T.C. ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
... GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/582 Esas
KARAR NO: 2023/61
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2020
KARAR TARİHİ: 30/01/2023
KARAR Y.TARİHİ : 03/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (eser sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketin adi ortaklığı olarak faaliyet gösteren .... adresinde yürüttüğü inşaat projesine ilişkin, çeşitli elektrik tesisatı ve sair tesisat ve tedarik konularında faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin bu kapsamında, malzeme ve işçilik maliyeti gibi birçok kalemde çok fazla miktarda masraf yaptığını, ancak bunların ve hizmetlerinin karşılığının ödenmediğini, ödeme yapılmaması üzerine davalı tarafla şifahen anlaşarak faturalar kesildiğini, müvekkilinin hak etmiş olduğu ücretin ödenmemesi nedeniyle müvekkili tarafından... ... Noterliği üzerinden, 20.02.2020 tarihinde, sırasıyla ... yevmiye numaralı üç ihtarnameyi ... A.Ş.'ye ve davalı şirkete keşide ettiğini, ancak ödeme yapılmadığını, borcun ödenmemesi üzerine, ... ... Müdürlüğü'nde 2020/7295 Esas sayılı dosyası ile ... Enerji Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş ile davalı şirket aleyhinde ... takibi başlatıldığını, her iki şirket de ... takibine itiraz ettiğini, bu sırada adi ortaklığın ortaklarından ... Enerji Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile haricen yapılan görüşmeler sonucu kısmi mutabakata varıldığını, protokol imzalandığını, bu kapsamda toplam 130.000,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye tutar olan 159.690,00 TL değerindeki tutar da, 05.02.2021 tarihli bir çek ile karşılandığını, huzurdaki davada anılan şirkete karşı protokol hükümleri gereği husumet yönetilmediğini, davalı şirketin ... takibine itirazın haksız olduğunu, itirazın haklı nedenlere dayanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ... ... Müdürlüğü 2020/7295 Esas sayılı ... dosyasında vaki itirazın iptaline, takibin devamına, %40 'dan aşağı olmamak üzere ... inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın zorunlu ... dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yanın elektrik tesisatı ve sair tesisat konularında faaliyet göstermiş bulunduğu ... Beytepe projesi ... A.Ş. ile müvekkil İnsay Yapı A.Ş.'den teşekkül eden ... Adi Ortaklığı tarafından hayata geçirildiğini, müvekkili şirketin proje kapsamında adi ortağı olan ...'nın birtakım sayısal değerleri çarpıttığına ilişkin kuvvetli şüphe uyandıran davranışlar tespit edildiğini, ... şirketi ile yapılan görüşmeler de sonuç vermeyince müvekkili şirket tarafından 19/08/2020 tarihinde... ... Mahkemesi'nde 2020/380 Esas no ile ... ile ortakları ve yetkililerine yönelik dava açıldığını, davanın derdest olduğunu, dosyası bekletici sorun olarak nitelendirilmesini ve dava sonuçlarına dek davanın ertelenmesi gerektiğini, müvekkil şirketin mevzu bahis ek masrafların hayatın olağan akışına aykırı derecede şişkin miktarda olduğunu, kaldı ki zamanında söz konusu hizmetler için kesilen faturaların müvekkili şirket ve onun temsilcilerine sunulmamış olmasının şüpheleri doğruladığını, dava dışı ... şirketinin borca itiraz ettikten sonra davacı taraf ile bilgimiz dışında haricen anlaşma sağladığını, itiraz yolunun seçilmesi sonrasında ise haricen anlaşma sağlanılmasının şüphelerin doğruluğunu ortaya koyduğunu savunmuş davanın dava şartı yokluğu nedeniyle öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesi istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik girişilen ... takibine davalı yanca yapılan itirazın iptali, ... inkar tazminatı istemine ilişkindir.
... son tutanağı, fatura örneği, mutabakat formu ihtarname örneği, protokol örneği, ... ... Mahkemesinin 2020/380 Esas sayılı dosyasının uyap evrakları, ... ... Müdürlüğünün 2020/7295 sayılı dosyasının uyap evrakları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
... ... Müdürlüğünün 2020/7295 sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından ... Enerji Mühendislik San. ve Tic. A.Ş., İnsay Yapı San. ve Tic. A.Ş. aleyhine 502.946,26 TL asıl alacak ve 34.723,96 TL takip öncesi faiz olmak üzere toplam 537.670,22 TL'nin tahsili için 25/08/2020 tarihinde ilamsız ... takibi başlatıldığı, davalı borçlu şirketlerin itirazı üzerine takibin durduğu, süresi içinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişi 21/01/2022 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; davacıya ait incelenen 2010-201/-2016-2019 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içerisinde yapıldığı, defter bakiyelerinin birbirini teyit ettiği lehine delil niteliği taşıdığı, dava dışı ... Adi Ortaklığına ait ticari defter incelemesinin gerçekleştirilemediği, davalı tarafından sunulan tespit ve teknik analiz raporu başlıklı belge içeriğinde dava dışı ortaklık ve davacı arasında imzalandığı belirtilen 02.03.2017 tarihli sözleşmenin dosya içeriğinde yer almadığı, (davacı ve dava dışı ortaklık arasında 2016 yılında da ticari ilişki bulunmaktadır.), 03.11.2020 tarihli protokolde geçen ve ... Tic. A.Ş. tarafından ödeneceği ifade edilen tutarların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, incelenen defter kayıtlarına göre dava dışı ... Adi Ortaklığı'nın 25.11.2020 tarihi itibari ile davacıya 199.756,26 TL borcu bulunduğu, davacının tazminat talebi, davalının... ... Mahkemesi 2020/380 Esas sayılı dosyasının bekletici sebep olma talebi, 03.11.2020 tarihli protokol ve ... projesi için düzenlenen tespit ve teknik analiz raporu içeriği hususları ile ilgili değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ayrı ayrı dosyaya ibraz etmişlerdir.
İtirazlar değerlendirilmek mali müşavir bilirkişi nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi eklenerek ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi kuruluna tevdii edilmiştir.
Bilirkişi kurulu 21/06/2021 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; ... ... Müdürlüğü’nün 2020/7295 Esas sayılı dosyasında, davacı/alacaklı tarafından borçlular dava dışı ... En. … Tic. A.Ş. ve davalı İnsay Yapı San. ve Tic. A.Ş. aleyhine 502.946,26 TL asıl alacak ile 34.723,96 TL işlemiş faiz (10.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek) olmak üzere toplam 537.670,22 TL alacağın tahsili amacıyla 25.08.2020 tarihinde takip başlatıldığı, davacı ile dava dışı ... … Tic. A.Ş. arasında imzalanan 03.11.2020 tarihli protokol ile... ... Müdürlüğü’nün 2020/7295 Esas sayılı dosyasında tahsi harcı hariç, ... masrafları, avukatlık ücreti ve ferileri dahil olmak üzere 03.11.2020 tarihi itibari ile hesaplanan 579.380,00 TL dosya borcunun %50’sine tekabül eden 289.690,00 TL’nin dava dışı ... … Tic. A.Ş. tarafından üstlenilerek ödendiği, talep edilebilecek alacak miktarının (251.473,13 TL asıl alacak, 15.915,15 TL işlemiş ticari temerrüt faizi olmak üzere) toplam 267.388,28 TL olarak hesaplandığı, ... inkâr tazminatı talebine yönelik nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili 30/01/2023 tarihli duruşmada: "her ne kadar dava dilekçemizin sonuç ve isteminde davalının itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesi istemiş ise de dava dilekçemizden anlaşılacağı üzere harca esas değer 268.835,11 TL olarak gösterilmiş olup bunun 251.473,13 TL'si asıl alacak, 17.361,98 TL'si ise işlemiş faizden oluşmaktadır, biz itirazın bu miktarlar üzerinden iptaline karar verilmesini istiyoruz, her ne kadar müvekkil tarafından takipten önce davalı yana ihtarname keşide edilmiş ise de takip öncesi işlemiş faiz talebinden feragat ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Deliller değerlendirilmiştir.
Davacı eldeki dava ile; adi ortaklığın .../... adresindeki inşaat projesine ilişkin, çeşitli elektrik tesisatı ve sair tesisat ve tedarik işine ait malzeme ve işçilik hizmetlerine ilişkin kesilen fatura bedellerini ödenmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için ... takibine giriştiğini, davalı yanın takibe itirazlarının haksız olduğunu, itirazın iptali ile inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı yan ise tebliğ aldığı ödeme emrine karşı, süresi içinde, davacının " ...borcun tamamına, faize, faiz oranına ve ferilerine itiraz ediyoruz" demiş, davaya cevaplarında ise... ... Mahkemesi 2020/380 Esas sayılı dosyasının bekletici sorun sayılarak davanın sonucuna göre davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.
Taraflar arasında karşılıklı edimleri içeren eser sözleşmesinin kurulduğu, davacının yüklenici davalının ise iş sahibi olduğu anlaşılmıştır. Eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerden olup yüklenici teslimi, iş sahibi de ödemeyi kanıtlamakla yükümlüdür (TBK 470 vd. md)
Eserin, sözleşmede belirlenmiş olan iş süresi sonunda yani teslim tarihinde, sözleşme hükümlerine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak imal edilip iş sahibine teslim edilmesi, yüklenicinin "özen borcu" gereğidir. Yüklenici, eser sözleşmesiyle sadece bir faaliyette bulunmayı değil, aynı zamanda bir sonucu (eser) gerçekleştirmeyi de taahhüt etmektedir. Eser sözleşmelerinin en önemli unsuru iş bedelidir. İş bedeli, taraflarca götürü olarak, birim fiyat esasına göre ya da başka bir şekilde kararlaştırılabilir. Taraflarca sözleşme serbestisi ilkesine uygun olarak sözleşme düzenlenip, işe başlandıktan sonra, bazı istisnalar dışında, sözleşmenin bedel dahil tüm hükümleriyle birlikte, işin başlangıcından, bitimine (teslime) kadar uygulanması zorunludur.
Somut olayda; davacı ile ... adi ortaklığı arasında, adi ortaklığın .... adresinde yürüttüğü inşaat projesinde elektrik tesisatı imalatlarının davacı tarafından yapılmasına dair anlaşma yapıldığı, anlaşma kapsamında davacı tarafından malzeme tedariki ve montaj işlerinin gerçekleştirildiği, tedarik edilen malzeme bedeli ile montaj bedelinden oluşan cari hesap alacağının ödenmemesi üzerine davacı tarafından... ... Müdürlüğü’nün 2020/7295 Esas sayılı takip dosyasında dava dışı ... … Tic. A.Ş. ve davalı İnsay Yapı San. ve Tic. A.Ş. aleyhine 502.946,26 TL asıl alacak ve 34.723,96 TL işlemiş faiz (10.03.2020-25.08.2020 tarihleri arası) olmak üzere toplam 537.670,22 TL alacağın tahsili talebiyle 25.08.2020 tarihinde ilamsız ... takibi başlatıldığı, ... takibinden sonra dava tarihinden önce davacı ile ... … Tic. A.Ş. arasında 03.11.2020 tarihinde takip konusu borcun yarısının ödenmesine ilişkin protokol düzenlendiği, protokol kapsamında; 03.11.2020 tarihi itibari ile borç miktarı 579.380,00 TL(tahsil harcı hariç) olarak kabul edilerek, %50’sine isabet eden (... takip masrafları, avukatlık ücreti, işlemiş faiz, bütün ferileri ile birlikte) 289.690,00 TL'nin dava dışı ... ... Tic. A.Ş. taraflarından ödenmesi konusunda tarafların mutabık kaldıkları, ödeme şeklinin belirlendiği ve yargılama sırasında aldırılan bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere mutabık kalınan bedelin davacıya ödendiği görülmüş olup, davacı elde ki dava ile; davalının takipte talep edilen alacak miktarının %50'sinden sorumlu olduğu olduğu ileri sürülerek, itirazın 251.473,13 TL asıl alacak ve 17.361,98 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 268.835,11 TL üzerinden iptaline karar verilmesini istediği, 30.01.2023 tarihli karar duruşmasında ise işlemiş faiz talebinden feragat ettiği anlaşılmıştır.
Davacı ...’a (...) ait 2019 yılı ticari defterleri incelenmesi neticesinde; ... Adi Ortaklığı’na ait 2019 yılı yevmiye defterine esas muavin defter kayıtlarında 31.12.2019 tarihi itibarıyla cari hesabın 577.946,26 TL olarak kapatıldığı, 2020 yılı yevmiye defterine esas muavin defter kayıtlarında takip tarihi itibarıyla 27.01.2020 tarih ... yevmiye numaralı EFT ile 75.000,00 TL ödeme kaydı bulunduğu anlaşılmış olup, defter kayıtları esas alındığında 25.08.2020 takip tarihi itibarıyla davacının alacak miktarı (577.946,26 TL-75.000,00 TL) 502.946,26 TL olduğu bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkmıştır. Esasen davalının bu kayıtları bir itirazı bulunmamaktadır. Zira takip dayanağı yapılan 26.12.2019 tarih ve KDV dahil toplam 500.968,69 TL bedelli faturaya ilişkin taraflar arasında 19.02.2020 tarihli mutabakata davalı tarafça hiç bir itirazda bulunulmadığı gibi, bilirkişi kök ve ek raporlarına da itiraz edilmemiştir. Davalı adi ortak, davacı yanca düzenlenen fatura içeriğindeki malzemelerin inşaatta kullanılmadığını, bir çok maliyet kaleminin gerçek dışı olduğunu savunmuş ve taraflar arasında... ... Mahkemesinin 2020/380 esas sayılı dosyada devam eden yargılamanın bekletici mesele yapılmasını istemiştir. Davalının bu savunması aşağıda açıklanacak gerekçelerle kabul görmemiştir.
... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ve 2001/1 Esas, 2003/1 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Diğer anlatımla, fatura, düzenleyen aleyhine delil olduğu gibi, kendisi faturayı düzenlemediği halde tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmeyen aleyhine de delil olabilecektir. Faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK'nın 21. maddesinin .... fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır. Davalı yan, iş ortaklığına tebliğ edilen ve gerçekleştirildiği ileri sürülen imalâtlarla ilgili davacının gönderdiği faturaya 8 gün içinde itiraz etmediğinden fatura içeriği kesinleşmiştir. Böyle bir halde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun kabulü gerekir. Aksinin yani fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin ispatı ise davalı borçludadır. Davalı borçlu faturanın aksini ispatlayacak yazılı delil ibraz etmediği gibi bekletici mesele yapılmasını istediği... ... Mahkemesinin 2020/380 esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda; sahada yapılan incelemede fatura konusu malzemelerin inşaatta kullanıldığı ve malzeme bedellerinin piyasa koşularına uygun olduğu tespitinde bulunulmuştur. Böylece, davalı yanın fatura içeriğindeki malzemelerin inşaatta kullanılmadığı, bir çok maliyet kaleminin gerçek dışı olduğu savunması, inşaatta yapılan inceleme neticesinde, karşılıksız kalmıştır. Tüm bu nedenlerle, davacının takip konusu asıl alacak miktarı kadar adi ortaklıktan alacaklı olduğu anlaşılmış olup, davacı ile adi ortaklardan dava dışı ... … Tic. A.Ş. arasında imzalanan 03.11.2020 tarihli protokol gereğince takip konusu asıl alacağın %50’sinin ... … Tic. A.Ş. tarafından üstlenilerek ödendiği gözönünde bulundurulduğunda, talep edilebilecek asıl alacak miktarının (502.946,26 TL/2) 251.473,13 TL olacağı anlaşılmıştır. Davacının takip öncesi işlemiş faiz alacağından feragati nazara alınarak, davanın kısmen kabulüne, itirazın 251.473,13 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren, takip talepnamesinde faiz oranı gösterilmediğinden, yasal faiz işletilerek devamına, fazlaya dair talepleri yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Davacının inkar tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede ise; takibe konu cari hesap ve faturanın taraf defterlerinde işli olduğu, fatura alacağı yönünden taraflar arasında mutabakat bulunduğu, bu bağlamda alacağın belirlenebilir ve davalının da itirazında haksız olduğu anlaşıldığından, inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne, davalının... ... Müdürlüğünün 2020/7295 sayılı takip dosyasına vaki itirazının 251.473,13 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin 251.473,13 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-İtirazın iptaline karar verilen 251.473,13 TL 'nin %20'sine tekabül eden 50.294,62 TL ... inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden .... 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 38.206,24 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 17.178,13.-TL harçtan peşin alınan 1.902,69-TL, yargılamanın devamı aşamasında yatırılan harcın mahsubu ile bakiye 15.275,44-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç ve vekalet harcı toplam 1.964,89 TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 83,50-TL, bilirkişi ücreti olarak 2.000,00.-TL yapılan toplam 2.083,50-TL yargılama giderinin red/kabul oranına göre 1.948,94-TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
9-... faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, ... Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL ... ücretinin, red/kabul oranına göre 1.234,75-TL’nin davalıdan tahsili, 85,25 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile... Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı . 30/01/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır