T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/347 Esas - 2023/672
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2022/347
KARAR NO: 2023/672
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 16/05/2022
BİRLEŞEN ...ASLİYE 13. TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2022/423 ESAS SAYILI DAVADA
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 14/06/2022
KARAR TARİHİ: 08/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/11/2023
ASIL DAVADA
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından, müvekkili şirket aleyhine ...20. İcra Müdürlüğü'nün 2022/7114 Esas sayılı takip dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından "Fatura 762.527,80 TL" şeklinde açıklaması ile dayanak gösterildiği iddia edilen icra takibinin haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkiline yönlendirildiğini, icra dosyasına sunulan 10/03/2022 tarihli faturanın sahte, gerçeği yansıtmayan, haksız kazanç elde etme saikiyle düzenlendiğini, fatura içeriğinde belirtilen malların müvekkili şirkete tesliminin hiçbir zaman söz konusu olmadığını, ticari defterler incelendiğinde herhangi bir teslim tutanağının bulunmadığının ortaya çıkacağını, davalı şirket ve yetkilisi hakkında nitelikli dolandırıcılık ve sahtecilik suçundan ceza soruşturmasının Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde 2022/15377 numaralı dosyası üzerinden devam ettiğini, sahte faturaya karşı şikayetleri sonucunda maliye nezdinde soruşturmanın devam ettiğini belirterek, ...20. İcra Müdürlüğü'nün 2022/7114 sayılı dosyası üzerinden müvekkili hakkında başlatılan icra takibinden kaynaklı olarak davalıya karşı borçlu olunmadığının tespiti, takibin haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle İİK'nun 72/5 maddesi gereğince takibe konu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP: Davalıya tebligat yapılmış, cevap dilekçesi sunulmamış, yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirmiş, davalı vekili vekaletname ekinde yevmiye defteri çıktısını sunmuş, yargılama sırasında 18/01/2023 tarihli oturumda beyanında; vekaletnameyi daha önce sunduğunu, vekaletname ekinde de bir sayfa müvekkiline ait 2021 yılı yevmiye defterinin fatura tarihine yönelik fotokopisini sunduğunu, bu kaydın incelenmediğini, bu kayıtta faturanın müvekkili şirketin defterinde kayıtlı olduğunun belli olduğunu, ayrıca davacı tarafın Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/15377 sayılı dosyasında şikayetçi olduğunu, şikayet dilekçesinde malları aldığını ikrar ettiğini, malların içerik olarak uygun olmadığını belirttiğini, böyle bir durumun söz konusu olmadığını bildirmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ile davalı ...Sistem Ltd. Şti. arasında 03.05.2021 tarihinde "...Sistem Distribütörlük Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin karşılıklı mutabakat ile imza altına alındığını, takiben sözleşme gereği 30.000 USD teminat bedelinin ödendiği ve dükkanın açıldığını, ancak müvekkili şirket tarafından 03/05/2021 tarihli sözlemenin 18. maddesine istinaden 12 ay içerisinde 200.000 TL tutarında satış işlemini gerçekleştirilemediğini, yapmış oldukları araştırmada kendisini distribütör olarak tanıtan davalı şirketin esasen hiçbir şekilde üretime dair bir ticari iş ve işlemi olmadığının öğrenildiğini, bu bağlamda müvekkili şirketçe ödenen teminat bedelinin iadesinin şifahi görüşmeler neticesinde gerçekleşmemesini müteakip, ...24. Noterliği kanalıyla 06.04.2022 tarihinde 07151 yevmiye numarası ile davalı yana ihtarname gönderildiğini, bu ihtarnamede sözleşmenin 2. ve 18. maddelerine istinaden, imzalanan sözleşmenin müvekkili şirketçe haklı nedenle feshedildiği bildirilerek teminat adı altında yapılan ödemenin iadesinin talep edildiğini, ancak ödeme yapılmadığını, bu nedenle müvekkili şirket ile davalı yan arasında 03/05/2021 tarihinde imza altına alınan sözleşmeden kaynaklı, müvekkili şirketçe ödenen teminat bedelinin iadesine ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-USD'nin fiili ödeme tarihindeki TCMB Efektif Döviz Satış Kuru üzerinden, temerrüt tarihinden işleyecek ticari faizi ile tahsili isteğinde bulunmuştur.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
GEREKÇE: Asıl davada istek; ...20. İcra Müdürlüğü'nün 2022/7114 sayılı takip dosyasına konu faturadan dolayı malın teslim edilmediği iddiasıyla borçlu olmadığının tespiti, birleşen davada istek; taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında ödenen teminat bedelinin iadesi isteğine ilişkindir.
...20. İcra Müdürlüğü'nün 2022/7114 sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı-alacaklı tarafından, davacı-borçlu hakkında faturaya dayalı olarak 762.527,80 TL alacağın tahsili isteğiyle 12/04/2022 tarihinde ilamsız takibe geçildiği anlaşılmıştır.
Birleşen davada davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 20/05/2022 tarihinde tarafların katılımıyla anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.
Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/15377 sayılı soruşturma evrakı celp edilmiş, yapılan incelemede müştekinin Sunrise Solar ... Ltd. Şti. mesul müdürü Feyzullah Akyüz, şüphelinin Schneider Smart ... Ltd. Şti. mesul müdürü Amman Ibrahım olup, bu kişi ve şirketin dolandırıcılık yapmaktan ve kendilerini zarara uğratmasından dolayı Sunrise Solar ... Limited Şirketi olarak şikayetçi olunduğu, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yetkisizlik kararı verildiği, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderildiği, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/286924 soruşturma numarasını aldığı, soruşturmanın devam etmekte olduğu anlaşılmıştır.
Asıl davada davalıya uyuşmazlık dönemine ilişkin ticari defterlerini sunması için ihtarlı davetiye tebliğ edilmiş, ticari defterler sunulmamış, davalı vekili bu aşamada vekaletname sunmuş, vekaletname ekinde yevmiye defterinin mali müşavir imza örnekli bir sayfasını sunmuş, bu sayfada, dava konusu faturanın davalı defterinde kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafın sunulan ticari defterleri ve dosya üzerinde mali müşavir bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi 28/11/2022 tarihli raporunda; davacı şirketin incelenen 2021 yılı ticari defterlerinden yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yapıldığını, defteri kebir ve envanter defterinin tasdike tabi olmadığını, defter kayıtlarının incelenmesinde dava konusu 762.527,80 TL tutarlı e-arşiv faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığını, fatura ve fatura muhteviyatı emtianın teslimine ilişkin bir belgenin mevcut olmadığını bildirmiştir.
Bu aşamada ...Asliye 13. Ticaret Mahkemesi'nin 2022/423 esas sayılı dava dosyası işbu dosya ile birleştirilmiş, bu dosyada yargılama sırasında davalı ve davacı şirketin BA/BS formları celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi heyeti 10/02/2023 tarihli raporlarında; yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda davacının sözleşmenin ikinci maddesi çerçevesinde, sözleşmeyi fesih edebileceğine ilişkin yeterli ve tutarlı veri bulunmadığını, sözleşmenin 18.maddesi çerçevesinde sözleşmeyi fesih edebileceğine ilişkin yukarıda ilgili bölümlerde izah edildiği üzere yeterli ve tutarlı delil bulunmadığını, davacının ticari defter ve kayıtlarında teminat ödemesinin bulunmadığını, 30.000 USD ödediğine ilişkin dekont sunduğunu, bu delilin takdirinin mahkemeye ait olduğunu, 30.000 USD ödediğinin kabul edilmesi halinde davalının daha önce temerrüte düşürüldüğüne ilişkin delil sunulmadığından 100 USD için dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini bildirmişlerdir.
Asıl ve birleşen dosya içerikleri de nazara alınarak; dosya üzerinde ve sunulan ticari defter ve kayıtlar üzerinde taraflar arasında sözleşme kapsamında; birleşen davadaki sözleşme maddesi de değerlendirilerek 1 yıl içerisinde 200.000,00 TL'lik alım hususunun olup olmadığı hususunun irdelenmesi ve asıl ve birleşen dava yönünden alacağı olup olmadığı yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 05/09/2023 tarihli raporlarında; yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda dava konusu faturanın e-fatura olarak düzenlendiğini, davacının BA kayıtlarında yer aldığını, ancak ticari defterlerinde yer almadığını, faturanın davacıya tebliğ edildiği ya da içeriğindeki malların teslim edildiğine ilişkin bir veri bulunmadığını, faturanın e-arşiv fatura olsa dahi davacı şirketin ticari defterlerini e-defter olarak tutmadığından faturanın karşı tarafa fiziki olarak teslim edilmesi gerektiğini, birleşen davada sözleşmenin feshi halinde davacının davalıya ödemiş olduğu teminat bedeli 30.675 USD'yi iade edeceği, davacının ticari defterleri dikkate alındığında bu miktar satış yapmadığı, bu miktarın talep edilebileceği, asıl davaya konu edilen faturanın geçerli ve gerçek kabul edilmesi halinde satış yapılan miktarın 200.000,00 TL'yi geçmiş olması sebebiyle talep edemeyeceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından; taraflar arasında 03/05/2021 tarihli Schneider Solar distribütörlük sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmende Schneider Smart ... Limited Şirketi'nin üretici, Sunrise Solar ... Limited Şirketi'nin distribütör olarak yer aldığı, satış fiyatları ve ürünlerin tesliminin 7.maddede düzenlendiği, 7.7'de ürünlerin teslim yerinin üreticinin fabrikası olduğu, 7.9'da üreticinin distribütöre verdiği paket sistemlerin distribütöre satış fiyatının sözleşme tarihinden itibaren 12 ay boyunca sabit kalacağının kararlaştırıldığı, sözleşme süresinin 15.maddede 5 yıl olarak düzenlendiği, 18.maddenin distribütörlük ücreti başlıklı olup, 18.2'de distribütörlük teminatının 50.000 USD olup, 30.675 USD'nin üreticiye sözleşme imzalandığı gün ödeneceği, kalan 19.325 USD'nin 12 ay sonunda distribütör tarafından üreticiye ödeneceği, 18.4'de sözleşme tarihinden itibaren 12 ay içerisinde distribütör 200.000,00 TL'lik satış yapmazsa tarafların sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğunu, bu durumda distribütörün üreticiye teminat bedeli olarak ödemiş olduğu 30.675 USD'nin distribütöre ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Asıl davada davacı taraf distribütörlük sözleşmesi düzenlendiği, ancak davalı tarafından icra takibine konu edilen faturaya konu mallar teslim edilmediğinden menfi tespit talebinde bulunmakta, davalı taraf malların teslim edildiği, borcun olduğu, ayrıca Cumhuriyet Savcılığı hazırlık evrakında malın alındığının davacı tarafça beyan edildiği, davanın reddi gerektiği savunmasında bulunmaktadır.
Asıl davada uyuşmazlık; dava konusu ...20. İcra Müdürlüğü'nün 2022/7114 sayılı takip dosyasına konu faturaya konu malların davacıya teslim edilip edilmediği, davalının faturadan kaynaklı davacıdan alacağının olup olmadığı, davacının menfi tespit talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkemece yapılan inceleme, bilirkişi raporları içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, BA formunda yer alıyor ise de, faturanın e-fatura olarak düzenlediği, bu durumda sistemde otomatik olarak (BA formunda) yer aldığı, bu durumun malın tesliminin kanıtı sayılamayacağı, e-fatura olarak düzenlenmeyip BA formunda yer alması durumunda teslimin kanıtı sayılacağı, davalı ticari defterinde faturanın kayıtlı olmasının tek başına malın tesliminin kanıtı sayılamayacağı, davacı ticari defterinde kayıtlı olmadığı, Cumhuriyet Savcılığı hazırlık evrakındaki beyanların işbu faturaya konu malın alındığını kanıtlar nitelikte olmadığı, dosya kapsamı ve faturaya konu malların teslim edildiğinin kanıtlanamamış olması durumu da gözetildiğinde, Cumhuriyet Savcılığı hazırlık evrakının, içeriği de dolandırıcılık suçuna ilişkin şikayete yönelik olmakla, sonucunun beklenmesinin bu davada sonuca etkili olamayacağı anlaşılmakla icra takibine konu faturaya ilişkin mal teslimi kanıtlanamadığından davacının menfi tespit davasının kabulüne, icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine, davacı taraf tazminat isteğinde bulunmuş ise de davalının kötü niyetle takibe geçtiği hususu kanıtlanamadığından davacının yasal koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davada davacı taraf; taraflar arasında düzenlenen distribütörlük sözleşmesi kapsamında ödenen teminat bedelinin iadesi koşullarının oluştuğundan bahisle iadesi isteğinde bulunmaktadır.
Birleşen davada uyuşmazlık; sözleşme uyarınca teminat olarak ödendiği iddia edilen bedelin iadesi talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkemece yapılan inceleme, bilirkişi raporları içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça davalıya distribütörlük sözleşmesi kapsamında 30.000 USD teminat bedeli ödendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 18.4 maddesinde sözleşme tarihinden itibaren 12 ay içerisinde distribütörün 200.000,00 TL'lik satış yapmaması durumunda tarafların sözleşmeyi feshetmek hakkına sahip olup, bu durumda distribütörün üreticiye teminat bedeli olarak ödediği 30.675 USD'yi iade edeceğinin kararlaştırıldığı, tüm dosya kapsamı itibariyle; davacı distribütörün 12 aylık süre içerisinde 200.000,00 TL'lik satış yapmadığı, satış yaptığının kanıtlanamadığı, davacı tarafça ...24. Noterliği'nden keşide edilen 06/04/2022 tarihli ihtarname ile sözleşmenin 18.maddesi uyarınca feshedildiği, feshin yerinde olduğu, teminat iadesi koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, talep de nazara alınarak 100 USD üzerinden davanın kabulüne, davacı tarafça davalıya miktar da belirtilerek ödeme isteğini içerir ihtarnamenin 13/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamede belirtilen 7 günlük sürenin eklenmesiyle temerrüdün 21/04/2022 tarihinde olduğu anlaşılmakla, alacağın 21/04/2022 temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarınca birer yıllık dönemler itibariyle USD mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Asıl davada;
Davacının menfi tespit davasının KABULÜ ile,
...20. İcra Müdürlüğü'nün 2022/7114 Esas sayılı takip dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Davacının tazminat talebinin REDDİNE,
Alınması gerekli 52.008,27 TL harçtan peşin yatırılan 13.022,07 TL'nin mahsubu ile kalan 38.986,20 TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir yazılmasına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 21.306,27 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup 112.753,89 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
II-Birleşen davada;
Davanın KABULÜ ile,
100,00 USD'nin 21/04/2022 temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarınca birer yıllık dönemler itibariyle USD mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Alınması gerekli 269,85 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile kalan 189,15 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 172,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup A.A.Ü.T. Madde 13/2 uyarınca 1.729,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,
Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/11/2023
Yargılama Gideri Dökümü
Asıl Davada Davacı
Posta Gideri : 192,00 TL
Vekalet Harcı : 11,50 TL
Bilirkişi Ücreti : 8.000,00 TL
Başvurma Harcı : 80,70 TL
Peşin Harç : 13.022,07TL
+
TOPLAM 21.306,27 TL
Birleşen Davada Davacı
Vekalet Harcı : 11,50 TL
Başvurma Harcı : 80,70 TL
Peşin Harç : 80,70 TL
+
TOPLAM 172,90 TL