T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/752 Esas - 2022/431
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
...
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2021/752 Esas
KARAR NO: 2022/431
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI :...
DAVALILAR :...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/12/2021
KARAR TARİHİ: 13/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Genel Müdürlüğü tarafından işletilen Erzurum Havalimanında temizlik hizmetinin belli dönemler dahilinde davalı firmalar tarafından sunulduğunu, davalı firmaların işçisi olan ...'ın Erzurum Havalimanı'nda davalı firmalar bünyesinde 01.04.2000-22.09.2019 tarihleri arasında çalıştığını ve 22.09.2019 tarihinde vefat etmesi üzerine iş akdinin sona erdiğini, adı geçen işçinin mirasçıları tarafından yapılan başvuru üzerine müteveffa ...'ın hizmet dönemine karşılık gelen kıdem tazminatı olan toplam 59.294,99 TL'nin mirasçılarına ödendiğini, iş akdinin sona erdiği tarihte aldığı son aylık brüt giydirilmiş ücretinin 3.281,65 TL olduğunu, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde iş akdinin sona ermesi üzerine müvekkili Kurum tarafından kıdem tazminatının İş Kanunu'nun 112. Maddesi hükmü gereğince 21.08.2020 tarihinde mirasçılarına ödendiğini, yapılan ödemenin ilgili yüklenici/davalı firmalardan tahsili istemiyle arabuluculuk başvurusu yapıldığını, davalı firmaların arabuluculuk görüşmesine katılmadığını, böylece anlaşma sağlanamadığından işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli temizlik hizmet alım sözleşmeleri ve eki teknik şartname/genel şartnamelerde yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SGK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabının ve sorumlusunun yüklenici olduğunu, yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluğun ...'ye yüklenemeyeceği düzenlemesinin yer aldığını, davalılar ile imzalanan temizlik hizmeti alım sözleşmesi ve eklerinin ilgili hükümleri ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay Daire Kararları gereğince müvekkili Kurum tarafından davalıların işçisine ödenmek zorunda kalınan bedelin tamamının rücuen tahsilini davalılardan talep etme zorunluluğunun doğduğunu ileri sürerek, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 36.226,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlu oldukları miktarların tespiti ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; yargılama sırasında yapılan ıslah ile talep edilen miktar 38.112,94 TL'ye yükseltilerek, bu miktarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalılar adına dava dilekçesi ve ön inceleme duruşma gününü bildirir tebligatların usulüne uygun olarak yapıldığı, ancak davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları, duruşmalara katılmadıkları ve delillerini bildirmedikleri görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, dava dışı müteveffa işçi ...'ın mirasçılarına davacı tarafından yapılan kıdem tazminatına ilişkin ödemenin davalı yüklenicilerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Davada çözümü gereken yön, davacının dava dışı müteveffa işçinin mirasçılarına yaptığı kıdem tazminatına ilişkin ödemeleri davalılardan rücuen tahsilini talep hakkının bulunup bulunmadığı, rücuen tahsilini talep hakkının varlığının belirlenmesi halinde ise bu kez, bunun kapsam ve miktarının tayin ve tespiti noktasındadır.
Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü için gerekli bulunan deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, Hesap Bilirkişisi ...'den gerekli incelemeleri içeren, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak tahkikat tamamlanmıştır.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi raporuna, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, tüm dosya kapsamına ve konuya ilişkin yerleşik Yargı içtihatlarına göre, davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından dava dışı müteveffa işçi ... mirasçılarına kıdem tazminatı ödemelerinin yapıldığı, dosya kapsamında talep edilen dönemde dava dışı ...'ın SGK kayıtlarına göre, 01.04.2000-31.12.2004 tarihleri arasında ...Hizmet Turz. Tic. Ltd. Şti. işyerinde 1710 gün çalıştığı, 01.01.2005- 31.12.2005 tarihleri arasında ... Anonim Şirketi işyerinde 360 gün çalıştığı, 01.01.2006- 28.02.2006 tarihleri arasında ...Tem. Gıda İnş. Taah. İlaç Bilgi İşl. Tic. San. Ltd. Şti. işyerinde 58 gün çalıştığı, 01.01.2007- 31.12.2007 tarihleri arasında ...Sosyal Hizmetler İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi işyerinde 360 gün çalıştığı, 01.01.2008-30.04.2010 tarihleri arasında ... İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde 840 gün çalıştığı, 01.07.2015-31.12.2015 tarihleri arasında ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. işyerinde 180 gün çalıştığı, 01.01.2017-31.12.2018 tarihleri arasında .... Hizmet Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde 705 gün çalıştığının tespit edildiği, davacı Kurum ile davalı yükleniciler arasındaki iç ilişkide sorumluluk halinin öncelikle, iç ilişkinin tarafları arasındaki sözleşme, ihale şartnamesi ve tip sözleşmelere göre belirlenmesinin gerektiği, davacı taraf dava dilekçesinde, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde; "Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici, işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin her hangi bir sorumluluk ... ne yüklenemez. " şeklinde düzenleme bulunduğunu beyan ve iddia etmiş olup, dosya kapsamında incelenen Sözleşmelerin; Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler başlıklı kısmında; "…işçi ücretleri, vergi ve sigorta primleri, işçilere ilişkin diğer yasal yükümlülükler, ( UBGT günlerinde çalıştırılacak olan işçilerin ücretleri) işçilerin ulaşım, yemek, iş elbisesi ile iş ayakkabısı sözleşme giderleri sözleşme bedeline dahildir. " Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları başlıklı kısımda; " Yüklenicinin sözleşme konusu işle ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." şeklinde düzenleme yapılmış yine Sözleşmelerin Teknik Şartnamelerinde, Çalıştırılacak İşçilere Ait Hususlar başlıklı kısımda "Yüklenici istihdam ettiği temizlik personellerinin İş Kanunu ile SGK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından sorumlusudur. Personelin, 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk ...'ye yüklenemez." şeklinde düzenlemelerin bulunduğu, gerek taraflar arasında yapılan sözleşmelerde geçen bu düzenlemeler gerekse konuya ilişkin Yargı İçtihatları göz önüne alındığında, davacı Kurumun dava dışı müteveffa işçinin mirasçılarına yaptığı kıdem tazminatına ilişkin ödemeleri anılan işçiyi çalıştırmış olan davalı yüklenicilerden rücuen tahsilini talep etme hakkının bulunduğunun belirlendiği, davacının yaptığı ödemeden davalı yüklenicilerin dava dışı işçiyi çalıştırmış oldukları süreye isabet eden miktarla sınırlı olarak davacıya karşı sorumlu oldukları, bir başka anlatımla, davalılar işçinin kendi yanlarında geçen çalışma sürelerine göre yapılacak hesaplama sonucu ortaya çıkan tutarla sorumlu olup, adi ortaklık şeklinde işi yüklenenler ayrık olmak üzere, yüklenicilerin asıl işverene karşı sorumlulukları müştereken ve müteselsilen sorumluluk şeklinde olmayıp, kısmi-dönemsel sorumluluk şeklinde tezahür ettiğinden davacının yaptığı ödemelerden davalıların paylarına düşen miktarlar ayrı ayrı hesaplanarak, davalıların sorumlu olduğu tutarların belirlenmesi gerektiğinden bu esaslara göre yapılan hesaplamalar sonucu davacının ödediği kıdem tazminatından davalı ...Hizmet Turz. Tic. Ltd. Şti.'nin 15.469,53 TL, ... Anonim Şirketinin 3.256,74 TL, ...Tem. Gıda İnş. Taah. İlaç Bilgi İşl. Tic. San. Ltd. Şti.'nin 524,70 TL, ...Sosyal Hizmetler İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketinin 3.256,74 TL, ... İnşaat Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti.'nin 7.599,07 TL, ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin 1.628,37 TL, .... Hizmet Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin 6.377,79 TL'sinden sorumlu oldukları, davacının ödediği tutarlar için ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebileceği ve tarafların tacir olmaları nedeniyle avans faizi talebinin de yerinde olduğu anlaşılmakla, davacının davasının dava ve ıslah dilekçesi kapsamında kabulüne karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının dava ve ıslah dilekçesi kapsamında 38.112,94 TL üzerinden KABULÜ İLE; Bu miktarın;
15.469,53 TL’sinin davalı ...Hizmet Turizm Nak. Ltd. Şti.’den,
3.256,74 TL’sinin davalı ... A.Ş.’den,
524,70 TL’sinin davalı ...Tem. Gıda İnş. Ltd. Şti.’den,
3.256,74 TL’sinin davalı ...Sosyal Hiz. İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti.’den,
7.599,07 TL’sinin davalı ... İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti.,
1.628,37 TL’sinin davalı ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.,
6.377,79 TL’sinin davalı .... Hizmet Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davalıların sorumlu tutulduğu miktarların ödeme tarihi olan 21/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 2.603,49 TL harçtan Mahkememiz veznesine peşin yatırılan 618,65 TL peşin harç ile 35,90 TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 1.948,94-TL harcın davalıların sorumluluklarına isabet eden aşağıdaki miktarlarda tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna göre;
Davalı ...Hizmet Turizm Nak. Ltd. Şti.’den, 791,04-TL,
Davalı ... A.Ş.’den, 166,53-TL,
Davalı ...Tem. Gıda İnş. Ltd. Şti.’den, 28,83-TL,
Davalı ...Sosyal Hiz. İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti.’den, 166,53-TL,
Davalı ... İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti.'den, 388,58-TL,
Davalı ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den, 83,26-TL,
Davalı .... Hizmet Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den 326,13-TL'nin tahsili ile hazineye ödenmesine,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalıların sorumluluklarına isabet eden aşağıdaki miktarlarda tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna göre;
Davalı ...Hizmet Turizm Nak. Ltd. Şti.’den, 535,77-TL,
Davalı ... A.Ş.’den, 112,79-TL,
Davalı ...Tem. Gıda İnş. Ltd. Şti.’den, 18,17-TL,
Davalı ...Sosyal Hiz. İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti.’den, 112,79-TL,
Davalı ... İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti., 263,18-TL,
Davalı ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., 56,39-TL,
Davalı .... Hizmet Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den 220,88-TL'nin tahsili ile hazineye ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 948,00-TL posta ve tebligat gideri, 900,00-TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 677,95-TL yargılama harcı ve 35,90-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.561,85-TL yargılama giderinin davalılardan aşağıdaki şekilde alınarak davacıya ödenmesine, buna göre;
Davalı ...Hizmet Turizm Nak. Ltd. Şti.’den, 1.039,82-TL,
Davalı ... A.Ş.’den, 218,90-TL,
Davalı ...Tem. Gıda İnş. Ltd. Şti.’den, 35,26-TL,
Davalı ...Sosyal Hiz. İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti.’den, 218,90-TL,
Davalı ... İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti., 510,78-TL,
Davalı ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., 109,45-TL,
Davalı .... Hizmet Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den 428,69-TL'nin tahsili ile davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 13. maddesi gereğince takdir ve tespit edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan aşağıdaki şekilde alınarak davacıya verilmesine, buna göre;
Davalı ...Hizmet Turizm Nak. Ltd. Şti.’den, 3.734,15-TL,
Davalı ... A.Ş.’den, 786,13-TL,
Davalı ...Tem. Gıda İnş. Ltd. Şti.’den, 126,65-TL,
Davalı ...Sosyal Hiz. İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti.’den, 786,13-TL,
Davalı ... İnş. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti., 1.834,32-TL,
Davalı ... End. Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., 393,06-TL,
Davalı .... Hizmet Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.’den 1.539,52-TL'nin tahsili ile davacıya ödenmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/09/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim...
¸e-imzalıdır.