REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-3-112 (Devralma)
Karar Sayısı : 12-38/1082-341
Karar Tarihi : 18.07.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Nesrin SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Watson Pharmaceuticals, Inc.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av.Bora İKİLER
Çitlenbik Sk. No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Actavis Pharma Holding 4 ehf ve Actavis S.a.r.l’nin bütün
hisselerinin Watson Pharmaceuticals, Inc. tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.06.2012 tarih ve 4838 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 10.07.2012 tarih ve 2012-3-112/Öİ sayılı Birleşme/Devralma Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; bildirime konu işleme izin verilmesi
gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
(4) İlgili teşebbüslere ve işlem taraflarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 1: İlgili Teşebbüsler ve Faaliyet Alanları
İlgili Teşebbüsler Teşebbüsün Konumu Faaliyet Alanları
Watson Pharmaceuticals,
Inc.(Watson) Devralan
ABD’de kurulu küresel bir farmasötik şirketidir ve eczacılığa ilişkin
jenerik ve markalı ürünlerin geliştirilmesi, imalatı, pazarlaması,
satışı ve dağıtımı konusunda faaliyet göstermektedir.
Actavis Pharma Holding 4 ehf
(Actavis Pharma)
Devredilen
Merkezi İsviçrede bulunan bir farmasötik grubunun holding şirketi
olan Actavis Pharma, tamamlanmış dozda farmasötiklerin üretimi,
geliştirilmesi, imalatı ve satışı ile tamamlanmış ürünlerin imalatı için
hammadde oluşturan aktif farmasötik içerikler geliştirilmesi ve
imalatı konusunda faaliyet göstermektedir.
Actavis Inc. Devredilen ABD’de kurulu teşebbüs Actavis grup şirketlerinden biridir.
Actavis S.a.r.l (Actavis)
Devredilen Actavis Grup şirketlerinden biri olup merkezi Lüksemburg’tur.
Actavis İlaçları A.Ş. Devredilen
Grubun Türkiye iştirakidir. Teşebbüs, ithal edilmiş ve/veya sair yerel
sözleşmeli imalatçılar tarafından üretilen jenerik farmasötikleri
Türkiye’de pazarlamaktadır.
Actavis İstanbul İlaç San. ve
Tic. Ltd. Şti. Devredilen
Grubun Türkiye iştirakidir. Lisansların mülkiyetine sahip olup,
üçüncü kişilere satışı bulunmamaktadır.
12-38/1082-341
2/4
Tablo 2: Ciro Bilgileri1
İşlem Tarafları Dünya Cirosu (TL) Türkiye Cirosu (TL)
Watson2 (…..) (…..)
Actavis (…..) (…..)
Tablo 3: Bildirime Konu İşlem Nedeniyle Türkiye’de Etkilenen Pazarlar 3
Etkilenen Pazar
(Coğrafi Pazar: Türkiye,Yatay)
Pazar Payı (%)
Watson(%) Actavis(%) Toplam(%)
R06A Sistematik Antihistaminler * (…..) (…..) (…..)
A2B Antiulcerantlar (…..) (…..) (…..)
A10H Sülfonilüre Antidiyabetikler (…..) (…..) (…..)
B1C Trombosit Agregasyon İnhibitörü (…..) (…..) (…..)
C2A Antihypertansifler (…..) (…..) (…..)
C1E Nitrit ve Nitratlar (…..) (…..) (…..)
C8A Kalsiyum Antagonistleri (…..) (…..) (…..)
C9A Ace İnhibitörleri (…..) (…..) (…..)
C9B Ace İnhibitörleri (…..) (…..) (…..)
C10A Kolesterol ve Trigiliserit düzenleyici (…..) (…..) (…..)
J1A Tetrasiklinler ve Kombinasyonlar (…..) (…..) (…..)
J1C Geniş Spektrumlu Penisilinler (…..) (…..) (…..)
J1D Sefalosporinler (…..) (…..) (…..)
J1F Makrolitler (…..) (…..) (…..)
J1G Florokinolonlar (…..) (…..) (…..)
L1C Vinca Alkaloidler (…..) (…..) (…..)
N5A Antipsikotikler (…..) (…..) (…..)
N6A Antidepresanlar ve Duygudurum
Dengeleyiciler
(…..) (…..) (…..)
N7C Antivertigo Ürünler (…..) (…..) (…..)
*Yatay anlamda etkilenen pazar olarak ele alınan “R06A-sistematik antihistaminler” (R06A) bakımından, Watson’un
Specifar aracılığıyla ilgili ürünü lisans sözleşmesi kapsamında ürettirip sattırdığı görülmektedir.
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(5) Devralma işleminin konusu, tarafların 25.04.2012 tarihinde akdettikleri ‘Alım Satım
Sözleşmesi’ (sözleşme) hükümleri uyarınca, Watson tarafından Actavis’in tüm hisse
sermayesini elinde bulunduran hedef şirketlerinin devralınması ve böylece Actavis’in
kontrolünün Watson tarafından iktisabına ilişkindir. Devre konu teşebbüslerin planlanan
işlem öncesi hissedarlık yapısı aşağıda sunulmaktadır.
Tablo 4: Devre Konu Teşebbüslerin Ortaklık Yapısı
İşlem Öncesi
Teşebbüs Hissedar Ünvanı Hisse (%)
Actavis Pharma Actavis Acquisition Debt S.a.r.l 100
Actavis Inc. Actavis Group PTC ehf 100
Actavis Actavis Acquisition Debt S.a.r.l 100
(6) Devir işlemine konu olan şirketler Tablo 4’te yer verilenlerle sınırlıdır. Bununla birlikte
devralınan pozisyonunda olan Actavis’in Türkiye’de faaliyet gösteren şirketlerine Tablo
1’de ayrıca yer verilmiş olup üç hedef teşebbüsün devralınması sonucunda Türkiye’de
faaliyette bulunan Aktavis şirketlerinin kontrolü de Watson’a geçecektir. Devralma
neticesinde Tablo 4’te yer alan Actavis Grup şirketlerine ait hisselerinin tamamı ve
teşebbüsün kontrolü Watson’a geçeceğinden, söz konusu işlem 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 5. maddesi
kapsamında bir devralma işlemidir.
1 Avro cinsinden yer verilen cirolar, 2011 yılı Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınarak Türk Lirasına çevrilmiştir.
2 Watson grubunun Türkiye’de bulunan iştiraki Arrow Sağlık Ürünleri Pazarlama Tic. Ltd. Şti. lisanslama faaliyetleri için izin alma
aşamasında olduğundan herhangi bir ciro elde etmemiştir. Öte yandan, Watson grubunun lisanslama işi ile iştigal eden teşebbüsü
Specifar Commercial Industrial Anonyme Pharmeceutical, Chemical and Constructions Exploitations (Specifar) 2010 ve 2011 yıllarında
Türkiye’de minimal bir tutarda ciro elde etmiştir.
3 Tabloda gösterilen pazar payları değer esasına dayanmaktadır.
12-38/1082-341
3/4
(7) Bildirime konu işlem taraflarının her ikisinin dünya cirolarıyla taraflardan birinin Türkiye
cirosunun 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.(1) maddesinde yer alan eşikleri geçmesi nedeniyle
işlem izne tabidir.
(8) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.(1) maddesinde etkilenen pazarlara ilişkin olarak yer verilen
hüküm çerçevesinde, işlemin değerlendirilmesinde esas alınacak etkilenen pazarların
tespit edilmesi ve tarafların sahip oldukları pazar paylarının değerlendirilmesi
gerekmektedir.
(9) Watson’un dünya genelinde tamamlanmış doz farmasötik pazarında “üretim-satış”
faaliyetleri olmakla birlikte Türkiye’deki faaliyetleri, grup şirketlerinden Specifar aracılığıyla
yürütülmekte olan lisanslama ile sınırlıdır; bu kapsamda 2011 yılında (…..) verilmiştir.
(10) Actavis grubunun Türkiye’deki şirketlerinden Actavis İlaçları A.Ş., Türkiye’de bulunan
jenerik farmasötiklerin üretimine yönelik tesisini 2011 yılında kapatmış olup halihazırda
ithal edilmiş ve/veya yerel sözleşmeli imalatçılar tarafından üretilen jenerik farmasötiklerin
pazarlanması faaliyetini sürdürmektedir. Tablo 1’de açıklandığı üzere, Actavis İstanbul İlaç
San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin mevcut cirosu grup içi satışlardan elde edilmektedir.
(11) Gerek doğrudan üretim-satış, gerekse lisans sözleşmesi kapsamında üçüncü kişi
teşebbüslerce üretim dahil olmak üzere ilaç sektörüne ilişkin geçmiş tarihli Kurul
kararlarında4 pazar tanımı bakımından öncelikle ATC3 sınıflaması esas alınmış; tarafların
toplam pazar payının yüksek olduğu hallerde ise ATC3 sınıflamasının ötesinde ilacın
üretiminde kullanılan “etken madde” dikkate alınmıştır. Bu çerçevede tarafların
Türkiye’deki faaliyetlerine bakıldığında, ilgili ATC3 kategorisi olan “R06A-sistematik
antihistaminler” (R06A) bakımından örtüşme olduğu; Actavis’in satış faaliyetinde
bulunduğu, Watson’un ise Specifar aracılığıyla ilgili ürünü lisans sözleşmesi kapsamında
ürettirip sattırdığı görülmektedir.
(12) Taraflardan edinilen bilgiye göre, R06A bakımından 2010 yılında Watson ile Abdi İbrahim
İlaç San. ve Tic. A.Ş. (Abdi İbrahim) arasında Watson’ın ürünün üretimi için know-how
aktarımını taahhüt ettiği bir lisanslama ilişkisi kurulmuştur. Lisanslama anlaşmasının süresi
beş yıl olup bu sürenin sonunda Abdi İbrahim ürünün satışı için Türkiye’de sahip olduğu
pazarlama iznini kullanmaya devam edecektir. Ayrıca ürünün üretimi, pazarlanması ve
satışına yönelik know-how’ı konu alan tescilli bilgi Abdi İbrahim’in olarak kalacaktır. Dosya
içeriğinde yer alan teşebbüsten gelen bilgi yazısında; bu yönüyle lisanslama anlaşmasının
yalnızca know-how aktarımı için ödenen maktu bir bedel karşılığında ürünü lisans yoluyla
üreten tarafın molekül ihtiyacını karşılamaya yönelik olduğu ve Watson ile lisanslama
faaliyetini sürdüren Specifar’ın, ürünün üretim ve tedariğinin kontrolünü elinde
bulundurmadığı ifade edilmektedir.
(13) Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiler tarafından ithal edilen ürünlere ruhsat
alınabilmesi veya bu şekilde ruhsat alınmış olan ürünlerin ruhsat sahiplerinin
değiştirilebilmesi için Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan “Beşeri ve Tıbbi Ürünler
Ruhsatlandırma Yönetmeliği”nde lisans sahibinin açıkça yetki vermiş olması şartının
aranması, ithal edilen ürünler bakımından asıl kontrolün lisans sahibinde olduğu, bu açık
yetkiyi kaybeden gerçek veya tüzel kişilerin ruhsat konusu ürünlerle ilgili herhangi bir
tasarrufta bulunabilmesinin mümkün olmadığını ifade etmesi de bilgi yazısında yer verilen
açıklamaları destekler niteliktedir. Bu açıklamalar ışığında, R06A molekülünün yatay
anlamda etkilenen pazar olarak ele alınması; bununla birlikte Türkiye’den elde edilen
4 Örnek kararlar; 8.7.2010 tarih ve 10-49/929-327 sayılı Nestle/Novartis; 25.11.2009 tarih ve 09-57/1351-346 sayılı Abbot/Solvay;
21.10.2009 tarih ve 09-48/1203-304 sayılı Schering-Plough/Merck.
12-38/1082-341
4/4
pazar payı ve cironun Watson’a atfedilmemesi gerektiği kanaati oluşmuştur.
(14) Diğer taraftan, gerek 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.(1) maddesi gerekse Birleşme ve
Devralmalarda İlgili Teşebbüs, Ciro ve Yan Sınırlamalar Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz)’un
“etkilenen pazar, ilgili ürün pazarları arasındaki yatay veya dikey ilişkiye işaret etmektedir;
bu çerçevede, taraflardan en az birinin Türkiye’de faaliyette bulunması kaydıyla, tarafların
faaliyetleri arasında yatay ya da dikey çakışma bulunan herhangi bir ilgili ürün pazarı
mevcut ise, etkilenen pazar bulunma koşulu sağlanmış olacaktır” ifadesini içeren 27. ve
“yatay ilişki, taraflardan en az iki tanesinin aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu,
aynı seviyedeki çakışmaya …” şeklindeki 28. paragrafları dikkate alındığında; yalnızca
Türkiye’deki faaliyetlerin değil, taraflardan en az birinin Türkiye’de faaliyeti olmak
koşuluyla, yurt dışı faaliyetlerinin de etkilenen pazarlara dahil edilmesi gerektiği
görülmektedir.
(15) Bu çerçevede ATC3 sınıflaması esas alındığında Watson’un dünyada faaliyet gösterdiği
ve Actavis’in Türkiye’deki faaliyetleri ile örtüşen ATC3 kategorileri “A2B Antiulcerantlar,
A10H Sülfonilüre Antidiyabetikler, B1C Trombosit Agregasyon İnhibitörü, C1E Nitrit ve
Nitratlar, C2A Antihipertansifler, C8A Kalsiyum Antagonistleri, C9A Ace İnhibitörleri, C9B
Ace İnhibitörleri, C10A Kolesterol ve Trigiliserit düzenleyici, J1A Tetrasiklinler ve
Kombinasyonlar, J1C Geniş Spektrumlu Penisilinler, J1D Sefalosporinler, J1F Makrolitler
ve Benzer Tipler, J1G Florokinolonlar, L1C Vinca Alkaloidler ve Diğer Bitki Ürünleri, N5A
Antipsikotikler, N6A Antidepresanlar ve Duygudurum Dengeleyiciler, N7C Antivertigo
Ürünler ve R6A Sistematik Antihistaminler” şeklinde tespit edilmiş olup bunlara Tablo 3’te
yer verilmiştir.
(16) Actavis’in R06A pazarındaki üretim ve satış rakamları incelendiğinde ise 2009 yılı itibarıyla
%1,2 pay sahibi iken bu payın giderek daha da düştüğü ve 2011 yılı itibarıyla ihmal
edilebilir seviyeye gerilediği görülmektedir(Etkilenen pazarların yer aldığı Tablo 3’te
Actavis’in R06A’daki payı %0 olarak belirtilmiştir). Sonuç itibarıyla Abdi İbrahim tarafından
yürütülen üretim ve satış faaliyetlerinden doğan pazar payının Watson’a atfedilmesi
halinde dahi ilgili pazarda herhangi bir rekabetçi endişenin oluşmayacağı anlaşılmıştır.
H. SONUÇ
(17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında
izne tâbi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
İkinci Başkan
Prof. Dr. Metin TOPRAK Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE
(izinli)
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY Dr. Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR
Full & Egal Universal Law Academy