T.C. ... 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/570 Esas - 2023/199
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2022/570 Esas
KARAR NO: 2023/199
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Vade Farkından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/08/2022
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİHİ : 31/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vade Farkından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı arasında yurt dışından temin edilecek malzemeler konusunda 17/11/2021 tarihli sözleşme ile 546.196,00 ... doları üzerinden anlaşma yapıldığını, yapılan anlaşmada ödemede hangi tarihteki kurun esas alınacağının yer almaması sebebiyle ve taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin yabancı para cinsinden olması dikkate alınarak ödeme tarihindeki kurun esas alınması gerektiğini, ancak davalının sözleşme kurulduktan sonra tek taraflı olarak sözleşme şartlarını değiştirerek sözleşme tarihindeki kur üzerinden hesaplama yaptığını, davalının tek taraflı olarak yapmış olduğu değişikliğin geçersiz olduğunu bu nedenle taraflar arasında kararlaştırılan bedelin fiili ödeme tarihindeki karşılığı dikkate alınarak davalı yanca eksik ödenen bedel nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik 110.000,00 TL kur farkı alacağının 04/07/2022 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili yanıt dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22. maddesi ve ... Yönetmeliğinin 26. maddesine göre doğrudan temin yoluyla kimyasal malzemeler mal alımı planlandığını ve 3 farklı firmadan teklif istendiğini, davacınında bu şirketlerden biri olduğunu, teklif istenen firmalara "Teklif İsteme Mektubu" gönderildiğini ve davaya konu mal alımına ilişkin İdari Şartname de teklif vermek isteyen firmaların hangi koşullara tabi olacaklarını bildirmek için Teklif İsteme Mektubu'nun Ek'i olarak teklif istenen firmalara gönderildiğini, teklif mektubunda açıkça "Ortaklığımızın Mal ve Hizmet Alım Yönetmeliği'ne göre ekli ihtiyaç listesinde cins, miktar, ölçü ve özellikleri belirtilen malzeme, ekli İdari Şartname varsa Teknik Şartname ile Teknik Resimler çerçevesinde satın alınacaktır." yazılı olduğunu, teklif isteme mektubu ve ekinde yer alan İdari Şartname'ye binaen davacı tarafın ... hariç 546,195.00 ... teklif verdiğini ve teklifin kabul edilerek işin davacıya verildiğini, tamamlayıcı Hususlar'ın 10. maddesine göre "Ödeme, fatura tarihindeki, ... döviz alış kuru üzerinden düzenlenecek fatura karşılığı TL olarak yapılacaktır." ibaresi bulunduğunu, bu düzenleme gereğincede davacı yana 23.05.2022 fatura tarihindeki kur üzerinden ödeme yapıldığını, davanın haksız olduğunu, davanın reddine hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Taraflar arsında düzenlenen sözleşme, ödeme belgeleri, idari ve teknik şartnamaler vs deliller dosya arasına alınmıştır.
04/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyası kapsamında bulunan belgeler ve davacının incelenen ticari defter kayıtlarına göre; 546.195.00 ... mal bedeli ve 98.315,10 ... ... olmak üzere toplam 644.510,10 ..., malzemelerin teslim tarihi olan 23.05.22022 tarihli ... döviz alış kuru olan 15,9249 TL çarpılması sonucu 10.263.756,81 TL üzerinden aynı gün fatura düzenlenerek defter kayıtlarına alınmış ve söz konusu bedel 22.06.2022 tarihinde davalı idare tarafından, davacı yüklenicinin ... Bankası hesabına İdari Şartnamenin 44.1 ve 44.4 maddesine uygun olarak havale edilmiş olduğu kayıt ve belgelerden tespit edildiğini, İdari Şartnamenin “...” başlıklı 19.madde metni ve Tamamlayıcı Hususlar’ ın 10. maddesinden açıkça anlaşılacağı üzere, “döviz bazında verilen fiyatlar fatura tarihindeki ... Döviz Alış Kuru üzerinden Türk lirası olarak fatura edilecek” ve “ödeme fatura tarihindeki ... döviz alış kuru üzerinden düzenlenecek fatura karşılığı TL olarak yapılacaktır.” açık hükümleri gereği nihai hukuki tayin ve taktir Mahkemeye ait olmak üzere, davacının kur farkından kaynaklanan alacağına rastlanmadığını, Mahkemece tarafları bağlayan idari, teknik ve Tamamlayıcı Hususlarda yer alan düzenlemelere göre ödemenin, ödeme tarihindeki kur üzerinden yapılacağı değerlendirmesi yapılması halinde; davacının mal bedelinin ödendiği tarih olan 22.06.2022 tarihindeki ... ... alış kuru olan 17,3168 TL üzerinden 897.095,69 TL kur farkı tutarı hesap edildiğinin, bildirildiği görülmüş, bilirkişi raporunda tüm dosya kapsamındaki deliller ve taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri incelenerek rapor düzenlenmiş olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince dolar kuru üzerinden yapılan ve ödenen bedelin kur farkında kaynaklanan kısmının tahsili istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, ödemenin fatura tarihindeki kur üzerinden mi yoksa ödeme tarihindeki kur üzerinden mi yapılması gerektiği noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce aldırılan 04/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda, taraflar arasındaki sözleşme ve eki niteliğindeki teknik şartnameye göre davacının kur farkı alacağının olmadığı tespit edilmiştir. Davalı yan tarafından ... Dosya no.lu Teklif İsteme Mektubu ve ekleri ile satın alma idari şartnamesi, İhtiyaç Listesi, Teknik Şartname ve Birim Fiyat Teklif Mektubu ekinde, 27.09.2021 tarihine kadar isteklilerden teklif verilmesi talebinde bulunmuş olduğu, davalı İdare, davacı şirkete yazmış olduğu 17.01.2021 tarihli yazısı ile ... no.lu “Kimyasal Malzemeler” konulu dosyada…miktar ve özellikleri belirtilen malzemenin, ilgili teklifiniz şartları dahilinde ... hariç 546,195.00 ... toplam bedelle şirketinize siparişi uygun görülmüştür.” denilerek, yazı ekinde; “1-İhtiyaç Listesi, 2-Teknik Şartname, 3-Tamamlayıcı Hususlar” ile birlikte davacıya gönderilmiş olduğu, davacının ise, söz konusu belgeleri imzalayarak, 25.12.2021 tarihinde davalıya göndermiş olduğu görülmektedir. Davalı ..., ihtiyacı bulunan kimyasal malzeme alımı için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi ve ... Yönetmeliğinin 26. maddesine göre doğrudan temin yoluyla alım yapmak üzere işlemlere başladığı, idari ve teknik şartnameler hazırladığı, 3 ayrı firmadan teklif aldığı, davacı... firmasının vermiş olduğu ... hariç 546,195.00 ... tutarı ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirilerek anılan kimyasal malzemelerin alınmasına karar vermiş olduğu, ... davacı firma alım kapsamındaki kimyasal malzemeleri 24.05.2022 tarihinde idarenin ... deposuna idari ve teknik şartnamelere uygun bir şekilde teslim ettiği, idare muayene ve kabul komisyonu tarafından ürünler 17.06.2022 tarihinde uygun bulunarak kabul ettiği, ... davacı ise 23.05.2022 tarihinde idareye fatura tanzim ettiği, idare de fatura karşılığını ... dahil toplam 10.263.758,90 TL şeklinde 22.06.2022 tarihinde ödeme yapmıştır. Taraflar arasında doğrudan teminle yapılan işlemler, edimin ifasına aşaması, malın teslimi v.s hususlarında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı idare edim karşılığında ödemeyi 23.05.2022 fatura tarihi itibariyle döviz kuru üzerinden 22.06.2022 tarihinde yapmıştır. Davacı fatura tarihinden değil ödeme günündeki kur üzerinden ödeme yapılması gerektiğinden kur farkı nedeniyle uğramış olduğu zararını talep etmektedir. Tarafları bağlayıcı özelliği olan alıma ilişkin İdari Şartname, Tamamlayıcı Hususlar ve Teknik Şartnamenin uyuşmazlık konusuna ilişkin maddeleri incelenmiştir. İdari Şartnamenin “Teklif ve Ödemelerde Geçerli Para Birimi” başlıklı 19.maddesi şöyledir; “İstekliler tekliflerini Türk lirası, ... doları, ... veya ... olarak verebilirler. Teklifler son teklif verme tarihindeki ... Döviz Alış Kuru üzerinden Türk lirasına çevrilip, Türk lirası olarak değerIendirilecektir. Ödemelerde ise döviz bazında verilen fiyatlar fatura tarihindeki ... Döviz Alış Kuru üzerinden Türk lirası olarak fatura edilecek ve... ‘nin bildirmiş olduğu banka hesabına havale edilecektir. Havale masrafları... ‘ye aittir." denilmiştir. Tamamlayıcı Hususlar’ ın 10. maddesinde ise, "Ödeme, fatura tarihindeki, ... döviz alış kuru üzerinden düzenlenecek fatura karşılığı TL olarak yapılacaktır." hükmü getirilmiştir. İdari Şartnamenin “Teklif ve Ödemelerde Geçerli Para Birimi” başlıklı 19.madde metni ve Tamamlayıcı Hususlar’ ın 10. Maddesinden açıkça anlaşılacağı üzere, “döviz bazında verilen fiyatlar fatura tarihindeki ... Döviz Alış Kuru üzerinden Türk lirası olarak fatura edilecek” ve “ödeme fatura tarihindeki ... döviz alış kuru üzerinden düzenlenecek fatura karşılığı TL olarak yapılacaktır.” hükmü getirilmiş olup davalı idare de fatura tarihi olan 23.05.2022’de 15:30'da belirlenen ... kurlarına ...'nin resmi sitesinden ... döviz alış kuru 15.8494 TL üzerinden davacıya 22.06.2022 tarihinde ... Hariç 8.698.100,75 TL, ... (1.565.658,14 TL) dahil 10.263.758,90 TL toplam ödemeyi 60 gün içinde İdari Şartnamenin 44.1 ve 44.4 maddesine uygun olarak ödemiş olduğu görülmekle, davacının kur farkından kaynaklanan alacağı olmadığı anlaşılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 179,90 TL harcın peşin alınan 1.878,53 TL harçtan çıkartılarak geriye kalan 1.698,63 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ... gereğince hesaplanan 17.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 11,50 TL vekalet tasdik harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
7-... 18A/13 maddesi ile ... yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.560,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili Av. ..., Davalı Vekili Av. ...'in yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/03/2023
Katip ...
E-İmza
Hakim ...
E-İmza
Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.