Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-28
Karar Sayısı : 06-31/376-99
Karar Tarihi : 28.4.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.
Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B.RAPORTÖRLER: Onur Yelda YÜKSEL, Alper KARAKURT,
Neşe Nur YAZGAN, Bedia Sanem ŞİMŞEK
C.KARŞI TARAF : Sodexho Restoran Servisleri A.Ş.
Gülbahar Mah. Avni Dilligil Sok. No: 24/A-6
Mecidiyeköy / İstanbul 20
Accor Servisleri International A.Ş.
Talatpaşa Cad. No: 5 K:1 Gültepe / İstanbul
Network Servisleri A.Ş.
Valikonağı Cad. YKB Vakıf Apt. No:173 K:4 D:2
Nişantaşı 80220 İstanbul
D. DOSYA KONUSU: Accor Servisleri International A.Ş., Sodexho
Restoran Servisleri A.Ş. ve Network Servisleri A.Ş.'nin yerinde 30
incelemeyi engellemeleri nedeniyle söz konusu teşebbüslere para cezası
verilmesi.
E. İDDİALARIN ÖZETİ: Accor Servisleri International A.Ş., Sodexho Restoran
Servisleri A.Ş. ve Network Servisleri A.Ş.’nin yerinde incelemeyi yapmak
üzere görevlendirilen raportörleri engellemeleri.
F. DOSYA EVRELERİ: 14.4.2006 tarih ve 06-27/329-M sayılı Rekabet Kurulu
kararı ile, “Dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40.
maddesi 1. fıkrası uyarınca Sodexho Restoran Servisleri A.Ş., Accor Servisleri 40
International A.Ş., Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş. ve Network Servisleri
A.Ş. hakkında ön araştırma yapılmasına" karar verilmiş ve bu karar uyarınca
raportörler görevlendirilmişlerdir. Yerinde incelemenin engellenmesi üzerine
hazırlanan 25.4.2006 tarihli Bilgi Notu, 27.4.2006 tarih ve REK.0.07.00.00-
110/85 sayılı Başkanlık önergesi ile 28.4.2006 tarihli Kurul toplantısında
görüşülerek 06-31/376-99 sayı ile karara bağlanmıştır.
G.RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Raportörlerce hazırlanan Bilgi Notu’nda;
Sodexho Restoran Servisleri A.Ş., Accor Servisleri International A.Ş. ve
06-31/376-99
2
Network Servisleri A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun'un 17/d maddesi uyarınca bir 50
günlük süreli para cezasıyla cezalandırılması gerektiği ifade edilmektedir.
H.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Kurul, 14.4.2006 tarih ve 06-27/329-M sayılı kararı ile, “Dosya konusu
iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi 1. fıkrası uyarınca
Sodexho Restoran Servisleri A.Ş., Accor Servisleri International A.Ş., Multinet
Kurumsal Hizmetler A.Ş. ve Network Servisleri A.Ş. hakkında ön araştırma 60
yapılmasına" karar vermiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; söz konusu önaraştırma kararı
çerçevesinde, önaraştırmayı yapmak üzere görevlendirilen Raportör Onur
Yelda Yüksel ve yerinde inceleme safhasında görev alan Raportör Orçun
Senyücel’in, 19.4.2006 tarihinde Talatpaşa Cad. No:5 Gültepe/İstanbul
adresinde bulunan Accor Servisleri International A.Ş.’nin Genel Merkezine
gittikleri, ancak Accor Servisleri International A.Ş. Genel Müdürü Koray Özbay
tarafından, devam eden bir davanın bulunduğu ve avukatın bu şekilde
davranılmasını tavsiye ettiği gerekçesi ile yerinde inceleme yapılmasının 70
engellendiği anlaşılmıştır.
Bunun üzerine Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nden 2006/1027 sayılı karar
alınmış ve söz konusu kararla birlikte 20.4.2006 tarihinde tekrar Accor
Servisleri International A.Ş.'ye gidilerek yerinde inceleme yapılabilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; aynı önaraştırma kararı çerçevesinde,
yerinde inceleme safhasında görev alan Raportörler Şahin Yavuz ve Esin
Çerçioğlu’nun, 19.4.2006 tarihinde Valikonağı Cad. No:173 Kat:4 No:2
Nişantaşı/İstanbul adresinde bulunan Network Servisleri A.Ş.’ye gittikleri 80
ancak, Network Servisleri A.Ş. Genel Müdürü Cüneyt Sabırcan tarafından,
devam eden bir davanın bulunduğu ve avukatın bu şekilde tavsiye ettiği
gerekçesi ile yerinde inceleme yapılmasının engellendiği anlaşılmıştır.
Bunun üzerine Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nden 2006/1026 sayılı karar
alınmış ve söz konusu kararla birlikte 21.4.2006 tarihinde tekrar Network
Servisleri A.Ş.'ye gidilerek yerinde inceleme yapılabilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; aynı önaraştırma kararı çerçevesinde,
önaraştırmayı yapmak üzere görevlendirilen Raportör Bedia Sanem Şimşek 90
ve yerinde inceleme safhasında görev alan Raportör Ali Fuat Koç’un,
19.4.2006 tarihinde Gülbahar Mah. Avni Dilligil Sok. No:24 M.Köy/İstanbul
adresinde bulunan Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. Genel Merkezine
gittikleri, ancak Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. Genel Müdürü Nadir Levent
tarafından, mahkeme kararı olmadan şirket bünyesinde yerinde inceleme
yapılmasına izin verilmeyeceği ifade edilerek, yerinde inceleme yapılmasının
engellendiği anlaşılmıştır.
06-31/376-99
3
Bunun üzerine Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nden 2006/1025 sayılı karar
alınmış ve söz konusu kararla birlikte 20.4.2006 tarihinde tekrar Sodexho 100
Restoran Servisleri A.Ş.'ye gidilerek yerinde inceleme yapılabilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; söz konusu üç teşebbüsün Genel
Merkezleri’nin dışında, Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. ve Accor Servisleri
International A.Ş.’nin Ankara ve İzmir Bölge Müdürlükleri’nde de 19.4.2006
tarihinde söz konusu önaraştırma çerçevesinde yerinde inceleme yapılmak
istendiği, ancak teşebbüs yetkililerince yerinde inceleme yapılmasının
engellendiği anlaşılmıştır. Bunun üzerine Ankara 4. ve 5. Sulh Ceza
Mahkemeleri'nden alınan 2006/632 ve 2006/485 sayılı kararlar ile aynı gün,
İzmir 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nden alınan 2006/463 ve 2006/464 sayılı 110
kararlar ile bir sonraki gün yerinde inceleme yapılabilmiştir. Aynı iki
teşebbüsün Antalya Bölge Müdürlüklerinde 20.4.2006 tarihinde, Antalya 3.
Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2006/522 ve 2006/523 sayılı kararları ile doğrudan
mahkeme emri ile yerinde inceleme yapılmıştır.
4054 sayılı Kanun'un 15. maddesinde yerinde incelemeye, 16. maddesinde
para cezalarına, 17. maddesinde ise süreli para cezalarına yer verilmiştir.
4054 sayılı Kanun'un hem 16(b) hem de 17(d) maddeleri, yerinde incelemenin
engellenmesini düzenleyen hükümler içermektedir. Buna göre 16(b)
maddesinde yer alan “Kurul kararı ile bilgi isteme veya yerinde inceleme 120
hallerinde hiç bilgi verilmemesi, eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi
halinde yüz milyon lira” hükmündeki “hiç bilgi verilmemesi” durumu, yerinde
inceleme yapılmasının engellenmesi de dahil olmak üzere pek çok farklı
yöntemle, hiçbir bilgi verilmemesi sonucunu doğuran eylemleri kapsamaktadır.
17(d) maddesindeki “15 inci madde uyarınca Kurul uzmanlarının yerinde
inceleme yapmalarının engellenmesi halinde yirmi milyon lira” şeklindeki
hüküm ise, yalnızca yerinde incelemenin engellenmesini içeren bir hükümdür.
Bu yönüyle 4054 sayılı Kanun'un 16(b) maddesi, 17(d) maddesini de
kapsayan bir hüküm konumundadır.
130
Söz konusu iki hüküm açısından önem arz eden bir diğer fark, 16(b) maddesi
sabit, süreye bağlı olmayan, bu yönüyle maktu bir cezayı öngörürken, 17(d)
maddesinin süreli, diğer bir ifade ile nispi nitelikte bir cezayı düzenlemiş
olmasıdır. Yukarıda her ikisinin de yerinde incelemenin engellenmesi halini
düzenleyen bir yapıda olduğu tespit edilen 16(b) ve 17(d) maddelerinden
mevcut dosya bakımından hangisinin uygulanacağını belirleyen unsur,
cezanın ağırlığıdır. Yerinde incelemenin engellenmesini cezalandıran bu
hükümlerin, ceza hukuku bağlamında müessiriyet sağlamak bakımından en
ağır olanının uygulanması gerekmektedir. Aşağıda belirtileceği üzere mevcut
dosya bağlamında her bir teşebbüsün yalnızca bir gün süre ile yerinde 140
incelemeyi engelledikleri göz önünde bulundurulduğunda, 16(b) maddesindeki
maktu cezanın, 17(d) maddesine göre 1 gün süre ile verilecek nispi cezadan
daha ağır olduğu anlaşılmıştır.
Diğer taraftan söz konusu olayda, İstanbul merkezli Sodexho Restoran
Servisleri A.Ş., Accor Servisleri International A.Ş. ve Network Servisleri
A.Ş.’nin Genel Merkezlerinde yapılmak istenen yerinde incelemelerin bir gün
süre ile engellendiği, benzer şekilde Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. ve
06-31/376-99
4
Accor Servisleri International A.Ş.’nin İzmir Bölge Müdürlüklerinde de ancak
bir gün sonra yerinde incelemenin yapılabildiği, söz konusu iki teşebbüsün 150
Ankara Bölge Müdürlükleri’nde yapılmak istenen yerinde incelemelerin ise
aynı gün içerisinde ancak engelleme nedeniyle mahkeme kararları alındıktan
sonra yapılabildiği dosya mevcudu bilgi ve belgeden anlaşılmıştır.
Gerek Bölge Müdürlüklerinde, gerekse Genel Merkezde yapılmak istenen her
bir yerinde incelemede; birbirlerinden farklı mekanlarda, birbirinden farklı
kişiler tarafından ve farklı davranışlarla engellenmek suretiyle, hiçbir bilgi
verilmemiştir. Söz konusu mekanlarda yerinde inceleme yapmak suretiyle
elde edilmek istenen bilgi ve belgeler de, birbirlerinden farklıdır. Bu yönüyle,
yerinde incelemenin engellendiği Ankara ve İzmir Bölge Müdürlüklerinde, bu 160
suretle hiçbir bilgi verilmemesi eylemleri, farklı etkiler ve sonuçlar doğuran,
birbirlerinden ayrı eylemlerdir. Ancak Ankara ve İzmir Bölge Müdürlüklerinin
ayrı birer tüzel kişiliklerinin olmaması nedeniyle, hem Genel Merkezlerde hem
de Bölge Müdürlüklerinde yapılmak istenen yerinde incelemelerin
engellenmesi suretiyle hiçbir bilgi verilmemesi eylemlerinden doğan cezai
sorumluluk, söz konusu Bölge Müdürlüklerini bünyelerinde barındıran
Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. ve Accor Servisleri International A.Ş.’ye
aittir.
Aynı iki teşebbüsün Antalya Bölge Müdürlüklerinde, doğrudan mahkeme emri 170
ile yerinde inceleme yapıldığından, hiçbir bilgi verilmemesi eylemi
gerçekleşmemiştir.
Bölge Müdürlüklerine sahip olmayan Network Servisleri A.Ş.’de ise yalnızca
Genel Merkezde yapılmak istenen yerinde inceleme engellenerek hiçbir bilgi
verilmemiştir. Bu nedenlerle, Sodexho Restoran Servisleri A.Ş., Accor
Servisleri International A.Ş. ve Network Servisleri A.Ş.’nin 4054 sayılı
Kanun'un 16(b) maddesi uyarınca, hiçbir bilgi verilmemesi sonucunu doğuran
her bir eylem için, maktu para cezasıyla cezalandırılması gerektiği sonucuna
varılmıştır. 180
I. SONUÇ
Görevli raportörler tarafından yerinde inceleme yapılmasının engellenmesi
sebebiyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 15.
maddesinin (a) bendi delaletiyle,
1) 16. maddenin (b) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca Sodexho Restoran Servisleri
A.Ş.’nin, 190
a) İstanbul’da bulunan genel merkezinde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası
ile,
b) Ankara’da bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası
ile,
06-31/376-99
5
c) İzmir’de bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası
ile 200
cezalandırılmasına,
2) 16. maddenin (b) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, Accor Servisleri International
A.Ş.’nin
a) İstanbul’da bulunan genel merkezinde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası
ile, 210
b) Ankara’da bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası
ile,
c) İzmir’de bulunan bölge müdürlüğünde yerinde inceleme yapılmasını
engellemesi dolayısıyla 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası
ile,
cezalandırılmasına,
3) 16. maddenin (b) bendi ve 31.12.2005 tarih, 26040 sayılı Resmi Gazete’de 220
yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğ uyarınca, İstanbul’da bulunan Genel
Merkezinde yerinde inceleme yapılmasını engellemesi dolayısıyla Network
Servisleri A.Ş.’nin 3.184 (Üçbinyüzseksendört) YTL idari para cezası ile
cezalandırılmasına,
4) Anılan teşebbüslerden Sodexho Restoran Servisleri A.Ş.’nin Yönetim
Kurulu’nda görev yapan Pierre Henry, Didier Sandoz, Nadir Levent, Marc Guy
Louis Rolland’a Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, teşebbüse
1. maddede verilen toplam cezanın % 10’u oranında olmak üzere 955,20’şer
YTL (Dokuzyüzellibeş Yeni Türk Lirası yirmi Yeni Kuruş) ayrı ayrı idari para 230
cezası verilmesine,
5) Anılan teşebbüslerden Accor Servisleri International A.Ş.’nin Yönetim
Kurulu’nda görev yapan John Maurice Gabriel du Monceau de Bergandal,
Koray Özbay, Olivier Marie Maurice Louise De Surville, Laurent Yves Bernard
Therizen’e Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, teşebbüse 2.
maddede verilen toplam cezanın % 10’u oranında olmak üzere 955,20’şer YTL
(Dokuzyüzellibeş Yeni Türk Lirası yirmi Yeni Kuruş) ayrı ayrı idari para cezası
verilmesine,
240
6) Anılan teşebbüslerden Network Servisleri A.Ş.’nin Yönetim Kurulunda görev
yapan Nadir Levent, Koray Özbay, Mustafa Emre Üge, Mert Yücesir’e
Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, teşebbüse 3. maddede
verilen cezanın % 10’u oranında olmak üzere 318,40’ar YTL (Üçyüzonsekiz
Yeni Türk Lirası kırk Yeni Kuruş) ayrı ayrı idari para cezası verilmesine
06-31/376-99
6
Kurul Üyesi Süreyya ÇAKIN’ın farklı gerekçesi ve OYÇOKLUĞU ile karar
verilmiştir.
06-31/376-99
7
28.04.2006 tarih ve 06 - 31/376 - 99 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
Rekabet Kurulu’nun 14.04.2006 tarih ve 06-27/329-M sayılı kararı ile,
Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. ,
Accor Servisleri International A.Ş. ,
Multinet Kuramsal Hizmetler A.Ş. ,
Network Servisleri A.Ş. ,
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin 1. fıkrası uyarınca önaraştırma
yapılmasına ve önaraştırma işlemleri sırasında 4054 sayılı Kanun’un 14 ve 15.
maddelerinin uygulanması konusunda Başkanlığa yetki verilmesine karar verilmiştir.
Bu karar çerçevesinde önaraştırmayı yapmak ve Kanun’un 15. maddesi
uyarınca yerinde incelemede bulunmak üzere görevlendirilen uzmanlar;
Sodexho’nun İstanbul, Ankara ve İzmir’de ki adreslerine,
Accor’un İstanbul, Ankara ve İzmir’de ki adreslerine,
Network’ün İstanbul’da ki adresine,
gittiklerinde yetki, görev ve mahiyetini şirketlerin yetkililerine açıklamalarına rağmen
yerinde inceleme yapmaları engellenmiştir. Görevli uzmanlar tarafından bu durum
tutanak ile saptanmış ve şirket yetkililerinin de imzaları tutanaklara alınmıştır.
I- 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlığını taşıyan 15. maddesi;
“Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli
gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu
amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:
a) Defterlerini, her türlü evrak ve belgelerini inceleyebilir ve gerekirse
suretlerini alabilir,
b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler
yapabilir.
İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır.
Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını
ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren
bir yetki belgesi bulundururlar.
İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini
vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme
olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde
inceleme yapılır.”
hükmünü amirdir.
06-31/376-99
8
Dosya konusuna ilişkin olarak uzmanların, yerinde inceleme talepleri
şirketlerin yetkililerince reddedilmiş ve bunun üzerine 15. maddenin son fıkrasındaki
amir hüküm uyarınca yerinde incelemeler sulh ceza hakimi kararları üzerine
yapılabilmiştir.
Rekabet ihlallerinin genellikle gizli anlaşmalar ile gerçekleştirilmesi, olaylar
hakkında delillere ulaşmakta güçlük doğurmaktadır. Delillere ulaşmada ortaya çıkan
gecikmeler çoğu zaman teşebbüsler tarafından başvurulan değişik yöntemlerle
gerçekleştirilmektedir. Bunun için kanun koyucu yerinde incelemenin engellenmesini
yaptırıma bağlamıştır. Kanun’un 17. maddesine göre “15. madde uyarınca Kurul
uzmanlarının yerinde inceleme yapmalarının engellenmesi halinde” Kurul,
teşebbüs ve teşebbüs birliklerine kararda belirtilecek tarihten başlamak üzere her gün
için süreli para cezası verir.1
Buna göre sulh ceza mahkemesi hakiminin yerinde inceleme yapmasına izin
veren kararından sonra yerinde inceleme yapılmış olsa bile, uzmanların doğrudan
ilgili teşebbüse yerinde inceleme yapmak üzere başvurmalarında hukuki bir engel
olmadığından, yerinde incelemenin engellenmiş olması süreli para cezasının
uygulanmasını gerektiren bir davranıştır.
Bu durumda Sodexho, Accor ve Network’ün yetkililerince bir gün süre ile
yerinde incelemenin engellenmesi gerçekleştiğinden Kanun’un 15. maddesi
delaletiyle 17. maddenin (d) bendi gereğince üç teşebbüse ayrı ayrı 636 YTL süreli
para cezasına karar verilmelidir.
Kanun’un 16. maddesinin (b) bendinde öngörülen yaptırım “bilgi isteme veya
yerinde inceleme hallerinde hiç bilgi verilmemesi, eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi
verilmesi halinde” uygulanabilir.2
Kanun’un 16. maddesinin (b) bendinde yer alan bu açık ifade karşısında
buradaki yaptırımın uygulanabilmesi, bilgi isteme yada yerinde inceleme durumunun
gerçekleşiyor olmasına bağlıdır. Diğer bir ifadeyle, bilgi talebi esnasında veya yerinde
inceleme sırasında, hiç bilgi verilmemesi, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi söz
konusu olmalıdır.
Halbuki, olayımızda yerinde inceleme baştan engellenmiş, henüz bilgi isteme
veya yerinde inceleme safhası başlamamıştır.
Bu nedenle, teşebbüslere Kanun’un 16. maddesinin (b) bendinin
uygulanmasına dair oluşan çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
II- Yerinde incelemeyi engelleyen teşebbüslerden, Sodexho
ile Accor’un merkezi İstanbul’da olup, Ankara ve İzmir’de aynı ekonomik bütünlük
içerisinde yer alan Bölge Müdürlükleri bulunmaktadır. Aynı ekonomik bütünlük
içerisinde yer alan ve bağımsız karar alamayan Bölge Müdürlükleri merkez tarafından
iletilen talimatları yerine getirdiğinden ayrı birer teşebbüs olarak
değerlendirilmemelidir. Bu nedenle Sodexho ile Accor’un İstanbul, Ankara ve
İzmir’de yerinde incelemeyi engellemeleri ekonomik bütünlük nedeniyle ayrı ayrı
1 2006/1 sayılı Tebliğe göre Kanun’un 17. maddesinin (d) bendindeki miktar hergün
için 636 YTL olarak hesaplanacaktır.
2 02.07.2005 tarih ve 5388 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile değişik.
06-31/376-99
9
değil, tek bir yaptırım ile değerlendirilmesini düşündüğümden çoğunluk görüşüne bu
yönden de karşıyım.3
Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı;
Sodexho Restoran Servisleri A.Ş. ,
Accor Servisleri International A.Ş. ,
Network Servisleri A.Ş.’ye
bir gün süre ile yerinde incelemenin engellenmesinden dolayı Kanun’un 17.
maddesinin (d) bendi gereğince ayrı ayrı 636 YTL süreli para cezası verilmesi
gerektiğini düşündüğümden çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Tuncay SONGÖR
İkinci Başkan
3 Sodexho ve Accor’un, Antalya Bölge Müdürlükleri tarafından henüz ortada bir
engelleme yokken, doğrudan mahkeme kararı alınarak yerinde inceleme
yapıldığından, bu durum yerinde incelemenin engellenmesi kapsamında
değerlendirilmemiştir.
06-31/376-99
10
Rekabet Kurulu’nun 28.04.2006 günlü 06-31/376-99 sayılı kararına
KARŞI OY
4054 sayılı Yasanın 15 inci maddesinin birinci fıkrasında Kurulun, bu
Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde,
teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabileceği, bu amaçla
teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin;
a- Defterlerini, hertürlü evrak ve belgelerini inceleyebileceği ve
gerekirse suretlerini alabileceği,
b- Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebileceği,
c- Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler
yapabileceği. İkinci fıkrasında, incelemenin Kurul emrinde çalışan uzmanlar
tarafından yapılacağı,
Aynı maddeye 4971 sayılı Yasanın 25 inci maddesiyle eklenen son
fıkrada ise;
ilgililerin istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle
yükümlü oldukları, yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme
olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde
incelemenin yapılacağı kurala bağlanmıştır.
Rekabet Kurulu bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirmek
için çok ayrıntılı bilgilere ihtiyaç duyabilmektedir. Bu bilgileri Kurulun öncelikle
ilgili teşebbüs ve teşebbüs birliklerinden sağlaması tabiidir. Bunun yanı sıra
çeşitli Kamu kuruluşları ile özel teşebbüslerden de bazı bilgileri elde etmesi
gerekebilir. İlgili taraflar dışındaki kuruluşlar da Kurulun bilgi ve belge talebini
geri çeviremezler.
4054 sayılı Yasanın amacının gerçekleştirilmesi ve bu Yasanın
uygulanabilmesi için zorunlu bir eylem olan “yerinde inceleme”nin
etkinliğinden beklenen; delillerin kaybolmaması ve karartılmaması için
mümkün olan en kısa zamanda yerinde incelemeye başlanmasıdır.
Olayda da, Rekabet Kurulunca Ticket Restaurant, Sodexho A.Ş. ve
Network A.Ş.’ye yönelik olarak ikinci kez açılan bir soruşturma sürecinde
yapılmak istenen “yerinde inceleme” sözkonusudur.
Yerinde incelemeye muhatap olan teşebbüsler önceki soruşturmada da
taraf olan teşebbüslerdir.
Önceki soruşturma sonucunda, Kurulun tespit edilen rekabet ihlaline
ilişkin olarak ceza uygulanması yolundaki kararı dava aşamasında usul
eksiklikleri nedeniyle iptal edilmiştir.
06-31/376-99
11
Bu durumda, 4054 sayılı Yasanın 15 inci maddesinde sözü edilen
“yerinde incelemenin engellenme olasılığı” uzmanlarca öngörülerek sulh ceza
mahkemesinden alınacak bir kararla yerinde incelemeye gidilmeli, inceleme
eyleminin etkinsizliğine neden olunmamalıydı.
Diğer taraftan yerinde incelemenin geciktirilmesinin de yerinde
incelemenin engellenmesi olarak yorumlandığı AB Komisyonu uygulamaları
da dikkate alındığında söz konusu incelemenin engellenmesi ve hiç bilgi
verilmemesi fiilinin 4054 sayılı Kanunun 16 ıncı maddesinin (b) bendi uyarınca
cezalandırılması gerektiği görüşüyle Karara gerekçe yönünden karşıyım.
Süreyya ÇAKIN
Kurul Üyesi
06-31/376-99
12
Rekabet Kurulunun 28.04.2006 tarihli 06-31 / 376-99 sayılı kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Yerinde incelemenin engellenmesi nedeniyle Kararda yer alan teşebbüslere
para cezası verilmesi yönündeki çoğunluk görüşüne iştirak edilmekle birlikte, hangi
maddeye göre ceza verileceği konusunda çoğunluktan farklı düşünmekteyim.
4054 sayılı Kanunun 16/b maddesi yerinde incelemenin engellenmesi halini
değil, yerinde incelemeye başlanmasından sonra hiç bilgi verilmemesi veya eksik,
yanlış yahut yanıltıcı verilmesi halini düzenlemektedir. Bu itibarla, yerinde
incelemenin engellenmesi durumu için uygulanamaz.
Kanunun 17/d maddesi ise açıkça yerinde inceleme maddesi olan 15. maddeye
atıf yaparak, yerinde incelemenin engellenmesi halinde günlük uygulanacak sürekli
para cezasını düzenlemektedir.
Dolayısıyla, olayda Kanunun 17/d maddesi uygulanması gerekirken, 16/b
maddesinin uygulanmasına karar verilmesi nedeniyle çoğunluğun görüşüne iştirak
edilmesi mümkün olamamıştır.
Mehmet Akif ERSİN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy