T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
...
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2018/346
KARAR NO: 2022/387
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... ...
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/05/2014
KARAR TARİHİ: 05/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dilekçesiyle özetle; müvekkil şirketin davalı şirketten 13.11/2002 tarihinde Cadillac marka Escalade model aracı 94.313,00 USD karşılığı olan 153.636.000,00 TL ye satın aldığını, aracın şirket sahibinin şahsi kullanımı için alındığını, 2004 yılında araç üzerine ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nce tedbir şerhi konulduğunu, buna göre davalı şirket yetkililerinin müvekkilce satın alınan aracın da dahil olduğu onlarca aracın yurda sokulmasında, Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa muhalefet ettiklerini, bu durumun müvekkili şirketten gizlendiğini, araçtan beklenen faydanın ortadan kaldırıldığını, araç üzerinde tedbir kararı olmasından dolayı aracın kullanılamadığı ve başkasına devredilemediğini, davalı şirket yetkilileri hakkında açılan kamu davasında sanıklar hakkında beraat kararı verilmesi üzerine, katılan vekilince kararın temyiz edildiğini, ...7. Ceza Dairesinin 31/10/2013 tarihinde beraat kararını bozarak sanıklar hakkında mahkumiyet kararı verilmesi gerektiğini belirttiği, belirterek ayıplı malın yenisi ile değiştirilmesini, mümkün olmadığı halde ayıplı malın bedeli olan 94.313,00 Amerikan Dolarının güncel değeri üzerinden yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini istemiş, 25/12/2020 tarihli UYAP üzerinden göndermiş olduğu dilekçesi ile bu davanın Tüketici Mahkemesinden görevsizlikle geldiğinden ve Tüketici Mahkemesinde açılan davaların harçtan muaf tutulması nedeniyle dava ikame edilirken, dava değeri üzerinden harç yatırılmadığı ve bu nedenle dava değeri üzerinden tamamlama harcının 25/12/2020 tarihli sayman mutemedi alındısı ile dosyamıza sunulan makbuz örneğine göre tamamlama harcının yatırıldığı anlaşılmıştır.
CEVAP:
Davalı cevap dilekçesi ile; davanın görevli olmayan mahkemede açıldığını, davaya konu aracın şirket aracı olarak alındığını, şirket üzerine kayıtlı olduğunu, davada Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, dosyada yetkili mahkemenin ... Anadolu Mahkemeleri olduğunu, ... Ağır Ceza
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.
Mahkemesinin 2013/319E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması yönünde karar vermesini talep ettiklerini, dava konusu aracın davacı şirketçe müvekkil şirketten 13.11.2002 tarihinde satın alındığını, Gümrük İdaresince başlatılan inceleme neticesinde müvekkili şirket yetkilileri hakkında ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2009/41E. sayılı dosyasıyla yapılan yargılama sonucunda tüm sanıkların beraatlerine karar verildiğini, dosyanın temyiz sebebiyle Yargıtayca incelendiğini ve bozma kararı verildiğini, dosyanın ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi' nin 2013/319 E. Sayılı dosyasıyla derdest olduğunu, dava konusu araç için, 09.05.2008 tarihli aracın el konulmasına ilişkin mahkeme kararına karşı 28.05.2008 tarihli 175.789,00-TL teminat mektubunun dosyaya sunulduğunu, davacının olası uğrayabileceği zararların temin edildiğini, aracın değer kaybı ve kullanıma ilişkin bedel de hesaplanarak hesap yapılması gerektiğini, davanın hem usulden hem de esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davaya konu Cadillac Marka aracın 13.11.2002 tarihinde 153.636.000.000 TL (eski) bedel üzerinden davacıya satıldığı, satışı yapılan araç davacının kullanımında iken ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince davaya konu araç kaydına 09.05.2008 tarihli karar ile tedbir konulduğu uyuşmazlık konusu olmayıp uyuşmazlığın, aracın iddia edildiği gibi 94.313,00 USD bedel üzerinden satın alınıp alınmadığı, bu işlem nedeniyle dava konusu aracın ayıplı hale gelip gelmediği, bedel iadesi gerekip gerekmediği konusuna ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Sözleşmenin ifa yerinin ... olduğu nazara alınarak davalının yetki itirazının ve el koyma tarihi itibariyle 10 yıllık genel zaman aşımı süresi dolmadığından zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili 26/06/2018 tarihli duruşmada, "araç müvekkillere ...'da teslim edilmiştir yani ifa yeri ...'dır bu yönüyle davalının yetki itirazını kabul etmiyoruz, araç müvekkilimin kullanımındadır ceza yargılaması sırasında yaklaşık bir 6 ay kadar fiili el koyma gerçekleşmiş ancak daha sonra araç müvekkile kaydına şerh konularak teslim edilmiştir 6 aylık el koyma süreci dışında araç müvekkilimin kullanımındadır ayrıca talebimizi münhasıran bedel iadesine hasrediyoruz, yenisiyle değiştirilmesi talebinden vazgeçiyoruz" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava dilekçesine ekli olarak dava konusu taşınmaza ilişkin irsaliyeli fatura örneği sunulduğu, ...7. Ceza Dairesinin 31/10/2013 gün, Esas No: 2012/22177, Karar No: 2013/21616 sayılı ...Bozma İlamı örneği dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
... 1. Ağır Ceza Mahkemesinde 2013/319 Esas Sayılı dosya üzerinde yargılamaya devam olunduğu anlaşılmış, Mahkememizce, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine yazı yazılarak 2013/319 esas sayılı dosyada dava konusu ... plakalı, 2003 model CADILLAC Marka, ESCALADE Tip, Otomobil-arazi taşıtı cinsi, Siyah renkli, 3R116127 motor numarası, 1GYEK63N43R116127 şase numaralı, 2530 net ağırlıklı, hususi kullanım amaçlı, 5733 silindir hacimli, benzinli aracın üzerindeki tedbirin devam edip etmediği, aracın iade edilip edilmediği, edildi ise kime iade edildiği, dosyanın karara çıkıp çıkmadığı ve duruşma tutanaklarının UYAP üzerinden gönderilerek mahkememize acele olarak gönderilmesi istenilmiş, yazı cevabında 2013/319 Esas sayılı dava dosyasına konu ... plaka araç trafik kaydı üzerindeki ( aracın satış-devir işlemlerini engeller nitelikteki ) İht. Tedbir kaydı halen devam etmekte olup, duruşma tutanaklarının mahkememize UYAP üzerinden gönderildiği ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış; bilirkişi raporunda, dava dosyası ekinde mevcut belgelerin incelenmesinde, davanın konusu olan satış sözleşmesi gereği araç satışı gerçekleşmiş ancak satılan aracın resmi kurumlarca el konulması ve el konulma olayının kesinleşmesi nedeniyle davacı ... satın almış olduğu araçtan mahrum olduğu, davalı şirket dava konusu araca 01.11.2002 tarih ve 15401 nolu fatura ile sattığını belgelemiş ancak fatura tanziminde TL. den başka herhangi bir döviz cinsinden bahsedilen bir yazı veya ibare kullanılmadığı, davacı talebinde aracı döviz cinsinden A.B.D.doları ile aldığını ve bu bedelin iadesini talep etmiş olsa da fatura üzerinde TL. den başka değer belirtilmediğinden Türk Lirası değerlendirilmeye alınacağı, aracın el konulma tarihi
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.
olan Başbakanlık Güm. Mft. teftiş kurulunun 2006/190 sayılı yazıları ile 15.01.2007 tarih ve 190 nolu yazısı ile el konulduğu, bu tarihten dava tarihi olan25.12.2014 tarihine kadar yasal faiz hesaplanması yapıldığı, bilirkişi raporundaki hesaplamada görüldüğü üzere ana para 153.636 TL dava tarihi itibariyle işlemiş faizin 146.530,86 TL 15 stopaj kesintisinin 21.979,63 TL olduğu (146.530,86 — 21.979,63) — Net faizin ise 124.551,23 TL olduğu toplam anapara + dava tarihine kadar işlemiş faiz toplamı (124.551,23+153.636,00) = 278.187,23 TL olduğunu belirten raporun sunulduğu anlaşılmıştır.
Ek bilirkişi raporu ile de itirazlar değerlendirilmiş; V.U.K hükümlerince yurt içindeki mal ve hizmet alımlarında faturalar TL cinsinden muhasebeleştirilir ancak tanzim edilen faturanın açıklama kısmında eğer döviz olarak alım satım yapıldı ise fatura tutarının o günki döviz karşılığı kur bedeli not olarak yazılır o zaman anlaşılır ki satılan veya alınan mal veya hizmet bedelinin döviz cinsinden yapıldığı kabul edileceği, dosyada ki mevcut olan 01.11.2002 tarih ve 15401 nolu faturanın açıklama bölümünde herhangi bir döviz kuru üzerinden TL karşılığı bulunmadığı, bu nedenle davalı şirketin 2002-2003 yılına ait noter tasdikli Yevmiye ve Defteri kebir defterlerinin dosyaya kazandırılması halinde bu hususta tespit yapılabileceği, davalı vekilinin itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü hususlarda ise; “Raporda zarar hesaplanmamış aracın O günkü değerine fâiz işletilmiştir. Oysa Söz konusu araç halen davacı yedinde zilyetliğindedir, burada davacının aracı senelerdir, kullanması, aracın ikinci el değeri hiç hesaplanmamıştır. Aracın 2002 yılından beri davacının sağladığı menfaatin maddi karşılığınında hesaplanması gerekmektedir. Herhangi bir hususun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, davacı talebi yönünde aracın bedelinin iadesi halinde Aracında tarafımıza iadesi gerekeceğinden araç davacıda kalmaya devam edecek ise en azından bu bedelin de takas ve mahsubu gerekmektedir.” iddia konusunda aracın getirilebileceği fayda ve Amortisman giderlerinin aracın 13.11.2002 tarihinden itibaren satın alan davacı ... Sigorta Ata. Hiz. Ltd. Şti. tarafından Vergi Usul Kanununca Amortisman ayırma hakkına sahip olduğu, bu hakkını V.U.K hükümlerince yıllık %20 Amortisman ayırmak suretiyle Kurumlar Vergisinde gider yapabileceği, davalı şirketin bu konuda gider gösterme hakkının bulunmadığı, aracın kullanılması değeri ve 2. el değeri hesaplanması gerekirsede bu konuda konunun uzmanı tarafından tespitinin yapılabileceği, ancak aracın amortisman giderlerinin aracı satın alan tarafından düşüleceğini belirten raporun sunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak; davalı şirkete ait 2002-2003 yılına konu ticari defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınması istenilmiş, davalı vekili tarafından talimat mahkemesi olan, ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan yazı ile müvekkili ile yapılan görüşme neticesinde talep edilen yıllara ilişkin ticari defterlerin V.U.K. 253.madde ve TTK. 82/1-a ve 82/5 maddeleri uyarınca defter ve belgeleri saklama süreleri sona erdiğinden dolayı imha edildiğinin belirtildiği, buna ilişkin mali müşavir tarafından sunulan yazı cevabı ve müvekkili şirkette mevcut bulunan dava konusu olaya ilişkin evrakların sunulduğu ve talimat cevabının bu nedenle bilaikmal olarak mahkememize döndüğü anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; davaya konu Cadillac Marka aracın 13.11.2002 tarihinde 153.636.000.000 TL (eski) bedel üzerinden davacıya satıldığı, satışı yapılan araç davacının kullanımında iken ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince davaya konu araç kaydına 09.05.2008 tarihli karar ile tedbir konulduğu uyuşmazlık konusu olmayıp uyuşmazlığın, aracın iddia edildiği gibi 94.313,00 USD bedel üzerinden satın alınıp alınmadığı, bu işlem nedeniyle dava konusu aracın ayıplı hale gelip gelmediği, bedel iadesi gerekip gerekmediği konusuna ilişkin olduğu, davacı vekili 26/06/2018 tarihli duruşmada, "araç müvekkillere ...'da teslim edilmiştir yani ifa yeri ...'dır bu yönüyle davalının yetki itirazını kabul etmiyoruz, araç müvekkilimin kullanımındadır ceza yargılaması sırasında yaklaşık bir 6 ay kadar fiili el koyma gerçekleşmiş ancak daha sonra araç müvekkile kaydına şerh konularak teslim edilmiştir 6 aylık el koyma süreci dışında araç müvekkilimin kullanımındadır ayrıca talebimizi münhasıran bedel iadesine hasrediyoruz, yenisiyle değiştirilmesi talebinden vazgeçiyoruz" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmış, dava değeri üzerinden tamamlama harcının 25/12/2020 tarihli sayman mutemedi alındısı ile dosyamıza sunulan makbuz örneğine göre tamamlama harcının yatırıldığı anlaşılmıştır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.
Yukarıda ayrıntılı olarak anlatılan bilirkişi raporlarında; davalı şirket dava konusu araca 01.11.2002 tarih ve 15401 nolu fatura ile sattığını belgelemiş ancak fatura tanziminde TL. den başka herhangi bir döviz cinsinden bahsedilen bir yazı veya ibare kullanılmadığı, davacı talebinde aracı döviz cinsinden A.B.D.doları ile aldığını ve bu bedelin iadesini talep etmiş olsa da fatura üzerinde TL. den başka değer belirtilmediğinden Türk Lirası değerlendirilmeye alınacağı, V.U.K hükümlerince yurt içindeki mal ve hizmet alımlarında faturalar TL cinsinden muhasebeleştirilir ancak tanzim edilen faturanın açıklama kısmında eğer döviz olarak alım satım yapıldı ise fatura tutarının o günki döviz karşılığı kur bedeli not olarak yazılır o zaman anlaşılır ki satılan veya alınan mal veya hizmet bedelinin döviz cinsinden yapıldığı kabul edileceği, dosyada ki mevcut olan 01.11.2002 tarih ve 15401 nolu faturanın açıklama bölümünde herhangi bir döviz kuru üzerinden TL karşılığı bulunmadığı, bu nedenle davalı şirketin 2002-2003 yılına ait noter tasdikli Yevmiye ve Defteri kebir defterlerinin dosyaya kazandırılması halinde bu hususta tespit yapılabileceği belirtilmiş, ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan yazı ile müvekkili ile yapılan görüşme neticesinde talep edilen yıllara ilişkin ticari defterlerin V.U.K. 253.madde ve TTK. 82/1-a ve 82/5 maddeleri uyarınca defter ve belgeleri saklama süreleri sona erdiğinden dolayı imha edildiğinin belirtildiği, buna ilişkin mali müşavir tarafından sunulan yazı cevabı ve müvekkili şirkette mevcut bulunan dava konusu olaya ilişkin evrakların sunulduğu ve talimat cevabının bu nedenle bilaikmal olarak mahkememize döndüğü anlaşılmış, bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporu içeriği itibarı ile değerlendirilmiş, davalı şirketin dava konusu aracı 01/11/2022 tarih ve 15401 nolu fatura ile sattığını belgelediği ancak fatura düzenlenmesinde herhangi bir döviz cinsinden bir yazı ve ibare bulunmadığı, yine fatura üzerinde TL den başka bir değer belirtilmediği görülmüş, dava dosyasına konu ... plaka araç trafik kaydı üzerindeki ( aracın satış-devir işlemlerini engeller nitelikteki ) İht. Tedbir kaydı halen devam ettiği değerlendirilmekle, davaya konu ... plakalı, aracın davalıya iadesine, 153.636,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, alacağa 02/05/2014 dava tarihinden itibaren, 3094 sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının USD para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden temerrüt faizi işletilmesine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davaya konu ... plakalı, 2003 model CADILLAC Marka, ESCALADE Tip, Otomobil-arazi taşıtı cinsi, Siyah renkli, 3R116127 motor numarası, ... şase numaralı aracın davalıya iadesine,
153.636,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Alacağa 02/05/2014 dava tarihinden itibaren, 3094 sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının USD para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden temerrüt faizi işletilmesine,
Fazlaya ilişkin istemlerin reddine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 10.494,88-TL harçtan 2.623,72-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 7.871,16-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 296,40-TL posta ve tebligat gideri, 600,00-TL bilirkişi ücreti, 3,80-TL vekalet tasdik harcı, 25,20-TL başvurma harcı ve 25/12/2020 tarihli sayman mutemedi alındı makbuzu ile yatırılan 2.623,72-TL peşin harç olmak üzere toplam 3.549,12-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 18.545,42-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair Davacı Vekili Av. ..., Davalı Vekili Av. ... E-duruşma yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/07/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.