Αριθ. C 341/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12. 83
Γνωμοδότηση γι· το σχέ&ιο κανονισμού (ΕΟΚ) της Εχιτροκής σχετικά με την εφαρμογή του
άρθρου 85 χορογράφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ «ε κατηγορίες συμφωνιών διάθεσης και
εξυκηρέτησης των χελατών στον τομέα των αυτοκινήτων οχημάτων
Το κείμενο που αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης αυτής έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη
Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αριθ. C 165 της 24ης Ιουνίου 1983.
Α. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 παράγραφος 3 του εσωτερικού κανονισμού και στα
πλαίσια της επεξεργασίας της γνωμοδότησης για την ενδέκατη έκθεση για την πολιτική του
ανταγωνισμού της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η ΟΚΕ εξέδωσε μία συμπληρωμα
τική γνωμοδότηση σχετικά με το παραπάνω θέμα.
Β. ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή εξέδωσε τη γνωμοδότηση της για το ανωτέρω θέμα
κατά τη 210η σύνοδο της ολομελείας της, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 28 και
29 Σεπτεμβρίου 1983.
Το κείμενο της γνωμοδότησης αυτής είναι το ακόλουθο:
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη:
το άρθρο 20 παράγραφος 3 του εσωτερικού της κανονι
σμού,
την απόφαση που έλαβε το Προεδρείο της στις 27 Οκτω
βρίου 1982 και στα πλαίσια της κατάρτισης γνωμοδότη
σης για την 11η έκθεση για την πολιτική ανταγωνισμού,
να εκδώσει γνωμοδότηση για το σχέδιο κανονισμού ΕΟΚ
της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85
παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΟΚ σε κατηγορίες συμφω
νιών διάθεσης και εξυπηρέτησης των πελατών στον τομέα
των αυτοκινήτων οχημάτων, και να αναθέσει στο τμήμα
βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών την
επεξεργασία γνωμοδότησης και εισηγητικής έκθεσης σχε
τικά με το θέμα αυτό,
τη γνωμοδότηση που επεξεργάστηκε το τμήμα αυτό κατά
τη συνεδρίαση του της 7ης Σεπτεμβρίου 1983,
την εισηγητική έκθεση του εισηγητή κ. Eelsen,
τις συζητήσεις της κατά τη 210η σύνοδο ολομέλειας που
πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου 1983
(συνεδρίαση της 28ης Σεπτεμβρίου 1983),
ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
κατά πλειοψηφία με 7 ψήφους κατά και 6 αποχές:
Η ΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόθεση της Επιτροπής να
χορηγήσει στο σύστημα κάθετης διάθεσης στον τομέα
των αυτοκινήτων εξαίρεση από τη γενική απαγόρευση
του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ, σύμ
φωνα με τους όρους της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού
και του κανονισμού 19/65/ΕΟΚ με την επιφύλαξη των
ακόλουθων παρατηρήσεων.
Με τα δεδομένα αυτά η ΟΚΕ ζητά να αναθεωρηθεί και
να αποσαφηνισθεί το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής,
και να ληφθούν συγχρόνως υπόψη οι παρακάτω παρατη
ρήσεις και προτάσεις.
1. Γενικές παρατηρήσεις
1.1. Η ΟΚΕ διαπιστώνει ότι τα συστήματα κάθετης διά
θεσης των αυτοκινήτων:
— επιτρέπουν στους κατασκευαστές να εξασφαλίσουν
την ορθολογική εμπορία των προϊόντων τους, τηρώ
ντας ταυτόχρονα τους θεμελιώδεις κανόνες του
ανταγωνισμού,
— έχουν σχεδιασθεί έτσι ώστε να παρέχουν στους αντι
προσώπους τη δυνατότητα να εκπληρώνουν με τον
καλύτερο τρόπο τις υποχρεώσεις τους έναντι της
πελατείας και να προσφέρουν ένα ευνοϊκό πλαίσιο
αναφοράς για τις χρηματοδοτικές, οικονομικές και
κοινωνικές δεσμεύσεις τις οποίες έχουν αναλάβει να
εκπληρώσουν κατά την άσκηση της δραστηριότητας
τους,
— συμβάλλουν στη διατήρηση σε καλά επίπεδα της
τεχνικής ασφάλειας του στόλου αυτοκινήτων, καθώς
θέτουν στη διάθεση της πελατείας:
α) ένα δίκτυο παροχής υπηρεσιών μετά την
πώληση"
19. 12. 83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 341/19
β) το προσωπικό των γραφείων των αντιπροσώπων
που έχει αλλάξει τακτικά θέσεις, έχει υποστεί
ειδική επαγγελματική εκπαίδευση και έχει μάλι
στα επαναπροσανατολιστεί επαγγελματικά με
τη βοήθεια των αντιπροσώπων και τη συνεργα
σία των κατασκευαστών
γ) τα εργαλεία και ανταλλακτικά που απαιτούνται
για να διασφαλισθούν οι λειτουργίες συντήρη
σης και επισκευής σε όλα τα κράτη της Κοινότη
τας, ανεξάρτητα από το κράτος στο οποίο έχει
αγοραστεί το αυτοκίνητο.
Ωστόσο, η ΟΚΕ θεωρεί ότι είναι χρήσιμο να επιβεβαιωθεί
ότι, μέσα στα πλαίσια αυτού του συστήματος διάθεσης,
τηρούνται όλες οι πτυχές της πολιτικής ανταγωνισμού,
όπως την έχει χαράξει η Επιτροπή.
1.2. Δεν κρίνεται σκόπιμο να επιβληθεί με κανονισμό
ένα υπόδειγμα σύμβασης που να διέπει τις σχέσεις μεταξύ
των κατασκευαστών και των αντιπροσώπων. Αυτό δεν
φαίνεται να είναι η πρόθεση της Επιτροπής. Κάτω από τις
συνθήκες αυτές, η ΟΚΕ κρίνει ότι το σχέδιο κανονισμού
δεν πρέπει να προχωρήσει πέρα από τον ορισμό μερικών
θεμελιωδών αρχών που διέπουν τις σχέσεις ανάμεσα
στους κατασκευαστές και τους αντιπροσώπους και ότι
είναι αναγκαίο να προβλεφθούν επαρκή περιθώρια για
την άσκηση της ελευθερίας σύναψης συμβάσεων, στα
πλαίσια μιας πραγματικής πολιτικής συνεννοήσεων.
Η ΟΚΕ, εξάλλου, έχει ήδη εκφράσει με κάποια άλλη
ευκαιρία (') τη γνώμη της σχετικά με το θέμα αυτό και
θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να χρησιμοποιεί με προ
σοχή τη μέθοδο των ειδικών κανονισμών που εφαρμόζο
νται σε καθορισμένους οικονομικούς τομείς.
1.3. Η ΟΚΕ, εξάλλου, σημειώνει ότι το κείμενο του σχε
δίου κανονισμού, η διατύπωση του οποίου είναι βελτιω
μένη αισθητά σε σχέση με το κείμενο του προσχεδίου,
μπορεί να απλουστευθεί ακόμα περισσότερο.
2. Ειδικές παρατηρήσεις
2.1. Το σημερινό κείμενο βασίζεται σε δύο εκτιμήσεις:
— ότι τα δίκτυα διάθεσης (αντιπρόσωποι) βρίσκονται
σε κάποια θέση αδυναμίας σε σχέση με τους κατα
σκευαστές και ότι θα ήταν δυνατόν να γίνουν κατα
χρήσεις σε βάρος τους,
— ότι το σύστημα διάθεσης θα μπορούσε να οδηγήσει
στη δημιουργία στεγανών ανάμεσα στις διάφορες
αγορές μέσα στην ΕΟΚ.
Οι εκτιμήσεις αυτές δεν ανταποκρίνονται πάντοτε στην
πραγματικότητα και δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη την
(·) Γνωμοδότηση σχετικά με τη 10η έκθεση για την πολιτική
ανταγωνισμού (ΕΕ αριθ. C 112 της 3. 5.1982).
ένταση του ανταγωνισμού που επικρατεί στην Κοινότητα
μεταξύ των διαφόρων τύπων αυτοκινήτων, ιδιαίτερα στις
σειρές μοντέλων που ζητούνται περισσότερο από τους
καταναλωτές. Οπωσδήποτε πρέπει να καταβληθούν οι
απαραίτητες προσπάθειες ώστε να επιτευχθεί η σωστή
ισορροπία μεταξύ αμοιβαίων δικαιωμάτων και υποχρεώ
σεων των μερών που θα ευνοεί τον ανταγωνισμό και τον
καταναλωτή.
2.2. Η εφαρμογή του άρθρου 3 παράγραφος 9 εδάφιο β)
του σχεδίου κανονισμού δεν θα πρέπει να οδηγήσει στην
αποδοχή μη αναγνωρισμένων πωλητών γιατί κάτι τέτοιο
θα είχε ως συνέπεια την ουσιαστική καταστρατήγηση της
θεμελιώδους αρχής της αποκλειστικής διάθεσης.
2.3. Η ΟΚΕ θεωρεί ότι η αγορά ανταλλακτικών θα πρέ
πει να μελετηθεί πιο διεξοδικά από την Επιτροπή ώστε να
μην προδικάζεται ότι οι διατάξεις σχετικά με τα ανταλ
λακτικά θα συμφωνούν με τους τέσσερις όρους που προ
βλέπονται στο άρθρο 85 παράγραφος 3 της συνθήκης.
Μέχρις ότου υπάρξουν νέες εξελίξεις, η ΟΚΕ τάσσεται
κατά του να περιληφθεί η διάθεση των ανταλλακτικών
στον κανονισμό. Η ΟΚΕ επισημαίνει ότι επιβάλλεται να
διασφαλισθούν τα συμφέροντα των καταναλωτών
κυρίως για ό,τι αφορά τη διαθεσιμότητα, την τιμή, την
ποιότητα και την εγγύηση των ανταλλακτικών αυτών.
2.4. Το άρθρο 5 εδάφιο 6 απαιτεί να μπορούν οι αγορα
στές να προμηθευτούν από κάθε αντιπρόσωπο κάθε κρά
τους μέλους οποιοδήποτε από τα μοντέλα του κατασκευ
αστή. Αυτή η απαίτηση δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθεί
στην πράξη" δεν ανταποκρίνεται γενικά στην οικονομική
και εμπορική πραγματικότητα εφόσον, πέρα από τις δια
φορές που παρατηρούνται στη διάρθρωση της ζήτησης
στα διάφορα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα δεν
κατόρθωσε μέχρι τώρα να καταργήσει τις τεχνικές και
φορολογικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των κρατών
μελών. Παρ' όλα αυτά, οι καταναλωτές θα πρέπει να
έχουν τη δυνατότητα να παραγγείλουν σε οποιοδήποτε
κράτος της Κοινότητας ένα αυτοκίνητο που να ανταπο
κρίνεται στις προδιαγραφές που ορίζει ο κανονισμός ο
οποίος ισχύει στη χώρα που εκδίδει την άδεια κυκλοφο
ρίας, αρκεί το αυτοκίνητο αυτό να πωλείται στη χώρα
αυτή.
2.5. Οσον αφορά το άρθρο 7, που οδηγεί στην ανα
στολή εφαρμογής της ρήτρας αποκλειστικής διάθεσης,
όταν οι διαφορές τιμών χωρίς φόρο μεταξύ δύο αγορών
της ΕΟΚ υπερβαίνουν το 12
— ότι πράγματι υπάρχουν σημαντικές διαφορές τιμών
στην ΕΟΚ που ποικίλλουν όσον αφορά το χρόνο και
τον τόπο και ότι αυτό είναι λυπηρό,
— ότι το ημιτελές στάδιο στο οποίο βρίσκεται η κοινο
τική ολοκλήρωση, ειδικότερα στο φορολογικό και
νομισματικό τομέα, και ο έλεγχος των τιμών που
εφαρμόζεται σε ορισμένα κράτη μέλη έχουν συμβά
λει σε μεγάλο βαθμό στη δημιουργία αυτής της κατά
στασης, πράγμα που εξάλλου αναγνωρίζει η Επι
τροπή στο βαθμό που το σχέδιο κανονισμού ορίζει
Αριθ. C 341/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 19. 12.83
ότι η ένδειξη μιας ανώτατης επιτρεπόμενης διαφοράς
τιμής, όπως αναφέρεται στο σχέδιο κανονισμού πρέ
πει να θεωρηθεί προπάντων ως ένας στόχος που πρέ
πει να επιτευχθεί, χωρίς αυτό να έχει αυτόματα νομι
κές συνέπειες. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί ακόμη
πιο εύκολα όταν η κοινοτική ολοκλήρωση θα έχει
προχωρήσει περισσότερο.
Ο Πρόεδρος
της Οικονομικής και Κοινωνικής
Επιίροτΐής
Francis CEYRAC
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της γνωμοδότησης της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Τροπολογία που απορρίφθηκε
Η ακόλουθη τροπολογία, που διατυπώθηκε με βάση τη γνωμοδότηση του τμήματος και υποβλήθηκε σύμ
φωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού κανονισμού, απορρίφθηκε από την ΟΚΕ κατά τη διάρκεια των συζη
τήσεων:
Σ&ίοα 5 παράγραφος 2.5
Να απαλειφθεί το τελευταίο εδάφιο:
«ότι η ένδειξη μιας ανώτατης επιτρεπόμενης διαφοράς τιμής, όπως αναφέρεται στο σχέδιο κανονι
σμού, πρέπει να θεωρηθεί προπάντως ένας στόχος που πρέπει να επιτευχθεί, χωρίς αυτό να έχει αυτό
ματα νομικές συνέπειες. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί ακόμη πιο εύκολα όταν η κοινοτική ολοκλή
ρωση θα έχει προχωρήσει περισσότερο».
Αιτιολογία
Ο καθορισμός ενός στόχου χωρίς νομική συνέπεια σημαίνει απλώς ότι η ύπαρξη του στόχου αυτού θα αυξή
σει τη δυσφορία του καταναλωτή του Ηνωμένου Βασιλείου για τη βιομηχανία αυτοκινήτων που τον επιβα
ρύνει μέχρι 40 περισσότερο από ό,τι θα τον επιβάρυνε στο Βέλγιο, ενώ ταυτόχρονα δεν θα εμποδίσει
καθόλου τη βιομηχανία να αυξήσει τις τιμές της στο Ηνωμένο Βασίλειο πολύ περισσότερο από ό,τι σε άλλες
χώρες. Αυτό δεν σημαίνει ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Για άλλες βιομηχανίες δεν έχουν διατυπωθεί παρόμοια
παράπονα και η έλλειψη ολοκλήρωσης δεν έχει ιδιαίτερες συνέπειες στη βιομηχανία αυτοκινήτων. Απλώς σε
συνδυασμό με το δικαίωμα αποκλειστικής διάθεσης της παρέχει τη δυνατότητα να αυξάνει τις τιμές της,
πράγμα που δεν μπορούν να κάνουν οι άλλες βιομηχανίες.
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
εξαιρέσεις στη σύγκριση των τιμών στα κράτη μέλη
όπου ο έλεγχος της διαμόρφωσης των τιμών ή η
ειδική φορολογία τυ αυτοκινήτου χαρακτηρίζονται
από ιδιαίτερη αυστηρότητα,
ότι ούτως ή άλλως or καταναλωτές μπορούν να απο
ταθούν στον αντιπρόσωπο της επιλογής τους,
Βρυξέλλες, 28 Σεπτεμβρίου 1983.
Ψήφοι υπέρ: 26, ψήφοι κατά: 64, αποχές: 17.
Full & Egal Universal Law Academy