Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-45 (Birleşme)
Karar Sayısı : 07-31/319-117
Karar Tarihi : 11.4.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYAÇ, 10
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Ilgaz SARIOĞLU, Hüseyin ORMAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Bowater Incorporated
Temsilcileri Av. Ebru DEMİRHAN ve Av. Oya KÜLAH
Taboğlu, Ateş & Demirhan Ortak Avukat Bürosu
Levent Cad. No: 9 34330 İstanbul
20
D. TARAFLAR : - Abitibi Consolidated Inc
115 Metcalfe Street Suite 800 Montreal, Quebec,
H3D 5H2 KANADA
- Bowater Incorporated
55 East Camperdown Way P.O. Box. 1028 Greenville,
South Carolina 29602 ABD
E. DOSYA KONUSU: “Abitibi Consolidated Inc.” ve “Bowater Incorporated”in
“AbitibiBowater Inc.” isimli şirket çatısı altında birleşme işlemine izin verilmesi
talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 21.3.2007 tarih ve 2201 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin
5.4.2007 tarih ve 2007-2-45/Öİ–07–HSÖ sayılı Ön İnceleme Raporu, 9.4.2007 tarih
ve REK.0.06.00.00-120/118 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-31 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; bildirim konusu birleşme işleminin, 40
tarafların ilgili pazardaki ciroları ve pazar payları bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında ve Kanun’un 10. maddesi hükmü çerçevesinde bildirilmesi zorunlu bir
devralma işlemi olduğu, ancak hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim
durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak, ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucuna yol açmadığı ve bu nedenle anılan birleşmeye izin verilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1. Taraflar
H.1.1. Abitibi Consalidated Inc. (Abitibi)
Abitibi, Abitibi Grubu’nun ana şirketi olup, hisseleri Toronto ve New York borsalarında
işlem gören halka açık bir şirkettir. Söz konusu şirket, gazete kâğıdı, ticari baskı
kâğıtları ve ağaç ürünleri tedariki ile beraber Kuzey Amerika’da kullanılmış gazete ve
dergilerin geri dönüşümü alanında faaliyet göstermektedir. Abitibi’nin Türkiye’de
kurulmuş olan bir iştiraki bulunmamaktadır.
Abitibi’nin hisselerinin %10’unu veya daha fazlasını kontrol eden şirketler ve sahip 60
oldukları hisseler ile Abitibi’nin 2005 ve 2006 yılı dünya çapındaki ve Türkiye’deki
konsolide cirosu aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Abitibi’nin hisse yapısı
Hisse Sahibi Hisse Oranı (%)
Capital Group International Ltd. (……)
Quebecor Inc. (……)
Third Avenue Management LLC (……)
Diğer (……)
Tablo 2: Abitibi’nin 2005 ve 2006 cirosu
Abitibi Dünya (ABD Doları) Türkiye (ABD Doları)
31.12.2005 tarihi itibarıyla (…………….) (…………….)
2006 yılı (…………….) (…………….)
Abitibi’nin 2005 yılı dünya cirosunun %54’ü gazete kâğıdından, %29’u ticari baskı
kâğıtlarından, %17’si ise ağaç ürünlerinden elde edilmiştir.
70
Abitibi, ağaç ürünlerini sadece Kuzey Amerika’da satmakta olup, 2005 yılı içerisinde
Türkiye’de sadece gazete kâğıdı satışı gerçekleştirmiştir. 2006 yılında ise Türkiye’ye
226 tonluk ticari baskı kâğıdı satışı gerçekleştirmiştir. Bu iki faaliyetin dışında
Abitibi’nin Türkiye pazarına yönelik herhangi bir faaliyeti bulunmadığı Bildirim
Formu’nda ifade edilmiştir.
H.1.2. Bowater Incorporated (Bowater)
Bowater, Bowater Grubu’nun ana şirketi olup gazete kâğıdı, kuşe ve cilalı kâğıt,
beyazlatılmış ağaç hamuru ve ağaç kütüğü ürünleri üretimi alanında faaliyet 80
göstermektedir. Bowater’in ABD, Kanada, Güney Kore gibi ülkelerde üretim tesisleri
bulunmaktadır.
Payları New York borsalarında işlem gören ve halka açık bir şirket olan Bowater’in
%10 ve daha fazla oranında hisse sahibi ortakları ile Bowater’in 2005 ve 2006 yılı
ciroları aşağıdaki gibidir:
Tablo 3: Bowater’in hisselerinin %10 ve daha fazlasını elinde bulunduran ortakları
Hisse Sahibi Hisse Oranı(%)
NWQ Investment Management Company (….)
Massachussets Financial Services Company (….)
Diğer (halka açık kısım ve küçük hissedarlar) (….)
Tablo 4: Bowater’in 2005 ve 2006 yılı cirosu 90
Bowater Dünya (ABD Doları) Türkiye (ABD Doları)
31.12.2005 tarihi itibarıyla (…………….) (…………….)
2006 yılı (…………….) (…………….)
Türkiye’de bir iştiraki olmayan Bowater, grubu bünyesindeki şirketlerin tamamını
kontrol etmektedir.
Bowater yukarıda yer alan faaliyet alanından başka “Kanada Ormanları Ürünleri”
segmentinde Kanada’da üretilen sıkıştırılmış ağaç hamuru, doğrama kereste, kütük
ve talaş üretimi faaliyeti yürütmekte olup bu ürünleri kendi üretim tesislerinde
hammadde olarak kullanmaktadır.
H.2. İlgili Pazar 100
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosyada yer alan bilgilerden hareketle ve Rekabet Kurulu’nun daha önce vermiş
olduğu kararlar da göz önüne alınarak ilgili ürün pazarları, “gazete kâğıdı” ve
“mecmua kâğıdı” olarak iki farklı ürün pazarı olarak tanımlanmıştır. Taraflardan
Bowater’in bir diğer faaliyeti de “Orman Ürünleri” olup bu ürünler söz konusu
teşebbüsün ürettiği ürünlerde hammadde olarak kullanıldığı ve birleşmenin
değerlendirilmesini etkilemediğinden dolayı ayrı bir pazar olarak tanımlanmamıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar 110
Bildirime konu ürünlerin tüm Türkiye’de satılması, satış koşullarının da farklılık arz
etmemesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit
edilmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Konusu
Dosya konusu işlem çerçevesinde Abitibi ve Bowater aynı alanda gösterdikleri
faaliyetlerini aralarında imzalamış oldukları “Birleşme Sözleşmesi” ile “AbitibiBowater 120
Inc.” adlı Yeni Şİrket çatısı altında birleştirmeyi planlanmaktadır. Dosyadaki bilgilere
göre, birleşme işleminin 2007 yılının üçüncü çeyreğinde tamamlanması planlanmakta
olup işlem tamamlanıncaya kadar tarafların Abitibi ve Bowater olarak faaliyetlerini
devam ettirecekleri, oluşacak Yeni Şirket’de hisselerin % 52’sinin Abitibi, %48’inin
Bowater’a ait olacağı, 14 Yönetim Kurulu üyesinden 7’sini Abitibi’nin, diğer 7 üyeyi
Bowater’in atayacağı ve Abitibi ve Bowater’in söz konusu Yeni Şirket’in iştirakleri
olarak faaliyetlerine devam edecekleri anlaşılmaktadır.
İşlem sonrası bağımsız iki teşebbüs (Abitibi ve Bowater) “AbitibiBowater Inc.” adlı
şirket çatısı altında birleşeceğinden bu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2 (a) maddesi 130
uyarınca bir birleşme işlemidir.
H.3.2. İşlemin İzne Tabi Olması
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur” ifadesi yer
almaktadır. 140
Dosyadaki bilgilere göre, Abitibi’nin ve Bowater’in 2006 yılı dünya çapında ve Türkiye
sınırları içerisindeki ciroları hem ayrı olarak hem de toplam olarak aşağıdaki gibidir:
Tablo 6: Abitibi ve Bowater’in 2006 yılı cirosu
Şirket Türkiye (ABD Doları)
Abitibi (…………….)
Bowater (…………….)
Toplam (…………….)
Yukarıdaki bilgilerden de görüldüğü üzere, Abitibi ve Bowater’in ilgili ürün pazarındaki
toplam cirolarının (………………...) YTL1 olduğu ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesinde belirtilen 25 milyon YTL’lik ciro eşiğini aştığı anlaşılmaktadır. Tarafların
gazete kâğıdı pazarında tahmini toplam pazar payının % (…), mecmua kâğıdı
pazarında ise toplam %0,26 olduğu görülmektedir. Dolayısıyla pazar payı eşiği 150
açısından da gazete kağıdı pazarında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan
%25’lik eşiğin aşıldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle dosya konusu işlem 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlemdir.
H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi
4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesi “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün 160
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” demek suretiyle hakim durum
doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin
önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.
Dosya konusu işlem değerlendirildiğinde; tarafların gazete kağıdında %25, mecmua
kağıdında %1 civarında toplam pazar payına sahip olmaları nedeniyle birleşme
sonrasında hakim duruma gelmelerinin söz konusu olmaması, pazarda birbirine
pazar payı itibarıyla yakın birçok teşebbüsün olması, pazarda hukuki ve teknik 170
anlamda giriş engelinin bulunmaması, birleşen firmaların her ikisinin de yurtdışında
mukim şirketler olmaları ve yurtdışında çeşitli arz kaynaklarının mevcut bulunması
nedeniyle, söz konusu işlem sonrasında ilgili pazar açısından Kanun’un 7. maddesi
kapsamında hâkim durum yaratılmasına veya mevcut hâkim durumun güçlendirilerek
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açacak bir durumun oluşmadığı
anlaşılmaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 180
1 4.1.2007 tarihli T.C. Merkez Bankası ABD Doları satış kuru dikkate hesaplanmıştır.
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirime konu
işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
190
Full & Egal Universal Law Academy