9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/395 Esas
KARAR NO: 2022/785
TALEP: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
TALEP TARİHİ: 31/05/2022
KARAR TARİHİ: 22/11/2022
TALEP: Talep eden dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yetkili hamili bulunduğunu, keşidecisi -----12/08/2021 tanzim tarihli 20/01/2023 vade tarihli, 3737 numaralı, 131.601,00-TL senedin ibraz edildiğinde işlem yapılmaması için ihtiyai tedbirine işlem yasağı konulmasını işlem yapılmaması için------ ödeme yaptığı için şirkete sorulmak suretiyle hak sahibi olduğunu tespitine tarafına zayi belgesi iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Talep eden vekili, karar celsesinde talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :
Talep; zayi nedeniyle kambiyo senedinin (bono) iptaline ilişkindir.
6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono(senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. İradesi dışında çek veya senet elinden çıkan kişi, çeki veya senedi eline geçiren kişiyi bilmiyorsa, asliye ticaret mahkemesinden çekin veya senedin iptaline karar verilmesi isteyebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın kıymetli evrak (bono) iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği (bu yönde -----Hukuk dairesi'nin 15/07/2013 tarih ------ esas ve karar sayılı kararı), davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği , ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği-------karar sayılı kararı); talebe konu olayda TTK.nun 762. Maddesi uyarınca Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan 3 ayrı ilan ve verilen 3 aylık süreye rağmen uyuşmazlık konusu senedin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen bononun iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
TALEBİN KABULÜ İLE, keşidecisi ------, 12/08/2021 tanzim tarihli 20/01/2023 vade tarihli,------ numaralı, 131.601,00-TL senedin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfi ile aynı yasanın 764/1 maddesi uyarınca İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli harç başlangıçta peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Talep sahibi tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının olması halinde karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,Dair, davacı vekili yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.