T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/826 Esas - 2023/748
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2023/826 Esas
KARAR NO: 2023/748
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/08/2020
KARAR TARİHİ: 11/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; 16/12/2012 tarihinde davalı ... A.Ş.'ye ait diğer davalı ...'ın sürücüsü olduğu ve davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı otobüsün, ... plakalı araca çarpması sonucu gerçekleşen trafik kazasında otobüs içerisinde yolcu konumunda bulunan müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını, kaza nedeniyle oluşan zararların ödenmesi için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı halde herhangi bir ödeme yapılmadığını, yine arabuluculuğa başvuruda bulunulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik; efor kaybı zararı nedeniyle 100,00 TL , kazanç kaybı için 50,00 TL, tedavisi için yapılan masraflar 20,00 TL, tedavi sürecinde yapılan yol masrafları 50,00 TL olmak üzere toplam 220,00 TL maddi zararın davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yine 30,000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili; 09/09/2021 harç tarihli bedel artırım dilekçesi ile; geçici işgöremezlik/kazanç kaybı tazminatı istemini 6.704,17-TL 'ye, sürekli iş göremezlik tazminatı istemini 46.873,51-TL'ye, SGK dışı tedavi giderleri için istemini 1.184,19-TL 'ye ve tedavi sürecinde yapılan yol masrafları istemini 6.840,84-TL'ye olmak üzere toplam 61.602,71-TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : 1-Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde; Öncelikle söz konusu davada HMK 6. Mad. gereğince müvekkilinin adresinin bulunduğu ... Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğundan yetkisizlik kararı verilmesine, yine davanın zamanaşımına uğradığından reddine, aksi halde ise müvekkili şirkete ait aracın kusuru olmadığından, yine davacının emniyet kemeri takmadığı nazara alınarak müterafik kusurunun mevcut olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.
2- Davalı ...'dan cevap dilekçesinde; öncelikle müvekkilinin olayda kusurunun bulunmadığını, bu hususta ...Asliye Ceza Mahkemesi 2017/383 sayılı dosyadaki tanık beyanlarının mevcut olduğunu, ayrıca ceza dosyasında davacının tedavi ile ilgili herhangi bir zararının olmadığını beyan ettiğini, davacının maddi ve manevi zarar taleplerini kabul etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.
3-Davalı ... ... Vekili cevap dilekçesinde; 16.12.2016 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı araç “21571782” poliçe numarası ile müvekkil şirket tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalandığını, müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, geçici iş görmezlik ve tedavi giderinin teminat kapsamında olmadığını, davacının müterafik kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ZMMS poliçesi ve sürücü / işletenden maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce 05/11/2021 tarih 2020/395 esas 2021/704 karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, tarafların mahkeme kararını istinaf etmeleri üzerine dosya ...BAM 35. Hukuk Dairesine gönderildiği, anılan dairece 23/11/2023 tarih 2022/1504 esas 2023/1525 karar sayılı ilamı ile mahkememizce verilen kararın kaldırarak, Mahkemenin görevi değerlendirilerek HMK:'nın 114/1-c ve 115. Maddelerine göre görev konusunda bir karar verilmek üzere dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.
Taşıma Sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de; 28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 73/1 maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2 maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir. HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.
Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı sigorta şirketi ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir. Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme, görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı verir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile mahkemece re’sen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Çünkü görev her halükarda dava şartlarındandır.
Bu durumda davanın, davacının , davalı işleten ... Otobüsleri A.Ş.’ye ait olan yolcu otobüsünün trafik kazası yapması sonucunda yaralanmasından doğan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olması, taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve davacıların da tüketici vasfına sahip olması nedeniyle davacı yolcu ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olması ve uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden davanın 6100 sayılı H.M.K'nun 114 ve 115.maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;
Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın HMK'nın 114. maddesi delaletiyle HMK'nın 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine,
Görevli mahkemenin ... Tüketici Mahkemesi olduğunun tespitine,
Karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içerisinde kanun yoluna başvurulmayarak başvurulmuş ise kararın kesinleştiği tarihinden itibaren kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ... Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine, şayet belirtilen süreler geçtikten sonra başvurulur veya hiç başvurulmaz ise mahkememizce dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına ve kullanılmayan gider avansının HMK' nun 333. maddesi gereğince davacıya iadesine karar verileceğinin İHTARINA,
Yargılama gideri , vekalet ücreti ve harç konusunda HMK 'nun 331/2.maddesi gereğince görevli mahkemece karar verilmesine ,
Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...BAM'da İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/12/2023