Avis juridique important
81/1030/EOK: Απόφαση της Επιτροπής της 29ης Οκτωβρίου 1981 αναφερόμενη σε διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 86 της συνθήκης EOK (IV/29. 839 GVL) (Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 370 της 28/12/1981 σ. 0049 - 0059
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 29ης Οκτωβρίου 1981 αναφερόμενη σε διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΟΚ (IV/29.839-GVL) (Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητος, και ιδίως το άρθρο 86,
τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962(1), και ιδίως το άρθρο 3,
την αίτηση της εταιρείας Interpar της 9ης Απριλίου 1979 και την αίτηση των εκτελεστών καλλιτεχνικών έργων Avory, Bennett, R. Davies, D. Davies, Marvin, Webb, Welch, Scareno και Skorsky της 12ης Σεπτεμβρίου 1980, βάσει του άρθρου 3 του κανονισμού αριθ. 17, οι οποίες υποβλήθηκαν στην Επιτροπή και αναφέρονται στην στάση της Gesellschaft zur Verwertung von Leistungsschutzrechten, με έδρα το Αμβούργο, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας,
την απόφαση της Επιτροπής της 25ης Αυγούστου 1980 να κινήσει στην προκειμένη περίπτωση την προβλεπόμενη διαδικασία,
τη γνώμη της εταιρείας Gesellschaft zur Verwertung von Leistungsschutzrechten mbH βάσει του άρθρου 19 του κανονισμού αριθ. 17, καθώς και των διατάξεων του κανονισμού αριθ. 99 της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 1963(2),
τη γνώμη της Συμβουλευτικής Επιτροπής Συμπράξεων και Δεσποζουσών Θέσεων της 17ης Ιουνίου 1981, βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού αριθ. 17,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα πραγματικά και νομικά περιστατικά:
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Η παρούσα απόφαση αφορά τη στάση της Gesellschaft zur Verwertung von Leistungsschutzrechten mbH (καλούμενης στο εξής "GVL") απέναντι σε εκτελεστές καλλιτεχνικών έργων που δεν διαθέτουν τη γερμανική υπηκοότητα ούτε έχουν την κατοικία τους στο έδαφος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας (καλουμένης στο εξής "Γερμανία").
I. Οργάνωση της GVL 1. Η GVL, με έδρα το Αμβούργο, αποτελεί γερμανική εταιρεία εμπορικής εκμεταλλεύσεως με σκοπό την άσκηση των δικαιωμάτων και αξιώσεων που απορρέουν από το γερμανικό "Gesetz ueber Urheberrechte und verwandte Schutzrechten" (καλουμένου στο εξής "Urheberrechtsgesetz", και χάριν συντομίας "UrhG"), για τους εκτελεστές καλλιτεχνικών έργων, συνδημιουργούς κινηματογραφικών έργων (καλουμένους στο εξής "καλλιτέχνες"), κατασκευαστές φορέων καταγραφής εικόνων και ήχου και διοργανωτές καλλιτεχνικών εκδηλώσεων ή που έχουν μεταβιβασθεί σε αυτούς τους κατασκευαστές και επιχειρηματίες.
Η GVL είναι γερμανική εταιρεία προστασίας των "δικαιωμάτων των ερμηνευτών", των δικαιωμάτων δηλαδή τα οποία απορρέoυν από την αναπαραγωγή του έργου των δημιουργών. Η δραστηριότητα των εταιρειών εκμεταλλεύσεως αυτού του είδους ρυθμίζεται από το γερμανικό "Gesetz ueber die Wahrnehmung von Urheberrechten und verwandten Schutzrechten (καλουμένου στο εξής "Wahrnehmungsgesetz", και χάριν συντομίας "WahrnG").
2. Η GVL έχει ιδρυθεί από κοινού από την "Deutschen Orchestervereinigung e. V.", με έδρα το Αμβούργο, ομάδα εκπροσωπήσεως των συμφερόντων των εκτελεστών καλλιτεχνικών έργων - κυρίως μουσικών - καθώς και από την "Deutschen Landesgruppe der IFPI e. V." ("International Federation of Producers of Pronograms and Videograms"), με έδρα το Αμβούργο, ομάδα εκπροσωπήσεως των συμφερόντων των κατασκευαστών φορέων καταγραφής ήχου. Η Deutsche Orchestervereinigung e. V. και η Deutshe Landesgruppe der IFPI e. V. είναι οι μοναδικοί μέτοχοι της GVL, η οποία έχει τη μορφή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης.
II. Τα δικαιώματα των καλλιτεχνών και των κατασκευαστών σύμφωνα με το γερμανικό Urheberrechtsgesetz (νόμοι επί της πνευματικής και καλλιτεχνικής ιδιοκτησίας) 3. Ο καλλιτέχνης απολαύει, σύμφωνα με τα άρθρα 73 επ. UrhG, συγγενούς προστασίας με εκείνη των δικαιωμάτων του δημιουργού. Τα άρθρα 74, 75 και 76 παράγραφος 1 UrhG, παρέχουν στον καλλιτέχνη το δικαίωμα, το καλλιτεχνικό δημιούργημά του να εκτελείται δημόσια, να εγγράφεται σε φορείς καταγραφής εικόνων ή ήχου, να αναπαράγεται σε αντίγραφα ή να μεταδίδεται από το ραδιόφωνο μόνο με τη συγκατάθεσή του (πρωτογενής εκμετάλλευση). Ο καλλιτέχνης παρέχει κατά κανόνα αυτή την άδεια μόνον έναντι αμοιβής.
4. Παράλληλα, τα άρθρα 76 παράγραφος 2 και 77 UrhG χορηγούν στον καλλιτέχνη, εκ του νόμου, αξίωση αμοιβής, σε περίπτωση που το καλλιτεχνικό δημιούργημα, του οποίου έχει επιτραπεί η εγγραφή σε φορείς καταγραφής εικόνων ή ήχου, μεταδίδεται από το ραδιόφωνο ή εκτελείται δημόσια με οποιονδήποτε άλλον τρόπο (δευτερογενής εκμετάλλευση). Ο καλλιτέχνης έχει, επιπρόσθετα, και αξίωση αμοιβής έναντι του κατασκευαστού των συσκευών παραγωγής αντιγράφων - πρόκειται για το εισπραττόμενο τέλος ανά συσκευή (Geraeteabgabe) - βάσει του άρθρου 53 παράγραφος 5 UrhG.
5. Στο βαθμό που έχει επιτραπεί η εγγραφή της εκτελέσεως του έργου του καλλιτέχνη σε φορείς καταγραφής εικόνων ή ήχου και οι τελευταίοι έχουν κυκλοφορήσει, ο καλλιτέχνης δεν δικαιούται να παρεμποδίσει την ραδιοφωνική εκπομπή ή τη δημόσια αναμετάδοση των φορέων αυτών επικαλούμενος το αποκλειστικό δικαίωμα προστασίας του καλλιτεχνικού του έργου.
6. Ο κατασκευαστής φορέων καταγραφής ήχου - καλούμενος στο εξής "κατασκευαστής" - έχει από την πλευρά του, όσον αφορά τις αξιώσεις αμοιβής του καλλιτέχνη από τη δευτερογενή εκμετάλλευση βάσει του άρθρου 86 UrhG, αξίωση έναντι του καλλιτέχνη για εύλογη συμμετοχή στην αμοιβή αυτή.
O κατασκευαστής και ο καλλιτέχνης ενδιαφέρονται, επομένως, εξίσου για την αμοιβή από τη δευτερογενή εκμετάλλευση. Στο βαθμό που πρόκειται για την υλοποίηση των αξιώσεων αυτών κατά των υποχρέων (ραδιοφωνικά ιδρύματα, θέατρα, ξενοδοχεία, εστιατόρια κλπ.), τα συμφέροντα συμβαδίζουν. Αντίθεση συμφερόντων παρουσιάζεται μόνον όταν έχει καταβληθεί η αμοιβή και τίθεται πλέον το πρόβλημα της "εύλογης συμμετοχής των κατασκευαστών".
III. Τα δικαιώματα των καλλιτεχνών και κατασκευαστών σε άλλα Κράτη μέλη και στο πλαίσιο της συμφωνίας της Ρώμης 7. Ενώ σε όλα τα Κράτη μέλη αναγνωρίζεται το δικαίωμα παροχής αδείας από τον καλλιτέχνη κατά την πρωτογενή εκμετάλλευση, ανάλογες αξιώσεις εκ του νόμου για αμοιβή κατά τη δευτερογενή εκμετάλλευση υπάρχουν μόνο σε λίγα Κράτη μέλη.
8. Η Δανία και η Ιταλία χορηγούν στους κατασκευαστές φορέων καταγραφής ήχου και στους καλλιτέχνες, εκ του νόμου, αξιώσεις αμοιβής για τη δημόσια αναμετάδοση και τις ραδιοφωνικές εκπομπές. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία υπάρχει εκ του νόμου για τους κατασκευαστές φορέων καταγραφής ήχου το δικαίωμα απαγορεύσεως σε περιπτώσεις παρανόμου δημοσίας αναμεταδόσεως. Οι καλλιτέχνες συμμετέχουν, βάσει ρητρών των συλλογικών συμβάσεων με τους κατασκευαστές φορέων καταγραφής ήχου, στις εισπράξεις των τελευταίων από τις δημόσιες αναμεταδόσεις. Η Ελλάδα χορηγεί, έως σήμερα, μόνο στους καλλιτέχνες, όχι όμως και στους κατασκευαστές, εκ του νόμου αξιώσεις αμοιβής. Στις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και τη Γαλλία δεν υφίσταται επί του παρόντος νομοθεσία σχετικά με τις αξιώσεις αμοιβής για τη δευτερογενή εκμετάλλευση. Στην πράξη όμως, στο Βέλγιο και τις Κάτω Χώρες υπάρχουν συμβατικές ρήτρες για την καταβολή των αμοιβών από τη δευτερογενή εκμετάλλευση μεταξύ των Βέλγων και Ολλανδών κατασκευαστών και των εκάστοτε ραδιοφωνικών ιδρυμάτων- στη Γαλλία δεν υπάρχουν τουλάχιστον συμβάσεις αμοιβής αυτού του είδους με ένα τμήμα των υφισταμένων ραδιοφωνικών ιδρυμάτων. Οι εκάστοτε ενώσεις καλλιτεχνών, από τη δική τους πλευρά, συμμετέχουν στις καταβαλλόμενες αμοιβές βάσει ρητρών στις συλλογικές συμβάσεις με τους κατασκευαστές φορέων καταγραφής ήχου.
9. Η διεθνής συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου 1961 για την προστασία των εκτελεστών καλλιτεχνικών έργων, των κατασκευαστών φορέων καταγραφής ήχου και των ραδιοφωνικών σταθμών (συμφωνία της Ρώμης) υποχρεώνει, στο άρθρο 12, τα συμβαλλόμενα κράτη να παράσχουν την εγγύηση ότι, όσοι χρησιμοποιούν τους φορείς δημοσιευμένων ηχογραφήσεων για ραδιοφωνικές εκπομπές ή οποιαδήποτε δημόσια αναμετάδοση, καταβάλλουν στους κατασκευαστές φορέων καταγραφής ήχου ή στους καλλιτέχνες, ή και στους δύο, μια και μοναδική εύλογη αμοιβή.
10. Η συμφωνία όμως αυτή της Ρώμης δεν έχει κυρωθεί ακόμα από όλα τα Κράτη μέλη. Η Γερμανία διατύπωσε κατά την κύρωση την επιφύλαξη να "περιορίσει ως προς τους φορείς καταγραφής ήχου, οι κατασκευαστές των οποίων είναι υπήκοοι ενός άλλου συμβαλλομένου κράτους, την έκταση και τη διάρκεια της προστασίας για τους κατασκευαστές και τους καλλιτέχνες στην έκταση και διάρκεια της παρεχομένης προστασίας εκ μέρους αυτού του κράτους για τους φορείς καταγραφής ήχου, οι οποίοι εγγράφηκαν για πρώτη φορά από Γερμανό υπήκοο".
11. Τα δικαιώματα προστασίας του καλλιτεχνικού έργου που εκτέθηκαν ανωτέρω (σημεία 3 έως 6) αναγνωρίζονται κατά βάση και σε καλλιτέχνες με αλλοδαπή ιθαγένεια ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους. Στο βάθμο που πρόκειται για καλλιτέχνες υπηκόους ενός των κρατών τα οποία δεν κύρωσαν τη συμφωνία της Ρώμης, το άρθρο 125 του UrhG χορηγεί στον αλλοδαπό αυτό τα ίδια δικαιώματα με Γερμανούς καλλιτέχνες, αν η αναμετάδοση του έργου του γίνεται στη Γερμανία ή - στο βαθμό που έχει επιτραπεί η εγγραφή του σε φορείς καταγραφής εικόνων ή ήχου - αν οι φορείς αυτοί έχουν κυκλοφορήσει στη Γερμανία. Οι αλλοδαποί αυτοί καλλιτέχνες απολαύουν επίσης, και στην περίπτωση των ραδιοφωνικών εκπομπών, των ίδιων δικαιωμάτων όπως και οι Γερμανοί, αν οι ραδιοφωνικές εκπομπές έχουν μεταδοθεί στη Γερμανία.
IV. Η ρύθμιση του "Wahrnehmungsgesetz" 12. Σύμφωνα με το άρθρο 1 WahrnG, όποιος κάνει χρήση των δικαιωμάτων εκμεταλλεύσεως, ή παροχής αδείας ή των αξιώσεων αμοιβής βάσει του Urheberrechtsgesetz για λογαριασμό περισσοτέρων δημιουργών ή δικαιούχων συγγενών προστατευομένων δικαιωμάτων προς το σκοπό κοινής αξιοποιήσεως, πρέπει να έχει λάβει κρατική έγκριση, άσχετα αν η χρήση γίνεται ιδίω ονόματι ή ονόματι τρίτου.
Για τη χορήγηση της αδείας υφίσταται νομική αξίωση, αν πληρούνται ορισμένες βασικές προϋποθεσεις για την άσκηση των δικαιωμάτων.
13. Επειδή ο Wahrnehmungsgesetz δεν χορηγεί στις εταιρείες εκμεταλλεύσεως οποιοδήποτε εκ του νόμου μονοπώλιο, η ίδρυση "ανταγωνιστικών" εταιρείων εκμεταλλεύσεως είναι από νομική άποψη απόλυτα δυνατή.
14. Οι εγκεκριμένες εταιρείες εκμεταλλεύσεως βάσει του Wahrnehmungsgesetz πρέπει να διανέμουν τις εισπράξεις από τη δραστηριότητά τους βάσει σταθερών κανόνων.
15. Σύμφωνα με το άρθρο 11 WahrnG, η εταιρεία εκμεταλλεύσεως είναι υποχρεωμένη, βάσει των δικαιωμάτων των οποίων κάνει χρήση, να χορηγεί σε οποιονδήποτε το ζητήσει, υπό εύλογους όρους, τα δικαιώματα εκμεταλλεύσεως ή την άδεια (υποχρέωση προς σύναψη συμβάσεως).
16. Παράλληλα, το άρθρο 6 WahrnG υποχρεώνει την εταιρεία εκμεταλλεύσεως, μόλις το ζητήσουν οι δικαιούχοι, να εκμεταλλεύεται τα δικαιώματα και αξιώσεις που υπάγονται στον τομέα δραστηριοτήτων της, υπό εύλογους όρους, εφ' όσον αυτοί είναι Γερμανοί με την έννοια του Grundgesetz ή έχουν την κατοικία τους εντός της περιοχής ισχύος του Wahrnehmungsgesetzes και αν δεν καθίσταται δυνατή η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων ή αξιώσεων κατ' άλλο τρόπο (υποχρέωση διαχειρίσεως δικαιωμάτων).
17. Η τήρηση αυτών των εκ του νόμου υποχρεώσεων και οι δραστηριότητες των εταιρειών εκμεταλλεύσεως εποπτεύονται από το Γερμανικό Γραφείο Ευρεσιτεχνιών (Deutschen Patentamt), το οποίο ασκεί τα καθήκοντα της νομίμως εποπτευούσης αρχής (άρθρο 18 επ. WahrnG).
V. Η θέση της GVL στη Γερμανία 18. Η GVL είναι η μοναδική εταιρεία εκμεταλλεύσεως η οποία ασχολείται στη Γερμανία με την άσκηση των δικαιωμάτων προστασίας του καλλιτεχνικού έργου. Οι άλλες υφιστάμενες στη Γερμανία εταιρείες εκμεταλλεύσεως ασκούν προστασία άλλων δικαιωμάτων.
19. Βάσει του Urheberrechtsgesetz, ορισμένα δικαιώματα, τα οποία ανήκουν στους δημιουργούς καλλιτέχνες ή κατασκευαστές, μπορεί να ασκηθούν μόνο μέσο εταιρειών εκμεταλλεύσεως. Αυτό π.χ. ισχύει για την ανωτέρω (σημείο 4) αναφερομένη αξίωση αμοιβής κατά του κατασκευαστού συσκευών παραγωγής αντιγράφων, βάσει του άρθρου 53 παράγραφος 5 UrhG (τέλος ανά συσκευή).
20. Για νομικούς λόγους, στο βαθμό που αυτό αφορά το τέλος ανά συσκευή, αλλά επίσης και για πραγματικούς λόγους που συνδέονται με αξιώσεις αμοιβής από τη δευτερογενή εκμετάλλευση, η αποτελεσματική άσκηση αυτών των δικαιωμάτων είναι πρακτικά αδύνατη για τον ίδιο τον καλλιτέχνη. Κάθε σχετική απόπειρα πρέπει ήδη να θεωρηθεί καταδικασμένη σε αποτυχία για το λόγο και μόνο ότι ο μεμονωμένος καλλιτέχνης δεν είναι σε θέση να ελέγξει στη συγκεκριμένη περίπτωση και να αποδείξει αν, πότε, από ποιον και πόσο συχνά μεταδόθηκε ή καθ' οποιονδήποτε άλλο τρόπο παρουσιάστηκε δημόσια το καλλιτεχνικό του δημιούργημα.
Σ' αυτό προστίθεται το γεγονός ότι θα ήταν, ως μεμονωμένο άτομο, αναγκασμένος να συνάψει συμβατικές σχέσεις με πλήθος οικονομικά ισχυρών φορέων (π.χ. ραδιοφωνικά ιδρύματα), που κάνουν χρήση των έργων, κατά των οποίων διαθέτει μόνον αξίωση παροχής εύλογης αμοιβής, όχι όμως και αξίωση απαγορεύσεως της χρήσεως του καλλιτεχνικού του δημιουργήματος.
VI. Η άσκηση των δικαιωμάτων δευτερογενούς εκμεταλλεύσεως από την GVL 1. Οι συμβάσεις προστασίας των δικαιωμάτων
21. Προς το σκοπό της ασκήσεως των δικαιωμάτων από τη δευτερογενή εκμετάλλευση, η GVL συνάπτει τις ονομαζόμενες "συμβάσεις προστασίας" με τους κατασκευαστές και τους καλλιτέχνες. Βάσει του άρθρου 1 των συμβάσεων αυτών με τους καλλιτέχνες, ο δικαιούχος μεταβιβάζει στη GVL, προς το σκοπό της ασκήσεως ιδίω ονόματι, όλα τα δικαιώματα προστασίας του καλλιτεχνικού έργου, τα οποία του ανήκουν τη στιγμή αυτή, καθώς και όσα πρόκειται να αποκτήσει κατά τη διάρκεια της συμβάσεως, όπως και τις αξιώσεις εκχωρήσεως, καταστροφής και αποζημιώσεως.
22. Αυτή η μεταβίβαση δικαιωμάτων περιλαμβάνει ιδίως την αξίωση καταβολής αμοιβής, όταν οι κυκλοφορήσαντες φορείς καταγραφής εικόνων ή ήχου μεταδίδονται από το ραδιόφωνο ή χρησιμοποιούνται καθ' οποιονδήποτε άλλο τρόπο δημόσια, καθώς και την αξίωση επί του τέλους ανά συσκευή.
23. Σε αντιστάθμισμα, η GVL αναλαμβάνει την υποχρέωση να καταβάλει στους εκάστοτε δικαιούχους τις εισπραχθείσες αμοιβές, τους τόκους που αφορούν τοποθετήσεις χρημάτων μέχρι τη στιγμή της διανομής, καθώς και κάθε άλλο ποσό βάσει κλίμακος κατανομής, την οποία καθορίζει η ίδια, και μετά από αφαίρεση των αναγκαίων διοικητικών δαπανών, οι οποίες περίπου ανέρχονται συνολικά σε 5 έως 10% των εσόδων της GVL.
24. Στην πράξη, συχνά στην περίπτωση των καλλιτεχνικών έργων που έχουν εγγραφεί σε φορείς καταγραφής ήχου, ο μεμονωμένος καλλιτέχνης δεν μεταβιβάζει τις αξιώσεις του στη GVL, αλλά, κατά κανόνα, οι ίδιοι οι κατασκευαστές φορέων καταγραφής ήχου φροντίζουν για τη διεκδίκηση όλων των απαραιτήτων δικαιωμάτων και, κατ' αυτό τον τρόπο, επίσης, των δικαιωμάτων δευτερογενούς εκμεταλλεύσεως των καλλιτεχνών. Οι κατασκευαστές μεταβιβάζουν κατόπιν, από τη δική τους πλευρά, τα δικαιώματα, τα οποία τους έχουν εκχωρήσει οι καλλιτέχνες, στην GVL. Βάσει της συμβάσεως αυτής μεταξύ κατασκευαστού και GVL, οι καλλιτέχνες έχουν άμεση αξίωση πληρωμής κατά της GVL (σύμβαση υπέρ τρίτου). Οι καλλιτέχνες, οι οποίοι είχαν συνάψει με την GVL σύμβαση προστασίας δικαιωμάτων, χωρίς να έχουν εκχωρήσει τα δικαιώματά τους προστασίας του καλλιτεχνικού έργου στους κατασκευαστές (π.χ. όταν πρόκειται για παραγωγές των ίδιων των ραδιοφωνικών σταθμών στη Γερμανία), λαμβάνουν τις αμοιβές που δικαιούνται απευθείας από την GVL.
25. Στο βαθμό που αλλοδαποί κατασκευαστές φορέων ήχου έχουν δικαιώματα εκμεταλλεύσεως στη Γερμανία, προς διάθεση, μεταβιβάζουν τα δικαιώματά τους στους εγχώριους αντιπροσώπους τους ή δικαιούχους αδείας, οι οποίοι κατόπιν εξισώνονται από την GVL, ως δικαιούχοι δικαιωμάτων δευτερογενούς εκμεταλλεύσεως, προς τους εγχωρίους κατασκευαστές φορέων καταγραφής ήχου.
2. Οι συμβάσεις χρήσεως
26. Η GVL έχει συνάψει με όσους χρησιμοποιούν τους φορείς καταγραφής ήχου (ραδιοφωνικά ιδρύματα, εταιρείες ραδιοφωνικών διαφημίσεων, θέατρα, ντισκοτέκ, ενώσεις ξενοδοχείων και εστιατορίων κλπ.) και είναι, βάσει των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, υπόχρεοι καταβολής αμοιβής, συμβάσεις, κατά τις οποίες χορηγείται στους χρήστες το δικαίωμα χρήσεως των φορέων καταγραφής ήχου, των οποίων οι μάρκες έχουν δηλωθεί στην GVL από τους κατασκευαστές και οι οποίες κυκλοφορούν στο εμπόριο στη Γερμανία. Προς το σκοπό αυτό, η GVL γνωστοποιεί τις μάρκες τις οποίες εκπροσωπεί, καθώς και τους κατασκευαστές, και απαλάσσει τους αντισυμβαλλομένους της από όλες τις αξιώσεις που σχετίζονται με τα δικαιώματα προστασίας του καλλιτεχνικού έργου, οι οποίες θα ήταν δυνατόν εξαιτίας της χρήσεως φορέων καταγραφής ήχου, τις φίρμες των οποίων εκπροσωπεί η GVL να προβληθούν από καλλιτέχνες, κατασκευαστές και επιχειρηματίες (πρβ. άρθρο 5 της συμβάσεως περί εκπομπών φορέων καταγραφής ήχου).
27. Επειδή οι καλλιτέχνες ή/και οι κατασκευαστές, όπως και οι εγχώριοι δικαιούχοι αδείας των αλλοδαπών κατασκευαστών (π.χ. εισαγωγείς, εταιρείες διαθέσεως προϊόντων κλπ.) έχουν συνάψει συμβάσεις προστασίας δικαιωμάτων με την GVL, η GVL είναι σε θέση να προσφέρει σε όσους χρησιμοποιούν φορείς καταγραφής ήχου το σύνολο σχεδόν του "παγκοσμίου ρεπερτορίου" των εκτελέσεων καλλιτεχνικών έργων που έχουν εγγραφεί σε τέτοιους φορείς, στο βαθμό που έχουν κυκλοφορήσει στη Γερμανία. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και πληθώρα εκτελέσεων έργων αλλοδαπών καλλιτεχνών.
28. Για τη χρήση αυτών των φορέων οι χρήστες καταβάλλουν σε εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους, βάσει του άρθρου 76 παράγραφος 2 και του άρθρου 77 UrhG, σύμφωνα με σύστημα ποσοστών του οποίου τις λεπτομέρειες καθορίζει η GVL, ετήσια κατ' αποκοπήν ποσά προς την GVL.
3. Εισπράξεις από το τέλος ανά συσκευή
29. Η αμοιβή για την παραγωγή αντιγράφων προς προσωπική χρήση - τέλος ανά συσκευή - εισπράττεται από την Zentralstelle fuer Private Ueberspielungsrechte (ZPUe), την οποία έχει επιφορτίσει προς το σκοπό αυτό η GVL και η οποία συμμετέχει ως εταίρος στην GVL, από τους κατασκευαστές καθώς και εισαγωγείς συσκευών παραγωγής αντιγράφων. Η GVL λαμβάνει το 42 % της συνολικής εισπράξεως η οποία δεν επιτρέπεται να υπερβεί το 5 % του ποσού της εισπράξεως των κατασκευαστών των συσκευών (ή εισαγωγέων) από την πώλησή τους μετά από την αφαίρεση των διοικητικών εξόδων της ZPUe. Τα χρήματα αυτά συμπεριλαμβάνονται στο συνολικό ποσό το οποίο απομένει προς διανομή στους καλλιτέχνες και κατασκευαστές.
4. Η διανομή των εισπράξεων της GVL
30. Η διανομή των εισπράξεων της GVL διενεργείται σύμφωνα με προγράμματα διανομής, τα οποία συντάσσονται ετησίως. Κατά βάση, κατά τη διαδικασία αυτή, οι αμοιβές μεταξύ των καλλιτεχνών, από τη μια, και των κατασκευαστών, από την άλλη, διανέμονται σε αναλογία 50 % προς 50 %.
31. Η διανομή του ποσού προς τους καλλιτέχνες γινόταν έως το λογιστικό έτος 1979 κατ' αναλογία προς τα ποσά των δικαιωμάτων, τα οποία είχαν λάβει οι καλλιτέχνες για το σχετικό ημερολογιακό έτος στη Γερμανία από την πρωτογενή εκμετάλλευση του καλλιτεχνικού τους έργου. Ο καλλιτέχνης δικαιούχος της αξιώσεως είχε την υποχρέωση να δηλώνει σε ένα έντυπο τα δικαιώματα τα οποία είχε εισπράξει για την καλλιτεχνική του δραστηριότητα από τις ραδιοφωνικές και δισκογραφικές εγγραφές κατά το σχετικό ημερολογιακό έτος, και να συνυποβάλλει τα σχετικά δικαιολογητικά. Όσο περισσότερα δικαιώματα είχε εισπράξει κάποιος καλλιτέχνης από την πρωτογενή εκμετάλλευση στη Γερμανία, τόσο υψηλότερο ήταν και το ποσοστό του στις αμοιβές τις οποίες διένεμε η GVL από τη δευτερογενή εκμετάλλευση- από το σημείο αυτό όμως τα δικαιώματα συνυπολογίζονται μόνο στη βάση προοδευτικής φθίνουσας κλίμακας.
32. Η GVL έχει συνάψει με είκοσι περίπου χιλιάδες δικαιούχους συμβάσεις προστασίας δικαιωμάτων. Επειδή όμως το σύνολο όσων έχουν το δικαίωμα αξιώσεως δεν εισπράττει ετησίως δικαιώματα από την πρωτογενή εκμετάλλευση και δεν αναγγέλλει πάντοτε ετησίως τις αξιώσεις του στην GVL, αυτή διανέμει το ποσό των αμοιβών τις οποίες έλαβε ετησίως, κατά μέσο όρο, μόνο σε δέκα χιλιάδες περίπου δικαιούχους της αξιώσεως. Κατά το 1980 η GVL είχε συνολικές εισπράξεις, σύμφωνα με τα στοιχεία της,....... DM περίπου.
VII. Η στάση της GVL απέναντι σε αλλοδαπούς καλλιτέχνες 33. Έως τις 21 Νοεμβρίου 1980 η GVL ηρνείτο να συνάψει συμβάσεις προστασίας διακαιωμάτων με αλλοδαπούς καλλιτέχνες οι οποίοι δεν είχαν την κατοικία τους στη Γερμανία - άσχετα αν επρόκειτο στην περίπτωση αυτή για καλλιτέχνες από τα Κράτη μέλη της ΕΟΚ ή όχι - ή να ασκήσει καθ' οιονδήποτε άλλο τρόπο τα υφιστάμενα στη Γερμανία δικαιώματα προστασίας καλλιτεχνικού έργου. Σ' αυτές τις περιπτώσεις η GVL δεν αρνήθηκε ότι οι αλλοδαποί καλλιτέχνες έχουν δικαιώματα αμοιβής εκ της δευτερογενούς εκμεταλλεύσεως στη Γερμανία. Η GVL, όμως, επισήμαινε στους αλλοδαπούς καλλιτέχνες, όταν αυτοί υπέβαλλαν αιτήσεις προς την GVL προς σύναψη συμβάσεως προστασίας δικαιωμάτων, το γεγονός ότι συνάπτει αποκλειστικά τέτοιες συμβάσεις με τους δικαιούχους εκείνους οι οποίοι είτε είναι Γερμανοί είτε έχουν την κατοικία τους στη Γερμανία.
34. Η συνέλευση των εταίρων της GVL αποφάσισε στις 21 Νοεμβρίου 1980 να συνάπτει στο εξής συμβάσεις προστασίας δικαιωμάτων και με δικαιούχους καλλιτέχνες, υπηκόους Κράτους μέλους της ΕΟΚ, χωρίς να υποχρεώνει τους αλλοδαπούς αυτούς καλλιτέχνες να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν κατοικία στη Γερμανία. Εξάλλου, σύμφωνα με αυτή την απόφαση, παρέχεται αναδρομικά στους δικαιούχους από τα άλλα Κράτη μέλη της ΕΟΚ, στους οποίους η GVL είχε στη συγκεκριμένη περίπτωση αρνηθεί να αναλάβει την άσκηση των δικαιωμάτων τους, η δυνατότητα συμμετοχής στο συνολικό ποσό των αμοιβών.
35. Μετά από αυτή τη νέα στάση της GVL, ως προς την ανάληψη προστασίας δικαιωμάτων, οι αμοιβές, οι οποίες παρακρατούνται για τη μετάδοση, δημόσια εκτέλεση, εκμίσθωση και αναπαραγωγή σε αντίγραφα, διανέμονται μεταξύ των καλλιτεχνών κατ' αναλογία προς τις καταλογιστέες προς διανομή εισπράξεις από την πρωτογενή εκμετάλλευση κατά το εκάστοτε οικονομικό έτος στη χώρα, δηλαδή στη Γερμανία (παράγραφος 2 εδάφιο 4α της νέας εταιρικής συμβάσεως). Σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεν είναι πλέον αναγκαίο τα δικαιώματα από την πρωτογενή εκμετάλλευση να καταβάλλονται στη Γερμανία, αλλά ακόμα και τα δικαιώματα τα οποία έχουν καταβληθεί στο εξωτερικό υπεισέρχονται, μετά από δήλωση του καλλιτέχνη, στην κλίμακα υπολογισμού στο βαθμό κατά τον οποίο μέρος της αμοιβής αυτής μπορεί να συνυπολογισθεί ως εκμετάλλευση της εκτελέσεως στη Γερμανία. Ο αλλοδαπός καλλιτέχνης συμμετέχει κατόπιν κατ' αναλογία του μέρους των δικαιωμάτων του στη διανομή του ποσού της αμοιβής.
36. Η τροποποιημένη αυτή κλίμακα υπολογισμού θέτει ως όρο, για να πετύχει ένα ισορροπημένο αποτέλεσμα, ότι ο υπόχρεος καταβολής δικαιωμάτων από την πρωτογενή εκμετάλλευση, που είναι κατά κανόνα ο κατασκευαστής, είναι πληροφορημένος επακριβώς σχετικά με τα κυκλώματα πωλήσεως των φορέων καταγραφής ήχου. Μόνο σε περίπτωση κατά την οποία ο υπόχρεος καταβολής δικαιωμάτων γνωρίζει σε ποία έκταση έχουν προωθηθεί προς τη Γερμανία οι φορείς καταγραφής ήχου που έχουν κατασκευαστεί στο εξωτερικό, είναι σε θέση να καθορίσει το ποσοστό των δικαιωμάτων αναφορικά με τη Γερμανία. Κατά τον υπολογισμό του ποσοστού της αμοιβής δεν λαμβάνονται υπόψη γι' αυτό το λόγο φορείς ήχου οι οποίοι έχουν προωθηθεί προς τη Γερμανία έξω από το γνωστό, στον κατασκευαστή, κύκλωμα πωλήσεως.
VIII. Η γνώμη της GVL 37. Η GVL πάντοτε αναγνώριζε ότι από νομική άποψη μεν δεν εμποδίζεται να ενεργήσει για λογαριασμό αλλοδαπών οι οποίοι δεν έχουν κατοικία στη Γερμανία, υποστήριζε όμως σταθερά πάντοτε την άποψη ότι δεν έχει και τη σχετική νομική υποχρέωση.
38. Κατά την GVL, δεν είναι δυνατό να συναχθεί ανάλογη υποχρέωση από το κοινοτικό δίκαιο, επειδή ο περιορισμός της δραστηριότητας προστασίας δικαιωμάτων καλλιτεχνών με γερμανική υπηκοότητα ή κατοικία στη Γερμανία (δεσμοί με τη χώρα) απορρέει από την έλλειψη ομοιομορφίας και σαφήνειας, από νομική πλευρά, στην αναγνώριση των δικαιωμάτων προστασίας του καλλιτεχνικού έργου. Ο δεσμός με τη χώρα προσφέρει, μ' αυτή την έννοια, μια προϋπόθεση ασκήσεως δικαιωμάτων, η οποία δικαιολογείται από τη φύση των πραγμάτων. Επειδή οι Γερμανοί καλλιτέχνες δεν διέθεταν οποιαδήποτε δυνατότητα εκμεταλλεύσεως των δικαιωμάτων προστασίας του καλλιτεχνικού τους έργου στο εξωτερικό, θα εθεωρείτο δικαιολογημένος ο αποκλεισμός των αλλοδαπών, χωρίς δεσμό με τη χώρα, από τη συμμετοχή στο συνολικό ποσό των αμοιβών.
39. Εξάλλου, η GVL θα έπρεπε να αντιμετωπισθεί ως επιχείρηση παροχής υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, οπότε το μονοπώλιο προστασίας δικαιωμάτων θα έπρεπε να συγκριθεί με το μονοπώλιο κατά την έννοια του άρθρου 90 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΟΚ, και η επλήρωση των καθηκόντων της θα εμποδιζόταν πραγματικά σε περίπτωση που υποχρεωνόταν να ασκήσει δικαιώματα χάριν αλλοδαπών χωρίς κατοικία στη Γερμανία.
40. Σ' αυτό θα έπρεπε να προστεθεί το γεγονός ότι, βάσει του άρθρου 222 της συνθήκης ΕΟΚ, δεν προδικάζεται η νομική ρύθμιση των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας στα Κράτη μέλη, η δε ειδική διαμόρφωση των γερμανικών δικαιωμάτων προστασίας του καλλιτεχνικού έργου και του γερμανικού συστήματος ασκήσεως δικαιωμάτων αποτελεί συστατικό στοιχείο της νομικής ρυθμίσεως των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας.
41. Η GVL παραδέχεται ότι η διανομή των αμοιβών βάσει της συχνότητας μεταδόσεως της διάρκειας των εκπομπών και της αναμεταδόσεως των εκτελουμένων έργων, θα αποτελούσε μέθοδο που θα ανταποκρινόταν περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη προς τη θεμελιώδη αρχή της εύλογης αμοιβής με την έννοια του γερμανικού Urhebergesetz. Η GVL θεωρεί όμως ότι, για πρακτικούς λόγους, δεν είναι σε θέση να εφαρμόσει ανάλογη μέθοδο υπολογισμού. Σύμφωνα με τα λεγόμενά της οι ραδιοφωνικοί σταθμοί δεν θέτουν στη διάθεση της GVL τις αναγκαίες πληροφορίες- εξάλλου, για λόγους εξόδων και οικονομίας, η GVL δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη, στην περίπτωση συνολικού ποσού προς διανομή που υπερβαίνει τα..... DM και περίπου 20 000 πιθανών δικαιούχων αξιώσεως, να ερευνήσει ποια εκτέλεση, ποιου καλλιτέχνη και επί πόσο χρόνο μεταδίδεται κάθε χρόνο στη Γερμανία από το ραδιόφωνο. Εκτός απ' αυτό, συχνά συμμετέχουν, κατά διαφορετικό τρόπο, σε μια εκτέλεση περισσότεροι δικαιούχοι αξιώσεων καλλιτέχνες (π.χ. ορχήστρα, διευθυντής ορχήστρας και υπόλοιποι καλλιτεχνικοί παράγοντες), με αποτέλεσμα να είναι επιθυμητός μεν ο υπολογισμός της αμοιβής βάσει της διαρκείας της εκπομπής, στην πράξη όμως να είναι ανεφάρμοστος για την GVL. Οι εισπράξεις της GVL αποτελούνται σε ποσοστό περίπου 60 % μόνο από τις αμοιβές για ραδιοφωνικές εκπομπές, που καταβάλλονται από τα ραδιοφωνικά ιδρύματα. Το υπόλοιπο τμήμα αφορά έσοδα από τη δημόσια αναμετάδοση σε εστιατόρια, ξενοδοχεία, ντισκοτέκ, κλπ., καθώς και από το τέλος ανά συσκευή. Για το τμήμα αυτό είναι αδύνατο να διαπιστωθεί, καθ' οποιονδήποτε τρόπο, η "συχνότητα αναμεταδόσεως" ή η "διάρκεια αναμεταδόσεως".
ΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 86 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΟΚ 42. Βάσει του άρθρου 86 είναι ασυμβίβαστη με την Κοινή Αγορά και απαγορεύεται, κατά το μέτρο που δύναται να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ των Κρατών μελών, η καταχρηστική εκμετάλλευση από μια ή περισσότερες επιχειρήσεις της δεσποζούσης θέσεώς τους εντός της Κοινής Αγοράς ή σημαντικού τμήματός της.
Α. Στάση της GVL έως την 21η Νοεμβρίου 1980
1. Η GVL ως επιχείρηση
43. Η GVL αποτελεί επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 86. Ασκεί επιχειρηματικές δραστηριότητες, που συνίστανται στην παροχή υπηρεσιών δια της έναντι αμοιβής μεσολαβήσεως προς αναμετάδοση των εκτελέσεων καλλιτεχνικών έργων, που έχουν εγγραφεί σε φορείς καταγραφής ήχου, από ραδιοφωνικά ιδρύματα, θέατρα, εστιατόρια, ξενοδοχεία, ντισκοτέκ και άλλους, καθώς και δια της ασκήσεως των δικαιωμάτων προστασίας του καλλιτεχνικού έργου και των αξιώσεων, που ανήκουν στους καλλιτέχνες και κατασκευαστές, τόσο έναντι των δικαιούχων προστασίας του καλλιτεχνικού έργου, όσο και έναντι των υποχρέων σε καταβολή αμοιβής, οι οποίοι χρησιμοποιούν τους φορείς καταγραφής ήχου. Η GVL συμμετέχει έτσι στην οικονομική ανταλλαγή υπηρεσιών και υπάγεται, επομένως, στη ρύθμιση του άρθρου 86.
44. Η ελλείπουσα πρόθεση πραγματοποιήσεως κέρδους είναι χωρίς σημασία κατά την έννοια της επιχειρήσεως του άρθρου 86, εφ' όσον, ακόμα και επιχειρήσεις "κοινής ωφελείας" υπόκεινται στην απαγόρευση καταχρήσεως του άρθρου 86.
Τούτο επιβεβαιώθηκε και από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην απόφασή του της 27ης Μαρτίου 1974 στην υπόθεση 127/74 (BRT II, Συλλογή 1974, σ. 313 επ.)
2. Η δεσπόζουσα θέση της GVL
45. Ως πραγματικά και τοπικά σχετική αγορά στην οποία η GVL ασκεί τις δραστηριότητές της, πρέπει να θεωρηθεί η αγορά παροχής υπηρεσιών προς το σκοπό της ασκήσεως των δευτερογενών δικαιωμάτων εκμεταλλεύσεως που ανήκουν σε εκτελεστές καλλιτεχνικών έργων και κατασκευαστές στη Γερμανία, η οποία είναι δυνατόν να οριοθετηθεί με ακρίβεια από τη δραστηριότητα άλλων εταιρειών εκμεταλλεύσεως. Η GVL είναι η μοναδική εταιρεία η οποία ασχολείται με την άσκηση αυτών των δικαιωμάτων δευτερογενούς εκμεταλλεύσεως στη Γερμανία, χωρίς ανταγωνιστή. Η μονοπωλιακή θέση της GVL στη Γερμανία, η οποία αποτελεί σημαντικό τμήμα της Κοινής Αγοράς, δεν στηρίζεται σε νομικά, αλλά σε πραγματικά δεδομένα.
3. Η κατάχρηση της δεσποζούσης θέσεως στην αγορά βάσει του άρθρου 86 παράγραφος 1
46. Η απαγόρευση καταχρήσεως του άρθρου 86 πρώτο εδάφιο, όπως προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, πρέπει να εκτιμηθεί στο πλαίσιο και λαμβανομένων υπόψη των γενικά ισχυουσών θεμελιωδών αρχών, οι οποίες έχουν ορισθεί στη συνθήκη ΕΟΚ. Μία από αυτές τις θεμελιώδεις αρχές περιέχεται στο άρθρo 7 της συνθήκης ΕΟΚ, βάσει του οποίου απαγορεύεται κάθε διάκριση για λόγους ιθαγενείας. Η διαφορετική μεταχείριση εκ μέρους δεσποζούσης στην αγορά επιχειρήσεως για λόγους ιθαγενείας αποτελεί συνεπώς αυτόματη παράβαση του άρθρου 86 (πρβ. και απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της 30ής Απριλίου 1974 στην υπόθεση 155/73 (Sacchi, Συλλογή 1974, σ. 409).
47. Η άρνηση της GVL, ως κατόχου πραγματικού μονοπωλίου, να συνάψει συμβάσεις ασκήσεως δικαιωμάτων με αλλοδαπούς καλλιτέχνες χωρίς κατοικία στη Γερμανία, αποτελεί διάκριση για λόγους ιθαγενείας και συνιστά, επομένως, κατάχρηση με την έννοια του άρθρου 86. Τούτο ισχύει πολύ περισσότερο επειδή οι αλλοδαποί αυτοί καλλιτέχνες ήταν εξαρτημένοι από τη δράση της GVL, στο βαθμό δε αυτό δεν είχαν τη δυνατότητα να καταφύγουν σε άλλες εταιρείες εκμεταλλεύσεως, και, εξαιτίας της αρνήσεως αυτής, ζημιώθηκαν οικονομικά σε σύγκριση με Γερμανούς και κατοίκους Γερμανίας καλλιτέχνες. Τέλος, η άρνηση αυτή είχε ως αποτέλεσμα οι αλλοδαποί καλλιτέχνες να μην μπορέσουν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους.
4. Διακριτική μεταχείριση βάσει του άρθρου 86 δεύτερο εδάφιο υπό γ
48. Εκτός των άλλων, η συμπεριφορά της GVL εμπίπτει στην ειδική απαγόρευση διακριτικής μεταχειρίσεως του άρθρου 86 δεύτερο εδάφιο υπό γ, επειδή η GVL μεταχειρίστηκε άνισα τους συναλλασσόμενους μαζί της οικονομικά, για λόγους που δεν συνδέονται με τη φύση των παροχών τους.
α) Οι αλλοδαποί καλλιτέχνες ως εμπορικώς συναλλασσόμενοι
49. Οι καλλιτέχνες συμμετέχουν γενικά στην οικονομική ζωή με την καταγραφή των εκτελέσεων των έργων τους σε φορείς καταγραφής ήχου, τη ραδιοφωνική μετάδοση ή δημόσια εκτέλεσή τους στη Γερμανία καθ' οποιονδήποτε άλλο τρόπο, και την καταβολή σ' αυτούς, για τους ανωτέρω λόγους, δικαιωμάτων και αμοιβών. Η ανταλλαγή παροχών ("εμπόριο"), με την έννοια του άρθρου 86 δεύτερο εδάφιο υπό γ, μεταξύ καλλιτεχνών και GVL διενεργείται έτσι ώστε η παροχή της GVL, συγκεκριμένα οι ενέργειές της προστασίας των δικαιωμάτων, να πραγματοποιούνται μόνο έναντι "αμοιβής", δηλαδή δια παρακρατήσεως ενός τμήματος των εισπραττομένων αμοιβών ως διοικητικών εξόδων. Αποφασιστικής σημασίας είναι ότι η δραστηριότητα της GVL, η οποία συνίσταται στην παροχή υπηρεσιών, αντιστοιχεί προς υλική αντιπαροχή των καλλιτεχνών. Οι καλλιτέχνες αποτελούν έτσι τους "φυσικούς" εμπορικώς συναλλασσομένους με την GVL.
50. Από την άλλη πλευρά και η GVL αποτελεί τον "φυσικό" εμπορικώς συναλλασσόμενο με τους καλλιτέχνες και τούτο επειδή η αξίωση των καλλιτεχνών επί της αμοιβής είναι δυνατό να υλοποιηθεί στην πράξη μόνον μέσω της GVL.
Και οι δύο πλευρές, τόσο η GVL όσο και οι καλλιτέχνες, εξαρτώνται οι μεν από τους δε: ο επιχειρηματικός σκοπός της GVL συνίσταται στην άσκηση των αξιώσεων αμοιβής των καλλιτεχνών, οι καλλιτέχνες δε δεν είναι σε θέση να υλοποιήσουν, χωρίς τη βοήθεια της GVL, τα δικαιώματά τους εκ της δευτερογενούς εκμεταλλεύσεως.
Σ' αυτό δεν μπορεί να αντιταχθεί ότι οι αλλοδαποί καλλιτέχνες δεν αποτελούν εμπορικώς συναλλασσομένους με την GVL, επειδή η GVL δεν έχει συνάψει συμβάσεις προστασίας δικαιωμάτων μαζί τους.
51. Μία δεσπόζουσα επιχείρηση δεν δικαιούται, με το επιχείρημα ότι ελλείπει το στοιχείο του "εμπορικώς συναλλασσόμενου", να αποφύγει τη μομφή ότι προβαίνει σε διακριτική μεταχείριση, μη επιτρέποντας σε ένα μέρος των φυσικών εμπορικώς συναλλασσομένων, με τη θέση προσθέτων όρων, να γίνουν και πραγματικοί εμπορικώς συναλλασσόμενοι.
Οι αλλοδαποί καλλιτέχνες θα είχαν τη δυνατότητα, αποκτώντας κατοικία στη Γερμανία, να γίνουν ιδία θελήσει πραγματικοί εμπορικώς συναλλασσόμενοι με την GVL. Αυτό δείχνει ότι ακόμα και οι αλλοδαποί καλλιτέχνες αποτελούσαν "εμπορικώς συναλλασσομένους" κατά την έννοια του άρθρου 86 εδάφιο δεύτερο υπό γ και ότι μόνο με τη θέση του πρόσθετου όρου, δηλαδή της αποκτήσεως κατοικίας στη Γερμανία, ο οποίος θεσπίστηκε από την GVL, γενικά, όσον αφορά την ομάδα αυτή, ήταν δυνατό να εμποδιστούν να γίνουν και πραγματικά εμπορικώς συναλλασσόμενοι της GVL.
β) Η άνιση μεταχείριση
52. Η GVL μεταχειρίστηκε επίσης, έως την 21η Νοεμβρίου 1980, τους αλλοδαπούς καλλιτέχνες άνισα σε σχέση με τους Γερμανούς, ως προς το ότι απαιτούσε, κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους, ως πρόσθετο αναγκαίο όρο την κατοικία στη Γερμανία, τον οποίο η GVL δεν έθετε για τους Γερμανούς. Επομένως η συμπεριφορά της GVL δεν συνίστατο στην άρνησή της να ενεργήσει σε εξατομικευμένη περίπτωση σε σχέση με μεμονωμένους αλλοδαπούς καλλιτέχνες, αλλά στην παρεμβολή ενός πρόσθετου γενικού όρου για αλλοδαπούς καλλιτέχνες. Στην περίπτωση που οι αλλοδαποί καλλιτέχνες πληρούσαν αυτή την προϋπόθεση, η GVL ήταν πρόθυμη να συνάψει συμβάσεις προστασίας δικαιωμάτων μαζί τους. Στο βαθμό αυτό, η GVL εφάρμοσε, γενικά, απέναντι των εμπορικώς συναλλασσομένων μαζί της, άνισους όρους.
γ) Ισοδύναμη παροχή
53. Η απαγόρευση διακριτικής μεταχειρίσεως του άρθρου 86 εδάφιο δεύτερο υπό γ προϋποθέτει, εξάλλου, και την ύπαρξη ισοδυνάμων παροχών από την πλευρά των ενδιαφερομένων εμπορικώς συναλλασσομένων. Οι αλλοδαποί καλλιτέχνες προσφέρουν, όπως και οι Γερμανοί και οι κατοικούντες στη Γερμανία καλλιτέχνες, στην GVL τα υφιστάμενα δικαιώματά τους προστασίας του καλλιτεχνικού του έργου στη Γερμανία προς το σκοπό της ασκήσεώς τους. Η παροχή των αλλοδαπών καλλιτεχνών, συγκεκριμένα η μεταβίβαση των υφισταμένων στη Γερμανία δικαιωμάτων τους προστασίας καλλιτεχνικού έργου στη GVL, είναι όμοια με την παροχή των Γερμανών και κατοικούντων στη Γερμανία καλλιτεχνών. Ναι μεν μπορεί να είναι αλήθεια ότι είναι δυσχερέστερη για αλλοδαπούς καλλιτέχνες η απόδειξη των υφισταμένων στη Γερμανία δικαιωμάτων τους απ' ότι για Γερμανούς και κατοικούντες στη Γερμανία καλλιτέχνες, αυτό όμως δεν μεταβάλλει καθόλου την ουσιαστική παροχή των αλλοδαπών καλλιτεχνών, η οποία, όταν έχει αποδειχθεί η ύπαρξη δικαιωμάτων προστασίας καλλιτεχνικού έργου στη Γερμανία, δεν διαφέρει σε τίποτα από εκείνη των Γερμανών και των κατοικούντων στη Γερμανία καλλιτεχνών.
Η παροχή την οποία οι αλλοδαποί καλλιτέχνες προσφέρουν στη GVL είναι επομένως "ισοδύναμη" κατά την έννοια του άρθρου 86 εδάφιο δεύτερο υπό γ.
5. Περιέλευση των αλλοδαπών καλλιτεχνών σε μειονεκτική θέση
54. Μεταξύ των καλλιτεχνών επικρατεί ανταγωνισμός όσον αφορά τις εκτελέσεις τους στη γερμανική αγορά αλλά και σ' εκείνη των άλλων Κρατών μελών. Ο κάθε καλλιτέχνης έχει ιδιαίτερο συμφέρον να μεταδίδεται όσο το δυνατό συχνότερα η εκτέλεση του έργου του από το ραδιόφωνο ή να αναμεταδίδεται με οποιονδήποτε άλλο τρόπο δημόσια, όπως και να πλωλείται ο φορέας καταγραφής ήχου με το έργο του σε πολλά αντίτυπα.
55. Εξαιτίας της άνισης συμπεριφοράς της GVL οι αλλοδαποί καλλιτέχνες, χωρίς κατοικία στη Γερμανία, περιήλθαν σε μειονεκτική θέση σ' αυτό τον ανταγωνισμό μεταξύ καλλιτεχνών. Οι αλλοδαποί καλλιτέχνες οι οποίοι δεν έλαβαν για τις εκτελέσεις των έργων τους στη Γερμανία οποιαδήποτε αμοιβή από τη δευτερογενή εκμετάλλευση, αν και είχαν παρόμοιες αξιώσεις αμοιβής, περιήλθαν σε οικονομικά μειονεκτική θέση συγκρινόμενοι με Γερμανούς και κατοικούντες στη Γερμανία καλλιτέχνες. Αντίθετα, ενισχύθηκε η οικονομική θέση εκείνων των ομάδων δικαιούχων, οι οποίες ευνοήθηκαν από τη στάση της GVL. Κατ' αυτό τον τρόπο διέθεταν το οικονομικό προβάδισμα απέναντι των αλλοδαπών ανταγωνιστών τους, το οποίο μπορούσε να επηρεάσει τον ανταγωνισμό μαζί τους. Τούτο δε, ακριβώς επειδή, στην περίπτωση των καλλιτεχνών, ακόμα και οικονομικά μειονεκτήματα περιορισμένης εκτάσεως επηρεάζουν σημαντικά την επιχειρηματική τους θέση στην αγορά.
6. Απουσία δικαιολογητικών λόγων
56. Η εφαρμογή ανίσων όρων από την πλευρά της GVL, επί ισοδυνάμων παροχών των αλλοδαπών καλλιτεχνών, μόνο τότε δεν αποτελεί κατάχρηση, όταν υπάρχουν ουσιαστικοί λόγοι που δικαιολογούν αυτή τη συμπεριφορά [πρβ. απόφαση της Επιτροπής της 17ης Δεκεμβρίου 1975 (Chiquita) ΕΕ αριθ. L 95 της 9. 4. 1976, σ. 1)].
57. Οι κύριες αντιρρήσεις που προέβαλε η GVL κατά της υποχρεώσεώς της ασκήσεως δικαιωμάτων σε σχέση με τους αλλοδαπούς καλλιτέχνες και τα επιχειρήματα που προέβαλε για να δικαιολογήσει τη στάση της -ακόμα και μετά τη μεταβολή της πρακτικής της σε θέματα προστασίας- έγκεινται στην έλλειψη ομοιομορφίας και σαφήνειας, από νομική πλευρά, ως προς την αναγνώριση των δικαιωμάτων προστασίας του καλλιτεχνικού έργου στο χώρο της Κοινότητας.
58. Η Επιτροπή έχει συνειδητοποιήσει τις δυσχέρειες που προκύπτουν για καλλιτέχνες, εταιρείες εκμεταλλεύσεως και άλλες ενώσεις που καταβάλλουν προσπάθειες για την καταβολή αμοιβής στους καλλιτέχνες και κατασκευαστές κατά τη δευτερογενή εκμετάλλευση, λόγω των διαφορετικών νομικών ρυθμίσεων στο χώρο της Κοινότητας. Έχει συνειδητοποιήσει ότι έως τώρα μόνο σε μερικά Κράτη μέλη παρέχονται εκ του νόμου αξιώσεις αμοιβής σε κατασκευαστές και καλλιτέχνες και ότι τα υπόλοιπα Κράτη μέλη αναγνωρίζουν ανάλογα εκ του νόμου δικαιώματα μόνο για καλλιτέχνες ή μόνο για κατασκευαστές ή και καθόλου. Στις χώρες που δεν διαθέτουν εκ του νόμου δικαιώματα προστασίας του καλλιτεχνικού έργου υφίστανται όμως, τις περισσότερες φορές, συμβατικές ρήτρες με αποτέλεσμα σε όλα σχεδόν τα Κράτη μέλη οι καλλιτέχνες και κατασκευαστές να εισπράττουν αμοιβές για τη δευτερογενή εκμετάλλευση.
59. Όσο επιθυμητό και να φαίνεται το να επιτευχθεί ενιαία νομική ρύθμιση στο χώρο της Κοινότητας στα θέματα δευτερογενούς εκμεταλλεύσεως, η διαφορετική αυτή νομική ρύθμιση δεν δικαιολογεί οποιαδήποτε συμπεριφορά μέσω της οποίας αφαιρείται από τους καλλιτέχνες και η δυνατότητα ακόμα να ασκήσουν τα δικαιώματά τους σε άλλο Κράτος μέλος.
Η GVL παρενέβαλε, με την άρνησή της, προσκόμματα για τους καλλιτέχνες, στην προσπάθειά τους να επιτύχουν την καταβολή αμοιβής για τη δευτερογενή εκμετάλλευση των έργων τους.
60. Ούτε ο ισχυρισμός της GVL ότι η αναγκαστική άσκηση των δικαιωμάτων των αλλοδαπών καλλιτεχνών αποτελεί διάκριση σε βάρος των Γερμανών καλλιτεχνών, οι οποίοι δεν διαθέτουν στο εξωτερικό δικαιώματα αμοιβής, είναι δυνατό να γίνει αποδεκτός. Η υποχρέωση προστασίας, που είναι δεδομένη βάσει των διατάξεων του ανταγωνισμού, έχει αφετηρία τις αξιώσεις αμοιβής των αλλοδαπών καλλιτεχνών από τη δευτερογενή εκμετάλλευση των έργων τους στη Γερμανία.
Πράγματι, η υποχρέωση ασκήσεως δικαιωμάτων αυτής της μορφής θα έπληττε και άλλες παρόμοιες δεσπόζουσες επιχειρήσεις σε άλλα Κράτη μέλη, στο βαθμό που οι Γερμανοί καλλιτέχνες διαθέτουν στα Κράτη μέλη αυτά αξιώσεις αμοιβής ή στο βαθμό που οι Γερμανοί καλλιτέχνες θα έπεφταν θύματα διακρίσεων από την πλευρά των επιχειρήσεων αυτών, σε σύγκριση με άλλους καλλιτέχνες, εξαιτίας της ιθαγενείας τους.
Επομένως, η υποχρέωση ασκήσεως δικαιωμάτων σε σχέση με αλλοδαπούς καλλιτέχνες, η οποία θα επιβαλλόταν στην GVL, δεν θα εθέσπιζε διακρίσεις σε βάρος Γερμανών καλλιτεχνών, αλλά κατά πρώτο λόγο θα κατέτεινε στην καθιέρωση της ίσης μεταχειρίσεως όλων των καλλιτεχνών, των οποίων τα έργα έχουν κυκλοφορήσει στη Γερμανία.
7. Επίδραση επί του εμπορίου μεταξύ Κρατών μελών
61. Η καταχρηστική εκμετάλλευση δεσποζούσης θέσεως από την πλευρά της GVL έχει επίσης ως αποτέλεσμα να επηρεαστεί το εμπόριο μεταξύ Κρατών μελών.
62. Ως εμπόριο, με την έννοια των διατάξεων του ανταγωνισμού, πρέπει να νοηθούν όλες οι επιχειρηματικές και οικονομικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της παροχής υπηρεσιών (πρβ. πρόταση του Δικαστηρίου στην υπόθεση 155/73, Sacchi). Στο βαθμό αυτό όλα εξαρτώνται από το γεγονός και μόνο, κατά πόσο η συμπεριφορά της GVL ήταν σε θέση, άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνητικά, να θέσει σε κίνδυνο την ελευθερία του εμπορίου ή της κυκλοφορίας υπηρεσιών κατά τρόπο ο οποίος αντίκειται στην πραγματοποίηση των στόχων ενιαίας, διακρατικής αγοράς (πρβ. πρόταση του Δικαστηρίου της 13ης Ιουλίου 1966 - Grundig/Consten, Συλλογή 1966, σ. 322, γερμ. έκδ.).
63. Με την άρνηση της GVL να αναλάβει για αλλοδαπούς χωρίς κατοικία στη Γερμανία, αλλά με κατοικία σε ένα από τα Κράτη μέλη, την εκμετάλλευση των δικαιωμάτων τους στη Γερμανία, παρεμποδίστηκε η δημιουργία ενιαίας αγοράς παροχής υπηρεσιών στην Κοινότητα. Οι αλλοδαποί αυτοί δεν μπορούσαν, αντίθετα προς τους Γερμανούς, να χρησιμοποιήσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες της GVL. Κατ' αυτό τον τρόπο εμποδίστηκε η κυκλοφορία των υπηρεσιών με το εξωτερικό, όπως θα είχε εξελιχθεί χωρίς την άρνηση της GVL. Η επίδραση επί της κυκλοφορίας των υπηρεσιών ήταν εξάλλου σημαντική, επειδή παρεμποδίστηκε ένας μεγάλος αριθμός αλλοδαπών δικαιούχων να ασκήσει τα δικαιώματά του.
Στο σημείο αυτό το πρόβλημα δεν ήταν ότι η GVL περιόρισε τις δραστηριότητές της στο έδαφος ενός μόνο Κράτους μέλους. Όπως έχει διαπιστώσει η Επιτροπή σε πολλές αποφάσεις, η συμφωνία ή συμπεριφορά η οποία αναφέρεται μόνο σε ένα Κράτος μέλος μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να επηρεαστεί το εμπόριο όταν οι εμπορικώς συναλλασσόμενοι σε άλλα Κράτη μέλη αποκλείονται από τη συμφωνία αυτή ή τα πλεονεκτήματα αυτής της συμπεριφοράς [απόφαση της 29ης Δεκεμβρίου 1970 "Keramische Fliesen" (EΕ αριθ. L 10 της 13. 1. 1971, σ. 15) και απόφαση της 23ης Ιουλίου 1974 "Papiers peints de Belgique" (ΕΕ αριθ. L 237 της 29. 8. 1974, σ. 3)]. Στην προκειμένη περίπτωση δεν είναι δυνατόν να υπάρξει καμιά αμφιβολία αναφορικά με την άμεση επίδραση επί του εμπορίου, όταν γίνονται διακρίσεις σε βάρος αλλοδαπών καλλιτεχνών οι οποίοι έχουν την κατοικία τους σε άλλο Κράτος μέλος. Η διακριτική μεταχείριση, συγκεκριμένα, είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία τεχνητών φραγμών στην κυκλοφορία των υπηρεσιών μεταξύ της GVL ως φορέα διαθέσεως υπηρεσιών στη Γερμανία και των αλλοδαπών καλλιτεχνών ως φορέων αποδοχής υπηρεσιών σε ένα άλλο Κράτος μέλος, δηλαδή στις οικονομικές σχέσεις μεταξύ Κρατών μελών.
64. Εκτός των άλλων, οι αλλοδαποί καλλιτέχνες πλήττονται από τα οικονομικά μειονεκτήματα τα οποία προκύπτουν και για τη διεθνή ανταγωνιστική τους θέση. Η περιέλευση αυτή σε μειονεκτική θέση ήταν ικανή να επιφέρει σε δυσμενέστερη κατάσταση τους αλλοδαπούς καλλιτέχνες έναντι των περισσότερο ευνοημένων Γερμανών και κατοικούντων στη Γερμανία καλλιτεχνών, με τους οποίους αυτοί ανταγωνίζονταν στο χώρο της Κοινότητας με τις εκτελέσεις των έργων τους, και κατ' αυτό τον τρόπο να επηρεάσει τις οικονομικές συναλλαγές μεταξύ των Κρατών μελών.
ΜΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 90 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ 65. Στην περίπτωση επιχειρήσεων οι οποίες είναι επιφορτισμένες με την παροχή υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, ισχύουν, βάσει του άρθρου 90 παράγραφος 2, οι διατάξεις της συνθήκης ΕΟΚ και ιδίως οι κανόνες ανταγωνισμού της συνθήκης μόνον κατά το μέτρο που η εφαρμογή των κανόνων αυτών δεν εμποδίζει νομικά ή πραγματικά την εκπλήρωση της ιδιαίτερης αποστολής που τους έχει ανατεθεί. Στη ρύθμιση αυτή είναι δυνατόν να εμπίπτουν και ιδιωτικές επιχειρήσεις, αν τους έχει ανατεθεί δια πράξεως της δημοσίας αρχής η παροχή υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος (πρβ. απόφαση του Δικαστηρίου, BRT II). Επειδή το άρθρο 90 παράγραφος 2 επιτρέπει, υπό ορισμένες περιστάσεις, παρεκκλίνουσες ρυθμίσεις από τη συνθήκη, ο ορισμός των επιχειρήσεων οι οποίες δύνανται να επικαλεστούν τη διάταξη αυτή πρέπει να ερμηνεύεται στενά.
66. Στην GVL δεν ανατέθηκε δια πράξεως κρατικού οργάνου ή καθ' οιονδήποτε άλλο τρόπο, από την πλευρά της δημοσίας εξουσίας, η παροχή υπηρεσιών. Η έναρξη των δραστηριοτήτων της, ναι μεν υπάγεται στη χορήγηση κρατικής εγκρίσεως, μέσω αυτής όμως της "κρατικής εγκρίσεως" (Erlaubnisvorbehalt) δεν τους ανατίθεται οποιαδήποτε ιδιαίτερη αποστολή. Κατά τη χορήγηση της κρατικής εγκρίσεως εξετάζεται, απλώς, κατά πόσο η εταιρεία η οποία υπέβαλε αίτηση εγκρίσεως ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις για εταιρείες εκμεταλλεύσεως, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις του Wahrnehmungsgesetz. Η χορήγηση παρόμοιας εγκρίσεως δεν συνιστά, επομένως, από την ίδια τη φύση της υποθέσεως, την ανάθεση ιδιαιτέρων καθηκόντων, αλλά απλά την παροχή αδείας για εκτέλεση ορισμένων πράξεων. Η έγκριση, η οποία αναιρεί μόνο μια εκ του νόμου απαγόρευση, έχει εντελώς διαφορετικό νομικό περιεχόμενο από μια πράξη δημοσίας εξουσίας της οποίας ορισμένα καθήκοντα και συνεπώς και ορισμένες υποχρεώσεις ανατίθενται σε επιχείρηση. Η επιβαλλόμενη στενή ερμηνεία της εννοίας της επιχειρήσεως στο άρθρο 90 παράγραφος 2 οδηγεί επομένως στο συμπέρασμα ότι η GVL δεν υπάγεται στη διάταξη αυτή.
67. Ακόμα όμως και σε περίπτωση που γινόταν παραδεκτό ότι στην GVL έχει "ανατεθεί" η παροχή υπηρεσιών, οι υπηρεσίες αυτές θα έπρεπε να προσφέρονται χάριν του "γενικού οικονομικού συμφέροντος".
68. Η GVL διαχειρίζεται απλώς τα ιδιωτικά συμφέροντα των καλλιτεχνών. Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διαπίστωσε στην απόφασή του - BRT II - ότι δεν πρόκειται για άσκηση γενικού συμφέροντος η περίπτωση κατά την οποία μια επιχείρηση εκπροσωπεί ιδιωτικά συμφέροντα, ακόμα και αν πρόκειται εδώ για δικαιώματα κυριότητας που απολαύουν νομικής προστασίας. Τούτο ισχύει επίσης και για την GVL.
ΜΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 222 ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ 69. Η αντίρρηση της GVL, ότι η ρύθμιση του γερμανικού νόμου για τα δικαιώματα προστασίας του καλλιτεχνικού έργου και τη δραστηριότητα των εταιρειών προστασίας δικαιωμάτων "δεν θίγεται", βάσει του άρθρου 222 της συνθήκης ΕΟΚ, από τις διατάξεις του ανταγωνισμού, δεν ευσταθεί.
70. Από τη μια πλευρά, ο Γερμανός νομοθέτης δεν έχει απαγορεύσει στις εταιρείες εκμεταλλεύσεως να ενεργούν για λογαριασμό αλλοδαπών χωρίς κατοικία στη Γερμανία, αλλά άφησε αυτό το ζήτημα ανοικτό. Από την άλλη, η ερμηνεία του άρθρου 222, όπως γίνεται από την πλευρά της GVL, θα καταργούσε κάθε δυνατότητα εφαρμογής των διατάξεων της συνθήκης ΕΟΚ στον τομέα των προστατευομένων δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας, εν γένει. Εκτός τούτου, η υποχρέωση ασκήσεως δικαιωμάτων, από την πλευρά της GVL, απέναντι σε αλλοδαπούς, θα έδινε τη δυνατότητα σ' αυτούς να μπορέσουν να εκμεταλλευθούν "την κυριότητά" τους, δηλαδή να αξιώσουν αμοιβές στη Γερμανία. Οι αξιώσεις των Γερμανών καλλιτεχνών και των αλλοδαπών που κατοικούν στην Γερμανία θίγονται έτσι στη νομική υπόστασή τους, ενώ το γερμανικό καθεστώς των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας δεν θίγεται καθεαυτό.
Β. Συμπεριφορά μετά την 21η Νοεμβρίου 1980
71. Η GVL έπαυσε τις διακρίσεις σε βάρος των καλλιτεχνών που δεν διαθέτουν τη γερμανική ιθαγένεια, στο βαθμό που πρόκειται για υπηκόους των Κρατών μελών ή καλλιτέχνες με κατοικία σε ένα από τα Κράτη μέλη της Κοινότητας, τροποποιώντας την εταιρική σύμβαση και το πρότυπο συμβάσεως προστασίας δικαιωμάτων. Η διαδικασία διανομής που ακολουθείται σήμερα ισχύει εξίσου τόσο για Γερμανούς όσο και αντιστοίχους αλλοδαπούς καλλιτέχνες.
72. Παρ' όλα αυτά, θα μπορούσε να προκαλέσει επιφυλακτικότητα η σημερινή διαδικασία διανομής, καθόσον οι καλλιτέχνες δεν συμμετέχουν στο συνολικό ποσό των αμοιβών στη Γερμανία παρά μόνο με μέτρο τα δικαιώματα από την πρωτογενή εκμετάλλευση, τα οποία τους έχει καταβάλει ο κατασκευαστής αναφορικά με τη Γερμανία. Έτσι, εξαιρούνται, λόγου χάρη, του υπολογισμού, οι φορείς καταγραφής ήχου οι οποίοι έχουν προωθηθεί στη Γερμανία έξω από τα προκαθορισμένα κυκλώματα διακινήσεως, δεδομένου ότι δεν καταβάλλονται γι' αυτούς δικαιώματα, "αναφορικά με τη Γερμανία".
73. Με τα σημερινά όμως δεδομένα δεν μπορεί το γεγονός αυτό να θεωρηθεί κατάχρηση. Εξαιτίας των μεγάλων πρακτικών δυσχερειών, στις οποίες αναφέρθηκε η GVL, στο να βρεθεί ένα σύστημα δίκαιας διανομής των αμοιβών, ο δρόμος τον οποίο επέλεξε η GVL, δηλαδή εκκαθάριση των λογαριασμών βάσει των δικαιωμάτων που εισέπραξε ο καλλιτέχνης αναφορικά με τη γερμανική αγορά, φαίνεται, κάτω από τα σημερινά δεδομένα, ότι αποτελεί μέθοδο η οποία ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της οικονομίας και της δικαιοσύνης.
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 3 ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΑΡΙΘ. 17 74. Έως τις 21 Νοεμβρίου 1980 η GVL προέβαινε σε παράβαση. Κατά τη γνώμη της, συνεχίζει να έχει το δικαίωμα, εξαιτίας της ασαφούς νομικής καταστάσεως, να αποκλείει καλλιτέχνες, οι οποίοι δεν διαθέτουν τη γερμανική ιθαγένεια ή κατοικία στη Γερμανία, από τις δραστηριότητές της προστασίας δικαιωμάτων. Για να αποσαφηνισθούν οι νομικές πλευρές, και αναφορικά με τους καταγγέλλοντες, και για να αποκλεισθεί στο μέλλον η περίπτωση υπάρξεως ομοειδών ή παρομοίων παραβάσεων, είναι αναγκαία η λήψη αποφάσεως.
Τούτο ισχύει πολύ περισσότερο επειδή κατ' αυτό τον τρόπο θα αποσαφηνισθεί ότι οι διαφορές που υφίστανται στις έννομες τάξεις των Κρατών μελών, σε ότι αφορά τις δεσπόζουσες επιχειρήσεις, δεν αποτελούν λόγο ο οποίος δικαιολογεί διακρίσεις,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η στάση της GVL έως τις 21 Νοεμβρίου 1980 να μη συνάπτει συμβάσεις προστασίας δικαιωμάτων με αλλοδαπούς καλλιτέχνες, αν αυτοί δεν έχουν κατοικία στη Γερμανία, και να μην ασκεί στη Γερμανία, κατ' άλλους τρόπους, τα δικαιώματα προστασίας του καλλιτεχνικού έργου, τα οποία ανήκαν στους καλλιτέχνες αυτούς, συνιστούσε, στο βαθμό που οι καλλιτέχνες είχαν την ιθαγένεια ενός Κράτους μέλους της ΕΟΚ ή την κατοικία τους σε άλλο Κράτος μέλος, κατάχρηση δεσποζούσης θέσεως, κατά την έννοια του άρθρου 86 της συνθήκης ΕΟΚ.
Άρθρο 2
Η απόφαση αυτή απευθύνεται στην Gesellschaft zur Verwertung von Leistungsschutzrechten, Esplanade 36a, Αμβούργο.
Έγινε στις Βρυξέλλες, στις 29 Οκτωβρίου 1981.
Για την Επιτροπή
Frans ANDRIESSEN
Μέλος της Επιτροπής
(1) ΕΕ αριθ. 13 της 21. 2. 1962, σ. 204/62.
(2) ΕΕ αριθ. 127 της 20. 8. 1963, σ. 2268/63.
Top