T.C. ...7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/63 Esas
KARAR NO: 2021/211
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/03/2016
KARAR TARİHİ: 12/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 26/05/2015 tarihli İTM:132, ...154 kv... Merkezi Yapım İşine Ait Anahtar Teslim Birim Fiyatlı Taşeronluk İnşaat Sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket tarafından ...65. Noterliğinin 14/12/2015 tarih ve 40920 numaralı ihtarname ile sözleşmenin tek taraflı fesih edildiğini, her ne kadar sözleşme içeriğinde işin teslimden itibaren 90 gün içinde bitirileceği yer almışsa da işin kapsamı ve mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda 90 günlük süre içinde işin bitme imkanının bulunmadığını, fiili imkansızlık bulunduğunu, sözleşmenin süresi içinde ifa edilemediği gerekçesi ile feshedildiğini ancak yaşanan gecikmede davalı tarafın ihmalinin, kusurunun ve geciktirmesinin olduğunu, 07/12/2015 tarihinde işin yürütülmesini engelleyen tüm sebepler ile davalı tarafça iletilmesi gereken belge ve proje onaylama işlerinin bildirilmesi talebini içeren ihtarnamenin e-posta yolu ile gönderildiğini, Tarsus ...Hukuk Mahkemesi 2015/30 değişik iş sayılı dosyası ile 30/12/2015 tarihi itibariyle müvekkilinin yapmış olduğu işin ne kadarının yapıldığı ve işin hangi kısımlarının kaldığına yönelik bilirkişi tespit raporu hazırlandığını, Mersin ... kanalı ile gönderilen 29.01.2016 tarih 02882 yevmiye nolu ihtarname ile bilirkişi raporu göz önüne alınarak yapmış oldukları işlerin sözleşme bedeline tekabül eden kısmının şirketçe hesaplanması ve fatura kesmek üzere bildirilmesinin istendiğini, üstlenilen işin yapılacağı parselde kayma gerçekleştiğinin tespit edildiğini, parsel kayması nedeni ile 24 günlük zaman kaybı yaşandığını belirterek feshedilen sözleşmenin haksız feshedildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkilinin uğradığı müspet zarar için 9.000,00 TL ve menfi zarar için 1.000 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL'nin tahsiline ve sözleşme kapsamında davalı tarafa verilen teminatın iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; davacı şirketin basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğunu bu nedenle imzalanan sözleşmede yer alan taahhüdün tecrübesizlik ve irade zayıflığından kaynaklanmasının düşünülemeyeceğini, davacıya 31.08.2015 ve 20.11.2015 tarihlerinde temerrüt uyarısı ve gecikme cezası konulu ihtarlar gönderdiklerini, buna rağmen işin tamamlanmadığını ve 08.12.2015 tarihli Durum Tespit Tutanağında herhangi bir çalışmanın yapılmadığının gösterildiğini, 14.12.2015 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, mücbir sebep hallerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesinde sayıldığını, davacı şirketin iddialarının bu kapsamda yer almadığını, yine de müvekkili şirket tarafından fesih tarihine kadar zımnî olarak ek süre verildiğini, membran numunelerinin onayının beklenmesi için 5 takvim günü, Trafo Merkezi bina yerinin kayması nedeniyle 7 takvim günü, Trafo Temeli Tip proje değişikliği nedeni ile 15 takvim günü, Şalt sahası cihaz temelleri proje değişikliği nedeni ile 10 takvim günü, kablo kanalı çıkışlarının yetkililerce belirlenmesi için güzergah onayı alınması nedeni ile 14 takvim günü süre uzatımının şantiye şeflerince uygun görülerek davacı şirkete tanındığını ancak bu sürelerin eklenmesi ile dahi işin tamamlanmadığını, Tarsus ... Hukuk Mahkemesi 2015/28 Değişik İş dosyası ile 21.12.2015 tarihi itibariyle sözleşmenin ne kadar ifa edildiği ve hangi iş kalemlerinin tamamlanmadığına yönelik açtıkları tespit davasında alınan bilirkişi tespit raporu esas alındığında müvekkili şirketin haklı feshi sonucu davacı tarafça ödenmesi gereken gecikme cezası, yapılmayan iş kalemlerine ilişkin olarak ödenmesi gereken tutar ve yine davacı şirketten alacaklı olan 3. kişilere müvekkili şirketçe davacıya daha sonra mahsup edileceği bildirimi yapılarak ödenen tutarları çerçevesinde davacı şirketin iddialarının aksine müvekkili şirketin alacaklı olduğunu savunmuş davanın reddini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedildiğinden bahisle müspet ve menfi zararların tahsili ile sözleşme kapsamında verilen teminatların iadesi istemine ilişkindir.
Sözleşme örneği, ihtarname örneği, Tarsus ...Hukuk Mahkemesinin 2015/30 D. İş sayılı dosyasından alınan tespit raporu, ... Genel Müdürlüğü müzekkere cevabı ve ekleri, teknik ve hukuki mütalaa, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Tarsus... hukuk Mahkemesinin 27/10/2016 Tarih, 2016/107 Esas, 2016/494 Karar sayılı yetkisizlik kararı ile dava dosyası mahkememize tevzii edilmiştir.
İTM.132. ... 154 kV... Merkezi Yapım İşine Ait Anahtar Teslimi Birim Fiyatlı Taşeron İnşaat Sözleşmesinin incelenmesinde; davalı...Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'nin müteahhit, davacı... İnşaat Taah. Enerji İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise taşeron olarak 26/05/2015 tarihinde "İTM. 132, ...154 kV. Trafo Merkezi Yapım İşine Ait Anahtar Teslimi Birim Fiyatlı Taşeron İnşaat Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmıştır.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi kurulu 05/09/2018 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; davacının davalı tarafından verilen süre uzatımlarına ve yapılan ihtara rağmen dava konusu işi süresinde tamamlayamadığı, bu nedenle davalının dava konusu sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, sözleşme davalı tarafından haklı nedenlerle feshedildiğinden davacının müspet ve menfi zarar talep edemeyeceği, sözleşmenin haklı feshine bağlı olarak taraflar arasındaki sözleşme ve ilgili mevzuat uyarınca davacı tarafın, verilen kesin teminatların gelir kaydedebileceği görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçelerini dosyaya ayrı ayrı sunmuşlardır.
İtirazlar değerlendirilmek üzere dosya bilirkişi kuruluna tevdii edilmiş, bilirkişi kurulu 25/11/2018 tarihli ek raporlarının sonuç kısmında özetle; davacının davalı tarafından verilen süre uzatımlarına ve yapılan ihtarlara rağmen dava konusu işi süresinde tamamlayamadığı, bu nedenle davalının dava konusu sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, sözleşme davalı tarafından haklı nedenlerle feshedildiğinden davacının müspet ve menfi zarar talep edemeyeceği, sözleşme haklı feshine bağlı olarak taraflar arasındaki sözleşme ve ilgili mevzuat uyarınca davalı tarafın verilen kesin teminatları gelir kaydedebileceği görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçelerini dosyaya ayrı ayrı sunmuşlardır.
Dosya yeni bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.
Bilirkişi kurulu 10/02/2020 tarihli rapor ve 24/11/2020 tarihli ek raporlarının sonuç kısmında özetle; projelerin zamanında teslim edilmemesi ve aralıklarla teslim edilmesinden dolayı iş programının hazırlanamadığını, hazırlanması durumunda davalı yükleniciye ait sahadaki imalatlardan sonra yapılması gereken yol ve altyapı bağlantı imalatlarının varlığı nedeniyle işin süresine uygun bir iş programının yapılamayacağının görüleceğini ve ileri tarihli yeni bir iş bitim tarihinin belirlenmek zorunda kalınacağını ve dolayısıyla davacının haksız feshe maruz kalmayacağını, bu yüzden gecikme cezası uygulamasında davacı taşerondan gecikme cezası kesilmesinde, sözleşmesine ve hukuka uyarlılık bulunmadığı ve davalıda olan teminatın iade edilmesi ve buna göre kesin hakkediş raporunun düzenlenmesi, kesin hesap raporunu müteakip davacının müspet, menfi zararının hesaplanması yapılabileceği görüşü bildirilmiştir.
Mahkememizce 02/05/2017 tarihli duruşma tutanağının 1 nolu ara kararı gereğince, davacı vekiline menfi zarar için ne kadar müsbet zarar için ne kadar tutar talep ettiklerini bildirmesi için iki hafta süre verilmesine, ayrıca iadesini talep ettiği teminatın tutarını bildirip peşin harcı yatırması için Harçlar Kanunu 30. maddesi uyarınca 1 ay süre verilmesine, aksi takdirde Harçlar Kanunun 30 ve HMK. 150 maddesi uyarınca işlem yapılacağının ihtar edildiği, süresi içeresinde harcın tamamlanmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda; ... Genel Müdürlüğü Ticaret Dairesi Başkanlığının “İTM 132 Referanslı ...154 kV... Merkezi(MERSİN) Yapım İşi'nin davalı...Elektrik A.Ş.'ye ihale edildiği ve 21.11.2014 tarihli sözleşme ile davalının işi üstlendiği, işin toplam bedelinin 9.103.000 TL, süresinin 420 gün, bitim tarihinin ise 21.01.2016 olarak belirlendiği, iş kapsamındaki inşaat işlerinin bedelinin 2.825.770 TL olduğu, bu işlerin; trafo merkezi etrafına ihata duvarı ve üzerine panel çit + jiletli tel, saha içi yollar, cihaz ve... temelleri, kablo kanalları, Metal Clad ve kumanda binası, güvenlik binası, fosseptikler betonarme menfezler gibi elektrik işlerinin altyapısını oluşturan imalatlar olduğu, bu inşaat işlerinin yapımı konusunda davalı...Elektrik San. ve Tic. A.Ş. ile davacı... İnş. Taah. Eneıji İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 26.05.2015 tarihinde İTM. 132. ...154 kV... Merkezi Yapım İşine Ait Anahtar Teslimi Birim Fiyatlı Taşeron İnşaat Sözleşmesinin imzalandığı, işin devamı sırasında davalı...Elektrik ... A.Ş'nin davacı... İnş. ... Ltd. Şti.'ye gönderdiği 31.08.2015 ve 20.11.2015 tarihli ihtarnamelerle, işin geciktiğinden bahisle bir an önce tamamlanması istediği, davacı... inşaat ... Ltd. Şti.'nin, projelerin zamanında verilmediği, trafo binasındaki kaymanın gecikmeye sebep olduğu şeklinde cevabi ihtarnameler keşide ettiği, davalı...Elektrik ... A.Ş.'nin ...63. Noterliğinin 14.12.2015 tarih ve 40920 yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini davacıya bildirdiği görülmüştür.
Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin davalı tarafından feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı, davacının menfi ve müspet zarar istemlerinin yerinde olup olmadığı ile dava konusu iş kapsamında alınan teminatların iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Davacı yan, sözleşme kapsamında alınan teminatların iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkememizin 02/05/2017 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı ile; davacı vekiline iadesini talep ettiği teminat tutarını bildirmek ve harçlandırmak üzere Harçlar Kanunu 30. maddesi uyarınca 1 ay süre verilmiş olup davacı tarafından verilen süre içinde teminat tutarı bildirmediği gibi herhangi bir harçta yatırılmamıştır. Teminatların iadesine ilişkin talep yönünden verilen sürenin bitimi tarihinde dosyanın işlemden kaldırıldığı, davacı yanın işlemden kaldırılma tarihinden sonra süresi içinde işlemden kaldırılan teminatların iadesine ilişkin davası yönünden harcı yatırılmak suretiyle yenileme talebinde bulunmadığı anlaşılmakla, bu talep yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Davacı yan, sözleşmenin haksız feshedildiğini ileri sürerek 9.000,00 TL müspet ve 1.000,00 TL menfi zarar olmak üzere 10.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşme, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Davacı taşeron, davalı ise yüklenicidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 473. maddesi hükmüne göre yüklenici işe zamanında başlamaz veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirir veya iş sahibinin kusuru olmaksızın gecikme, iş süresinde işin bitirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılıyor ise iş sahibi sürenin sona ermesini beklemeden akdi feshedebilir. Ayrıca, genel olarak eser sözleşmelerinde yüklenicinin sadece eseri meydana getirmesi aslî edim borcunu yerine getirdiği anlamına gelmemektedir. Yüklenici, sözleşmeye uygun meydana getirdiği eseri teslim borcu altındadır. Yüklenici üstlendiği eseri meydana getirecek ve meydana getirdiği bu eseri, iş sahibine usul ve yasaya ve sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edecektir. Eseri teslim borcu yüklenicide olduğundan eserin teslim edildiğini kanıtlama borcu da yükleniciye düşmektedir. Bir başka deyişle yüklenici, eseri, iş sahibine sözleşmeye uygun teslim ettiğini kanıtlamak zorundadır.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin;
"işe başlama ve bitirme tarihi" başlıklı 9.1. maddesinde; sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (beş) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır. 9.2. maddesinde; taşeron taahhüdün tümünü, iş yeri teslim tarihinden itibaren 90 (doksan) takvim günü içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilemez.
Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartlar başlıklı 17.1. inci maddesinde; Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen mücbir sebepler dışında süre uzatımı verilmeyecektir.
Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi başlıklı 24.1. maddesinde; Bu sözleşmede belirtilen süre uzatım süreleri hariç, Taşeron sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır. 24.2. maddesinde; Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin % 1 (yüzdebir) oranında gecikme cezası uygulanır. 24.3. maddesinde; İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilecek ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
Sözleşmenin feshini düzenleyen 32.4.1. maddesinde; ... Sözleşmenin fesih edilmesi sonucunda, Taşeron, sözleşme kapsamında yapılmayan işlerin, fesih karar tarihi itibariyle, teklif birim fiyatları ile belirlenecek parasal değerinin %25'ini, fesih nedeniyle müteahhide vermiş olduğu zarar ziyan karşılığı olarak kendisine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde müteahhide öder.
Resim ve dokümanlar başlıklı 32.6.1. maddesinde; ... müteahhit tarafından sözleşme konusu... merkezi ile ilgili olarak verilecek ön/kesin projeler ve dokümanlar 380, 154 kV ve O.G tadilat/tevsiat... merkezleri fiziki (genel yerleştirme, topraklama, aydınlatma, temel kanal ve kesit resimleri) ve tip inşaat projeleri bir liste halinde ekte gösterilmiştir. Taşerona verilecek projeler 1 nüsha çıktı olarak “protokol” yapılarak teslim edilecektir. 32.8. maddesinde ... işyerine ait ana eksenler, bina ana röper ve kotu, müteahhit tarafından taşerona teslim edilecek ve bu konuda müteahhit ilgili birimleri ile taşeron arasında yer teslim tutanağı düzenlenecektir. Bu ana eksenler ve röpere göre öteki eksenlerin ve bütün boyutların yere aplikasyonu, taşeron tarafından tamamlanacak ve bundan yalnızca taşeron sorumlu olacaktır. Düzenlenmelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yazılı açıklamalar, sözleşme hükümleri, yapım işleri genel şartnamesi, hükme esas alınan 05.09.2018 tarihli kök ve 25.11.2018 tarihli ek rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca işin toplam süresi yer teslim tarihinden itibaren 90 gün olup, davacının da kabul ettiği üzere yer teslimi 29.05.2015 tarihinde yapılmıştır. Buna göre işin bitim tarihi 26.08.2015'tir. Dosyada mevcut belgelerden dava konusu işle ilgili 5 adet hakediş düzenlendiği, ilk 3 hakedişin her iki tarafça imzalandığı, 4 ve 5 nolu hakedişlerde davacı taşeronun imzasının bulunmadığı, 5 nolu hakedişin fesih hakedişi olarak düzenlendiği görülmektedir. 1 nolu hakedişin 20.08.2015 tarihinde, taraflar arasındaki sözleşmeye göre belirlenen iş bitim tarihi olan 29.08.2015 tarihinden 9 gün önce düzenlendiği ve hakediş kapağında “süre uzatımı verilecektir” ibaresi bulunduğu, hakedişte sadece 1.29 poz nolu Metal Clad binasında kısmi imalatların mevcut olduğu, sözleşmeye dahil olan diğer ünitelerde hiçbir imalat bulunmadığı anlaşılmaktadır. 4 nolu hakediş kapağında 13.11.2015 tarihine kadar olan imalatların hakedişte bulunduğu belirtilmiş olup düzenlenme tarihi belirtilmemiştir. 5 nolu fesih hakedişinde ise 18.12.2015 tarihine kadar olan imalatların hakedişte olduğu belirtilmiş düzenleme tarihi belirtilmemiştir. 5 nolu fesih hakedişinde 20.11.2015 tarihinden itibaren cezalı çalışıldığı, işin bitiş tarihinin 14.11.2015 (fesih tarihi) olduğu gerekçesiyle 25 günlük gecikme cezası kesildiği görülmüştür. Buradan, davalı yüklenicinin, iş bitim tarihini 20.11.2015 olarak kabul ettiği ve davacıya 85 gün ek süre verdiği anlaşılmaktadır. Gerçekten de, işin yürütülmesi esnasında, işin süresine etki edebilecek bazı hususların meydana geldiği ve bunun her iki tarafın da bilgisi dâhilinde olduğu ortadadır. Nitekim, davalı tarafça da, membran numunelerinin onayının beklenmesi için 5, trafo merkezi bina yerinin kayması nedeniyle 7, trafo temeli tip proje değişikliği nedeniyle 15, alt sahası cihaz temelleri proje değişikliği nedeni ile 10, kablo kanalı çıkışlarının yetkililerce belirlenmesi için güzergâh onayı alınması nedeniyle 14 takvim günü olmak üzere toplam 51 günlük ek sürenin takdir edildiği kabul edilmiştir. Bu 51 günün eklenmesi ile bulunan sürenin son günü, (29.08.2015 + 51 gün) 19.10.2015 tarihine denk gelemektedir. Ancak, davalı yüklenici tarafından 5 nolu fesih hakedişinde 85 gün ilave süre ile işin bitim süresi 20.11.2015'e kadar uzatılmıştır. Toplam iş süresi 90 gün olarak belirlenenmiş olmasına rağmen, kadastral kaymalar nedeniyle gecikmeler yaşandığı, projelerin protokol (sözleşme uyarınca) ile teslim edilmediği, projelerin işin bitim süresine 5 gün kala, yer teslim tarihinden itibaren 55 gün sonra, 85 gün sonra verildiği göz önüne alındığında; işin yürütülebilmesi için gerekli belge ve bilgilerin, projelerin taşerona verilmesinde davalı yükleniciden kaynaklı gecikmelerin olduğu, bu gecikmelerin varlığının davalı yüklenici tarafından da kabul edildiği ancak gecikmeye neden olan kadastral kayma, membran onayı vs. gibi olayların projelerin geç teslim edildiği sürede, başka bir deyişle diğer gecikme sebeplerinin projelerin teslim edilmediği süre içerisinde meydana geldiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple son projenin verildiği tarihe kadar olan 85 günlük sürenin, süre uzatımı olarak verildiği, böylece dava konusu işin bitim tarihinin ilave sürelerle birlikte 20.11.2015 tarihi olduğu, davalı tarafından da zımni olarak 85 gün süre uzatımı verildiği ve iş bitim tarihi olarak 20.11.2015 tarihinin benimsendiği görülmektedir. Davacının, 85 gün ilave süre ile 20.11.2015 olan yeni iş bitim tarihinde işin bitiremediği, davalı yüklenicinin ihtarlarına rağmen işin tamamlanmadığı, bunun üzerine davalı yüklenici tarafından işin feshedildiği, davalının işi feshetmekte haklı olduğu anlaşılmıştır. Sözleşmenin 32. maddesi ve Y.İ.G.Ş’nin 47. maddesi uyarınca haklı fesih halinde; kesin teminatlar gelir kaydedilmeli, durum tespit tutanakları doğrultusunda fesih hakedişi düzenlenmeli, sözleşmenin fesih edilmesi sonucunda, Taşeron, sözleşme kapsamında yapılmayan işlerin, fesih karar tarihi itibariyle, teklif birim fiyatları ile belirlenecek parasal değerinin %25'ini, fesih nedeniyle müteahhide vermiş olduğu zarar ziyan karşılığı olarak kendisine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde müteahhide ödemeli, fesih kesin hesabında önceki hakedişlerde yapılan %5 geçici kabul ve %5 kesin kabul kesintileri iade edilmeli ve gecikme cezası uygulanmalıdır.
01.02.2021 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı ile davacı vekiline talep ettiği müspet ve menfi zararların hangi kalemlerden oluştuğunu ve bunları kuruşlandırmak için süre verilmiştir. Davacı vekili 12.02.2021 tarihli beyan dilekçesi ile; müspet zarar olarak sözleşmenin haksız feshi nedeniyle yoksun kaldığı kar, menfi zarar olarak ise üçüncü kişilerle sözleşme akdetme fırsatını kaçırmış olmaktan kaynaklanan kazanç kaybı olarak hasretmiştir. Davacının bu iki zarar kalemi dışında başkaca bir talebi bulunmamaktadır. Yapılan yargılama neticesinde sözleşmenin davalı yüklenici tarafından haklı nedenlerle feshedildiğine kanaat getirildiğinden davacının müspet ve menfi zarar istemleri yerinde bulunmamış, talep edilen zarar kalemleri de göz önüne alınarak fesih kesin hesabının düzenlenmesine de gerek duyulmamıştır.
Öte yandan davacı tarafından, davalının üstlendiği işin süresinin 420 gün olmasına rağmen kendilerine 90 gün süre verildiği, firmaların tecrübesizliğinden yararlanılarak az süre verildiği, metal Clad binasının 3 katlı olduğu kalıp alma sürelerinin 20 şer günden 60 gün olduğu, boya kataloglarının onaylanmadığı vb sebepler ileri sürülerek feshin haksız olduğu iddia edilmiştir. Davacı, tüzel kişi tacir olup, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerekmektedir. Basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğünün, objektif bir özen ölçüsü getirdiği ve tacirin ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde, kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenebilecek özeni değil aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli, öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesini gerekli kılmaktadır. Davacı inşaat firması olup, sözleşme konusu iş, inşaat imalatına ilişkindir. Dolayısıyla davacıdan beklenen, basiretli tacir gibi davranmak, sözleşme konusu işin verilen süre içinde yapılıp yapılamayacağını bilmek ve ona göre hareket etme yükümlüğüdür. Bu yükümlülük objektif özen ölçüsünün gerçekleştirilmesi demek olup, davacı taşeronun imalata için verilen sürenin az olduğuna ilişkin iddiasının yerinde olmadığına kanaat getirilmiştir. Kaldı ki; hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de; sözleşme eki birim fiyat tariflerinde bulunan işlere bakıldığında 90 günlük sürenin bu işler için yeterli bir süre olduğu tespiti yapılmıştır.
Tüm bu nedenlerle davacının, davalı tarafından verilen süre uzatımlarına ve yapılan ihtarlara rağmen dava konusu işi süresinde tamamlayamadığı, bu nedenle davalının dava konusu sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiği, sözleşme davalı tarafından haklı nedenlerle feshedildiğinden davacının müspet ve menfi zarar talep edemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davacının teminatların iadesi istemine ilişkin davasının açılmamış sayılmasına,
2-Davacının müspet ve menfi zarar istemlerinin reddine,
3-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
4-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Alınması gerekli 59,30 TL harcın, peşin alınan 170,78 TL harçtan düşümü ile fazla alınan 111,48 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra istek halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/03/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır