T.C. ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/512 Esas - 2023/144
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/512 Esas
KARAR NO: 2023/144
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/08/2022
KARAR TARİHİ: 27/02/2023
KARAR Y.TARİHİ : 01/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (rücuen tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi... davacı kurumda şoför olarak çalışırken emeklilik nedeniyle iş akdi feshedildiğini, kıdem tazminatı talebinde bulunduğunu, 11.05.2021 tarihinde dava dışı işçiye 49.850,55 TL ödeme yapıldığını, diğer taraftan, 4857 sayılı kanunun 112. madde .... fıkrasına göre firmalara sözleşme sürelerine ait kıdem tazminatı tutarlarını müvekkili kurum hesabına yatırılması hususunda tebligat yapıldığını ancak ... Turz. Taş. Hiz. ve Temz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ödemesi gereken 7.071,64 TL ve arabuluculuk sürecinin ardından ... Eğitim Taş.Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ödemesi gereken 23.530,58 TL kıdem tutarları tahsil edilmiş olup diğer firma tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili kurum tarafından dava dışı işçi...'a ödenmek durumunda kalınan toplam 19.248,33 TL'nin, işçiyi çalıştıran davalı firmadan ödeme yapanlar hariç mevzuat, emsal kararlar ve sözleşme hükümleri gereğince rücu edilebileceğini, dosyaya sunulan muhtelif sözleşmelerin ilgili hükümlerinde yüklenicinin işin görülmesi sırasında veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle ( işten çıkarma, işten ayrılma, istihdam edilenin haklı nedenle sözleşmeyi feshi vb.) yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle davacı kurumun da sorumlu tutulabileceği, tüm zararlarda (kıdem, ihbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) kurumun sorumlu olmayacağını, kurumun herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar veya ihtara gerek olmadan, tamamen, nakden, ve defaten kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt edeceğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davalı firma çalışana...'a ödenen 19.248,33 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: dava dışı işçinin yıllardan beri kesintisiz olarak çeşitli işverenlere bağlı olarak davacı kurumda çalıştığını, davacı kurumun işçisi olan dava dışı...'un müvekkili şirkete bağlı olarak 01/06/2014-31/05/2017 tarihleri arasında en son 2.492,55 TL brüt ücret ile çalıştığını, ihale bitimi ile ... kodu ile çıkışı yapıldığını, dava dışı işçilik alacaklarından da başından beri işçinin esas işvereni olan davacı kurumun sorumlu bulunduğunu, gerçek iş veren olan davacının işçi alacaklarına ilişkin müvekkili şirkete rücu hakkı bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir düzenleme bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin yüklenicinin işçilik alacaklarından kendi dönemi ve ücreti ile ve sınırlı sorumlu olacağını, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini savunmuş müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacı idare tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Arabuluculuk son tutanağı, sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, ödeme dekotları, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi 02.01.2023 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; davacı kurum tarafından dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinden davalı şirketin 01/06/2014-21/06/2017 tarihleri arasındaki dönemden sorumlu olduğu miktarın 19.480,60 TL olarak hesaplandığı, davacı kurum tarafından dava dışı... 'na 08/06/2021 tarihine 49.850,55 TL kıdem tazminatının... A.Ş. İnternet bankacılığı EFT yolu ile ödendiği görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (... Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, dava dışı işçi...'un 01/06/2014-21/06/2017 tarihleri arasındaki hizmet dönemi için 08/06/2021 tarihinde 49.850,55 TL kıdem tazminatı ödediği, eldeki dava ile de; ödemiş olduğu kıdem tazminatı alacağını alt işverenden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya kazandırılan delillerden; davacı ile davalı arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin davalı şirketin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında akdedilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yükleniciden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalı yanın sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporunda belirlenen miktar üzerinden davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kabulüne; 19.248,33 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden ... maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.314,85 TL harçtan peşin alınan 328,72 TL harcın mahsubu ile bakiye 986,13 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplam 420,92 TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 170,50 TL, bilirkişi ücreti olarak 1.500,00 TL yapılan toplam 1.670,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/02/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır