T.C. ... 8. ... MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C
...
ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO: 2021/496
KARAR NO: 2023/9
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... (T.C.NO; ...)- ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... -
Av. ... - ...
DAVALI : 2- ... (T.C.NO:...)- ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 24/08/2021
KARAR TARİHİ: 13/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.01.2021 tarihinde ...'da meydana gelen trafik kazası neticesinde dava dışı ...'ın kullandığı, müvekkilinin işleteni olduğu ... plakalı 2014 model yılı ... marka ... model aracın maddi hasara, değer kaybına ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin ( ikame araç kira kaybı alacağı) zarar alacağına uğradığını, söz konusu kazanın oluşumunda, davalı ... şirketine ... No'lu poliçeyle sigortalanmış olan ... plakalı davalı - araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu ve sorumlu olduğunu, müvekkiline ait olan ... plakalı 2014 model yılı ... marka ... model aracın hatasız, boyasız ve Tramer kayıtsız olduğunu, müvekkilinin kullandığı aracın; kaza meydana gelmeden önce serbest piyasa rayiç değerinin asgari 140.000,00 TL - 150.000,00 TL arasında değişmesine rağmen şimdi en fazla değerinin 100.000,00.TL civarında değiştiğini, bu nedenle de müvekkilinin uğramış olduğu değer kaybının ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin uğradığı zarardan kaynaklanan (ikame araç kira kaybı alacağı) alacağının davalı taraflarca karşılanması gerektiğini, müvekkiline atfi kabil kusur olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte dosyanın kusur açısından bilirkişiye tevdii ile akabinde kusur oranında değer kaybına ilişkin tazminat hesabının yapılmasını talep ettiklerini, anılan sigorta poliçesinde kişi başına maddi tazminat (değer kaybına ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin uğradığı zarardan kaynaklanan) ( ikame araç kira kaybı alacağı) halinde 43.000,00.TL'lik teminatın sağlandığını ve bu teminatın sigorta şirketince müvekkilline müştereken ve müteselsilen ödenmesi gerektiğini, sigorta şirketine teminat limitleri içinde ödeme yapması gerektiğine dair 25.06.2021 tarihli ihtarnamenin 10 adet ekiyle birlikte 28.06.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı ... şirketince 12.07.2021 tarihinde eksik ödeme yapıldığından dolayı, sigorta şirketinin eksik ödeme tarihinden itibaren temerrüde düştüğünü, taleplerinde tüm denkleştirme nedenlerinin dikkate alındığını, davalının sigortalısının tam kusuruna dayanmadığını, öncelikle alacaklarının akıbetsiz kalma ihtimaline binaen; kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç üzerine ve davalı yan üzerlerine kayıtlı başkaca araçlar üzerine işbu dava sonucu verilecek karar kesinleşinceye kadar başkalarına devir, temlik ve tescilinin önlenmesi yolunda kusurun tamamı davalı yana ait olduğundan teminatsız ihtiyati tedbir karar verilmesini, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik; müvekkilinin aracının uğramış olduğu değer kaybı nedeniyle 10,00 TL ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin uğradığı zarardan kaynaklanan ( ikame araç kira kaybı alacağı) zarar alacağı için 10,00 TL olmak üzere toplam 20,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 28.01.2021 tarihinden itibaren (dava sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limiti ile sınırlı olmak ve temerrüt tarihi olan eksik ödeme tarihi olan 12.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt avans faizi ile birlikte ) işleyecek en yüksek ticari temerrüt avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 08/11/2022 tarihli talep artırım dilekçesi ile, değer kaybına dayalı tazminat taleplerini 9.287,85 TL'ye çıkarıp bu tutarın davalılardan müteselsilen tahsilini, ikame araç alacağını 1.671,00 TL'Ye çıkarıp söz konusu tutarın davalı ...'den tahsilini talep etmiştir.
CEVAP : 1-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının zararı, davadan evvel alınan ekspertiz raporu ile belirlenmiş olduğundan huzurdaki davanın belirsiz alacak şeklinde açılmasında hukuki yararı bulunmadığını, müvekkili şirketinin genel müdürlük adresinin ... ... olması nedeniyle dosyanın yetkili ... ... Mahkemelerine gönderilmesini, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 30.06.2020-2021 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe limitinin (41.000,00 TL) ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, davacının öncelikle kusur ve zarar olgularını ispat etmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında ve ancak gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğunu ve sigortalı aracın sebep olduğu riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait mal veya bedeni zarardan ötürü poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil üçüncü kişilerin maruz kaldığı gerçek zarar miktarının araştırıp saptayarak ödemesinin esas olduğunu, dolaylı ve yansıma zararların poliçe teminatı dışında olduğunu, 01.06.2015 tarihli ... Genel Şartlarının A.5 Kapsama Giren Teminat Türleri başlığı a) bendinde belirtildiği üzere "...Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır" hükmünün bulunduğunu, poliçe başlangıç tarihinin 08.08.2020 olup bilirkişi raporu alınması durumunda hesaplamanın bu kriterlere göre yapılması gerektiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlan A.6. Teminat Dışında Kalan Haller maddesinin dikkate alınmasını, davacı tarafından yapılan başvuruya istinaden alınan ekspertiz raporu doğrultusunda 07.05.2021 tarihinde 1,259.04 TL değer kaybı bedelinin davacıya ödendiğini, aksi kabul anlamına gelmemek üzere, davacının hasarının karşılanarak 06.04.2021 tarihinde 2.045,39-TL hasar ödemesi kapsamında anlaşmalı servise ödeme yapılmış olup ilgili miktarın da değer kaybı ödemesi ile birlikte poliçe limitlerinden aynı teminat dahilinde mahsup edilmesi gerektiğini, aracın kullanılmamasına ilişkin boşta geçen süreye ilişkin talebin dolaylı zarar kapsamında olup poliçe genel şartları gereği teminat dışı haller arasında olduğunu ve bu nedenle müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2-Davalı ...'e usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma gününün tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; çift taraflı trafik kazasında davacıya ait araçta hasarın meydana gelip gelmediği, gelmesi halinde değer kaybına neden olup olmadığı, olması halinde meydana gelen değer kaybı ile ikame araç kira kaybının davalılardan talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.
... Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tramer kayıtları, hasar dosyası celp edilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Dosyanın kusur-hesap bilirkişisine verilerek bilirkişiden rapor ve ek rapor alınmıştır.
Düzenlenen 23/02/2022 tarihli kök raporda ; davacı aracının değer kaybı 20/03/2020 tarih ve 31074 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ... Genel Şartlarındaki değişiklik gözetilerek belirlenen formülasyona göre hesaplanmış ve değer kaybı 2.067,49 TL olarak bulunmuştur. Bu tutardan davalı ... şirketinin davadan önce ödediği 1.925,14 TL ödeme mahsup edildiğinde bakiye alacağın 142,35 TL kaldığı belirlenmiştir. Yerleşik Yargıtay Kararları ile oluşan içtihatlar ve TBK'nun tazminatın hesaplanmasına dair hükümleri gözetilerek genel şartlar ekindeki formülasyona göre değil aracın kazasız değeri ile kaza sonrası değeri arasındaki piyasa fiyatları gözetilerek hesap yapılması için bilirkişiden ek rapor talep edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 25/10/2022 tarihli ek raporda; davaya konu aracın kaza tarihindeki piyasa değeri ile kullanılmışlık düzeyi, daha önce geçirdiği hasar kayıpları ve belirtilen hususlar dikkate alındığında; dosyaya konu aracın değer kaybı bedelinin 11.212,99 TL olacağı ve davalı ... şirketinin araç değer kaybına yönelik olarak davacıya yaptığı 1.925,14 TL 'lik ödeme düşüldüğünde davacının araç değer kaybına yönelik bakiye alacağının 9.287,85 TL olacağı ve bu değerin davacıya daha önce yapılan tüm ödemeler dahil poliçe teminatı içinde kaldığı, dava konusu aracın 10 iş günü (14 takvim günü) olağan tamir sürecinde, davacının aracını kullanamaması nedeniyle aynı nitelikte bir aracın temini durumunda ikame araç için sarf edilmesi gereken 2021 yılına dönüştürülmüş günlük kira bedeli ortalamasının 167,18 TL ve 14 günlük kira bedeli ortalamasının 2.340,58 TL olacağını bildirmiştir. Ek rapor Mahkememizin talebi doğrultusunda düzenlendiğinden ve piyasa rayiçleri esas alınarak hesaplama yapıldığından Mahkememizce ek rapora itibar edilmiştir.
Düzenlenen bilirkişi raporunda; tarafların beyanları Trafik Kaza Tespit Tutanağındaki belirlemeler ve kazanın oluş şekli gözetilerek kusurun tamamının sigortalı araç sürücüsünde bulunduğu kanaati bildirilmiştir. Kaza Tespit Tutanağı özet bölümü incelendiğinde; sigortalı araç sürücüsünün geçiş hakkı önceliği olan diğer araca geçiş hakkı vermediği, kavşağa yaklaşırken yavaşlamadığı, ve bu haliyle tam kusurlu olduğu mahkememizce de kabul edilmiştir.
Araç mahrumiyet zararı hesaplanırken aracın kaza nedeniyle hasarı gözetilerek 10 iş gününde tamir edileceği bilirkişi tarafından belirlendiğinden ve günlük aynı vasıfta aracın ikame değeri 167,18/ TL olarak benzer nitelikteki araçların günlük kiralama fiyatının kaza tarihine uyarlanması sonucu belirlendiğinden denetime elverişli rapora bu yönüyle de itibar edilmiş, ancak 14 günlük sürenin değil 10 günlük sürenin tazminat hesabına esas alınması gerektiği gözetilmiş, davacının da 10 günlük süre üzerinden bedel artırım dilekçesi verdiği dikkate alınmıştır.
Davacı vekili başlangıçta değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tamamının davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmişken , talep artırım dilekçesinde araç mahrumiyet zararının sadece davalı ... Öndemirden istemiştir . Ancak dava dilekçesindeki talep sonradan verilecek dilekçe ile yok edilemeyeceğinden ve bu yönde açıkça feragat beyanı da bulunmadığından ve sigorta şirketi dolaylı zararlarda sorumlu bulunmadığından 10,00 TL araç mahrumiyet zararı isteminin davalı ... yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
Sürücüsü tam kusurlu olarak belirlenen davalı ... şirketine sigortalı aracın uğradığı değer kaybından her iki davalının sorumlu oldukları gözetilerek sigorta şirketinin davadan önce ödediği 1.925,14 TL mahsup dildiğinde bakiye değer kaybı tutarı 9.287,85 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline , taleple bağlı kalınarak davalı ... şirketinin davadan öncedeki ödeme tarihi itibariyle temerrütünün gerçekleştiği, diğer davalı yönünden ise temerrütün haksız fiil tarihi itibariyle gerçekleştiği, sigortalı aracın kamyonet vasfı ve yük nakli amacı ile kullanılışı nedeniyle avans faizinin uygulanması gerektiği, araç mahrumiyeti zararından ise , sadece davalı ...'in sorumlu olduğu, ... kapsamında araç mahrumiyeti zararı gibi dolaylı zararların teminat kapsamında olmadığı gözetilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
9.287,85 TL değer kaybı tazminatının davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen tutara davalı ... yönünden 12/07/2021 tarihinden, davalı ... yönünden 28/01/2021 tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi yürütülmesine,
1.671,00 TL araç mahrumiyetine dayalı tazminatın 28/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ...'ne karşı açılan araç mahrumiyet zararı talebinin REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 748,60 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL ve ıslahla alınan 80,70 TL olmak üzere toplam 140,00 TL'den mahsubu ile kalan 608,60 TL (davalı ... 494,45 TL'den sorumlu olmak üzere) karar harcının davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4- Davalı ... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... şirketine verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 59,30 TL peşin harç ve 80,70 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 199,30 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 167,80 TL tebligat posta gideri ve 1.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.167,80 TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-HMK.'nun 333 maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı ... vekili ve diğer davalı asilin yokluğunda dava değeri istinafa başvuru sınırı altında olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 341/2 maddesi gereğince kesin olmak üzere karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.