T.C. ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/760 Esas - 2023/27
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/760 Esas
KARAR NO: 2023/27
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
VEKİLİ: Av....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 09/07/2021
KARAR TARİHİ: 18/01/2023
KARAR Y.TARİHİ : 09/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili, davacının, kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, dava dışı ...'nın davacı kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 05/01/2006-30/06/2016 tarihleri arasında çalıştığını, tasarruf tedbirlerinden dolayı 30.09.2016 tarihinde dava dışı işçinin yüklenici şirkete iadesi yapıldığını ve 10 yıl 8 ay 25 günlük hizmetinin karşılığı olarak 23.399,33 TL kıdem tazminatının davacı kurum tarafından yerine getirildiğini, işçinin işten ayrılışından sonra davacı kuruma karşı... Mahkemesinde açmış olduğu bakiye işçilik alacak talepli davasının kabulüne karar verildiğini ve ... Dairesinin 2018/7494 esas sayılı dosyasında 11.958,19 TL ödeme yapıldığını belirterek; 11.958,19 TL tutarın, 10.07.2018 ödeme tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faiziyle, sözleşmede hüküm bulunmaması halinde değişen oranlarda reeskont avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalılar vekili, davalı şirketlerin ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin ya da teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle davalı şirketlere rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin ihale konusu işin maliyetini hesaplarken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediğini, “sözleşme gideri veya genel giderler” için ayrılan tutarın ise ihale bedelinin yüzde üçü ile sınırlandığını, dolayısıyla kıdem tazminatını ödemek isteyen alt işverenlerin dahi bu ödemeyi yapamadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda davalılara rücu imkanı bulunmadığını, kusur değerlendirmesi yapılması gerektiğini belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme örnekleri, ... kayıtları, iş mahkemesi dosyasının uyap evrakları, icra dosyası uyap evrakları, ödeme dekontu, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Davacı ile davalı şirketler arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmelerinin, Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle ilgili Çalıştıracağı Personele İlişkin sorumlulukları başlıklı 23. maddesinde; yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamesinin 6. Bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları uygulamak zorunda olduğu, 37/2.4 maddesinde; yüklenicinin, çalıştırdığı özel güvenlik görevlilerinin her türlü özlük haklarını karşılamak ve ödemek zorunda olduğu, Teknik Şartnamenin 15/5. Maddesinde; iş, sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca, yüklenicinin, istihdam edilen hizmet personelinin işvereni olarak kabul edileceği ve mevzuattan doğan borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm personelin özlük, yıllık ücretli izin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirileceği hususlarının düzenlendiği görülmüştür.
... Mahkemesi'nin 2017/11 E, 2018/78 K, sayılı 19.02.2018 tarihli kararının incelenmesinde; davacının ... , davalının... Genel Müdürlüğü, ihbar olunanların ... Güvenlik Ltd.Şti, Has-... İş Ortaklığı, ..., ... ve ... Özel Güvenlik Ltd.Şti olduğu, yapılan yargılama sonucunda, brüt 4.053,84-TL ihbar tazminatı, brüt 630,00-TL yıllık izin, brüt 4.271,00-TL fazla mesai alacağının tahsiline karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek 24.05.2018 tarihinde kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
... Mahkemesi'nin 2017/11 E, 2018/78 K, sayılı kararına dayalı olarak, 02.03.2018 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ... Dairesinin 2018/7494 sayılı dosyası ile borçlu... Genel Müdürlüğüne icra emri gönderildiği, 05.06.2018 tarihi itibariyle dosya hesabının 11.958,19-TL olarak hesaplandığı, 10.07.2018 tarihinde, davacı tarafından icra dosyasına 11.958,19-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
Dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup; 08/09/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; taraflar arasında sözleşmeler imzalandığı, dava dışı işçinin sözleşmelere konu işte, davalı şirketler işçisi olarak davacı asıl işveren işyerinde çalıştırıldığı,... Mahkemesi tarafından hükmolunan alacakların ferileri ile birlikte icra takibine konu edildiği, davacı tarafından icra dosyasına 11.958,19-TL ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğuna karar verildiği takdirde, dava dışı işçinin ihbar tazminatı ve yıllık izin alacağı yönünden son alt işverenin sorumlu olacağı, fazla mesai alacağı yönünden alt işverenlerin kendi dönemleri itibariyle sorumlu olacakları ilkesi dikkate alınarak yapılan hesaplamada, alt işverenlerin sorumlu olacağı tutarların; ... Güvenlik, ... Özel Güvenlik ve ... Güvenlik şirketlerinden 3.243,66 TL; ... ve ... Özel Güvenlik şirketlerinden 8.714,53 TL olduğu, davacının davalılara rücu edebileceği tutarın 11.958,19-TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı işçi tarafından, işçilik alacaklarının tahsiline yönelik açtığı davada verilen karara dayanılarak başlatılan icra takibi kapsamında, davacı idare tarafından, icra dosyasına 11.958,19 TL ödeme yapıldığı, taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, 15/01/2006-14/10/2016 tarihleri arasında davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Davacı ile davalı yüklenici şirketler arasında düzenlenmiş Teknik Şartnamenin 15/5. maddesinde; iş, sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca, yüklenicinin, istihdam edilen hizmet personelinin işvereni olarak kabul edileceği ve mevzuattan doğan borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm personelin özlük, yıllık ücretli izin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirileceğinin düzenlendiği anlaşılmakla; alt işverenin işçilik alacaklarından ve ferilerinden sorumluluğunun kabul edilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Dava dışı işçinin, tazminat ve hesaplamalara esas çalışma döneminin 15/01/2006-14/10/2016 olduğu, davalılar ... Güvenlik, ... Özel Güvenlik ve ... Güvenlik şirketleri yönünden kendi dönemine düşen payı hesaplandığında sorumlu olduğu tutarın 3.243,66 TL; davalılar ... Güvenlik ve ... Özel Güvenlik şirketleri yönünden kendi dönemine düşen payı hesaplandığında sorumlu olduğu tutarın 8.714,53 TL olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kabulüne,
2-3.243,66 TL'nin davalılar ... Güvenlik, ... Özel Güvenlik ve ... Güvenlik şirketlerinden 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
3-8.714,53 TL'nin davalılar ... Güvenlik ve ... Özel Güvenlik şirketlerinden 10/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden ... maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin ( 2.495,50 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti., ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Özel Güv. Tic. Ltd. Şti.'den; 6.704,50 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 816,86 TL harçtan peşin alınan 204,22 TL harcın mahsubu ile bakiye 612,64 TL harcın ( 166,18 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti., ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Özel Güv. Tic. Ltd. Şti.'den; 446,46 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplamı 272,02 TL yargılama harcının davalılardan ( 73,79 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti., ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Özel Güv. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile,198,23 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili) müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 150,10-TL, bilirkişi ücreti olarak 1.000,00.-TL olmak üzere toplam 1.150,10-TL yargılama giderinin ( 311,96 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti., ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Özel Güv. Tic. Ltd. Şti.'den; 838,14 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili) davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin( 358,05 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti., ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Özel Güv. Tic. Ltd. Şti.'den; 961,95 TL'sinin davalılar ... Güv. Dan. Eğit. Alarm. Cih. ve Sist. Tic. Ltd. Şti. ve ... Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili) davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda .... maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/01/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı