İşte bu sözleşme ilişkisine rödovans sözleşmesi denilmektedir. Rödovans, herhangi bir şekle tâbi olmayan, tam iki tarafa borç yükleyen, isimsiz/ atipik, karma bir sözleşmedir. Önceden kanunî anlamda hukukî bir dayanağı olmayan rödovans sözleşmesinin 3.2.2005 tarihinde 25716 Sayı ile Resmî Gazetede yayınlanan “Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği”nde düzenlenmesi ile birlikte kanunî anlamda olmasa bile hukukî anlamda bir dayanağa kavuştuğu söylenebilir. Yargıtay’ın istisnai sayılabilecek bazı kararlarında, rödovans sözleşmesini asıl işveren-alt işveren ilişkisine benzettiği, rödovans sözleşmesi için bu ilişkiye ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanacağını kabul ettiği söylenebilir. Ancak, hem Yargıtay’ın pek çok kararında hem de öğretide Türk Borçlar Kanunu’ nun ürün kirasına ilişkin hükümlerinin kıyasen uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir, şeklinde ifade edilmiştir. Bu haliyle rödovans sözleşmesi ürün kirası hükümlerine tabidir. Kira sözleşmemeleri HMK 4. Madde kapsamında Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev sınırlarında bulunduğundan, mahkememizce görevsizlik kararı verilerek görevli mahkemenin...Sulh Hukuk Mahkemelerine gönderilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1- Davanın 6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2.maddesi gereğince görev dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine,
2- 6100 sayılı Yasanın 20/1 maddesi delaletiyle kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize başvurularak dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesinin talep edilmesi gerektiği, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin kararın tebliği ile birlikte ihtarına,
3- 6100 sayılı Yasanın 331/2.maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, davaya devam olunmaması halinde Mahkememizce dosya üzerinden durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine,
Dair,gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.
22/02/2023
Katip...
Hakim ....
BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR