T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/649 Esas - 2022/471
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2022/649
KARAR NO: 2022/471
BAŞKAN:...
KATİP: ...
DAVACI : ...
DAVALI : ...
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 25/02/2022
KARAR TARİHİ: 28/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/09/2022
DAVA: Davacı vekili ...12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/152 esasına kaydedilen dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı ... İnşaat A.Ş arasında 29/08/2019 tarihinde imzalanan eser sözleşmesi uyarınca tarafların 2015 New Embassy Compound Port Moresby, Papua New Guinea Projesi kapsamında alt yüklenici olarak "Beton Yüzey Epoksi Terazzo Kaplama ve Prekast Merdiven Basamakları" yapım işi üzerinde anlaştıklarını, müvekkili tarafından davalı firmaya 45 gün içinde tamamlanması için iş planı sunuluğunu, bu süre içinde tamamlanacağının taahhüt edildiğini, davalı tarafça yer tesliminin ve hakediş ödemesinin yapılmadığını, eser sözleşmesine konu işin ifası amacıyla işin görülmekte olduğu Yeni Gine'ye Türkiye'den bir takım araçların gitmesi gerektiğini, taraflar arasında 11/02/2020 tarihli Makina Geçici İhracat Sözleşmesi imzalandığını, işin ifası için Yeni Gine'ye ekli listede bulunan araçlar gönderildiğini, taraflar arasındaki akdedilen sözleşmesinin 3.1 maddesinde “...Kiracı, işbu sözleşmenin ekinde liste halinde gösterilen makineleri (kiralananlar) aylık 2.250 Euro + KDV bedelle 6 ay süreyle kiralamış olup, toplam kira bedeli olan 13.500Euro + KDV’yi işbu sözleşmenin imzası ile birlikte nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir...” denildiğini, sözleşmenin 3.10 md hükmü içeriğinde ise:“...Kiracı kiralananları hasarsız bir şekilde sahaya indirmeyi, kilitli bir depoda depolamayı ve muhafaza etmeyi hırsızlık, emniyeti suistimal vb. de dahil kiralananlar’da meydana gelebilecek her türlü hasar,zarar,ziyan ve benzerlerinden tek başına sorumlu olduğunu, ithalatta yaşanabilecek aksaklıklar da dahil olmak üzere her ne sebep, şekil ve surette olursa olsun kiralananları kısmen de olsa en geç 15.08.2020 tarihinde hasarsız ve eksiksiz şekilde teslim etmeyi beyan ve taahhüt etmiştir....” denildiğini, sözleşme hükümleri uyarınca davalı şirketin sözleşmeye konu araçlar için müvekkiline aylık 2.250 Euro+KDV kira bedeli ödemeyi ve en geç 15/08/2020 tarihinde müvekkilin Türkiye adresinde teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, daha sonra sözleşmenin kira ödeme yükümlülüğünü öngören 3.1.maddesinin ortadan kaldırıldığını, ana sözleşmenin 3.10 maddesinin ise, “...Kiracı kiralananları hasarsız bir şekilde sahaya indirmeyi, kilitli bir depoda depolamayı ve muhafaza etmeyi hırsızlık, emniyeti suistimal vb. de dahil kiralananlar’da meydana gelebilecek her türlü hasar, zarar, ziyan ve benzerlerinden tek başına sorumlu olduğunu, ithalatta yaşanabilecek aksaklıklar da dahil olmak üzere her ne sebep, şekil ve surette olursa olsun kiralananları kısmen de olsa en geç 15.08.2020 tarihinde hasarsız ve eksiksiz şekilde teslim edememesi halinde kiralananların bedeli olan 153.784 EURO + KDV’yi kiraya veren’e 7 iş günü içinde nakden ve defaten ödemeyi ve böylece kiralananları satın almış olacağını gayrikabili rücu beyan kabul ve taahhüt etmiştir....” şeklinde değiştirildiğini, söz konusu makinelerin 15.08.2020 tarihinde müvekkiline teslim edilmemesi halinde müvekkilin nakden ifa talep edebileceğini, bu makinelerin 153.784,00 Euro+KDV bedelle satın alınmış kabul edileceği ve kendilerine bu miktar üzerinden faturalandırma yapılacağının karara bağlandığını, sözleşme konusu makinelerin öngürülen süre dahilinde iade edilmemesi üzerine ...28.İcra Müdürlüğünün 2021/14321 esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı firmanın kötü niyetli şekilde itiraz edilerek takibin durdurulmasını sağladığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne, itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi isteğinde bulunmuştur.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında davacının işi yapmak için kullanacağı makinelerin yurt dışına çıkışını sağlamak için geçici bir ihracat sözleşmesi yapıldığını, yine taraflar arasında varılan mutabakatla bu ihraç işlemi için müvekkili şirketin hiçbir ödeme yükümlülüğü olmadığının düzenlendiğini, müvekkili şirketin davacıya makine kirası şeklinde düzenlenen geçici ihracat sözleşmesinden kaynaklı hiçbir borcunun bulunmadığını, söz konusu makinelerin sahada iş devam ettiği müddetçe Epotek tarafından kullanıldığından ve daha sonra iş bitiminde Türkiye'ye gönderildiğinden müvekkili şirketin anılan fatura nedeniyle davacıya hiçbir borcunun bulunmadığını, Makine Geçici İhracat Sözleşmesinde kira süresinin 6 ay olduğu yazmakta ise de Papua Yeni Gine'deki işin gerek davacının sebep olduğu gecikmeler gerekse o tarihlerde tüm dünyada yaşanan ve halen yaşanmakta olan Covid-19 pandemisi nedeniyle belirtilen sürelerde başlamadığı ve davacı tarafından bitirilmediğini, bu nedenlerle makinelerin yurt dışına ihracı için taraflar arasında kurulan (bedelsiz) kira sözleşmesinin başlangıçta kararlaştırılan 6 aylık sürede bitirilmesinin mümkün olmadığını, davacının söz konusu makineleri 6 aylık süreden sonra da kullanmaya devam ettiğini, sözleşmesel ilişki ve sürenin davacı tarafından da feshedilmediğinden makinelerin işi bitip Türkiye'ye gönderildiği tarihe kadar uzamış sayıldığını ve sözleşmenin belirsiz süreli sözleşme haline dönüştüğünü, davacının işin gecikmesine sebep olduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirketten hiçbir bedel talep hakkının bulunmadığını, sözleşme eki taahhütnamenin 3.2 maddesinde kiraya verenden kaynaklı gecikmeler olursa maddedeki teslim tarihi ve ödeme koşulunun geçersiz olacağının açıkça yazıldığını belirterek davanın reddine ve davacının dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesi isteğinde bulunmuştur.
GEREKÇE: Dava; kira sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı alacağın tahsili isteğiyle girişilen icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.
...Asliye 12. Ticaret Mahkemesinin 2022/152 esas, 2022/133 sayılı kararla işbu dava dosyası mahkememizin 2021/663 esas sayılı dosyası ile birleştirilmiş, mahkememizce 28/09/2022 tarihli oturumda işbu davanın konusu ve içeriği de nazara alınarak mahkememizin 2021/663 esas sayılı dosyadan tefrikine karar verilmiş ve mahkememizin 2022/649 esasına kaydedilmiştir.
HMK. madde 4'de Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevinin belirtildiği, buna göre dava konusunun değer ve tutarına bakılmaksızın “a” bendinde kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıklara konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların da belirtildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından; taraflar arasında 11/02/2020 tarihli makina geçici ihracat sözleşmesi ve 14/02/2020 tarihli ek sözleşme düzenlendiği, sözleşmenin konusunun sözleşmede belirtilen 26 adet makinenin davacı kiraya veren tarafından davalı kiracıya kiralanması işi olduğu, kül halinde sözleşmenin kira sözleşmesi olduğu hususu sabittir.
Kira sözleşmesinin 3.1 maddesinde kira bedelinin belirlendiği, 3.10 maddesinde; kiracının, kiralananları hasarsız bir şekilde sahaya indirmeyi, kilitli bir depoda depolamayı ve muhafaza etmeyi, hırsızlık, emniyeti suistimal vb.'de dahil kiralananlarda meydana gelebilecek her türlü hasar, zarar, ziyan ve benzerinden tek başına sorumlu olduğu, ithalatta yaşanabilecek aksaklıklar da dahil her ne sebep, şekil ve surette ve her ne gerekçe ile olursa olsun kiralananları kısmen de olsa en geç 15/08/2020 tarihinde hasarsız ve eksiksiz şekilde teslim/iade etmeyi beyan, kabul ve taahhüt edildiği, ek sözleşme ile 3.1 maddesindeki ödeme yükümlülüğünün yürürlükten kaldırıldığı ve ek sözleşmenin 3.2. maddesi ile ana sözleşmenin 3.10.maddesinin revize edilerek, 3.10 maddede taahhüt edilen hususların yerine getirilmemesi durumunda kiralananın ve ek sözleşmede belirtilen bedelin ödenmesi, teslim edilemeyen kiralananın satın alınmış olacağının taahhüt edildiği hususunun kararlaştırıldığı, işbu davaya konu icra takibinin dayanağı olan faturanın 11/02/2020 tarihli ve 14/02/2020 tarihli makina geçici ihracat sözleşmesi adlı makine kira sözleşmesine ek sözleşmeye ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Bu şekliyle; kira sözleşmesi yükümlülüğünün devamında hasarsız teslimin ve bunun yerine getirilememesi haline ilişkin hususların ek sözleşmenin 3.2.maddesinde kararlaştırıldığı, işbu davada bu hususların yerine getirilip getirilmediği, taahhütlerin ihlal edilip edilmediği hususlarının irdelenip değerlendirilmesi gerektiği, bunun da kül halinde kira sözleşmesinin sona erip ermediği, kira sözleşmesine konu taahhütlerin ihlal edilip edilmemesi değerlendirilmesine ilişkin olmakla, bu hususların değerlendirilmesi görevinin davanın niteliği gereği kira sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlıkları çözmekle görevli mahkemenin görevi kapsamında olduğu, HMK m. 4/a uyarınca görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, görev hususu dava şartlarından olup, davanın her aşamasında mahkememizce resen nazara alınacağından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine,
Karar kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli ...Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine,
Harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemesince esas hükümle birlikte nazara alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 28/09/2022
Başkan ...
Katip...