T.C. ... 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/249 Esas - 2023/241
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
... 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2023/249 Esas
KARAR NO: 2023/241
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI :...
VEKİLİ: Av....
DAVALI : ...
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 08/04/2023
KARAR TARİHİ: 11/04/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİHİ : 11/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, çeşitli alkollü ve alkolsüz içeceklerin toptan satışı ile uğraştığını ve şirketi temsile tek yetkili kişi ise ... olduğunu, müvekkilinin haberi olmaksızın müvekkili şirket adına 14.02.2023 Keşide Tarihli, 08.03.2023 Vade Tarihli, 25.000,00 TL tutarlı ve 21.02.2023 Keşide Tarihli, 16.03.2023 Vade Tarihli, 41.000,00 TL tutarlı iki adet bono tanzim edilerek müvekkili ile ticari faaliyet içerisinde olan dava dışı ... A.Ş.'ye teslim edildiğini, müvekkilinin bu durumu dava dışı ... A.Ş.'nin anılan bonoların protesto edildiğini müvekkiline bildirilmesi ile öğrendiğini, bonoların ... Bankası A.Ş. nezdinde protesto edildiğini, müvekkilinin de ticari itibarını korumak için bono bedellerini ödediğini ancak bonoları düzenleyenin müvekkili olmadığını, söz konusu bonoların sahte olarak düzenlendiğini ve bu hususun tespitini talep ve dava etmiştir.
Dava hasımsız olarak açılmıştır.
Dava, 6100 sayılı HMK'nın 106.maddesi gereğince açılmış tespit davasıdır.
Uyuşmazlık, davacı şirket adına düzenlenen 14.02.2023 Keşide Tarihli, 08.03.2023 Vade Tarihli, 25.000,00 TL tutarlı ve 21.02.2023 Keşide Tarihli, 16.03.2023 Vade Tarihli, 41.000,00 TL tutarlı iki adet bonoların sahteliğinin tespiti talebinin tespit davası konusunu oluşturup oluşturmayacağı, somut olay yönünden dava şartı bulunup bulunmadığı, söz konusu davanın hasımsız açılıp açılamayacağı hususlarına ilişkindir.
6100 sayılı HMK'nın 106. Maddesinde; "(1)Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir.
(2)Tespit davası açanın kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.
(B)Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz." hükmü düzenlenmiştir.
Tespit davası, eda davasına oranla istisnai bir davadır. Bu husus özellikle, tespit davası açmada davacının hukuki menfaatinin bulunup bulunmaması ile ilgilidir. Kural olarak, eda davası açma olanağı varken, tespit davası açılmasıda hukuki yarar yoktur. Zira, davacının açtığı tespit davasını kazanması halinde, çoğu zaman, hakkına kavuşabilmesi için ikinci bir dava (eda davası) açma ihtiyacı doğmaktadır. Oysa davacı, tespit davası açmayıp doğrudan doğruya bir eda (alacak) davası açsa idi, bu (tek) dava ile amacına ulaşabilecektir. İki dava yerine tek dava açılması usul ekonomisine de uygun olacaktır. (...).
Somut olayda ise, davacının söz konusu talebini menfi tespit ve istirdat davası ileri sürebileceği ve bu talebin hasımsız olarak dile getiremeyeceği anlaşılmış, işbu dava sonucu verilebilecek kararın davacının hakkına kavuşabilmesi için yeterli olmayacağından ve hakkını elde edebilmek için ayrıca bir eda davası açması gerekeceğinden davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
HMK'nın 114/1-h maddesi gereğince, hukuki yararın bir dava şartı olduğu düzenlenmiş aynı Yasa'nın 115/2 maddesinde ise, mahkememizce dava şartı noksanlığı tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği hükmüne yer verildiğinden davanın usulden reddine dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın hukuki yarar yokluğundan dolayı HMK'nın 114/1-h maddesi atfı ile HMK'nın 115/2 maddesi gereğince usulden reddine,
Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı11/04/2023
Katip ...
E-İmza
Hakim ...
E-İmza
Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.