T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/376 Esas - 2022/241
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2020/376
KARAR NO: 2022/241
BAŞKAN: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
DAVALI :...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 18/08/2020
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2022
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ... ... çelik imalat ve montaj işleri, ... ... ... çelik imalat ve montaj işleri, ... ... yeşil çatı çelik imalat ve montaj işleri sözleşmeleri düzenlendiğini, sözleşmeler kapsamında davacı tarafından davalı şirkete 3 adet 510.510,00 TL, 192.185,40 TL ve 86.490,00 TL bedelli teminat mektupları verildiğini, sözleşmelerde öngörülen yükümlülüklerin davacı firma tarafından ifası sürecinde davalı şirketin bir kısım eksikliklerin olduğunu ve giderilmesinin talep edildiğini, eksikliklerin geçici kabul tutanakları ile tespit edildiğini ve her bir geçici kabul tutanağının kabul heyeti ve proje müdürü tarafından da imzalandığını, her bir sözleşme için toplamda verilen 792.185,40 TL'lik kesin teminatın iadesini, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik işler tamamlandığına dair işveren onayı şartına bağlandığını, eksikliklerin giderilmesini müteakip davalı şirketin davacı firmaya sözleşme bedellerini ödediğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerin kesin teminat başlıklı 11.3 maddesi ve 11.4 ve 11.5 maddelerinin ortak olup, kesin teminatın ne zaman serbest bırakılacağı, hangi hallerde paraya çevrileceği ve hangi hallerde alıkonabileceğinin düzenlendiğini, davacı firmanın üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, teminatın iadesi koşullarının oluştuğunu ancak davalı tarafın teminat mektubunu iade etmeyerek nakde çevirmesinin sözleşme hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, davacı tarafça davalıya ihtarname keşide edildiğini, ödemenin yapılmadığını, arabulucuya başvurulduğunu, anlaşmama ile sonuçlandığını belirterek davanın kabulü ile teminat mektupları bedeli 792.185,40 TL'nin teminat mektuplarının nakde çevrilme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; 31/12/2016 tarihli tutanakta geçici kabul tutanağında belirtilen eksik işlerin tamamlandığına dair işveren onayının 3 sözleşme gereği nakit teminat ödemelerinin yapılması için koşul olarak tayin edildiğini ancak bu koşulun kesin teminatın iadesine ilişkin koşul olarak ileri sürülmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, taraflar arasında akdedilen her 3 sözleşmenin de 12.5 maddesi uyarınca davacının kesin teminat mektubu dışında nakit teminat yükümlülüğünün de bulunduğunu, dava dilekçesindeki iddianın aksine ilgili nakit teminat bedeli koşulunun yerine getirilmesine bağlı olarak davacının borçlu sıfatına sahip olduğunun ...... Müdürlüğünün 2017/9738 esas sayılı dosyadan gönderilen 1. haciz ihbarnamesi gereği ilgili haciz dosyasına yatırılmak suretiyle serbest bırakıldığını, davacının davasına konu ettiği kesin teminat mektuplarının iadesi ve/veya davacıya ödenmesinin en önemli koşulunun ilgili maddede yazılı olduğu üzere kesin kabul işlemlerinin yapılmış olması olduğunu, her 3 sözleşme içinde kesin kabul işlemlerinin yapılamadığını, davacının 11.3 madde gereği tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, davacı tarafça iddialarını destekler kesin kabul ve SGK'den alınmış ilişiksizlik belgesi sunulamadığını, davacının davalıyla arasındaki ticari ilişki doğrultusunda alacağı olduğu kanaati ile davacı adına davalı müvekkiline 1.haciz ihbarnamesi gönderilen icra takip dosyalarının işbu dosya ile sınırlı olmadığını, ...... Müdürlüğünün 2017/9738 sayılı takip dosyası dışında ... ... İcra Müdürlüğünün 2017/3067, ... .... İcra Müdürlüğünün 2013/13621 ve İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün 2018/7350 esas sayılı dosyalardan 1.haciz ihbarnamelerinin tebliğ edildiğini, işbu ihbarnamelerin de davacının taraflar arasında somut olayda olmadığı, bu bahisle de teminatların iade edilmesi, ödenmesi gerektiği iddialarının aksine, iddiaya mesnet alınan 11.5. maddesinin b bendinin bire bir karşılığı olarak davacı taşerona karşı vukuu bulduğunu ve taşerona ödenmediğini, bu sebeple davalı işverenin müvekkiline karşı yöneltilmiş hukuken mümkün taleplerin taraflar arasındaki somut olayda bulunmadığını, davaya konu 3 adet kesin teminat mektubunun nakde çevrilmesinin sözleşmeye ve hukuka uygun olduğunu belirterek haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE: Dava; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi kapsamında edimlerin yerine getirildiği, kesin teminat mektubunun iadesi koşullarının oluştuğu halde nakde çevrildiği iddiası ile nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin tahsili isteğine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 13/07/2020 tarihinde tarafların katılımı ile anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmakla yargılama sürdürülmüştür.
Deliller toplanıp, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 17/05/2021 tarihli raporlarında sonuç itibariyle davacının sözleşme hükümlerini yerine getirdiği, geçici kabul eksiklerini tamamladığı, geçici kabulü takip eden 1 yıldan sonra kesin kabulün yapılması gerektiği halde yapılmadığı, SGK'den ilişiksizlik belgesi alındığı, ... .... İcra Müdürlüğünün 2017/9738 sayılı dosyasından 14/11/2017 tarihinde tebliğ edilen haciz ihbarnamesine istinaden icra müdürlüğü hesabına ödenen 192.250,62 TL miktardan sonra 792.185,00 TL teminatın nakde çevrilmesinden artan miktar olan 599.934,78 TL'nin davalı uhdesinde bulunduğunu, teminat mektubu nakde çevrildiği halde haciz ihbarnameleri gönderilen icra dosyalarına ödeme yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığını bildirmişlerdir.
Davacı şirketin uyuşmazlık dönemine ilişkin ticari defter ve kayıtları üzerinde dava konusuna ilişkin olarak mali müşavir bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, bilirkişi 13/12/2021 tarihli raporunda; davacının incelenen 2015, 2016, 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin e-defter olarak tutulduğunu, e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğunu, defter ve belgelerin incelenmesinde davalıya toplam 9.314.320,21 TL'lik KDV dahil faturalar oluşturulduğu, %2'lik nakit teminat tutarı 157.869,83 TL'lik tutarı davalıda bırakarak cari hesaba tahsil ettiğini, fatura bedellerinden kalan alacağın 34.380,80 TL ve teminat hesabı bakiyesi 157.869,84 TL, toplamının 192.250,64 TL olduğunu, 3 adet teminat mektubunun nakde çevrildiğini, mektup bedelinin 792.185,00 TL olduğunu, ...İcra Müdürlüğü dosyasına davacı adına 192.250,62 TL ödendiği, davacının davalı uhdesinde bulunan alacağın 792.185,01 TL olduğunu bildirmiştir.
Dosya üzerinde ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 21/03/2022 tarihli raporlarında davalı şirketin 2013,2014,2015 yılları ticari defterleri ile 2016,2017 ve 2018 yılları envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığını, 2015,2016,2017 ve 2018 yılları defteri kebir ve yevmiye defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin e-defter beratı şeklinde gelir idaresi başkanlığınca yasal sürelerinde onaylandığını, defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine haiz olduğunu, davacı şirkete toplam 157.869,84 TL nakit teminat kesintilerinden doğan borcunu 03/01/2018 tarihinde Kocaeli ... İcra Müdürlüğüne ödeyerek kapatmış olduğuna ilişkin kayıt bulunduğunu, sonrasında 09/04/2018 tarihi itibariyle 3 adet teminat mektubunu 3 farklı işlem ile tahsil ettiği, bu işlem sonrasında alınan depozito ve teminatlar hesabında teminat mektubundan doğan 792.185,40 TL fazla tahsilat kaydının bulunduğunu, geçici kabulün 31/12/2016 tarihinde yapıldığı, eksikliklerin tespit edildiği, daha sonra eksikliklerin giderildiğinin kayıt altına alındığını, davacının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirdiğini, işçilere ait bir eksik ödeme veya hak kaybına dair bir belgesinin dosyasında bulunmadığı, SGK'den prim borcu bulunmadığı belgesinin alındığını göz önünde tutularak teminattan arta kalan 792.185,40 TL alacağın bulunduğunu, ancak SGK'den alınan prim borcu bulunmadığı yazısının ilişiksizlik belgesi niteliğinde olmadığının yazıda belirtildiğini, yeni bir borçsuzluk (ilişiksizlik) belgesi sunulamaz ise davacı şirketin teminatının davalı şirket tarafından nakde çevrilmesi konusunda nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmişlerdir.
Dosya kapsamından; taraflar arasında 04/05/2015 tarihli ... ... çelik imalat ve montaj işleri sözleşmesi, ... ... ... çelik imalat ve montaj işleri sözleşmesi, ... ... yeşil çatı çelik imalat ve montaj işleri sözleşmesi adı altında 3 adet sözleşme düzenlendiği, her üç sözleşmede işverenin davalı şirket, taşeronun davacı şirket olduğu, sözleşme konularının 1.maddede belirtildiği ve çelik imalat ve montaj işlerinin (3.sözleşmede yeşil çatı çelik imalat ve montaj işlerinin) birim fiyat esasına göre taşeron tarafından yapılması ve işverene tesliminin kararlaştırıldığı, 1.sözleşme bedelinin 6.maddede KDV hariç 894.900,00 TL olarak, 2.sözleşme bedelinin KDV hariç 1.921.854,00 TL, 3.sözleşme bedelinin KDV hariç 5.105.100,00 TL olarak kararlaştırıldığı, işin süresinin 8.maddede yer tesliminin yapıldığı tarih itibariyle başlayıp 5 ay içerisinde (3.sözleşmede 8 ay) bitirileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 11.maddesi kesin teminat başlıklı olup, sözleşme bedelinin %10'u tutarında kesin teminat verileceğinin 11.1 maddede belirtildiği, 11.3 maddede taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği, taşeronun bu işten dolayı iş verene herhangi bir borcunun olmadığı ya da iş kazası nedeniyle açılmış veya açılabilecek davalardan dolayı ortaya çıkabilecek borcunun bulunmadığı anlaşıldığında SGK'den kayıt tetkik raporu ve herhangi bir borcu olmadığına dair ilişiksiz belgesi getirmesi halinde teminat süresi sonunda ve kesin kabul işlemlerinin tamamlanmasının onaylanmasını müteakip serbest bırakılacağının kararlaştırıldığı, 12.maddede hak edişlerin tanzimi ve ödemelerin, 13. maddede geçici kabulün, 14.maddede teminat süresi ve kesin kabulün düzenlendiği, 14.1 maddesinde teminat süresinin işlerin geçici kabul belgesi düzenleme tarihinden itibaren iş veren tarafından sözleşme kapsamındaki işler için taşerona verilecek kesin kabul belgesi tarihine kadar olan süre olup bu sürenin 1 yıl olarak belirtildiği, toplam 39 maddeden ibaret olduğu, işin geçici kabulünün 31/12/2016 tarihinde yapıldığı, geçici kabulde eksikliğin tespit edilip kayıt altına alındığı, 28/09/2017 tarihli taraflarca ortak imzalanan tutanakla eksikliklerin giderildiğinin kayıt altına alındığı, 1.sözleşme kapsamında 89.490,00 TL bedelli, 2.sözleşme kapsamında 192.185,40 TL bedelli, 3.sözleşme kapsamında 510.510,00 TL bedelli teminat mektupları davacı tarafından davalıya verildiği, teminat mektuplarının 09/04/2018 tarihinde nakde çevrildiği, sözleşmenin 12.5 maddesine göre kesin teminat mektubu dışında taşeronun hak edişlerinden, işlerin tutarının %2'si oranında nakit teminat kesileceği, bu kesintilerin geçici kabulü müteakip SGK'den kayıt tetkik raporu ve herhangi bir borcu olmadığına dair ilişiksizlik belgesi getirilmesi halinde 30 gün içinde taşerona ödeneceği, belgenin SGK'den alınarak 16/10/2017 tarihinde davalı şirketin idari işler müdürüne teslim edildiği, SGK dosya kapanışı ve işlerin tamamlandığına dair evrakın davalı şirketin proje müdürü tarafından yapıldığı, geçici kabul eksikliklerinin giderilmesinden sonra nakit kesintilerinin davacı tarafa ödendiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf; taraflar arasında düzenlenen 3 adet taşeron sözleşmesi kapsamında 3 adet kesin teminat mektubu verildiği, işlerin tamamlanıp iade koşulları oluştuğu halde nakde çevrildiğinden bahisle mektup bedellerinin tahsili isteğinde bulunmakta, davalı taraf, kesin kabul işlemlerinin yapılmadığı, tüm yükümlülüklerin yerine getirilmediği, SGK'den ilişiksizlik belgesi alınmadığı, davacının davalıyla arasındaki ticari ilişki doğrultusunda alacağı olduğu kanaati ile davacı adına davalıya birinci haciz ihbarnameleri gönderildiği, teminatın iade koşullarının oluşmadığı savunmasında bulunmaktadır.
Davada uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen 3 adet taşeron sözleşmesi kapsamında verilen 3 adet teminat mektubu bedellerinin tahsili talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkemece yapılan inceleme, alınan bilirkişi raporları içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen 3 adet sözleşmeye konu geçici kabulün yapılıp, geçici kabuldeki eksiklerin 28/09/2017 tarihinde giderildiği, nakit teminat kesintilerinin davacıya ödendiği, sözleşmenin 14.maddesinde teminat süresinin, geçici kabul tarihinden kesin kabul belgesi verilecek tarihe kadar süre olup bu sürenin 1 yıl olduğu, geçici kabulden itibaren 1 yılın geçtiği, Kocaeli ... İcra Müdürlüğünün 2017/9738 sayılı dosyada alacaklının dava dışı ... ... Ltd. Şti., borçlunun davacı olup davalıya 1.haciz ihbarnamesi gönderildiği, haciz ihbarnamesine dayalı olarak icra müdürlüğü hesabına 05/01/2018 tarihinde 192.250,62 TL ödendiği, davalı defterlerindeki kayıtlar itibariyle cari hesap bakiye alacak ve %2'lik nakit teminat tutarı toplamının bu miktar olduğu, teminat mektup bedelleri dışında kaldığı, Kocaeli ... İcra Müdürlüğünün 2017/3067 sayılı dosyasında alacaklının dava dışı ... A.Ş., borçlunun davacı, ...8. İcra Müdürlüğünün 2018/13621 sayılı dosyasında alacaklının dava dışı ... A.Ş., borçlulardan birinin davacı olduğu, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün 2018/7350 sayılı dosyasında alacaklının dava dışı ... A.Ş. borçlunun davacı olduğu ve bu icra takip dosyalarında davalıya 1.haciz ihbarnamelerinin gönderildiği, icra takip dosyalarında alacaklı olan kişilerin davacının işçiler veya taraflar arasındaki sözleşme gereği alacaklı olan kişiler olmadığı, davacının sözleşmeden doğan borçlanmalarının söz konusu olmadığı, SGK'den 12/10/2017 tarih, 24/03/2022 tarihli borcun olmadığına ilişkin yazıların sunulduğu, geçici kabulden itibaren 1 yıllık sürenin dolduğu ve geçtiği, borç olmadığına ilişkin yazıların da sunulduğu, taraf defter kayıtları ve dosya kapsamı itibariyle başkaca bir borcun da olmadığı anlaşılmakla, teminat mektubu bedellerinin iadesi koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla davanın alacak miktarı için kabulü ile 792.185,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın niteliği itibariyle ihtarname ile temerrüde düşüleceği, dava tarihi öncesi itibariyle ihtarnamenin tebliğ edildiği ve temerrüdün oluştuğu hususu kanıtlanamadığından alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın alacak miktarı için kabulü ile, 792.185,40 TL'nin 18/08/2020 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gerekli 54.114,18 TL harçtan peşin alınan 13.528,55 TL'nin mahsubu ile kalan 40.585,63 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 19.343,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup 56.659,27 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.
27/04/2022
Başkan ...
Katip ...
Yargılama Gideri Dökümü
Davacı
Vekalet Tasdik Harcı : 16,30 TL
Posta Gideri : 244,10 TL
Bilirkişi Ücreti : 5.500,00 TL
Başvurma ve Peşin Harç Toplamı: 13.582,95 TL
+
Toplam: 19.343,35 TL