T.C. ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/211 Esas
KARAR NO: 2023/35
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 28/02/2017
KARAR TARİHİ: 19/01/2023
KARAR Y.TARİHİ : 24/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı şirket arasında 11/08/2016 tarihinde "... Sözleşmesi" imzalandığını, müvekkilinin davalı şirketten toplam 61.499,62 TL tutarında akaryakıt aldığını, alınan akaryakıt bedeline mahsuben 11/11/2016 tarihinde ... Bankası aracılığı ile davalının ... Bankasındaki hesabına 20.000 TL, 22/11/2016 tarihinde ... ile 30.000 TL olmak üzere toplam 50.000 TL ödeme yapıldığını, davalı taraf elinde bulundurduğu 50.000 TL bedelli ve ... numaralı çeki iade ettiğini, işin devamı için verilen 20.000 TL bedelli ve ... numaralı çeki ... Müdürülğünün 2017/336 sayılı dosyasında ... takibine koyduğunu, müvekkilinin ... dairesine giderek 25.377,99 TL borcunu taksitler halinde ödeyeceğini taahhüt ettiğini ve taksitlerinin halen ödendiğini, ancak davalı tarafın 30.000 TL bedelli ve ... numarılı çek karşılığında mal almamasına rağmen davalı tarafın çeki iade etmediğini, müvekkilinin davalı taraf ile motorin alımı dışında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını belirterek müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ve davalı tarafta bulunan ve iade edilmeyen ... numaralı çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle, müvekkili şirket merkezinin ... olduğunu, mahkemenin yetkisiz olduğunu öncelikle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da; müvekkili şirketin tarım ürünleri ve inşaat işleri üzerinde faaliyet gösteren büyük bir firma olduğunu, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında akaryakıt alım satım işi yapıldığını, bunun yanı sıra davacı ile müvekkili şirket arasında 2 adet kira sözleşmesi yapıldığını, kira bedellerinin ödenmediğini, 30.000 TL bedelli çek için müvekkili şirketin alacağı olan 13.900 TL kısmı için ... Müdürlüğünün 2017/890 sayılı dosyası ile ... takibi başlatıldığını, müvekkilinin alacağını alma gayreti içinde olduğunu, müvekkilinin cari hesap listesinin incelenmesinde bunun ortaya çıkacağını belirterek öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini ve davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, İİK'nın 72. maddesi gereği, avans olarak verilen çekin karşılığı mal tesliminin yapılmaması nedeniyle bedelsizliği iddiasına dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan 11/08/2016 tarihli ... sözleşmesi örneği, akayaryakıt fiş listesi, banka dekotları örneği, ... ... Müdürlüğünün 2017/890 sayılı dosyanda uyap sistemi üzerinde bulunan evrakları, kira kontratı fotokopisi, ... ... Müdürlüğünün 2017/18170 sayılı dosyasının uyap evrakları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Mahkememizce verilen 20/10/2017 tarih ve 2017/157 Esas 2017/702 sayılı kararının davacı vekilinin istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Dairesinin 29/03/2019 tarih ve 2018/99 Esas 2019/306 Karar sayılı ilamıyla kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Kaldırma kararı üzerine dosya mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı yanın ticari defter ve kayıtları incelenmek üzere talimat mahkemesi kanalı ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Mali Müşavir bilirkişi 26/02/2020 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; dava konusu 30.000,00 TL bedelli ... nolu çekin ticari defterde kaydına rastlanmadığını, davalı (... Nak Kum Ltd.Şti) firmanın 2 adet dairesini davacıya (... Kuy. Saat Tur Ltd.Şti) kiraya verdiğine, dairelerden kira geliri elde ettiğine dair kira geliri faturası düzenlemediği, kira geliri elde ettiğine dair defterlerde herhangi bir kaydın bulunmadığını, dava konusu 30.000,00 TL bedelli 003016 nolu çek 2 adet dairenin kira ücreti (6.000,00 TL - 46.000,00 TL=12.000,00 TL) ve kömür bedeli ödenmediği için ... takibine giriştiğini, davalının defter ve belgelerinde davacıdan herhangi bir alacağı bulunmadığı görüşünü bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri süresi içeresinde rapora karşı beyan ve itirazları dosyaya sunulmuştur.
İtirazlar değerlendirilmek üzere dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi 07.06.2021 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; ... Nak. ... Şti.'nin 27.938,83.- TL'lik akaryakıt satışı yaptığını, yapılan satışların yazar kasa incelemelerinde nakit olarak karşılığının alındığının tespit edildiği, sadece 24.10.2016 tarih ve 16:37 saatinde yapılan 600,00 litre 2.394,00.TL'lik satışın kredili olarak yapılmış olduğunu, bu satışa ilişkin olarak cari hesaplarında herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalının defter ve belgelerinde davacıdan herhangi bir alacağı bulunmadığı görüşü bildirilmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi kurulu rapor ve ek raporlarının sonuç kısmında özetle; davacı şirkete ait incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içerisinde yapıldığı ancak defter kayıt düzeninde tespit edilen hata/eksiklikler sebebiyle lehine delil niteliği hususun mahkemenin takdirinde olduğu, alternatifli hesaplamalar raporun bölümünde detaylandırılmış olduğunu, davaya konu edilen teslim ve
hizmetler hususunda taraflar arasında ihtarname gönderildiğine dair bilgi ve bulunmadığından faiz başlangıç tarihinin
... takip tarihi olabileceği görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davacı yan, eldeki dava ile; davalıdan satın alacağı motorin karşılığı avans olarak çek verdiğini, çeke karşılık mal teslim edilmediğini, bedelsiz kalan çekin iadesi gerekirken iade edilmediğini belirterek, 30.000,00 TL bedelli ... nolu çek nedeniyle borçlu olmadığnıın tespitine, çekin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı yan ise, davacı şirketin borçlu olduğunu, dava konusu çekten dolayı 13.900,00 TL alacaklı olduğunu, bu alacağın tahsili için ... Müdürlüğünün 2017/890 esas sayılı dosyasında takibe giriştiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, bilirkişi raporu, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Dairesinin 29/03/2019 tarih ve 2018/99Esas 2019/306 kaldırma kararı ve tüm dosya içeriğine göre; taraflar arasında 11.08.2016 tarihli ... sözleşmesi akdedildiği, sözleşme uyarınca; davalı firmanın, davacı şirkete pompa satış fiyatı üzerinden %3 iskontolu yakıt vermeyi taahhüt ettiği, motorinin güncel fiyatı olan 3,70 TL'den %3 iskonto yapılarak akaryakıt satış fiyatının 3,59 TL olarak belirlendiği, akaryakıta gelen zamların ve indirimlerin resmi uygulama tarihinden itibaren geçerli olacağının kararlaştırıldığı ve davacı şirketin 11.11.2016 tarihli, ... seri nolu ve 50.000,00 TL bedelli çeki davalıya teslim ettiği anlaşılmıştır.
Ayrıca, taraflar arasında 12.08.2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, aylık 500,00 TL kira bedeli mukabilinde iki adet taşınmazın bir yıl süreyle davacıya kiralanması konusunda sözleşme akdedildiği görülmüştür.
Davalı yanın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde; davalı tarafından davacı yana 27.938,83 TL'lik akaryakıt satışı yapıldığı, bedellerinin nakit olarak alındığı, ancak 24.10.2016 tarihinde 2.394,00 TL bedelli 600 litre yakıt satışının kredili olduğu belirlenmiş, dava konusu çek ve davalının savunmasında geçen kömür ve kira bedellerine ilişkin ise hiç bir kayda rastlanmamıştır. Buna karşın, davacı defterlerinde de; kira ilişkisine dair kayıt bulunmadığı ancak akaryakıt satış tutarının 61.736,50 TL olarak kayıtlı olduğu, davalı yanca dosya ibraz edilen tüm perakende satış fişlerinin davacı defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının, davalıdan 61.736,50 TL akaryakıt aldığı, karşılığında davalı tarafa sırasıyla 50.000,00 TL, 20.000,00 TL ve dava konusu yapılan 30.000,00 TL'lik çekleri avans olarak verdiği, davalı yanca 20.000,00 TL'lik çekin banka sorumluluk bedeli olan 1.290,00 TL tahsil edildikten sonra ... Müdürlüğünün 2017/336 esas sayılı takip dosyasında 18.710,00 TL üzerinden takibe konu ederek dosya borcunu tahsil ettiği, 50.000,00 TL'lik çekin karşılığını ise bedelini almak suretiyle çeki iade ettiği anlaşılmıştır. Bu durumda davacı tarafça alınan akaryakıt için fazladan (50.000,00 TL +20.000,00 TL-61.736,50 TL) 8.263,50 TL ödeme yapıldığı kayıtlarla sabittir. Her ne kadar davalı tarafından rapora itiraz dilekçesi ekinde icmal tablosu sunulmuş ve bu tabloda 11.08.2016-27.11.2016 tarihleri arasında 74.188,90 TL'lik akaryakıt satışı yapıldığı ve fiyat farkından kaynaklı 4.276,15 TL alacaklı olduğu görülmüş ise de, tabloda yer alan bu kayıtların taraf ticari defterlerinde yer almadığı, fiyat farkına ilişkin davalı yanca düzenlenen ve davacıya tebliğ edilen bir faturanın bulunmadığı, yanısıra taraflar arasında fiyat farkına ilişkin bir sözleşme hükmünün olmadığı, kaldı ki motorin fiyatlarına gelen zamların davacıya yansıtıldığının davalı yanca dosyaya ibraz edilen yazar kasa fişlerinden anlaşılmakla, icmal kayıtlarına itibar edilmemiştir.
Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık ise davacının kiraladığı iki adet taşınmazın kira ve kömür bedeline ilişkindir. Taraflar arasında akdedilen kira sözleşmesinde yakıt bedelinden davacı şirketin (kiracı sıfatıyla) sorumlu olacağı kararlaştırılmış olup, kural olarak sözleşme süresi içinde yapılan ödemelerin davacı tarafından yapılmış olacağının kabulü gerekir. Ödemelerin kendileri tarafından yapıldığını savunan davalı yan, bu iddianın ispatına yönelik hiç bir belge sunmadığı gibi ticari defterlerinde de herhangi bir kayda rastlanmamıştır. Kaldı ki, davacı tarafta bu iddiayı kabul etmemiştir.
Kira bedeli yönünden somut olay irdelendiğinde ise; davalı yanın, cevap dilekçesinde davacının iki adet daireden kaynaklı 12.000,00 TL kira borcu olduğu ileri sürdüğü halde dosyaya ibraz ettiği icmal tablosunda kira borcunun 2.000,00 TL olarak kayıtlarında yer aldığı görülmüştür. Esasen, dosya kapsamından taraflar arasındaki ticari ilişkinin 11.08.2016-27.11.2016 tarihleri arasında gerçekleştiği ve davalının tüm yıl boyunca taşınmazı kullanmadığı, 04.12.2016 tarihinde davalıya teslim ettiği taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Bu halde, davalının taşınmazları kullanımı yaklaşık 4 aylık bir süreye tekabül etmekte olup, aylık kira bedelinin 500,00 TL olarak belirlendiği gözetildiğinde davalının her iki taşınmaz için kira borcunun kendi kabulünde olduğu gibi (2.000,00 TL +2.000,00 TL) 4.000,00 TL'dir. Yani davalının icmal tablosunda kira alacağı 2.000,00 TL iken davacının kabulü 4.000,00 TL olduğundan, davalının kabulü esas alınmıştır. Hatırlanacağı üzere taraflar arasındaki ticari ilişkide davacı tarafından 8.263,50 TL fazla ödeme yapıldığı tespit edilmiş olmakla, bu ödemeden davacının kabul ettiği 4.000,00 TL kira borcu (8.263,50 TL-4.000,00 TL) mahsup edildiğinde, davacının netice olarak 4.263,50 TL fazla ödeme yapmış olduğu ve davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından, davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kabulüne, davacının ... Bankası .... Siteler şubesine ait ... seri nolu 28.02.2017 keşide tarihli keşide yeri ... olan 30.000 TL bedelli çek nedeniyle davacıya borçlu olmadığının tespiti,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden .... 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.049,30-TL harçtan peşin alınan 512,33-TL harcın mahsubu ile bakiye1.536,97-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı, istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 634,03-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 330,75-TL, bilirkişi ücreti olarak 2.500,00-TL yapılan toplam 2.830,75 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin, davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı
19/01/2023
Katip ...
-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.