T.C. ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/536 Esas - 2023/43
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/536 Esas
KARAR NO: 2023/43
HAKİM: ...
KATİP:....
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 15/09/2021
KARAR TARİHİ: 25/01/2023
KARAR Y.TARİHİ : 20/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili, davacı teşekkülüne bağlı ... Müdürlüğü'nün 15/06/2015 tarihli ve 2015/55 nolu ... kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alındığını, işletme müdürlüğü tarafından, elektrik üretimi yapılmayacağından santralin ... lisansının iptal edilmesi için başvuruda bulunulduğunu, santralinin özelleştirilmesi kapsamında ihale ilanını 05/10/2017 tarihinde resmi gazetede yayımlandığını ve santralin faaliyetlerinin durdurulduğunu, 01/08/2015-31/07/2017 tarihleri arasında, ... Ltd.Şti. firmasına verilen hizmet alımı işinin özelleştirme nedeniyle yenilenmediğini, bu suretle davalı bünyesinde işe başlayan 30 işçiden ikisinin istifa ettiğini, kalan 28 işçinin ise davalı şirket tarafından işten çıkarıldığını, dava dışı işçi ... tarafından iş akdinin davalı şirket tarafından feshedilmesi nedeniyle... Mahkemesi'nin 2017/573 esas sayılı dosyasından açılan alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda verilen karara dayanılarak, ... tarafından... Müdürlüğü'nün 2019/887-1670 sayılı dosyalarında icra takibi başlatıldığını ve... Müdürlüğü tarafından icra dosyalarına 19/06/2019 tarihinde 89.336,91 TL; 02/042019 tarihinde 3.292,21 TL ödeme yapıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; 92.629,12 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili, davacı şirketin, dava dışı işçiye yapmış olduğu ödeme nedeniyle davalı şirkete rücu etme hakkının bulunmadığını, işçi tarafından açılan davanın müvekkili şirkete ihbar edilmediğini, dava dışı işçinin, davacı idarenin işçisi olduğunu, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, işçinin tüm sorumluluğunun davacıya ait olduğunu, davacı şirketin, kanun gereği alt yüklenicilere rücu edebileceği alacakların yalnızca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacakları olduğunu, işçilik alacakları dışında davacı idarenin kendi kusurundan kaynaklanan icra takip ve vekalet ücreti masraflarının alt yüklenicilere rücu imkanı bulunmadığını, davacı şirketin, yüklenicilerin tümüyle yaptığı sözleşme ve teknik şartnamelere, genel işlem şartı hükmünde maddeler koyduğunu, yüklenicilerin bu şartları kabul etmek zorunda kaldıklarını, davalı şirketin sorumlu olduğunun kabulü halinde ...'ın yerleşik içtihatları çerçevesinde işçilik alacaklarının asıl işveren ile alt işveren arasında yarı yarıya oranda paylaştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının hizmet alım sözleşmesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme örnekleri, ... kayıtları, iş mahkemesi dosyasının uyap evrakları, icra dosyası uyap evrakları, ödeme dekontu, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Davacı asıl işveren ile davalı alt yüklenici arasında imzalanan Sözleşme eki Teknik Şartnamelerin Yüklenicinin Yükümlülükleri başlıklı 7/w maddesinde; yüklenicinin, sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak, personelin her türlü ücret, vergi, harç, ... ve işsizlik primi vs tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içerisinde yerine getireceği ve bunlarla ilgili belgeleri her ay düzenlenen faturanın ekinde idareye vereceğinin düzenlendiği; Teknik Şartnamenin Diğer Hususlar başlıklı 11/d) maddesinde; yüklenicinin, bu işle ilgili çalıştıracağı işçilerin ..., İş Kanunu, İş Mevzuatı ve diğer kanunlardan doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirerek işçilere ait ... bildirgesinin onaylı bir suretiyle birlikte isim listelerini ise işe başlayacağı gün itibariyle idareye ibraz edeceği hususlarının düzenlendiği görülmüştür.
... Mahkemesi'nin 01.08.2018 tarihli, 2017/573 E, 2018/590 K, sayılı kararının incelenmesinde; davacının ..., davalıların ... Temizlik Turizm Tekstil Kağıtçılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... A.Ş olduğu, yapılan yargılama sonucunda, davalı ... A.Ş. Genel Müdürlüğü'nce yapılan feshin geçersizliğinin tespitine ve davacının işine iadesine, kararın kesinleştiğinin tebliğ edildiği tarihten itibaren 10 işgünü içinde, davacı işçinin işe başlamak için işverene başvurmaması halinde feshin geçerli sayılacağına, kararın kesinleşmesinin tebliğinden itibaren 10 işgünü içinde, davacı işçinin başvurusuna rağmen, 1 ay içinde davalı işverence işe başlatılmaması halinde, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olması kaydıyla, ödenmesi gereken tazminat miktarının, davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesine, davacı işçinin, işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olması kaydıyla, hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verildiği, kararın davalılar tarafından istinaf edildiği anlaşılmıştır.
...Hukuk Dairesi 29/11/2018 tarih ve 2018/2462-1769 sayılı kararı ile; davalı ... Temizlik Turizm Tekstil Kağıtçılık Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'nin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ...'ın istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, düzeltilerek yeniden esas hakkında, davanın kabulüne, işverence yapılan feshin geçersizliğine, davacının ... Temizlik Turizm Tekstil Kağıtçılık Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'nde işe iadesine, davacının yasal süre içerisinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde, ödenmesi gereken tazminat miktarının davalıların müştereken müteselsilen sorumluluğunda olmak üzere davacının kıdemi, fesih nedenleri de dikkate alınarak, takdiren davacının 5 aylık ücreti tutarında belirlenmesine, davacı işçinin, işe iadesi için işverene süresi içerisinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken müteselsilen tahsili gerektiğinin tespitine, davacı işçinin işe başlatılması halinde peşin olarak ödenen ihbar ve kıdem tazminatının boşta geçen süre ücretinden mahsubuna karar verildiği, kararın temyiz edilmemesi nedeniyle 24/01/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... Mahkemesi'nin 2017/573 E, 2018/590 K, sayılı kararına dayalı olarak, 12/04/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davacı İdare tarafından 19/06/2019 tarihli dekont ile... müdürlüğü 2019/1670 sayılı dosya hesabına 89.336,91 TL, aynı karara dayanılarak... Müdürlüğü’nün 2019/887 takip sayılı dosyasında 02/04/2019 tarihli dekont ile icra müdürlüğü hesabına 3.292,21 TL olmak üzere toplamda (89.336,91+3.292,21 =) 92.629,12 TL ödeme yapıldığı bildirilmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup; 09/12/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davacı idarenin, davalı yüklenici şirket bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'in 05/12/2006-31/07/2017 toplam 2430 günlük çalışma süresinde davalı şirket bünyesinde çalışma süresinin 1459 gün olduğu, davacı tarafından 42.279,63 TL kıdem tazminatı, 9.568,96 TL boşta geçen süre ücreti,21.348,60 TL işe başlatmama ve 8.676,00 TL ihbar tazminatı olmak üzere 86.873,19 TL asıl alacak olmak üzere ferileri ile toplam 92.629,12 TL ödeme yaptığı, davalı yüklenici çalıştırdığı döneme göre, işe iade karşılığı ...Mahkemesi tarafından belirlenen kıdem tazminatı, boşta geçen süre için ücret, işe başlatmama tazminatı ve ihbar tazminatı olarak yapılan hesaplamada tam sorumluluğun davalıya yüklenmesi halinde 72.484,98 TL olduğu, yarı yarıya sorumluluk belirlenmesi yoluna gidildiğinde ise 40.867,91 TL olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı işçi tarafından, işe iadeye ilişkin açılan davada davacı ve davalı aleyhine verilen karara dayanılarak başlatılan icra takibi kapsamında, davacı idare tarafından, icra dosyasına 02/04/2019 tarihinde 3.292,21 TL, 19/06/2019 tarihinde 89.336,91 TL olmak üzere toplam 92.629,12 TL ödeme yapıldığı, taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, 01/08/2013-31/07/2015 ile 01/08/2015-31/07/2017 tarihleri arasındaki toplam 1459 gün davalı şirketin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Davacı ile davalı yüklenici şirketler arasında düzenlenmiş Teknik Şartnamenin Diğer Hususlar başlıklı 11/d) maddesinde; yüklenici tarafından, bu işle ilgili çalıştıracağı işçilerin ..., ..., ... ve diğer kanunlardan doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirileceğinin düzenlendiği anlaşılmakla; alt işverenin işçilik alacaklarından ve ferilerinden sorumluluğunun kabul edilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Dava dışı işçinin, tazminat ve hesaplamalara esas kıdem tazminatı, boşta geçen süre için ücret, işe başlatmama tazminatı ve ihbar tazminatı olarak davalının çalıştırma dönemine karşılık gelen sorumlu olduğu tutarın 72.484,98 TL olduğu bu tutarın 2.576,25 TL'lik kısmına 02/04/2019 tarihinden, 69.908,73 TL'lik kısmına 19/06/2019 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne,
69.908,73 TL’nin 19.06.2019 tarihinden, 2.576,25 TL’nin 02.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
Fazlaya ilişkin istemin reddine
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 11.597,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 67,80 TL başvuru ve vekalet harcı, 1.700,00 TL bilirkişi ücreti, 245,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.013,30 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.575,47 TL'nin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
6-Alınması gerekli 4.951,45 TL harçtan peşin alınan 1.581,88 TL harcın düşümü ile arta kalan 3.369,57 TL harcın davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Peşin alınan 1.581,88 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden, red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.032,94 TL'sinin davalıdan, 287,06 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/01/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı