T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2021/203
KARAR NO: 2022/237
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - T.C. Kimlik No: ... ...
VEKİLİ: Av. .....
DAVALILAR: 1- ... - ... ...
: 2- ... - .....
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/03/2021
KARAR TARİHİ: 26/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili ve davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık arasında .... adet cami ve 1 adet okul inşaatları ile alt yapı ve çevre düzenlenmesi işi sözleşmesi kapsamında imzalanan ve bu işin mekanik tesisat işçiliğinin yapılması konulu taşeronluk sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 6.maddesine göre işin bitiş tarihi 01.04.2020 olarak kararlaştırılmıştır. Anlaşma kapsamında malzeme, davalılar tarafından karşılanacak; müvekkil ise montaj ve işçilik yapacağı, müvekkilinin de bugüne kadar yukarıda belirttiğimiz usulle çalışmış ve sorumluluğu altında olan işlerin yaklaşık olarak %92’lik kısmını tamamladığı, sözleşmenin imzalanmasından bu yana gerek malzemenin temini ve taşeron olan müvekkile verilmesi gerekse de ödemelerin yapılması noktasında sürekli problemler yaşandığı, bu bağlamda müvekkilin iş sahiplerinin kusurlu hareketlerinden kaynaklı uğradığı zararların karşılanması ve işin yapılmaya devam edilmesi amacıyla malzeme temini yapılması için davalılara ..... Noterliğinin yevmiye 13600 ve 24.11.2020 tarihli ihtarnamesi gönderildiği, ihtarnamede talep edilen malzemeler temin edilmediği gibi bu ihtarnameye cevap da verilmediği, davalıların da bu suretle temerrüde düştükleri, bunun üzerine vaki sözleşme, ... ... Noterliği’nin 06.01.2021 tarih ve 00149 yevmiye no.lu ihtarnamesi ile haklı ve ileriye etkili olarak feshedildiği, müvekkili tarafından sözleşme kapsamındaki işlerin %90’dan fazlası yapılmış ve teslim
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.
edildiği, bu haliyle sözleşmeden dönme hususu zaten söz konusu olmadığı, bu halde tarafların borçları sona ermiş olmakta, sözleşmenin konusu değişmekte ve kusurlu olan tarafın borcu tazminat borcuna dönüştüğü, davalıların yukarıda bahsedilen kusuru da gözetilirse; müvekkilin fesih anına kadar uğradığı zararların ve yine kusur sebebiyle mahrum kaldığı kârın talep edilmesi hakkaniyetin de gereği olduğu, kesintilerin içeriğine bakıldığında “yemek kesintisi, maaş kesintisi, koğuş kesintisi, SSK primi kesintisi, ortak gider kesintisi” gibi farklı kalemler olduğu görülmektedir. Müvekkilinin davalıların kusurlu hareketleri sebebiyle imalat yapamamakta; ancak 01.04.2020 tarihinden bu yana alacağından yukarıda bahsi geçen kalemler mahsup edildiği, 2020 yılının Kasım ayı itibariyle bahsi geçen kesintilerin toplamı 340.086,56 TL olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3.3 maddesinde müvekkilin işi sözleşmedeki tarihte (01.04.2020) tamamlaması halinde 200.000,00 TL başarı primine hak kazanacağı yönünde anlaşıldığı, işin davalılar tarafından yapılmasının ve tesliminin engellendiği gözetilirse; müvekkilin tamamlama oranıyla orantılı olarak söz konusu başarı primine hak kazandığı, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 20.000,00 TL maddi zararın ...26. Noterliği’nin 24.11.2020 tarih ve 13600 yevmiye no.lu ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 500,00 TL bakiye iş bedelinin ...36. Noterliği’nin 06.01.2021 tarih ve 149 yevmiye no.lu ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, sözleşmenin 3.3 maddesinde kararlaştırılan başarı priminin şimdilik 500,00 TL’sinin ...36. Noterliği’nin 06.01.2021 tarih ve 149 yevmiye no.lu ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ..... Noterliğinin 24.11.2020 Tarih ve 13600 yevmiye numaralı ihtarnamesine itirazı olduğunu, Kadıköy .... Noterliğinin 21.12.2020 tarih ve 19540 yevmiye numaralı karşı ihtarnamesi ile yapıldığı, bu ihtarname sözleşmede kararlaştırılmış adrese çıkarılmıştır. Taşeron adres değişikliğini tarafımıza bildirmediği için bila dönen tebligatın taşerona yapılmış sayılacağı sözleşme gereğidir. (taşeronluk sözleşmesinin 2.2 ve 2.3 Maddeleri) Ayrıca, cevabi ihtarın asile gönderilmesini engelleyen bir hüküm de olmadığı, davalı yükleniciler, TOKİ’ye ait 1173 adet konut, 50 adet dükkan, 3 adet cami ve 1 adet okulun anahtar teslimi yapımını üstlendikten sonra, aldıkları işin Mekanik tesisat işçiliğini, taşeron sıfatıyla davacı ...’a vermek suretiyle aralarında taşeronluk sözleşmesi imzaladıkları, Taraflar arasındaki taşeronluk sözleşmesinin 3., 4. ve 6. Maddeleri aşağıya çıkarıldığı, taşeronluk sözleşmesinin 3.3 Maddesinde; (EK-2)Mekanik tesisat işçiliğinin anahtar teslim fiyatının 2,709,290,00 TL olduğu. Sözleşme bedeline dahil olan giderler: Taahüdün yerine getirilmesine ilişkin; Tesisat borularının geçmesi için gerekli karot deliği açılması işleri, bina yağmur suyu indirimleri, bina dışına hatta kadarki işçilikler, barınma, SGK, ve vergi giderleri, depolama ve zayiat giderleri, yemek ve sarf malzemeler vb giderleri ile ulaşım giderleri sözleşme bedeline dahil, OSGB aylık ücretleri hariçtir. İşin sonuna kadar alınacak malzemelerde zayiat ya da hırsızlık türünden eksilme olmaz ise taşerona 200,000,00 TL pirim ödenecektir. Ancak oluşacak zayiat ya da hırsızlık neticesinde malzeme kaybı yaşanırsa bu miktarlar ödenecek pirimden düşülecektir. Taşeron teklifini vermeden önce,teklifinin ve fiyatlarının doğruluğundan ve yeterliliğinden emin olup, bunları taşweron sözleşmesi konusu kapsamındaki tüm yükümlülükleri (tüm malların, malzemenin, tesislerin ve hizmetlerin temin dahil) ve işlerin doğru olarak yapılması, tamamlanması, korunması ve hataların giderilmesi ve hataların giderilmesi, için gerekli her türlü malzeme, işçilik ve diğer masrafları kabul etmiştir. Taşeron ile hak edilen sözleşme uyarınca, taşeron tarfından yüklenilen işin yürütümü sırasında iş mevzuatı, sosyal güvenlik mevzuatı ile iş sağlığı ve güvenliği yönünden uyulması gereken husuları yerine getirecektir. Bu husuların yerine getirlmesindeki tüm masraflar taşerona aittir. Müteahitin sözleşme konusu işle ilgili bütün yükümlülüklerini kabul etmiş sayılır. Madde 4 Proje ve işyeri tesliminde gecikme, İmalat ve montaj için gerekli proje ve iş yerinin, elde olmayan nedenlerle, işverene zamanında teslim edilmemesi, ya da mevcut projelerde değişiklik zorunluluğu üzerine, yeni projelerin gecikmesi halinde taşeron hiçbir itirazda ya da tazminat talebinde
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.
bulunmayacaktır. TAŞERON İŞİN YÜRÜTÜLMESİ SIRASINDA OLUŞABİLECEK GECİKMELERDEN DOLAYI TAZMİNAT TALEBINDE BULUNMAYACAKTIR. Madde 6 : İşe başlama ve bitirme tarihi;
Altyüklenici sözleşmenin imzalanması ile işe başlayacaktır. Altyüklenici 01.04.2020 tarihine kadar işi tamamlayarak geçici Kabul yapılabilecek duruma getirecektir. Nitekim kamu yüklenicilerin mevcut şartlarda, işi süresinde bitiremeyecekleri anlaşılınca, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, 3 Nolu Uygulama Dairesi Başkanlığı, 31.05.2019 tarih ve 77646181-753.03.05-E.66024 Sayılı yazısı ile; yaşanan sorunlar nedeniyle mağdur olan kamu yüklenicilerine. 18.01.2019 tarihli ve 30659 Sayılı Resmi gazetede yayınlanan “7161 nolu Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik yapılmasına dair Kanun” ile tasfiye, devir ve sözleşmelerini süre uzatımı hakkı getirilmiş olup müvekkil şirketler için 01.12.2020 tarihine kadar iş bitim tarihi uzatıldığı, ayrıca 02.04.2020 tarihli ve 31087 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “2020/5 nolu “COVID-19 Salgınının Kamu İhale Sözleşmelerine Etkisi” Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile ilave süre uzatımı hakkı getirilmiş olup müvekkil şirketler için 21.04.2021 tarihine kadar iş bitim tarihi uzatıldığı, davacı taşeron ve çalışanlarının sigortası müvekkil firma tarafından karşılanmasına, hakedişleri teşvik amacıyla adlarına fazlasıyla yatırılmasına rağmen taşeron gerekli ve yeterli teknik personeli bünyesinde çalıştırmadığından TOKİ nezdindeki İş programlarının aksamasına neden olduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında taşeronluk sözleşmesi kapsamında imzalanan işin mekanik tesisat işçiliğinin yapılması konusunda belirtilen taşeronluk sözleşmesinin imzalandığı iddia edildiği ve yapılan iş neticesinde dava dilekçesinde belirtilen zarar yoksun kalınan bakiye iş bedeli ve sözleşmede yer aldığı belirtilen başarı priminin davalılardan talep edildiği ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.000,00 TL maddi zarar, 500,00 TL bakiye iş bedeli ile sözleşmede belirtilen başarı priminin şimdilik 500,00 TL'sinin dava dilekçesinde belirtilen ihtarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari sayılan işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Bu nedenlerle işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece re'sen dikkate alınır.
Karasu-Sakarya Vergi Dairesi Başkanlıklarına ayrı ayrı yazı yazılarak davacı ...'ın VUK 170. Maddesine göre; birinci sınıf tacir mi yoksa esnaf mı, işletme defteri mi, bilanço usulüne göre mi defter tutulduğunun araştırılarak mahkememize bildirilmesinin istenilmesine, Karasu-Sakarya Vergi Dairesi Başkanlıklarına ayrı ayrı yazı yazılarak davacı ...'ın VUK 170. Madde kapsamında, 2019, 2020 yılları itibari ile davacı yönünden sunduğu vergi beyannameleri
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.
örneklerinin gönderilmesinin istenilmesine, Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazı yazılarak davacının tacir kaydının bulunup bulunmadığının sorulmasına karar verilmiş, yazı cevapları dosyamıza gelmiş, Karasu Vergi Dairesi Müdürlüğünün 03/08/2021 tarihli yazısı ile davacı ...'ın potansiyel mükellef olduğu, bilgisayar ve sicil kayıtlarının tetkikinden adına herhangi bir işletme bulunmadığı ve vergi kayıtlarının olmadığının belirtildiği, yine Sakarya Vergi Dairesi Başkanlığı Gümrükönü Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabına göre davacının dairede mükellefiyet kaydının bulunmadığının belirtildiği, yine Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü 06/08/2021 tarihli yazısı ile davacının kaydının bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda dava, taraflar arasında taşeronluk sözleşmesi kapsamında imzalanan işin mekanik tesisat işçiliğinin yapılması konusunda belirtilen taşeronluk sözleşmesinin imzalandığı iddia edildiği ve yapılan iş neticesinde dava dilekçesinde belirtilen zarar yoksun kalınan bakiye iş bedeli ve sözleşmede yer aldığı belirtilen başarı priminin davalılardan talep edildiği ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.000,00 TL maddi zarar, 500,00 TL bakiye iş bedeli ile sözleşmede belirtilen başarı priminin şimdilik 500,00 TL'sinin dava dilekçesinde belirtilen ihtarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmış, taraflar arasında düzenlenen taşeronluk sözleşmesi incelendiğinde, taşeron ... olduğu, Alt ve Üst Yapı - ... Yatırım ...Denizli Adi Ortaklığı arasında sözleşme akdedildiği, ortaklığın işveren olduğu, sözleşmenin 3. Maddesinde taşeron, .... 1173 adet konut, 50 adet dükkan, 3 adet cami ve bir adet okul inşaatları ile altyapı ve çevre düzenleme işine ait mekanik tesisat işçiliğini, anahtar teslimi olarak yapılması işi olarak belirtildiği,
Mahkememizce taraf tanıklarının beyanları alınmak üzere mahkemelerine talimat yazılmış, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinde dinlenen tanık Mustafa Gervan beyanında; "ben yüklenici firma Alt - Üst Yapı ve ...Adi Ortaklık Firmasında proje müdürü olarak görev aldım, ... işe taşeron firmamız idi. Denizli Merkez Efendi İlçesi Kayaköy Mah.sinde bulunan 1173 adet konut, 50 adet dükkan, 3 adet cami ve | adet okul inşaatları ile alt yapı ve çevre düzenlemesi işi sözleşmesi imzalanmış idi, sözleşmeye göre taşeron ... söz konusu işin mekanik tesisat kısmını kendi el aletleri ile beraber işçilik olarak yerine getirecekti, kullanılacak malzemeleri ise yüklenici firmalar alacaktı, işe başlanıldı, uzun bir süre çalışıldı. ... işi bıraktığı zaman hatırladığım kadarıyla yaklaşık olarak 470 seviyesinde iş tamamlanmıştı, kalan kısmını ise ... yapmadan bıraktı. ... işin 24 ay süreceğini ve malzemenin temin edilmediğini ileri sürse de, ...tarafından yüklenici firmalara verilen zorunlu süre uzatımları nedeniyle işin süresi uzamıştır, süre uzadığı için de alt yüklenicilerin sözleşme süreleri de uzamak zorunda kalmıştır, ... bu süre uzatım sebebi ile giderlerinin arttığını iddia etmiş olmakla birlikte ...ile yüklenici firmalar arasındaki süre uzatım sebebi ile uzayan süreçte de yüklenici firmalar tarafından gerekli malzemeler sahaya getirilmiştir ayrıca ... uzayan süreçlere ilişkini SGK primlerinin tarafından kesilmemesini talep etmiş yüklenici firmalar tarafından da 24 aydan sonraki kısma ilişkin keşintiler yapılmamıştır, ... tarafından talep edilen malzemeler süresinde temin edilmiş olup söz konusu malzemelerin irsaliye faturaları mevcuttur, hatta bir defasında sahaya gönderilen toplu sevkiyat sonrasında ... yeterince personel temin edemediği için malzemeler uzun süre sahada kalmıştır. ...'ın şantiyeyi terk etmesinden sonra ...'ın yanında çalışan üç - dört tane usta ve usta başı ile maaşlı olarak anlaşılmak suretiyle iş devam ettirilerek proje tamamlanmıştır" şeklinde ifade verdiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşme niteliği itibarı ile 6098 sayılı TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesidir. Eser sözleşmesinde görevli mahkeme tarafların sıfatlarına göre belirlenir. Yukarıda ayrıntılı olarak yazılan yazı cevaplarına göre davacı adına herhangi bir işletme bulunmadığı, vergi kayıtlarının olmadığı, ticaret sicil kaydının bulunmadığı, davacı tarafın ticari defterlerinin de olmadığı anlaşılmış, dinlenen tanık beyanına göre taşeron ... da söz konusu işin mekanik tesisat kısmını kendi el aletleri ile beraber işçilik olarak yerine getireceği,
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.
kullanılacak malzemeleri ise yüklenici firmaların alacağı, ...'ın şantiyeyi terk etmesinden sonra yanında çalışan 3-4 usta ve ustabaşı ile maaşlı olarak anlaşılmak suretiyle iş devam ettirilerek projenin tamamlandığı, bu davada nisbi ticari dava koşulları oluşmadığı gibi mutlak ticari dava niteliği de bulunmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olmadığı, davacının tacir olmadığı anlaşılmakla eser sözleşmesi ilişkisinden doğan bu davada mahkememiz görevli olmayıp Asliye Hukuk Mahkemeleri davaya bakmakla görevlidir.
Bu davaya Asliye Hukuk Mahkemelerince bakılacağı, Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığı nedenle 6100 sayılı HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca bu hususunun dava şartlarından olduğu ve davanın her aşamasında resen dikkate alınacağı da gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-...Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi görevli mahkeme olduğundan, Mahkememizin görevsizliğine , 6100 sayılı H.M.K'nun 114 ve 115.maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dava dosyasının ...Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi için ...Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine,
3- Yargılama gideri , vekalet ücreti ve harç konusunda HMK 'nun 331/2.maddesi gereğince görevli mahkemece karar verilmesine,
4- Karar kesinleştiğinde ve gönderme talebinde bulunulmadığı takdirde HMK ' nun 22. maddesi 1.fıkra son cümlesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına ve kullanılmayan gider avansının HMK' nun 333. maddesi gereğince davacıya iadesine,
Dair Davacı Vekili Av. ..., Davalılar Vekili Av. ... yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.