T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/447 Esas - 2022/723
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2022/447
KARAR NO: 2022/723
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
DAVALILAR : .....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/10/2021
KARAR TARİHİ: 22/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; kurumları tarafından yapılan hizmet alımı ihaleleri kapsamında ..., davalı firmalar bünyesinde 21/09/2006 - 18/08/2018 tarihleri arasında özel güvenlik işinde çalışmakta iken 18/05/2018 tarihinde çalışmakta olduğu işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı yüklenici firmaya iadesinin yapıldığı ve yüklenici firma tarafından da iş akdinin sona erdirildiği ve dava dışı ...' e 11 yıl 7 ay 14 gün hizmeti karşılığında brüt 30.611,53-TL kıdem tazminatı, brüt 8.890,01-TL ile 67,99-TL damga vergisi dahil olmak üzere toplam 8.958,00-TL Kıdem Tazminatı TİS farkı ve 1.800,00-TL ihbar tazminatı ödendiğini, toplam 41.369,53-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketlerin ilgili dönemlere ilişkin sorumlulukları oranında tahsilini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sist. Tic. Ltd. Şti. , ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti. ve... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçiye yapılan ödemeye ilişkin davacı tarafça kendilerine ihbar ve ya bildirimde bulunulmadığı, hangi alacaklara istinaden yapıldığının açık olmadığı, davacı ile aralarında imzalanan sözleşmeler ya da teknik ve idari şartnamelerde işçilik alacaklarının rücu edilebileceğine ilişkin düzenleme olmadığı ve ihale makamının kıdem tazminatı yönünden kendilerine herhangi bir ödeme yapmadığı, davacının ihale şartnamesinde yazılı olmayan alacakları dava dışı işçiye ödemesinin mümkün olmadığı, davacı kurumun ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürdüğü ve bu durumu bir gün önce kendilerine bildirdiği bu nedenle de işçilere bilgi verme, tutanak tutma, ihbar önelleri vs. için zamanları kalmadığı, davacının ödediği vergileri ve TİS farkını talep edemeyeceği, zamanaşımı olduğu gerekçeleriyle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 09/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacının kıdem tazminatı bakımından; ... Özel Güv. Ltd. Şti.- ...Özel Güv. Ltd. Şti. - ... Özel Güv. Ltd. Şti. ’lerine Net 6.707,77-TL, müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sist. Tic. Ltd. Şti. Ve... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ’lerine Net 11.992,99-TL, müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), ... Özel Güvenlik Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd. Şti.' ye Net 822,37-TL, ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sist. Tic. Ltd. Şti. Ve S.T.K. Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti. ’lerine Net 1.772,80-TL, müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), iHBAR TAZMİNATI BAKIMINDAN; ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sist. Tic. Ltd. Şti. Ve S.T.K. Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti. ’lerine Net 3.366,72 -TL, müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) sorumlu oldukları tespit edilmiştir.
Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.
Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. ...13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, 2014/38758 E., 2015/35433 K.)
Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirket nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda ...'in davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalının sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur. Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulü ile,6.777,00 TL 'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi - ...Özel Güvenlik ... Limited Şirketi - ... Güvenlik Sistemleri .... Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen, 11.992,99 TL'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi - ...Özel Güvenlik ... Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen, 822,37 TL'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi'nden, 1.772,82 TL'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve ... Güvenlik Sistemleri .... Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen, 30.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 3.366,72 TL'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve ... Güvenlik Sistemleri .... Limited Şirketi'nden 18/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜ ile,
6.777,00 TL 'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi - ...Özel Güvenlik ... Limited Şirketi - ... Güvenlik Sistemleri .... Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen, 11.992,99 TL'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi - ...Özel Güvenlik ... Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen, 822,37 TL'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi'nden, 1.772,82 TL'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve ... Güvenlik Sistemleri .... Limited Şirketi'nden müşterek ve müteselsilen, 30.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3.366,72 TL'nin ... Özel Güvenlik ... Limited Şirketi ve ... Güvenlik Sistemleri .... Limited Şirketi'nden 18/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 1.689,44 TL harcın davalılardan sorumlulukları oranında alınarak hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan 280,50 TL posta ve tebligat gideri, 750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.030,50 TL yargılama giderinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak davacıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.