T.C. ... 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/497 Esas - 2023/480
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
...
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2022/497
KARAR NO: 2023/480
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/03/2021
KARAR TARİHİ: 13/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/08/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin 2005 yılından bu yana faaliyetlerinin bulunduğunu, bir çok ihale aldığını, değişik şirketlerin de alt yüklenicisi olarak faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirket ile ... inşaatın mekanik işleri ve imalatı için taşeronluk sözleşmesi yaptıklarını, müvekkilinin işe başladığını, işin bitmesine yakın tarafların GES hususunda ayrılığa düştüklerini, buna karşılık bir çok kez ihtarname çekildiğini, neticede sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin taşeronluk sözleşmesinden doğan alacakların tahsili amacıyla mahkemeye başvurduğunu, mahkemece müvekkili şirketin 482.887,18 TL alacaklı olduğuna hükmedildiğini, mahkeme kararının taraflara tebliğ edilmesinden sonra teminat olarak ... İnşaata verilen 400.000,00 TL çekin bankaya ibraz edildiğini, müvekkili tarafından en son 2015 yılında Albarakatürk bankasının çekinin kullanıldığını, çekin keşide tarihi kısmının farklı el ile atıldığını, çeki bankaya ibraz eden ... ile müvekkilinin hiç bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, açılan davanın haksız olduğunu davalıların teminat fonksiyonunu kaybeden bu çeki iade etmek yerine davalı ...'a vererek bankaya ibraz etmelerinin kötü niyetli haksız ve basiretli tacirlik sıfatından da uzak olduğunu, bu nedenle çekin istirdatını ve müvekkili tarafından verilen çekin bilinmeyen kişi veya kişilerce bankaya ibraz edildiğini, bu çekin takibe konulması tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu, bu nedenle ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... İnşaat Mühendislik Müşavirlik Turizm Beton Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Beton San.ve Tic.Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle;Yetkili mahkeme; genel hükümler saklı kalmak kaydı ile davalının yerleşim yeri mahkemesi veya takibe başlandıktan sonra menfi tespit davası açılmışsa takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, Müvekkil şirketlerin ikametgah adresleri ... olup yetkili mahkeme ... mahkemesi olduğunu, zira, dava dilekçesinden anlaşıldığı kadarı ile henüz bir icra takibi bulunmadığını, yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çek metninde davacının iddia ettiği gibi teminat olduğunu gösteren bir ibarenin mevcut olmadığını, çekin üzerinde yer almayan ama var olduğu iddia edilen teminat vasfının 3.kişi konumunda olan hamil müvekkili etkilemeyeceğini, davacı ...'in bu def'ileri yalnızca diğer davacı ... Müh.İnş. Tic.Ltd.Şti. ne karşı ileri sürebileceğini, çünkü, senedin teminat amacıyla verildiği def’i bir “kişisel defi” olduğunu, ispat külfetinin davacı üzerinde olduğunu, kambiyo senedinin teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya da bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge (İİK'nun 169/a maddesinde öngörülen) ile kanıtlanması gerektiğini, ispat külfetinin davacı-borçlu üzerinde olduğunu, ispatta ancak yazılı delillerle mümkün olduğunu, davacının da bu konuda yazılı bir delil sunamadığını, davacıların çekteki imzaya itiraz etmedikleri veya sahtelik iddiasında bulunmadıklarının ortada olduğunu, çek, unsurlarının tam ve geçerli bir çek olduğunu, bu durumda müvekkil açısından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, sonuç olarak teminat senedi alacak - verecek olan tacirlerin senedin üzerine senedin hangi ilişkiye dayanılarak verildiğini ve şartlarını açık bir şekilde yazması gerektiğini, sözleşme söz konusu ise sözleşmenin üzerine senedin vasıf ve unsurlarının yazılması gerektiğini, sözleşme söz konusu değilse bile ek bir sözleşme ile bunun belgelenmesi gerektiğini, aksi takdirde , hamile karşı bunların ileri sürülemeyeceğini, basiretli bir tacir gibi hareket zorunluluğu esas olduğunu, davacıların kötü niyetli olduğunu, davacının koşulları oluşmayan haksız ve mesnetsiz davasının reddine, davacıların %20 tazminata mahkum edilmesine , yazılı bir belge sunulamadığından mevcut delil durumuna göre elazığ 2.icra dairesi 2021/1619 e.s. icra dosyası icra dosyasında verilen durdurma kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce aldırılan 19/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; icra takibinin dayanağını ve eldeki davanın konusunu oluşturan çekin, davalı yanın yasal defterlerinde kaydına rastlanmadığını, davalı yanın ticari defter tasdiklerinin zaman ve usul yönünden yasal prosedürlere uygun olduğunu ve sahibi lehine delil kabiliyetinin bulunduğunu, davalı yanın yasal defter kayıtlarında yer almadığı anlaşılan çek'e dayanılarak alacak hesabı yapılamayacağını, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, takip tarihine göre tespit edilebilecek alacak miktarının, icra takibine konu alacak tutarlarıyla sınırlı olacağı tespit edilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 27/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; incelenen taraf beyanları ve dosya kapsamında, değerlendirmeye esas oluşturabilecek mahiyette yeni bir bilgi, belge ya da olgu mevcut olmadığından, kök raporda bildirilen netice ve kanaatin değiştirilmesini gerektirir bir durum bulunmadığı tespit edilmiştir.
Taraflar arasına 20.05.2013 tarihli taşeronluk sözleşmesi imzalanmış olup,sözleşmenin 3. Maddesinde sözlemenin bedeli 1.350.000,00 TL olarak belirlenmiş, sözleşmenin 10 maddesinde davacı tarafından sözleşme bedelinin %30 'u kadar teminat çeki verileceği düzenlenmiştir.
Taraflar arasında ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/908 Esas 2021/20 esas sayılı dosyasına söz konusu sözleşme kapsamında alacak istemli ... Mühendislik .. Ltd. Şti tarafından açılan davada davanın kısmen kabulü ile, 482.887,18 TL nin 12/08/2015 temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,fazlaya ilişkin istemin reddine, ... İnşaat Mühendislik Limited Şirketi ve ... İnşaat Beton San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından menfi zarar istemi ile açılan karşı davada davanın reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporlarına göre; taraflar arasında imzalanan taşeronluk sözleşmesi kapsamında davacının davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığı, aksine alacağının bulunduğu , dava konusu ... Bankası A.Ş. 'nin Elazığ Şubesi'ne ait 08/03/2021 keşide tarihli, 400.000,00 TL bedelli ve 2210358 seri numaralı çekin hemen hemen sözleşme bedelinin %30 'una tekabül ettiği(1.350.000,00 *%30= 405.000,00 TL) ,bu nedenle bu çekin sözleşme kapsamında verilmiş olan teminat çeki kabul edilmesinin gerektiği, çekin davalılar kayıtlarında alacak olarak da yer almadığı, taraflar arasında davalılar defterlerine yansıyan başkaca bir ticari ilişki ve borç alacağın bulunmadığı, yine ...'un davalılar sigortalı çalışanı olduğu ve savcılık ifadesinde çeki satmış oldğu hurda kalıp malzemesi karşılığı davalılardan aldığını beyan etmesine rağmen , bu iddiayı ispata elverişli delil ibraz edilemediği , bu itibarla ...'un iyiniyetli hamil olarak kabul edilmesinin mümkün olmayacağı , açıklanan bu nedenlerle dava konusu çekin teminat çeki olduğu ve davacının davalılardan alacağı olmakla çekin teminat fonksiyonunun sona erdiği ve bedelsiz kaldığı anlaşıldığından davacının davacının davasının kabulü ile , davacının ... Bankası A.Ş. 'nin Elazığ Şubesi'ne ait 08/03/2021 keşide tarihli, 400.000,00 TL bedelli ve 2210358 seri numaralı çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespiti ile , söz konusu çekin davacıya iadesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KABULÜ ile ,
Davacının ... Bankası A.Ş. 'nin Elazığ Şubesi'ne ait 08/03/2021 keşide tarihli, 400.000,00 TL bedelli ve 2210358 seri numaralı çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespiti ile , söz konusu çekin davacıya İADESİNE,
İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 27.324,00 TL harçtan 6.831,00 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 20.493,00 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacılar tarafından yapılan 408,20 TL posta ve tebligat gideri, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 6.890,3 TL yargılama harcı olmak üzere toplam 9.048,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Kendisini vekille temsil ettiren davacılar yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 59.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/07/2023
¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.