T.C.
...
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/647
KARAR NO: 2021/223
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/647
KARAR NO: 2021/223
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:03/02/2015
KARAR TARİHİ:06/04/2021
KAR. YAZ. TAR.:29/04/2021
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda verilen 'davanın kısmen kabulü' kararının taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 11.HD'sinin ... K. sayılı kararı ile 'bozulmasına' karar verilerek yollanan ve Mahkememize tevzi edilen ve yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılan dosyanın incelenmesi sonucunda:
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ...'ın, mülkiyetinde bulunan dağıtım sistemi işletme hakkını, 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi (İHDS) ile devrettiğini; dağıtım faaliyetlerinin davalı ...tarafından yürütüldüğü 03.09.2002 tarihinde ... Müh. Müt. Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. 'nin açtığı itirazın iptali davasında, ... Ticaret Mahkemesi'nin 16.02.2003 tarih ve ... E., ... K. ile karar verildiğini ve Yargıtay 15. HD'nin .... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiğini; müvekkili şirketin, ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasından 496.770,06 TL ödeme yaptığını; dava konusu olayın İHDS'den önce gerçekleştiğini; söz konusu olaydan dolayı sorumluluğun İHDS'nin 7.4 ve 7.6 maddeleri gereğince ...'ta olmasına rağmen müvekkilinin ödeme yaptığını; bu sebeple, 496.870,06 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren davalı ...tan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalı vekili, yanıt dilekçesinde kısaca; zamanaşımı itirazının yanı sıra, ... ile %100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine ilişkin “İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi“nin 24.07.2006 tarihinde imzalandığını; İHDS'nin İhale Şartnamesi ve Hisse Devir Sözleşmesi ile bütünlük gösterdiğini; hisse devri aşamasında bilanço çalışmaları yapılarak davacı ... tarafından devre esas mizan düzenlendiğini ve bu mizan esas alınarak devre esas bilançonun belirlendiğini; bu işlemler neticesinde geçmişe yönelik olarak borç ve alacak işlemleri kesinleştirildiğinden davacının geçmişe yönelik olarak talepte bulunmasının mümkün olmadığını; alıcının ihale konusu hisseleri devraldığı tarihten önceki döneme ilişkin İHDS'deki hükümler saklı kalmak kaydıyla şirkette yapılmış her türlü işlemden borç ve yükümlülüklerden kayıtlara intikal etmemiş olsa bile şirketin sorumlu olduğunu; İHDS'den doğan bütün yükümlülükleri şirketin zamanında ve gereği gibi yerine getireceğini kabul ve taahhüt ettiğini; faiz ve icra dosyası giderlerini talep hakkının bulunmadığını; İHDS'nin 7.2 maddesi gereğince davanın derhal ...'a bildirilmesi gerektiğini; bildirim yapılmadığından ve icra takibine neden olunduğundan faiz ve icra gideri istenemeyeceğini; davanın reddini, savunmuştur.
DELİLLER:
1-İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi ve ekleri
2-... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasındaki karar,
3-... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyası,
4-Ödeme belgeleri,
5-Bilirkişi görüşü,
6-Tüm dosya münderecatı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKÎ NİTELENDİRME:
Dava, taraflar arasındaki İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında üçüncü kişiye ödenen bedelin istirdadına ilişkindir.
Davalı zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de; alacak, sözleşmeye dayandığından ve BK m.146 gereğince "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabi" olduğundan, zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Yanlar arasında 24.07.2006 tarihli "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" yapıldığı; davacının alacağına dayanak yaptığı ... Ticaret Mahkemesi'nin 16.02.2003 tarih ve ... E., .... sayılı ilâmında, davacı ... Müh. Müt. Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...Ş. aleyhine itirazın iptali davası açılmış olduğu; yapılan yargılama neticesinde,
"1.-Davalı tarafından ... Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına karşı ileri sürülen itirazın kısmen iptali ile icra takibinin 125.879.821.477.-Lira asıl alacak üzerinden aşağıda devre ve oranı yazılı ve değişken nitelikte avans faizi yürütülmek suretiyle devamına,
2.-Davacının, fazlaya ve birikmiş faize ilişkin 59.938.763.603.-TL'lik isteğinin reddine..."
Karar verildiği ve kararın Yargıtay 15. HD'nin ... K. sayılı kararı ile onanarak kesinleştiğini; davacı tarafından ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasından 496.770,06 TL ödeme yaptığı; üçüncü kişiye yapılan ödemenin rücuen tahsili için iş bu davanın açıldığı, görülmüştür.
İhtilaf, davacı tarafından üçüncü kişiye yapılan ödemenin istirdadının gerekip gerekmediği, noktasındadır.
Taraf vekillerinin iradeleri tutanaklara yansıtılmış, deliller toplanmış, bilirkişi görüşü alınmıştır.
Somut olayda; taraflar arasında yapılan İHDS’nin 7.4 maddesinin uygulama alanı bulduğu, davacının talepte bulunabilmesi için üçüncü kişilerin hak talebini doğuran olayın dağıtım faaliyetinden kaynaklanmış olması ve İHDS öncesinde gerçekleşmesinin gerektiği; İHDS'nin 24.07.2006 tarihinde imzalandığı ve bu tarihte yürürlüğe girdiği; İHDS’nin 7.2 maddesinde şirketin ihbar yükümlülüğünü açıkça düzenlediği; İHDS'nin 7.4 yönünden değerlendirildiğinde; ... Ticaret Mahkemesi'nin 16.02.2003 tarih ve ... E., .... K. sayılı kararın incelemesinde, dava tarafları arasındaki Endeks Okuma ve Fatura Dağıtım İŞ'ne ait 10.07.2000 tarihli sözleşme kapsamında alacağın tahsili için davacı ... Müh. Müt. Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...Ş. aleyhine ... Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalinin istendiği; davanın, dağıtım faaliyeti ile ilgili olduğu ve dağıtım faaliyeti nedeniyle ... Müh. Müt. Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. isimli şirkete, İHDS 7.maddesine göre üçüncü kişiye zarar verildiği açık olduğundan, ilâmın dağıtım faaliyeti ile ilgili olmasına göre sorumluluk paylaşımının İHDS’nin 7.4, “Dağıtım Faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...’a aittir. ... tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...’tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ... tarafından karşılanır” maddesine göre olması gerektiği; davacının, ... Ticaret Mahkemesi'nin 16.02.2003 tarih ve ... E., .... K. sayılı ilamına dayalı olarak ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına 27.05.2008 tarihinde 426.200,00 TL ve 16.06.2008 tarihinde 70.570,06 TL olmak üzere toplamda 496.770,06 TL ödendiği, belirlenmiş; bilirkişinin raporundaki hesaplamanın dosyaya uygun olduğu gözlenerek benimsenerek hükme esas alınmış ve Mahkememizin 14/06/2016 tarih, ... sayılı kararında; davanın 496.770,06 TL yönünden kısmen kabulüne, dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş idi. Bu kararın taraf vekilleri tarafından temyizi sonunda, Yargıtay 11. HD'sinin 12/12/2018 tarih,...K. sayılı ilâmıyla 'bozma' kararı verilmiştir. Söz konusu bozma ilâmında gerekçe şu şekildedir:
"...
2- Dava, işletme hakkı devir sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Somut olayda, taraflar arasında imzalanan işletme hakkı devir sözleşmesi gereğince sözleşme tarihinden önceki dönemde yürütülen dağıtım faaliyetleri nedeniyle gerçekleşen işlemler nedeniyle mahkeme kararına istinaden davacı tarafından yapılan ödeme ve masrafların davalıdan rücuen tahsili gerekmektedir. ... Müh. Müt. Elk. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Elektrik Dağıtım A.Ş. aleyhine açılan ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında 20/09/2006 tarihli sayman mutemet alındısından anlaşılacağı üzere ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilince 9.516,52 TL temyiz harcı, 20/09/2006 tarihli tahsilat makbuzuyla da 40,00 TL posta ücreti yatırılmış olup eldeki davada fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL temyiz harç ve masraflarının da ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte rücuen tahsili talep edilmiştir. Mahkemece, davacı vekilinin davacı tarafından ödenen temyiz harç ve masraflarının rücuen tahsili isteminin talep nazara alınarak kabulü gerekirken bu hususta inceleme yapılmadan, gerekçesi de gösterilmeden bu taleplerin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Ayrıca, yukarıda ifade edildiği üzere dava, rücuen tazminat istemine ilişkin olup, rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de doğru olmayıp kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir."
Mahkememizce, esas ve usul yönünden yasaya uygun olduğu kanısına varılan vaki bozma ilâmına uyulmasına oybirliğiyle karar verilerek tefhimle açık yargılamaya devam olunmuştur. Bozma ilâmına uyulmuş olmakla taraflar yönünden kazanılmış hak doğar ve ilâm çerçevesinde işlem yapılması gerekir. Bozma ilâmında, açıklıkla; a)davacı tarafından ödenen temyiz harç ve masraflarının rücuen tahsili isteminin talep nazara alınarak kabulü ve b)ödeme gününden itibaren faize hükmedilmesi hususları bozma konusu yapılmıştır. Davacı, 426.200,00 TL'yi 27/05/2018 tarihinde 70.570,06 TL'yi 16/06/2018 tarihinde ödemiştir. Fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak talep edilen 100,00 TL temyiz harç ve masraflara ilişkin talep yönünden ise 20/09/2006 tarihli sayman mutemet alındısı ile 9.516,52 TL temyiz harcı, 20/09/2006 tarihli tahsilat makbuzuyla da 40,00 TL posta ücreti ödenmiştir. Bu talepler yönünden şimdilik kaydıyla 100,00 TL istenmektedir.
Toplanan tüm delillerden, bozma ilâmı kapsamından, davanın kabulü ile; 426.200,00 TL'nin 27/05/2008 tarihinden; 70.570,06 TL'nin 16/06/2008 tarihinden ve 100,00 TL temyiz harç ve masraflarının da 20/09/2006 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan yasal ve hukuksal olgu göz önüne alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara ve Kurul'un takdirine göre;
1.-Davanın kabulü ile;
426.200,00 TL'nin 27/05/2008 ödeme tarihinden,
70.570,06 TL'nin 16/06/2008 ödeme tarihinden,
100,00 TL temyiz harç ve masrafının, 20/09/2006 ödeme tarihinden itibaren,
avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2.-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 33.941,19 TL karar ve ilâm harcından, peşin alınan 8.485,30 TL'nin indirilerek eksik kalan 25.455,89 TL harçtan sayman mutemedi alındısı ile tahsil olunan 25.449,06 TL harcın çıkartılarak 6,83 TL harcın davalıdan alınıp Hazineye irat kaydına,
3.-Davacı tarafça yapılan; 8.517,10 TL ilk dava, 180,80 TL tebligat ve posta gideri, 1.400,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 10.097,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp, davacıya verilmesine,
4.-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde taraflara iadesine,
5.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 41.893,50 TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekili Av. ...ile davalı vekili Av. ...'ın yüzlerine karşı; kararın tebliğinden itibaren onbeş günlük süre içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere 06/04/2021 tarihinde oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.
Başkan ...Üye ...Üye ... Kâtip 168906
¸¸ ¸¸