Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2022-3-054 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 22-41/569-231
Karar Tarihi : 08.09.2022
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,
Berat UZUN
B. RAPORTÖRLER : Emin Cenk GÜLERGÜN, Ahmet Buğra KAZAK,
Zeynep KUŞDEMİR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Abu Dhabi National Oil Company
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, O. Onur ÖZGÜMÜŞ,
Av. S. Buğrahan KÖROĞLU, Av. Efe OKER,
Av. O. Berke OKUR, Av. Su AKGÜL, Av. Ziba Ayşegül ABACI
Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Abu Dhabi Chemicals Derivatives Company RSC Ltd,
Reliance Strategic Business Ventures Ltd ve Shaheen Chem Holdings
Investments LLC tarafından yeni bir tam işlevsel ortak girişim kurulması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 21.07.2022 tarih, 29789 sayı ile
giren ve 09.08.2022 tarih, 30149 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen
18.08.2022 tarih ve 2022-3-054/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, Abu Dhabi Chemicals Derivatives Company RSC Ltd (TA’ZIZ), Reliance
Strategic Business Ventures Ltd (RSBVL) ve Shaheen Chem Holdings Investments
LLC (Shaheen) arasında tam işlevsel ortak girişimin (OG Şirketi) kurulması işlemine
izin verilmesi talep edilmektedir. Bildirime konu işlem neticesinde OG Şirketinde
TAZ’ZIZ %(…..); RSVL %(…..), Shaheen ise %(…..) hisse oranıyla temsil edilecektir.
(5) Ortak girişimin taraflarından TA’ZIZ, Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) ve
Abu Dhabi Developmental Holding Company PJSC’nin (ADQ) sırasıyla hisselerinin
%(…..) ve %(…..)’ına sahip olduğu, ADNOC ve ADQ tarafından ortak kontrol edilen
tam işlevsel olmayan bir ortak girişimdir. TA’ZIZ esas olarak ADNOC ve ADQ’nun
Ruwais, Abu Dhabi, Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunan TA’ZIZ kimyasallar
bölgesindeki yatırımlarını kolaylaştırmaya yönelik bir platformdur.
(6) Ortak girişimin taraflarından RSBVL’nin başlıca faaliyetleri teşebbüslerdeki stratejik
hissedarlıklara sahip olunması, işletme destek hizmetleri sunulması ve ürünlerin
ticaretidir. RSBVL, Hindistan yasaları uyarınca kurulan ve faaliyet gösteren, ana işyeri
Hindistan olan bir şirket olup Reliance Industries Limited’in (RIL) tamamına sahip
olduğu bir iştirakidir.
22-41/569-231
2/5
(7) OG Şirketi ise Abu Dhabi, Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) ihracat ve dağıtım
amacıyla kostik soda, etilen diklorür (EDC) ve polivinilklorür (PVC) (birlikte OG
Ürünleri) üretiminde1 faaliyet gösterecek olup tesisin inşasının 2025’te tamamlanması
beklenmektedir. ADNOC ve ADQ (TA’ZIZ üzerindeki kontrollerine istinaden) ile RIL
(RSBVL üzerindeki kontrolüne istinaden), OG Şirketi’ni ortak kontrol edecektir.
(8) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız
bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin
oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma
işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca bildirim konusu işlemin
2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol
altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam
işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir.
(9) İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki
uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edilmektedir.
Belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik karar ve eylemlerini yönlendirmeye dönük
yetkiler anlamına gelmektedir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol
Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 50. ve devamı paragraflarında ortak kontrolün
ortaya çıktığı başlıca durumlar; tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik
kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa
kullanılması olarak açıklanmaktadır. Bu anlamda, ana şirketlerin kontrol edilen
teşebbüsle ilgili önemli kararlarda (üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı, önemli
yatırımlar gibi) mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz
konusudur.
(10) Bildirim konusu işlem TA’ZIZ2 , RSBVL3 ve Shaheen tarafından yeni bir tam işlevsel
ortak girişimin kurulmasına ilişkindir. TA’ZIZ ve RSBVL, OG Şirketi üzerinde ortak
kontrole sahip olacakken, Shaheen OG Şirketi üzerinde herhangi bir şekilde kontrol
sahibi olmayacaktır4. TA’ZIZ nihai olarak ADNOC ve ADQ tarafından ortak kontrol
edilen tam işlevsel olmayan bir ortak girişim olduğundan hem ADNOC hem de ADQ,
TA’ZIZ’in ve dolayısıyla OG Şirketi’nin RSBVL ile birlikte stratejik ticari davranışı
1 Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, OG Şirketi’nin ayrıca yan ürün olarak küçük miktarlarda
hidrojen üretmesi beklenmektedir.
2 Bildirim formunda Sözleşme hükümleri çerçevesinde, TA’ZIZ Sözleşme’deki haklarını TA’ZIZ
tarafından tek kontrol edilecek olan yeni kurulmuş bir devralma aracına (special purpose vehicle)
devredecektir. Bu devir işleminin yalnızca yapılanma amaçlı olduğu ve işlemin esasına yönelik herhangi
bir etki doğurmayacağı bildirilmiştir.
3 Bildirim formunda Sözleşme hükümleri çerçevesinde, RSBVL, Sözleşme kapsamındaki haklarını
mevcut bir iştirake veya RIL’in tamamına sahip olacağı iştiraki olacak yeni oluşturulan bir araca
devredebilecektir. Bu devir işleminin yalnızca yapılanma amaçlı olduğu ve işlemin esasına yönelik
herhangi bir etki doğurmayacağı bildirilmiştir.
4 Shaheen yalnızca oy birliğiyle onay gerektiren bazı konuları veto edebilecektir. Oy birliğiyle onay
gerektiren konular genellikle azınlık hissedarlarını korumaya yönelik hakları içermektedir ve OG
Şirketi’in veya herhangi bir iştirakinin feshedilmesine veya tasfiyesine, veya OG Şirketi’in veya iştirakinin
genel olarak herhangi bir alacaklı ile herhangi bir düzenleme yapmasına, veya OG Şirketi’ne veya
herhangi bir iştirakine ilişkin bir yönetim emri başvurusu yapılmasına, tasfiye sorumlusu veya benzer bir
görevlinin atanmasına ilişkin uygulamalar gibi konulara ilişkin kararlardan oluşmaktadır. Shaheen
stratejik konularda veto yetkisine sahip olmayacak ve dolayısıyla OG Şirketi’ni kontrol etmeyecektir.
Shaheen’in Türkiye’ye ilişkin herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır ve Shaheen Türkiye’den herhangi
bir ciro elde etmemektedir. Shaheen’in Türkiye’de kurulu herhangi bir iştiraki ve/veya bağlı şirketi
bulunmamaktadır.
22-41/569-231
3/5
üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olacaktır. Tarafların OG Şirketi üzerinde ortak
kontrole sahip olacağını gösteren düzenlemelere aşağıda yer verilmiştir.
(11) OG Şirketi’nin hisseleri; OG Şirketi’nin ihraç edilmiş hisselerinin %(…..)’ini temsil eden
ve oy hakkına sahip olacak olan “A Hisseleri” ve oy hakkı olmayan ve OG Şirketi’nin
ihraç edilmiş hisselerinin %(…..)’sini temsil eden “B Hisseleri” olmak üzere iki ayrı
sınıfa ayrılacaktır. A Hisseleri ve B Hisseleri, gelir ve/veya sermaye dağıtımına ilişkin
eşit haklara sahip olacak, ancak B Hisseleri, OG Şirketi’nin genel kurul toplantılarına
katılma veya oy kullanma haklarına sahip olmayacaktır. Bildirim konusu işlemin
tamamlanmasının ardından TA’ZIZ, RSBVL ve Shaheen, OG Şirketi’nin ihraç edilmiş
hisselerinin sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..)’ine sahip olacaktır. Ayrıca TA’ZIZ ve
RSBVL’nin her biri, OG Şirketi’nin oy hakkı bahşeden hisselerinin %(…..)’sine sahip
olacaktır.
(12) Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre OG Yönetim Kurulu (OG Kurulu), OG
Şirketi’nin faaliyetlerinin genel yönetiminden sorumlu olacaktır. OG Kurulu en fazla
(…..) direktörden oluşacaktır. Hem TA’ZIZ hem de RSBVL, zaman zaman (…..)
direktör atama, görevden alma ve değiştirme hakkına sahip olacaktır. OG Kurulunun
bir başkanı olacak, ancak başkanın ikinci veya belirleyici oyu olmayacaktır. Başkan ve
müteakip üst düzey yönetim görevlileri, dönüşümlü olarak TA’ZIZ ve RSBVL tarafından
atanacaktır. OG Şirketi’nin kuruluşundan itibaren ilk (…..) yıl için TA’ZIZ (…..)
atayacak, RSBVL (…..) atayacaktır. Bu, sonraki her (…..) yıllık dönem için dönüşümlü
şekilde değişecektir. Stratejik konular dâhil olmak üzere tüm konular, OG Kurulunun
(hem TA’ZIZ hem RSBVL tarafından atanan direktörlerin onayını) ya da A Hisselerinin
sahiplerinin (hem TA’ZIZ hem RSBVL) onayını gerektirecektir.
(13) Mevcut düzenlemeler dikkate alındığında, TA’ZIZ (ADNOC ve ADQ) ve RSBVL (RIL),
OG Şirketi’nin stratejik ticari davranışları üzerindeki ilgili hakları aracılığıyla OG Şirketi
üzerinde belirleyici etki gösterecek ve dolayısıyla ADNOC, ADQ ve RIL, OG Şirketi
üzerinde ortak kontrol sağlayacaktır. Yukarıda yer verilen düzenlemeler incelendiğinde
işlem taraflarının OG Şirketi üzerinde 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında ortak kontrol tesis edeceği anlaşılmaktadır.
(14) 2010/4 sayılı Tebliğ gereği incelenmesi gereken diğer husus ise OG Şirketi’nin tam
işlevselliğidir. Bu bakımdan teşebbüsün bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli
kaynaklara sahip olup olmadığı, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet gösterip
göstermeyeceği, satış ve satın almada ana şirketlere bağımlı olup olmadığı hususları
incelenmiştir. Buna göre, OG Şirketi’nin günlük faaliyetleriyle ilgilenecek bir yönetime
sahip olacağı anlaşılmaktadır. OG Şirketi’nin faaliyetleri, OG Kurulu tarafından veya
onun yönetimi altında idare edilecektir. OG Kurulu, OG Şirketi’nin genel yönetiminden
sorumlu olacak ve OG Şirketi’nin ticari stratejisini ve politikalarını belirleyecektir. İkinci
olarak OG Şirketi, faaliyetlerini yürütmek için gerekli gördüğü şekilde kendi personelini
istihdam edecek ve kendi üst yönetimine sahip olacaktır. OG Şirketi’nin ayrıca kendi
bütçesi, iş planı ve yönetebileceği kendi varlıkları olacaktır. Ayrıca OG Şirketi’nin
faaliyetleri ana şirketlerinin faaliyetleri içindeki belirli bir işlevle sınırlı olmayacak ve OG
Şirketi pazarda kendi mevcudiyetine sahip olacaktır. OG Şirketi, kostik soda, EDC ve
PVC üretimi, pazarlanması ve dağıtımında faaliyet gösterecek ve kostik soda, EDC ve
PVC pazarlarında aktif bir rakip/oyuncu olarak yer almak için gerekli tüm varlıklara ve
altyapıya sahip olacaktır. OG Şirketi, tesisin kurulmasının ardından kostik soda, EDC
ve PVC üretiminin önemli bir bölümünü açık pazardaki üçüncü şahıs/taraf müşterilere
tedarik edecektir. Dolayısıyla OG Şirketi’nin tam işlevsellik kriterini haiz bir ortak girişim
olduğu anlaşılmaktadır.
22-41/569-231
4/5
(15) Bu itibarla başvuru konusu işlemin tam işlevsel bir ortak girişim olduğu ve söz konusu
işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma niteliği taşıdığı
değerlendirilmektedir. Ayrıca tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde
öngörülen ciro eşiklerini aştığından, bildirime konu işlem izne tabidir.
(16) TA’ZIZ’in Türkiye’de veya küresel olarak herhangi bir iştiraki bulunmamakta olup 2021
yılında Türkiye’de veya küresel düzeyde ciro elde etmemiştir. TA’ZIZ’in Türkiye’ye
yönelik herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu doğrultuda, TA’ZIZ’i kontrol eden
ADNOC ve ADQ şirketlerinin Türkiye’deki faaliyet alanlarının incelenmesi
gerekmektedir. ADNOC Grubu 2021 yılında Türkiye’de baz yağı, karbon siyahı ve üre
satışı gerçekleştirmiştir. ADNOC’un Türkiye’de kurulu herhangi bir iştiraki ve/veya bağlı
şirketi bulunmamaktadır. ADQ ise Türkiye’de kontrol ettiği çeşitli portföy şirketleri
aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Bunlar: Agthia, Al Dahra, Acino ve LDC’dir. Agthia
Türkiye, “Alpin” markası ile şişelenmiş su alanında faaliyet göstermektedir ve Agthia
Türkiye’nin Türkiye’de bir şişeleme tesisi bulunmaktadır. Agthia’nın kontrolünde olan
Al Foah, Ürdün’deki iştiraki aracılığıyla Türkiye’ye hurma satmaktadır. ADQ, Al Dahra
üzerinde dolaylı olarak %(…..) hisseye sahiptir. Al Dahra, Türkiye’de mısır yemi ve
buğday kepeği pazarlarında faaliyet göstermektedir. Acino, Türkiye’de farmasötik
ürünlerin toptan dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir. ADQ, LDC üzerinde dolaylı
olarak %(…..) hisseye sahiptir. LDC, Türkiye’de yağlı tohumlar, tahıllar, meyve suyu,
pamuk, kahve, pirinç ve navlun alanlarında faaliyet göstermektedir. LDC ayrıca mısır
pazarında da faaliyette bulunmuştur.
(17) RSBVL’in tamamına sahip olan RIL’in Türkiye’deki ana faaliyetleri Türkiye’ye petrol ve
petrokimya ürünlerinin ihracatıdır. RIL’in Türkiye cirosu (i) RIL’in doğrudan satışları, (ii)
Recron (Malaysia) Sdn Bhd (Recron) (RIL’in bir iştirakidir) tarafından gerçekleştirilen
satışlar ve (iii) Reliance Global Energy Services (Singapore) Pte. Limited (Reliance)
(RIL’in bir iştirakidir) tarafından gerçekleştirilen satışlar aracılığıyla elde edilmektedir.
RIL’in Türkiye’de herhangi bir iştiraki veya bağlı şirketi bulunmamaktadır. Recron,
Türkiye’ye kumaş, polyester elyaf, polyester çip, kısmen gerdirilmiş iplik, tamamen
çekilmiş iplik, saf teraftalik asit, polietilen tereftalat, çekilmiş hacimli iplik ve yükek
büküm iplik satmaktadır. Reliance, Türkiye’ye rafine petrol ürünleri satmaktadır. RIL,
Türkiye’ye rafineri ürünleri, kumaş, çip, tamamen çekilmiş iplik, endüstriyel iplik,
kısmen gerdirilmiş iplik, polyester hacimli iplik, polyester filament elyaf, polyester elyaf,
polietilen tereftalat, polietilen, polipropilen, polipropilen ve elyaf ara ürünleri
satmaktadır.
(18) OG Şirketi’nin OG ürünlerinden Türkiye’ye yalnızca kostik soda ve PVC ihracatı
gerçekleştirmesi öngörülmektedir.
(19) Ortak girişim taraflarının hiçbiri Türkiye’de kostik soda veya PVC satmamaktadır.
Bildirime konu işlem etkilenen pazarlar açısından değerlendirildiğinde; Türkiye’de
herhangi bir etkilenen pazar olmamasına rağmen küresel ölçekte tarafların faaliyet
alanları arasında örtüşme bulunmaktadır. Küresel ölçekte OG Şirketi ile RIL’in kostik
soda, EDC ve PVC faaliyetleri arasında örtüşme bulunduğu belirtilmektedir. Ancak RIL
OG Şirketi’nin ürünlerinden hiçbirini Türkiye’de satmamaktadır.
(20) Yukarıda belirtilen faaliyet alanları incelendiğinde, tarafların Türkiye’deki faaliyetleri
arasında herhangi bir yatay ve dikey örtüşme bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu
kapsamda işlem sonucunda başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim
durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir
pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ve
işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
22-41/569-231
5/5
H. SONUÇ
(21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy