T.C. ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/204 Esas - 2023/42
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/204 Esas
KARAR NO: 2023/42
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 1-...
2- ...
3- ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/03/2022
KARAR TARİHİ: 25/01/2023
KARAR Y.TARİHİ : 24/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili, dava dışı üçüncü kişi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili amacıyla dava açıldığını, dava dışı işçinin, davacının taşeron şirketleri olan davalılar nezdinde çalıştığını, mahkeme tarafından davanın kabulüne karar verildiğini, kararın istinaf incelemesi sonucunda kesinleştiğini, dava dışı işçi tarafından, iş mahkemesi kararına dayanılarak, ... ... Müdürlüğü'nün 2020/3114 sayılı icra dosyası üzerinden ilamlı icra takibi başlattığını, davacı tarafından icra dosyasına 29.729,07 TL ve 475,36 TL ödeme yapıldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 30.204,43 TL rücuen alacak miktarının, 29.729,07 TL'sinin ödeme tarihi olan 17/03/2020; 475,36 TL'sinin ödeme tarihi olan 06/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlu oldukları miktarlarla sınırlı olmak üzere tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının hizmet alım sözleşmesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme örnekleri, ... kayıtları, iş mahkemesi dosyasının uyap evrakları, icra dosyası uyap evrakları, ödeme dekontu, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Davacı asıl işveren ile davalı alt yükleniciler arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmelerinin 8/6 maddesinde; yüklenicinin, çalıştırdığı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık izin alacağı, ... günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar, kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı ve her türlü tazminat, vergi, ... primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri, yüklenicinin hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı ... kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı, hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemeyeceği düzenlenmiştir.
... ... Mahkemesi'nin 25/12/2019 tarihli, 2018/336 E, 2019/1303 K, sayılı kararının incelenmesinde; davacının ..., davalının ... ... ... İşletmeleri Limited Şirketi, ihbar olunanların... Grup İnşaat Peyzaj Elektrik Ltd. Şti, ... Tarım A.Ş, ... Tarım Ürünleri A.Ş olduğu, yapılan yargılama sonucunda, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti alacağı, fazla çalışma ücreti alacağı, ... alacağı, ücret alacağı, ihbar tazminatının davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiği, verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Dairesi'nin 16/09/2020 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine dair kesin olarak karar verildiği ve kararın 16/09/2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... ... Mahkemesi'nin 2018/336 E. 2019/1303 K. sayılı kararına dayalı olarak, 06/03/2020 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davacı İdare tarafından ... ... Müdürlüğü’nün 2020/3114 takip sayılı dosyasına, 17/03/2020 tarihinde 29.729,07 TL ve 06/11/2020 tarihinde 475,36 TL olmak üzere toplam 30.204,43 TL ödeme yapıldığı bildirilmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (... ...Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup; 18/10/2022 tarihli rapor 16/12/2022 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; taraflar arasında Hizmet Alım Sözleşmeleri imzalandığı, Hizmet Alım Sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenler bünyesinde çalışmış olan dava dışı işçi ...'un ... ... Mahkemesi'nin 2018/336 E. 2019/1303 K.sayılı dosyasında açtığı işçilik alacakları davası sonucunda; kıdem tazminatı,ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı,fazla çalışma ücreti,... alacağı ve ücret alacağı yönünden davanın kabulüne karar verilerek kararın istinaf mahkemesi incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğu; işçi tarafından davacı aleyhine yapılan icra takibi neticesinde davacının icra takip dosyasına 16.09.2020 tarihi esas alınmak suretiyle 30.204,43-TL ödeme yaptığı, davacının davalılara rücu edebileceği tutarların; ... Grup İnş. Ltd. Şti'den 3.985,14 TL ; ... Tarım A.Ş'den 3.623,70 TL; ... Tarım A.Ş'den 17.582,49 TL olduğu, davacının rücu edebileceği tutar toplamının 30.202,91-TL olduğu, 25.191,33 TL'sinden sorumlu tarafların belirlendiği, bakiye 5.011,58 TL'sinin alt işvereninin tespit edilemeyen dönemine ait olduğu, bu tutardan davalıların sorumlu olup olmayacağının mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiştir.
Hizmet Alım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde ...'ın işbölümü uyarınca görevli dairesi olan ... .... Dairesi'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin ilkelerin incelenmesinde; işçiye ödenen kıdem tazminatının, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olduğu, bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu oldukları, yıllık izinler kullanılmadığı takdirde, iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğü, sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden ve ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu düzenlenmiştir (... ...Dairesi E:2021/611 K:2021/537 Karar tarihi:01.03.2021). Bu düzenleme uyarınca, kıdem tazminatı alacağından alt işveren şirketlerin kendi dönemlerinden sorumlu olduğunun ve yıllık izin alacağından ve ihbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olacağının kabulü gerekmektedir.
Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı işçi tarafından, işçilik alacaklarının tahsiline yönelik açtığı davada verilen karara dayanılarak başlatılan icra takibi kapsamında, davacı tarafından, icra dosyasına 17/03/2020 tarihinde 29.729,07 TL ve 06/11/2020 tarihinde 475,36 TL olmak üzere toplam 30.204,43 TL ödeme yapıldığı, taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, 26.03.2016-31.12.2017 tarihleri arasında davalı şirketlerin çalışanı olduğu, iş akdinin fesih işleminin...Tarım Ürünleri A.Ş. bünyesinde çalışırken gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Davacı ile davalı yüklenici şirketler arasında düzenlenmiş sözleşmenin 8/6. maddesinde; yüklenicinin, çalıştırdığı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık izin alacağı, ... günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar, kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı ve her türlü tazminatın yüklenici tarafından karşılanacağının, hiçbir şekilde ...'ya rücu ettirilemeyeceğinin düzenlendiği anlaşılmakla; alt işverenin işçilik alacaklarından ve ferilerinden sorumluluğunun kabul edilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Dava dışı işçinin, tazminat ve hesaplamalara esas çalışma döneminin 26.03.2016-31.12.2017 olduğu, davalı şirketler yönünden kendi dönemine düşen payları hesaplandığında; ... Grup İnş. Ltd. Şti'nin 3.985,14 TL ; ... Tarım A.Ş'nin 3.623,70 TL; ... Tarım A.Ş'nin 17.582,49 TL'den sorumlu olduğu, dava dışı işçinin çalıştığı dönem içinde yer alan 24.08.2016-01.03.2017 tarihleri arasında, sigortasız çalıştığı dönemde hangi alt işveren bünyesinde çalıştığının kesin olarak belirlenemediği, alt işvereni bilinmeyen dönemde sorumluluk tutarının 5.011,58 TL olduğu, bu tutardan davalıların sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne
3.985,4 TL’nin... Grup İnş.. Ltd. Şti’nden, 3.623,70 TL’nin ... Tarım AŞ’den, 17.582,49 TL’nin...Tarım .. AŞ’den 16.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya ödenmesine
Fazlaya ilişkin istemin reddine
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden...maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (1.455,47 TL’sinin... Grup İnş.. Ltd. Şti’nden, 1.323,38 TL’sinin ... Tarım AŞ’den, 6.421,15 TL’sinin...Tarım .. AŞ’den) alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.720,84 TL harçtan peşin alınan 515,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.205,02 TL harcın (190,64 TL’sinin... Grup İnş.. Ltd. Şti’nden, 173,34 TL’sinin ... Tarım AŞ’den, 841,04 TL’sinin...Tarım .. AŞ’den) tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplamı 608,02 TL yargılama harcının davalılardan (96,19 TL’sinin... Grup İnş.. Ltd. Şti’nden, 87,46 TL’sinin ... Tarım AŞ’den, 424,37 TL’sinin...Tarım .. AŞ’den) tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 290,25-TL, bilirkişi ücreti olarak 1.000,00.-TL olmak üzere toplam 1.290,25-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.076,12 TL'nin davalılardan (170,25 TL’sinin... Grup İnş.. Ltd. Şti’nden, 154,80 TL’sinin ... Tarım AŞ’den, 751,07 TL’sinin...Tarım .. AŞ’den) tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, red/kabul oranına göre 1.134,29 TL’sinin davalılardan (179,45 TL’sinin... Grup İnş.. Ltd. Şti’nden, 163,16 TL’sinin ... Tarım AŞ’den, 791,68 TL’sinin...Tarım .. AŞ’den) tahsili ile, 225,71 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... ....Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 25/01/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı