T.C. ... 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/184 Esas - 2023/235
... MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/184 Esas
KARAR NO: 2023/235
HAKİM:....
KATİP: ....
DAVACILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
4-...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 16/03/2018
KARAR TARİHİ: 06/04/2023
YAZIM TARİHİ : 05/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin desteği müteveffa ...'ın 06/06/2016 tarihinde çift taraflı trafik kazasında hayatını kaybettiğini, müvekkillerinin destekten yoksun kalma maddi zararlarına mahsuben şimdilik 35.000,00 TL tazminatın tespit edilecek temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin poliçe limiti ve sigortalıların kusuru oranında sorumlu olduğunu, aktüer siciline kayıtlı bir bilirkişi tarafından hesaplama yapılması gerektiğini, ...'dan rücuya tabi ödeme olup olmadığının sorulmasını isteyerek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
-Trafik kaza tespit tutanağı,
-Hasar dosyası
-Adli tıp kurumu raporu ve bilirkişi raporları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, 06/06/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasına dayalı olarak destekten yoksun kalma tazminatı talebinden ibarettir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, ...Dairesinin 2019/2307 esas, 2022/388 karar Sayılı kararı ile "....1-Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir. Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, destek payları doğru belirlenerek, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış/sağlayacak olduğu yardımın miktarı da doğru şekilde hesaplanmalıdır.
Somut olayda aktüerya bilirkişi raporunda, ... tablosu ve 1.8 teknik faiz yöntemine göre destek tazminatı hesaplanmıştır. Tarafların bilirkişi raporunda kullanılan yaşam tablosuna ve tatbik edilen esaslara açık itirazları olmasa dahi TBK 51. maddesi uyarınca tazminatın kapsamının hakim tarafından belirlenmesi zaruridir. Gerçek zarar miktarının, hak sahibi davacı eş ve çocuklar ile dava dışı desteğin hayatta olan anne ve babasının, müteveffadan destek alacakları süre esas alınarak hesaplanması gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Önceki yıllarda bakiye ömür ve destek süresi ...’dan alınan 1931 tarihli “...” cetvellerine göre saptanmakta iken, ... , ... Aktüerya Bilimleri Bölümü, ..., ... Üniversitesi’nin çalışmaları ile “...” adı verilen “...” hazırlanmış olup, ... Kurumunca’da ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerek diğer kurumlar ile ...Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak,ülkemizce de tazminat hesaplamalarında ... Tablosu’na göre bakiye ömür ve destek sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına ... Dairesi’nce de karar verilmekle görüş değişikliğine gidilmiştir. (... 22/12/2020 tarih, 2019/5206 Esas - 2020/8874 Karar sayılı ilamı, 14/01/2021 tarih 2020/2598 Esas - 2021/34 Karar sayılı ilamı)
Bu itibarla, somut olayda davacı eş, çocuklar ile dava dışı desteğin sağ olan anne ve babası yönünden destek tazminatı hesaplanmasında ... Yaşam Tablosu ve ... kullanılarak (hükme esas alınan 02.01.2019 tarihli hesap bilirkişi raporundaki veriler esas alınıp, aynı dönemde bilinen dönem sonlandırılarak, taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış haklar da gözetilerek) hak sahibi davacı eş, çocuklar ile dava dışı anne ve babanın bakiye destek süresinin belirlenmesi (mahkemece öncelikle desteğin tam vukuatlı nüfus aile kayıt tablosu getirilip, desteğin anne ve babasının halen hayatta olup olmadıklarının tespiti ile hayatta iseler bakiye ömür sonuna kadar, vefat etmişlerse ölüm tarihine kadar destek tazminatı hesabı yapılması gerektiği gözetilerek, yine davacı eşin yeniden evlenmiş olması halinde evlendiği tarihe kadar destek tazminatı hesaplanması gerektiği, aksi halde desteğin ömür sonuna kadar tazminat hesabı yapılması hususuna da dikkat edilerek) ve buna göre tazminat hesabı yapılması gerekirken, ... yaşam tablosu ve 1.8 teknik faiz yöntemine göre tazminat hesabı yapılması doğru görülmemiştir.
2-Hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda desteğin kızları olan ... ve ...için dosyada üniversite eğitimi gördüklerine ilişkin belge olduğundan 25 yaşına kadar destek alacaklarının kabulü ile tazminat hesabı yapılmış ise de, davacı ...’ün olay tarihinde 10 yaşında olması nedeniyle adı geçen davacı için 22 yaşına kadar destek tazminatı hesaplanmıştır. ...uygulamalarına göre çocuklar için destekten yoksun kalacakları sürenin belirlenmesinde yaşları, okuldaki eğitim durumları, öğrenimlerine devam edip etmedikleri, okul başarı durumu, anne ve babanın yüksek öğrenim mezunu olup olmaması, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşullar, çocukların yüksek öğrenim görme ihtimali bulunup bulunmadığı ayrı ayrı değerlendirilerek, yüksek öğrenim yapacaklarının muhtemel olması halinde 25 yaşının doldurulmasına kadar; yüksek öğrenim yapmayacaklarının muhtemel görülmesi halinde ise yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre kız çocukları için 22 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabul edilerek hesaplama yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Davacı ...’ün eğitim belgeleri getirilmeden, bu konuda belge ve bilgi temin edilmeden, yüksek öğrenim yapıp yapmayacağı hususunda gerekli inceleme, araştırma ve değerlendirme yapılmadan, destek ve davacıların ... araştırması yapılmadan davacı ...için 22 yaşa kadar destek tazminatı hesaplaması yapılan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kaldı ki dosya kapsamında bulunan belgelerden davacı ...’nın 2016 yılında ... beden eğitimi bölümüne (4 yıllık) kayıt yaptırdığı, 2018 yılında ikinci sınıf öğrencisi olduğu ve yine davacı ...’nın 2017 yılında ... Üniversitesi Sağlık Bilimleri fakültesine (4 Yıllık) kayıt yaptırdığı ve üniversite öğrencisi olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda dahi ablaları üniversite eğitimi alan davacı ...’ün de yüksek öğrenim yapmasının kuvvetle muhtemel olması nedeniyle adı geçen davacı için de 25 yaşa kadar destek tazminatı hesaplanması gerekirken, yazılı olduğu gibi 22 yaşa kadar yapılan tazminat hesabına göre hüküm kurulması doğru olmadığı gibi davacı eş yönünden yeniden evlenme ihtimalinin rapor tarihindeki yaşına göre belirlenmesi gerekirken, yazılı olduğu gibi kaza tarihindeki yaşına göre değerlendirme yapılması da doğru görülmemiştir.
3-Davacı çocukların doğum tarihlerine göre destek alacakları sürenin tespiti gerekmektedir. Davacı ... 30.03.1996, ...26.01.1998, ...ise 28.11.2006 doğumludur. Buna göre davacı ... için 30.03.2021 tarihine kadar, ...için 26.01.2023 tarihine kadar, davacı ...için (25 yaş yerine, 22 yaşa kadar destek tazminatı hesaplanması doğru değil ise de, adı geçen davacı için 22 yaşa kadar destek tazminatı hesaplanması gerektiğinin kabulü halinde dahi) 28.11.2028 tarihine kadar tazminat hesabı yapılması gerekirken, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda davacı ... için 30.02.2021 tarihine, davacı ...için 26.10.2023 tarihine, davacı ...için doğum tarihinin 04.12.2006 olduğunun kabulü ile 04.12.2028 tarihine kadar destek tazminatı hesaplanmıştır. Bu durumda mahkemece davacıların doğum tarihlerinin doğru şekilde tespiti ile destek sürelerinin buna göre belirlenmesi ve tazminat hesabı yapılması hususunda rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu gibi hatalı rapora dayanılarak hüküm kurulması da doğru değildir.
4-Destekten yoksun kalma tazminatının belirlenmesinde destekten yoksun kalanlara ayrılacak paylar ...uygulamaları ile kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise desteğin gelirden eşi ile birlikte ikişer pay alırken çocuklara birer pay verileceği yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay çocukların her birine 1 pay, ana ve babaya birer pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası ... aile sistemine uygun düşmektedir. Çünkü ... aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselmektedir. Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 desteğe, %50 eşe pay verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanacaktır.Desteğin gelirinin 100 pay olduğunun kabulü ile bu 100 payın davacılar ile dava dışı hak sahiplerine dağıtılması, dağıtılan payların toplamının 100 olması gerekmektedir.
Somut olayda hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda desteğin gelirinin davacı eş, çocuklar ile dava dışı anne baba arasında dağıtımında destek ve eşe 22’şer pay, davacı çocuklar ile dava dışı anne ve babaya 11’er pay verilmiş olup, payların toplamı 99 olup 100’e tamamlanmadığı gibi, dava dışı babanın destekten çıktığı tarihe kadar payların dağıtımının gösterilmediği, pay oranlarının da yerleşik ...uygulamalarına uygun olmadığı görülmüştür. Bu durumda destek, davacı eşi, çocukları ve dava dışı anne ve baba yönünden yerleşik ve kabul gören ...uygulamaları gözetilerek gelirden pay ayrılarak destek tazminatı hesaplanması için aktüer bilirkişiden rapor alınarak (taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış haklar da gözetilerek) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hükme elverişli olmayan tazminat raporuna göre karar verilmesi de doğru değildir.
Kabule göre de davacı ...lehine kabul edilen vekalet ücretinin 2.725,00-TL yerine, 2.715,00-TL olarak yazılması da doğru değildir.
Bu durumda mahkemece, aktüer bilirkişiden yukarıda ... nolu bentlerde açıklanan hususlarda 02.01.2019 tarihli aktüer bilirkişi raporunun düzenlendiği tarihteki veriler esas alınarak (...) ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli ek tazminat raporu ya da konusunda uzman bir başka aktüer bilirkişiden yeni tazminat raporu alınması (...... Dairesi'nin 2020/2598 Esas - 2021/34 Karar sayılı kararı ile içtihat değişikliğine gidilerek, ... Yaşam Tablosu ile "muhtemel yaşam süresi" belirlendikten sonra "..." uygulanarak "1/kn" formülüne göre %10 artırım, %10 indirim yapılmak suretiyle tazminat hesaplanması yöntemi benimsendiğinden), davacı ...için de 25 yaş hitamına kadar destek tazminatı hesaplanması, desteğin dağıtılan gelirinin toplamda 100 pay olması, payların yerleşik ...uygulamalarına uygun olması, davacı eş için rapor tarihindeki yaşına göre yeniden evlenme ihtimalinin değerlendirilmesi, davacı çocukların doğum tarihlerinin ve buna göre destek alacakları sürelerin doğru belirlenmesi (...) ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hükmün esasına ve sonucuna etkili olan bu hususlarda gerekli deliller toplanıp, değerlendirilmeden karar verildiği anlaşılmakla, davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre istinaf talebinde bulunan davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi vekilinin sair istinaf taleplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir." gerekçesiyle mahkememizin 28/03/2019 tarihli 2018/203 esas 2019/309 karar sayılı ilamı kaldırılarak dosya mahkememize iade edilmiş 2022/184 esas sırasından yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce ...'nin kararı uyarınca, aktüerya bilirkişisinden ek rapor istenilmiş, bilirkişinin 28/11/2022 tarihli raporunda özetle; Dava konusu olay nedeniyle davacıların maddi zararlarının (%80 kusur indirimi sonrası);
Davacı eş ... ... yön. : 49.602,42 TL, Davacı Çocuk ... ... yön. 2.188,94 TL, Davacı Çocuk ...... yön.: 3.338,06 TL, Davacı Çocuk ...... yön.: 9.670,70 TL, Dava dışı Baba ... ... yön.: 7.109,30 TL, dava dışı anne ... yön.: 10.387,50 TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve deliller hep birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce verilen ilk karar hesap raporunde yer alan eksiklikler nedeniyle kaldırıldığın yeni bir bilirkişiden alınan rapor ile kaldırma kararı uyarınca yargılama yapılmış, hesaplama sonucu davacıların uğramış olduğu zararlar miktarları kaldırma kararı öncesinde yapılan ıslaha göre değişmiş ise de davacı vekilinin fazlaya ilişkin taleplerini saklı tuttuğu hususuda göz önünde bulundurularak davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacı eş ... lehine 37.060,03 TL,
Davacı çocuk ...... lehine 6.814,84 TL,
Davacı çocuk ...... lehine 3.338,06 TL,
Davacı çocuk ... ... lehine 2.188,94 TL, destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 28/11/2016 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigortadan tahsili ile ayrı ayrı davacılara verilmesine,
Bu karar nedeniyle alınması gerekli 3.374,64 TL harçtan peşin alınan 119,55 TL harç ile 51,74 TL ıslah harcı toplamı 171,29 TL harcın mahsubu ile kalan 3.203,35 TL harç, harç tahsil müzekkeresi ile tahsil edildiğinden başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacılar iş bu davada kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden;
9.200,00 TL vekalet ücretinin ...'a,
6.814,84 TL vekalet ücretinin ......'a
3.338,06 TL vekalet ücretinin ......'a
2.188,94 TL vekalet ücretinin ... ...'a verilmek üzere davalıdan tahsiline,
Davalı işbu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden AAÜT gereğince hesaplanan,
397,07 TL vekalet ücretinin davacı çocuk ......'dan,
347,81 TL vekalet ücretinin davacı çocuk ... ...'dan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan 1.526,89 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1.504,24 TL'sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Davacılar tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
Dair, Davacı Vekili Av. ... 'ın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/04/2023
Katip ....
¸
Hakim ...
¸