T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2015/622 Esas - 2021/440
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
...
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/622
KARAR NO: 2021/440
DAVA: Araç Mülkiyetinin Tesbiti Ve Tescili
DAVA TARİHİ: 17/05/2017
KARAR TARİHİ: 29/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Araç Mülkiyetinin Tesbiti Ve Tescili davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
ASIL DAVA:
Davacı vekili dava dışı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığınca açılan ...-Sincan arası hatta ilişkin özel halk otobüsü ihalesine giriş şartı olarak şirketleşme şartının ileri sürülmesi nedeniyle, müvekkilince davalı şirket adına girilen ihalenin kazanıldığını, müvekkiline çekilen krediyle anılan hatta çalışan araçların ve hattının alındığını, asıl araç sahibi müvekkili olmasına rağmen araç tescillerinin ihale şartnamesi gereği davalı şirket adına yapıldığını, müvekkilince kullanılan kredinin davalı şirket hesabına yatırıldığını, davalı tarafça kredi kullanım tarihinde itibaren en geç 90 gün içerisinde araçları asıl sahipleri adına tescil ettireceği taahhüdünde bulunulmasına karşı bu taahhüdün yerine getirilmediği gibi ay sonlarında aracın aylık çalışma bedellerininde müvekkiline ödemediğini ileri sürerek ... plaka sayılı aracın davacıya teslimine, davacı adına tesciline ve şimdilik 10.000,00 TL alacağın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 23.12.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile; ... plakalı aracın takyidatlardan çıkmış şekilde adlarına tescili ile 23.585,59 TL olarak talebini artırdığı anlaşılmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili, davacının aracın tescilini talep edebilmesi için öncelikle kredi borcunu ödemesi ve müvekkili şirketin kefaletinin kaldırılması gerektiğini, kredi ödemelerinin müvekkili şirketçe yapıldığını, ayrıca davacının tek başına dava açmaya ehliyeti bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce 13.06.2013 tarih ve ... sayılı karar ile; davacı davalı tarafa ait davaya konu aracın devir ve tescili ile aylık çalışma bedelinden kendisine ödeme yapılacağı konusunda anlaşma yapıldığını ileri sürmüşse de bu iddiasını ispatlayamadığından, esasen araç tescil talebi de 2918 sayılı K.T.K.'nın 20.maddesinin 4.fıkrası uyarınca tescil edilmiş araçların her türlü satış ve devirleri noterler tarafından yapılmak zorunda olup, bu şekilde yapılmadığı için ayrıca geçersiz bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin ... sayılı Kararı ile, davalı vekili tarafından mahkemeye sunulan 11.07.2021 tarihli beyan dilekçesinde davaya konu araç üzerinde davacının % 25, dava dışı ...'ün % 50, ...'in % 25 hissesi bulunduğu kabul edildiğine göre ve davalı tarafından 17.07.2018 tarihinde verilen taahhütname değerlendirildiğinde, mahkemece, öncelikle davacıya müştereken aracı satın aldıkları belirtilen ... ve ... aleyhine dava açmak için süre verilip bu dosya ile birleştirdikten sonra tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, kredi borcunun kimin tarafından ödendiği, kredi sözleşmesi ve taahhütname uyarınca davacının mülkiyet hakkını kazanıp kazanmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verildiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
BİRLEŞEN DAVA:
Mahkememizin bu dosyası ile birleşen ... ... Ticaret Mahkemesinin Esas No:... Karar sayılı dosyasında;
DAVA:
Davacı vekili dilekçesi ile özetle; ihale gereği yasal süre içinde araçların çalışmalarına başladığı, ancak bu araçların alınma aşamasında, şirket adına krediyle alındığını, ancak araç adına alınan tüm kredilerin aracın asıl sahibi olan müvekkili ve davalılar tarafından çekildiğini, ancak araç tescillerinin ihale şartnamesi gereği, dava dışı şirket adına yaptırıldığının bunun karşılığında ise dava dışı şirketin kredi kullanım tarihinden itibaren en geç 90 gün içinde; kredi kullananlara, hat ve araçları devretmeyi kabul ve taahhüt ettiklerini, sözleşmenin 12.maddesi gereği dava dışı şirketin araçları kredi kullanan müvekkiline iade etmesi gerekirken sözleşmeye aykırı davrandığını, 17.07.2008 tarihli ve ...yevmiye no'lu ... 46.Noterliğinden alınmış taahhütname gereğince, 222 araçlık minibüs hat ihalesi kazanıldığı takdirde, hak sahibi olan yeşil ve çift katlı araç işleticileri gerçek ve tüzel kişilere şartnamedeki yükümlülükleri yerine getirmek kaydıyla ihalede alınacak bedel üzerinden fark alınmadan hisseleri oranında hatları devir etmeyi kabul ve taahhüt ettiklerini, müvekkili adına tescili ve bununla beraber bu araca ait hattın devrinin gerçekleşmediğinin, dava dışı şirket adına tescil edilmiş olan ... plakalı aracın ve bu araca ait hattın % 25 hissesi oranında müvekkili adına tescil ve tespitine, dava konusu ... plakalı araç üzerinden elde edilen gelirden davacı müvekkili hissesine (%25) düşen payın davalılardan hisseleri oranında tahsiline karar verilmesini istemiştir.
... ... Ticaret Mahkemesinin ... sayılı kararı ile, bu dosyanın mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin .... sayılı kararı ile verilen Bozma İlamına uyalarak mahkememizde yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı ... 03.10.2017 tarihli duruşmada davaya konu olan ... plakalı otobüs ..., ... ve ...'e ait olup, aracın 1/4 hissesinin kendisine 1/4 hissesinin ...'e, yarı hisseninde ...'e ait olduğunu, bu aracın çeşitli sebeplerden dolayı davalı ... Firması üzerine yapıldığının, ancak ... Firmasının kendisine ve diğer ortaklara aracın gelirinden pay ödenmediğini belirttiği anlaşılmıştır.
Birleşen davada, davalı ... vekili cevap dilekçesi ile özetle; ... plakalı otobüs için % 50 müvekkili ..., % 25 davacı ... ve % 25 diğer davalı ...'in hisse sahibi olduğu, ihale şartnamesi gereği ... plakalı otobüsün, şirket adına tescil edilerek alındığı, aracın tüm bedeli ile belediyeye ödenmesi gereken hat bedelinin tamamının ise ... ... Şubesinden kredi kullanılarak ödendiğinin, davalı şirket hesabına aktarılan miktar ile otobüs hat bedeli ile aracın bedelinin karşılandığı, davalı şirketin kredi kulanım tarihinden itibaren en geç 90 gün içinde araçları asıl sahipleri adına tescil ettireceği taahhüdünde bulunmasına rağmen tescilden kaçındığını, haricen öğrenildiğine göre; ... plakalı otobüsün davalı şirketin 3.kişilere olan borcu sebebi ile haczedildiği ve satışın yapıldığı, cevap dilekçesinde belirtilen kalem ve miktarlar dikkate alınıp hesaplama yapıldığında, asıl dosya davalısının müvekkiline toplam 115.544,00 TL ödeme yaptığı, buna karşılık ödenen kredi toplamının 200.732,00 TL olduğu, kredi ve masraf toplamları değerlendirildiğinde davacının müvekkilinden alacaklı değil, 19.796,25 TL borcu olduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
EGE Genel Müdürlüğü tarafından ...-Sincan Hattında "Özel Toplu Taşıma" işi yaptırılmak üzere ihaleye çıkıldığı, evvelce çalışmakta olan bir aracın yarım hisse olarak ihaleye katılmasına öncelik verildiği, katılım için şirketleşme önşartı getirildiği, davaya konu ... plakalı araç bu amaçla ihaleyi alan 3. şirketten olan ... İnş.Tur....A.Ş. tarafından organize 93 araç içinde yer alan bir araç olduğu, bu şirket adına tescilli olduğu, aracın ... ... Şubesinden alınan kredi ile temin olunduğu, sözleşmenin akid firmasının ... olduğu, müşterek ve müteselsil kefillerinin, ..., ..., ... ve ... İnş.Tur.Petrol Taş.Gıda Teks.Tur.Kır.San.Tic.Ltd.Şti. olarak görüldüğü, ...'ın mahkememize sunduğu 29.06.2011 tarihli yazıda, davacı ...'in kefil ... ise Kredi borçlusu olduğu ödemelerin çoğunlukla ... İnşaat firması tarafından yapıldığı, bir kısım dekontlarda ödeme yapan kişi olarak ...'ün görüldüğü, bir ödemenin ise ... adına, Naim Akgül tarafından gerçekleştirildiği belirtilmiştir.
Mahkememizce, tarafların ticari defter ve kayıtları ve dosya üzerinde inceleme yapılarak bilirkişi heyeti raporları dosyaya sunulmuş ve itirazlar da değerlendirilerek yeni heyetlerden bilirkişi raporları alınmıştır. Mahkememizce değerlendirme yapılarak, esas alınan muhasebe uzmanı ....,
Finans ve muhasebe uzmanı .... ve Bankacı-Hesap uzmanı...tarafından sunulan bilirkişi heyeti raporu hükme esas alınırken değerlendirilmiş; diğer bilirkişi heyeti raporlarından da kapsamı okunarak incelenmiş; bilirkişi heyeti raporunda; asıl davada davalının kredi kullanım tarihi olan 20/08/2009 tarihinden itibaren en geç 90 gün içerisinde aracı asıl sahipleri adına tescil ettireceği taahhüdünde bulunduğu, bu hususu banka yetkililerinin istediği, zira kredinin ... adınaçekildiği ve davalı ... firması adına sescil ettirildiği, şirketin sözleşmenin 12. maddesine aykırı davranarak kredi borcu ödenmeden şirket kefaleti devam eden şirketin aracın devir ve tescil işlemini yaptırılmasının söz konusu olamayacağı gerekçesiyle devir işleminin yapılmadığı anlaşıldığı, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ... Genel Müdürlüğü Satın Alma Dairesi Başkanlığı yazı cevabı, ... İl Emniyet Müdürlüğü’nün 07.2020 tarihli yazısında; ... plakalı aracın 03/11/2008 tarihinde ... İnşaat Turizm Pet. Taş. San. Ve Tic. A.Ş. adına tescil kaydının yapıldığı ve halen kayıtlarının aynı şirket adına devam ettiği, tescile esas fatura ve araç özet bilgilerinin dosyamıza geldiği, asıl dava yönünden Genel Kredi Taahhütnamesine göre, davalı ... adına kullanılan kredinin davalı ... İnş. Tur. Petrol Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Hesabına aktarılmasıyla ... plakalı aracın satın alınarak adı geçen şirket adına trafik siciline kaydedildiği, ..., ..., ... adi ortaklığını temsilen ... işleten sıfatıyla ... İnş. Tur. Petrol Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Arasında imzalana taşıt işletme sözleşmesine, ... plakalı aracın ..., ..., ...’e ait olduğu, bu araca dava dışı ...’ün %50 ve ...’in %25, davacı ...’in %25 oranında hisseden oldukları, dava konusu aracın çalıştırılmasından elde edilecek kazancın tespiti yönünden yapılan incelemeler sonucunda; ... plakalı aracın 20/11/2018 tarihinden 08/03/2010 tarihine (dava tarihine) kadar elde edebileceği net kazancın 80.718,83 TL olarak hesaplandığı, buna göre davalı ... İnş. Turizm Petrol Taş. Gıda Teks. Tur. Kır. San. Tic. Ltd. Şti. ... plakalı otobüsile ilgili olarak ..., ... ve ...’e toplam 80.718,83 TL ödemesi gerektiği ancak banka kayıtlarına göre davalılara ait kredilere yönelik toplam 9.961,15 TL oödeme bulunduğnudan bu tutar çıkarıldığında 80.718,83TL – 9.961,15=70.757,68 TL daha ödemede bulunması gerektiği; somut olayda adi ortaklar arasında kazanç paylaşımı konusunda bir sözleşme bulunmadığı göz önünde tutulduğunda 70.757,68/3=23.585,89 TL’yi davacı şirketin talep hakkına sahip bulunduğunu belirten raporun sunulduğu anlaşılmış, birleşen dava yönünden ise; ... T.A.Ş. ... Şubesi ile kredi lehdarı olarak ...’ün müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla davacı ..., davalı ... ve davalı ... İnş. Turz. Petrol Taş. Gıda Teks. Tuh. Kır. San. Tic. Ltd. Şti.’nin imzaladıkları Genel Kerid Taahhütnamesinin eki olarak davalı şirket ile ... T.A.Ş. ... Şubesi arasında akdedilen 20/08/2008 tarihli Özel Halk Otobüs Hatları ve İşletme Hakkı Rehin Sözleşmesinin 12. maddesi uyarınca rehin sözleşmesinin tarihi 20/08/2008 tarihinden itibaren 90 gün sonrası olan 20/11/2008 tarihine kadar kredi borçlularına devredilmesi gerektiğinden 20/11/2008 tarihinden dava tarihine kadar araç davalı ... İnş. Turz. Petrol Taş. Gıda Teks. Tuh. Kır. San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından işletildiğinden bu süreye ait net kazancın ..., ... ve ...’e verilmesi gerektiği, dava konusu aracın çalıştırılmasından elde edilecek net kazancın tespit edildiğinde anlaşılmakla; davacı ...’in davalılar ... ve ...’den kazanç payı olarak talep edebileceği herhangi bir alacağının bulunmadığını belirten raporun sunulduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; dava araç mülkiyetinin tespiti ve tescili ve alacak istemine ilişkin olup, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin Esas No: 2015/5187, Karar No: 2015/7945 sayılı bozma ilamında belirtildiği şekilde davalı vekili tarafından mahkemeye sunulan 11/07/2011 tarihli beyan dilekçesinde davaya konu araç üzerinde davacının %25, dava dışı ...’ün %50, ...’in %25 hissesi bulunduğu kabul edildiğine göre ve davalı tarafından 17/07/2008 tarihinde verilen taahhütname değerlendirildiğinde, mahkemece önceilkle davacıya müştereken aracı satın aldıkları belirtilen ... ve ... aleyhine dava açmak için süre verilip kimin tarafından ödendiği, kredi sözleşmesi ve taahhütname uyarınca davacının mülkiyet hakkını kazanıp kazanmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bozuldğuu, bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunduğu, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ... Genel Müdürlüğü Satın Alma Dairesi Başkanlığı 02/04/2015 tarihli yazısı ile Sincan-... hattında ... İnşaat Turizm Petrol Taşımacılık San. Tic. A.Ş.’ne ait ... plakalı aracın Ö.T.A. yönetmeliğin 26. maddesi t bendini yerine getirmediğinden sözleşmesinin feshedildiği, gereği yapılmak üzere Ulaşım Daire Başkanlığına bildirildiği, ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü 07.2020 tarihli yazısı ile ... plakalı aracın 30/10/2008 tarih ve 842573 sayılı ... Motorlu Araçlar İnş. Turz. Ve Tic. Ltd. Şti. Faturasına istinaden yeni kayıt olarak 03/11/2008 tarihinde ... İnşaat Turizm Pet. Taş. San. Ve Tic. A.Ş. adına tescil kaydının yapıldığı ve kayıtlarının halen aynı şirket adına devam ettiğinin belirterek, tescile asas fatura ve araç özet bilileri formu gönderilmiş, yukarıda ayrıntılı olarak anlatılan bilirkişi heyeti raporlarında da belirtildiği üzere; davalı ... İnş. Turz. Petrol Taş. Gıda Teks. Tuh. Kır. San. Tic. Ltd. Şti. Hesabına aktarılan araç kredisiile ... Motorlu Araçlar firmasından ... plakalı aracın davalı şirket adına alınarak trafik sicili kayıtlarına tescil ettirildiği, aracın dava dışı ...’ün %50 ve ...’in %25 davacı ...'in %25 oranında hissedar oldukları ve anılan sözleşme kapsamında çalıştırılacağı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, ... plakalı aracın 20/11/2008 tarihinden, 08/03/2010 tarihine (dava tarihine) kadar elde edebileceği net kazancın 80.718,83 TL olarak hesaplandığı, banka kayıtlarına göre; davalılara ait kredilere yönelik toplam 9.961,15 TL ödemede bulunulduğundan, bu tutar çıkarıldığında; 70.757,68 TL daha ödemede bulunması gerektiği, kazanç dağıtımının ..., ... ve ... arasında yapılması gerektiği, davacı ...'in davalı şirketten 23.585,59 TL talep hakkına sahip olduğu, birleşen dava yönünden ise davacının davalılar ... ve ...'den kazanç payı olarak talep edebileceği bir alacağının bulunmadığı anlaşılmakla; asıl dava; Genel Kredi Taahhütnamesine göre; davalı ... adına kullanılan kredinin davalı ... İnşaat Tur. Pet. Taş. Gıda Teks. Tuh. Kırt. San. Ve Tic. A.Ş. Hesabına aktarılmasıyla; ... plakalı aracın satın alınarak adı geçen şirket adına trafik siciline kaydedildiği, ..., ..., ... adi ortaklığını temsilen ... işleten sıfatıyla davalı ... İnşaat Tur. Pet. Taş. Gıda Teks. Tuh. Kırt. San. Ve Tic. A.Ş. Arasında imzalanan Taşıt İşletme Sözleşmesine göre; ... plakalı aracın ..., ..., ...'e ait olduğu bu araca dava dışı ...'ün %50 ve ...'in %25, davacı ...'in %25 oranında hissedar oldukları anlaşılmakla; dava konusu ... plaka sayılı aracın %25 hissesinin davacı adına tesciline, 23.585,59 TL'nin, 08/03/2010 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ve birleşen dava yönünden ise; Dava dışı ... İnşaat Tur. Pet. Taş. Gıda Teks. Tuh. Kırt. San. Ve Tic. A.Ş. adına tescil edilmiş olan ... plakalı aracın %25 hissesi oranında davacı adına tesciline, davada taraf olmayan ...'nun kendi içindeki şartları hariç olmak üzere, hat ... tarafından iptal edilmekle birlikte hattın %25 hissesi oranında davacı adına tescil ve tespiti talebi yönünden konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu ... plakalı araç üzerinden elde edilen gelirden davacı hissesine (%25) düşen payın davalılardan hisseleri oranında tahsili taleplerinin reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Asıl dava;
Genel Kredi Taahhütnamesine göre; davalı ... adına kullanılan kredinin davalı ... İnşaat Tur. Pet. Taş. Gıda Teks. Tuh. Kırt. San. Ve Tic. A.Ş. Hesabına aktarılmasıyla; ... plakalı aracın satın alınarak adı geçen şirket adına trafik siciline kaydedildiği, ..., ..., ... adi ortaklığını temsilen ... işleten sıfatıyla davalı ... İnşaat Tur. Pet. Taş. Gıda Teks. Tuh. Kırt. San. Ve Tic. A.Ş. Arasında imzalanan Taşıt İşletme Sözleşmesine göre; ... plakalı aracın ..., ..., ...'e ait olduğu bu araca dava dışı ...'ün %50 ve ...'in %25, davacı ...'in %25 oranında hissedar oldukları anlaşılmakla; dava konusu ... plaka sayılı aracın %25 hissesinin davacı adına tesciline,
23.585,59 TL'nin, 08/03/2010 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 1.611,13 TL harçtan 148,50 TL peşin harç ile 232,10 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.230,53 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 709,70 TL posta ve tebligat gideri, 5.250,00 TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 165,65 TL yargılama harcı ve 232,10 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.357,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 13. maddesi gereğince takdir ve tespit edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Birleşen ... ... Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında;
Dava dışı ... İnşaat Tur. Pet. Taş. Gıda Teks. Tuh. Kırt. San. Ve Tic. A.Ş. adına tescil edilmiş olan ... plakalı aracın %25 hissesi oranında davacı adına tesciline,
Davada taraf olmayan ...'nun kendi içindeki şartları hariç olmak üzere, hat ... tarafından iptal edilmekle birlikte hattın %25 hissesi oranında davacı adına tescil ve tespiti talebi yönünden konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Dava konusu ... plakalı araç üzerinden elde edilen gelirden davacı hissesine (%25) düşen payın davalılardan hisseleri oranında tahsili taleplerinin reddine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 68,31 TL harçtan 31,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 36,91 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 13. maddesi gereğince takdir ve tespit edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair Asıl ve Birleşen Dosyada Davacı Vekili Av. .... yüzüne karşı tebliğden itibaren 15 günlük süre içerisinde Yargıtay'da Temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2021