T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/93 Esas - 2022/524
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ADANA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/93 Esas
KARAR NO: 2022/524 Karar
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
DAVALI: ... ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2018
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacının muhabere yoluyla mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi ile; davacı müvekkili şirket ile davalı ... A.Ş arasında 2013/... İhale kayıt nolu ve 02.05.2013 tarihli ... İl Müdürlüğü (Tüm ilçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) işine ait, El Bilgisayarı /Endeksör ile Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi ve 2013/... İhale kayıt nolu ve 02.05.2013 tarihli ... İl Müdürlüğü (Tüm ilçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) işine ait, El Bilgisayarı /Endeksör ile Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi imzaladığını, hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkili şirket tarafından davalının hüküm ve tasarrufunda bulunan sahada, abonelerin el bilgisayarı/endeksör vasıtası ile abone adresinde endeksinin okunarak fatura/fatura bildirimi tanzimi ve aboneye bırakılması, durum kodu konulmasına yönelik sayaç ve mühür kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların belirlenmesi abone kayıtlarının güncellenmesi ile bu bilgilerin idare bilgisayarlarına gprs üzerinden veya offline olarak aktararak faturaya dönüştürülmesi hizmetlerinin verilmesi ve buna karşılık sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz ekleri olan şartnameler çerçevesinde belirlenen ücretin davacı şirkete ödenmesi konusunda anlaşmaya varıldığını, sözleşmenin 9. ve 9.2 maddesinde, İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı, Birim Fiyat tarifleri, Birim Fiyat Cetveli, Özel teknik Şartname varsa açıklamalar ile hizmet işleri genel şartnamesi bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak nitelendirildiğini, sözleşmenin imzalanması ile taraflar arasındaki ihtilafların halli meselesi 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, adli yargının görev sahasına girdiğini, yetkili mahkemenin ihale makamı ve davalı idarenin bulunduğu, hizmetin ifa edildiği ve yetki sözleşmesiyle kararlaştırılan mahkemede açıldığını, davacı şirketin üzerine düşen edim ve yükümlülükleri sözleşme uyarınca yerine getirmeye başladığının, sözleşme ile belirlenen işlerin yapıldığını, sözleşmenin ayrılmaz parçası olan teknik şartnamenin 5.3.A maddesinde düzenlenen abone ve sayaç durum kodlarının davalıya elektronik ortamda bildirmek sureti ile yerine getirildiğini, davacı şirketin elektronik ortamda gelen veri ve emirleri abone sayaç durum kodların bağlı olarak, bu kodlara bağlayarak yine sözleşme hükümleri dairesinde davalı şirkete elektronik ortamda bildirildiğini, abone durum kodu 00-99, sayaç durum kodu 00-96 uygun olarak işin yapıldığının beyan edildiğini, teknik şartname 3.1 ile ana hizmet tanımının yapıldığını, Hizmet Alım Sözleşmesinin 5. Maddesi ile teknik şartnamenin 2-31. Maddesine yapılacak ana hizmet ile işin tanımının yapıldığını, davacı şirketin görevinin abonelerin endeksini tespit ve kayıt, aboneye bildirim tanzimi bırakılması ve bu işlemler yapılamıyorsa teknik şartname 5.3 de sayılan kodların tespiti ile yine durumu idareye bildirmek olduğunu, bu durumlarda görevinin bildirimden ibaret olduğunu, bildirimlerin tahakkuka bağlanmadığı gerekçesi ile davalı idarenin eksik ödeme yaptığını, davalının kaçak ihbarlar için ayrıca tutanak tutulması şartını öne sürerek tutanak tutulan ve tahakkuka bağlanan kaçak ihbarlarının ödeneceğini belirttiğini, ancak tutanak tutma ve tahakkuka bağlama görevinin davalının yükümlüğünde olduğunu, davacının görevinin abone ve/veya sayacın tespit edilemeyen endeksinin sebebini davalıya bildirmek olduğunu, bu bildirim ile davacının edimini yerine getirdiğini, Davalının abone - sayaç durum kod bildirimleri ve kaçak ihbarının bedelini yıllardır hukuka aykırı olarak ödemediğini, sözleşme ile belirlenen ancak sözleşmeye aykırı olarak davalının ödemediği abone-sayaç durum kod bildirimleri ve kaçak ihbarından doğan alacağın istihkaka yansıtılmadan ödenmesinden dolayı eksik ödeme yapıldığını, alacak taleplerinin esasını oluşturan kodların irdelenmesi ile ne anlama geldiği izah edildiğinde 09 kodu (abone tahliye - daire/mesken boş) durumunda davacı yüklenici davalı idarenin elektronik ortamda gönderdiği iş emrine bağlı olarak abonenin bulunduğu ortama gitmesine rağmen okuma yapacağı sayacın bulunduğu mekanın boş olması nedeni ile okuma işini gerçekleştirememesini ifade ettiğini, söz konusu verilen emir üzerine abonenin konutuna gidilip ana hizmet tanımındaki görevin yerine getirilmesi ile yüklenicinin sözleşme gereği üzerine düşen edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinin kabulünün gerektiğini, L1 kodu (sayacı okuyup idareye geliniz) ise abonenin sayacının var olduğunu, çalıştığı, ancak herhangi bir sebeple okunamadığı durumunda ihbarname niteliğinde boş bir fatura bırakılması durumu olduğunu, abonenin ihbarname üzerine ...' a gitmesi gerektiğini, ihbarnamedeki tesisat numarasından kendi sayacının numarasını tespit ederek sayaç üzerindeki endeksini okuyup, boş ihbarname üzerine not ederek kuruma gidebileceğinin tartışmasız olduğunu, davacı yüklenicinin yükümlülüğünü yerine getirdiğini, Yargıtay kararlarında da yüklenicinin abonenin mahalline gitmek sureti ile bir bedeli hak ettiğini, yüklenici firmanın dışında bir sebeple sayacın okunamamasının hizmetin bedelsiz olduğu anlamına gelmeyeceğinin belirtildiğini, davalı idarenin yaptığı eylem ve işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek işine ait Haziran 2013-Mart 2014 dönemleri arasına ilişkin şimdilik ve kısmi olarak 20.000 TL'nin asıl, bunun %18'i oranında 3.600 TL KDV ve toplamda 23.600 TL'nin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin sözleşmede belirlenen işin yerine getirilmesi sırasında davacı elemanları tarafından okunan fakat sözleşme gereği ücret ödenmeyen sayaç okuma durum kodlarına ilişkin olarak ücret talebi olduğunu, sözleşmede yapılacak ödemelere ilişkin hükümlerin açık olup, Teknik Şartnamenin 3. maddesinde düzenlendiğini, bu madde hükümlerine - göre ödemelerin yapıldığını, Teknik Şartnamenin 2. - Maddesinde - sayaçların okunamaması halinde EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uyarınca davacının kullanım yerine bırakacağı bir bildirim (boş ihbarname) ile aboneden sayaç değerini tespit ederek idareye bildirmesinin isteneceği, bu bildirim uyarınca endeks değerinin idareye ulaşması ve fatura düzenlenmesi halinde uygulama yılındaki ana hizmet bedelinin ödeneceğini, abone tarafından endeksin işletmeye bildirilmemesi ve sonucunda tahakkuka bağlanmaması halinde ise herhangi bir ödeme yapılmayacaktır şeklinde düzenleme yapıldığını, davacının fatura çıkmayan ve endeks değeri işletmeye ulaşmayan okumalara ilişkin olarak talep hakkının bulunmadığını, davacının sözleşmeyi serbest iradesi ile imzaladığını, sözleşmede belirtilen şartlar dâhilinde görevini yaptığını, aradan geçen 5 yılın sonunda böyle bir talepte bulunmasının haklı sayılabilecek bir tarafı bulunmadığını, varsa alacağın bilirkişi incelemesi neticesi belirleneceğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
YARGILAMA ve GEREKÇE:
Mahkememizce davalı ... A.Ş. Genel Müdürlüğü'nden, davalı ... A.Ş. Bilgi İşlem Daire Başkanlığı'ndan dava konusu ile ilgili kayıtlar celp edilmiştir.
Mahkememizin 12/07/2018 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişi incelemesine karar verildiği, Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, 09/04/2019 tarihli raporda özetle; Taraflar arasında 02.05.2013 tarihinde imzalanmış olan ... ile ... İl Müdürlüğü El Bilgisayarı / Endeksör ile Endeks Okuma (GPRS'li) Hizmet Alım İşi Sözleşmelerine göre abone ve sayaç durum kodlarının ancak davalı şirketçe tahakkuka bağlanması halinde davacıya ödeme yapılabileceği, ancak davacı tarafça okuması yapılan durum kodlarının Endeksöre girilmesinden sonra uygulanması gereken yaptırımların ve tahakkuka bağlanması işlerinin sadece davalı şirketçe yapılabilecek olup bu konuda davacı ... Ltd. Şti nin herhangi bir yetkisinin bulunmadığı, davaya konu olan tip sözleşmeler kapsamında endeksöre girildiği halde makul bir süre içerisinde gerekli işlemlerin yapılmamasında ve okumaların tahakkuka bağlanmamasında davalı ...' ın kusurlu olduğu, endeksöre girildiği halde tahakkuka bağlanmamış olan okumalar konusunda davacı tarafın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, dış benzer davalarla ilgili olarak Yüksek Mahkeme tarafından verilmiş olan “Bozma” ya da “Onama” kararlarından da görüleceği üzere durum kodlarının tutanağa bağlanmaması sebebiyle tahsilât yapılamamasının davacı alacağını ortadan kaldırmayacağı, Ana Hizmet Karşılığı eksik ödenen sayaç durum kodu (kaçak ihbarı) toplam bedelinin KDV dâhil 65.954,93-TL + 498.216,36-TL =564.171,29 TL olduğu, ancak davaya konu alacak bedellerine yönelik olarak dosyaya sunulmuş olan hak edişlerin okunamaması, bazı aylara ait hak edişlerin sunulamamış olması nedeniyle, hesaplamalarda mükerrerlik olup olmadığının (davalı şirketin ödeme yapıp yapmadığının) kontrolünün yapılamadığı belirtilmiştir.
13/03/2020 tarihli raporda özetle; 09.04.2019 tarihli kök raporda belirtildiği üzere; taraflar arasında 02.05.2013 tarihinde imzalanmış olan ... ile ... İl Müdürlüğü El Bilgisayarı / Endeksör ile Endeks Okuma (GPRS' li) Hizmet Alım İşi Sözleşmelerine göre abone ve sayaç durum kodlarının ancak davalı şirketçe tahakkuka bağlanması halinde davacıya ödeme yapılabileceği, ancak davacı tarafça okuması yapılan durum kodlarının Endeksöre girilmesinden sonra uygulanması gereken yaptırımların ve tahakkuka bağlanması işlerinin sadece davalı şirketçe yapılabilecek olup bu konuda davacı ... Ltd. Şti nin herhangi bir yetkisinin bulunmadığı, davaya konu olan tip sözleşmeler kapsamında Endeksöre girildiği halde makul bir süre içerisinde gerekli işlemlerin yapılmamasında ve okumaların tahakkuka bağlanmamasında davalı ...'ın kusurlu olduğu, Endeksöre girildiği halde tahakkuka bağlanmamış olan okumalar konusunda davacı tarafın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, Benzer davalarla ilgili olarak Yüksek Mahkeme tarafından verilmiş olan “Bozma” ya da “Onama” kararlarından da görüleceği üzere durum kodlarının tutanağa bağlanmaması sebebiyle tahsilât yapılamamasının davacı alacağını ortadan kaldırmayacağı, tüm bunlara istinaden ödenmesi konusunun hukuki yönden irdelenmesinin mahkemenin takdirlerinde olmak üzere: Ana Hizmet Karşılığı eksik ödenen sayaç durum kodu (kaçak ihbarı) toplam bedelinin KDV dâhil 60.561,36-TL+ 533.463,56-TL = 594.024,92-TL hesaplandığı belirtilmiştir.
Mahkememiz 12/11/2020 tarihli celsede taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda rapor alınması için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, 25/02/2021 tarihli raporda özetle; taraflar arasında yapılan, sözleşmeler ve sözleşme eki teknik şartname hükümleri uyarınca, davacı şirketin yükümlülüklerini yerine getirdiği, buna karşılık davalının normal sürede bu ihbarların doğruluğunu inceleyip kaçak tutanağı tanzim etmediği ve tahakkuka bağlamadığı, bu hususta davacı şirketin bir kusurunun bulunmadığı sözleşmede yazılı tüm bu konudaki tüm edimlerini yerine getirerek, sözleşmede belirtildiği, GPRS bilgisayarı ve bilgi işlem merkezine aktardığı kaçak tutanağına ve tahakkuka dönülmesi için gerekli bilgiyi Davalı İdareye ulaştırdığı, diğer edimlerini de ifa ettiği, bu nedenle alacağının doğduğu, dosyada bulunan hakedişler incelendiğinde, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi 50. Maddesi'ne göre Davalı Şirket tarafından oluşturulacak Kabul Heyeti'nce 2 ay içerisinde kesin hesap raporunun yapılması gerektiği halde, dosyada bulunan belgeler içerisinde kesin hesap raporunun bulunmadığı veya yapılmadığı, davacı tarafın, ... (... ve ... İl Müdürlüğü) 02.05.2013 tarihli 2013/... İhale Kayıt No'lu ... İl Müdürlüğü (Tüm ilçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) ile - 02.05.2013 tarihli 2013/... İhale Kayıt No'lu ... İl Müdürlüğüne (Tüm ilçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) yaptığı, “El Bilgisayarı ile Endeks Okuma Hizmet Alımına İlişkin İş” kapsamında Haziran 2013 - Mart 2014 Dönemi'nden kaynaklı 5.182.867,59-TL Ana Para ve 1.040.916.17-TL KDV olmak üzere, toplam 6.823.783.76.-TL alacak yönünde hesaplama yapıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce 29/04/2021 tarihli celsede ek rapor için tekrar İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, işbu “ek rapor” içeriğinde de açıklandığı üzere, 25/02/2021 tarihli “kök rapor”umuzun “sonuç ve kanaat” bölümünde yapılan hesap ve görüşlerimizde bir değişiklik olmadığı, davacı tarafın; ... (... ve ... İl Müdürlüğü) 02/05/2013 tarihli 2013/... İhale Kayıt No'lu ... İl Müdürlüğü (Tüm İlçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) ile 02/05/2013 tarihli 2013/... İhale Kayıt No'lu ... İl Müdürlüğü (Tüm İlçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler)'ne yaptığı, “El Bilgisayarı İle Endeks Okuma Hizmet Alımına İlişkin İş” kapsamında Haziran 2013-Mart 2014 Dönemi'nden kaynaklı, 5.782.867,59-TL Ana Para ve 1.040.916,17-TL KDV olmak üzere, toplam 6.823.783,76-TL alacaklı olduğu yönünde hesaplama yapılmıştır.
Dava, taraflar arasında imzalanan El Bilgisayarı / Endeks Okuma hizmet alım sözleşmesi nedeni ile alacak talebine ilişkindir.
Davacı şirket tarafından davalı ...'tan 02.05.2013 tarihli 2013/... İhale Kayıt No'lu, ... İl Müdürlüğü (Tüm ilçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) işi ile ve 02.05.2013 tarihli 2013/... İhale Kayıt No'lu ... İl Müdürlüğü (Tüm ilçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) işine ait, El Bilgisayarı ile Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında, Haziran 2013 - Mart 2014 tarihleri arasında Abone Durum Kod ve Kaçak İhbarından mütevellit ödenmeyen istihkak alacakları ve bu alacaklara işletilen %18 KDV alacağı olarak belirtilerek 20.000.-TL asıl alacak ve % 18 KDV alacağı 3.600 TL olmak üzere, KDV dahil 23.600,00.-TL alacağın dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili talep edildiği, davacı ile davalı arasında; 02.05.2013 tarihli 2013/... İhale Kayıt No'lu, ... İl Müdürlüğü (Tüm ilçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) işi ile, 02.05.2013 tarihli 2013/... İhale Kayıt No'lu ... İl Müdürlüğü (Tüm ilçeleri, bunlara bağlı belde ve köyler) işine ait dayanak olan, “El bilgisayarı ile Endeks Okuma Hizmet Alımı Tip Sözleşmesi ” nin 02.05.2013 tarihinde imzalandığı, sözleşme gereğince davacı şirketin 03.06.2013 tarihinde işe başladığı, uyuşmazlığın davacı tarafından yapılan bildirim durum kodlarının davalı İdare tarafından tutanağa bağlanmaması halinde davacı şirketin sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak kabul edilen teknik şartname hükümleri uyarınca ücrete hak kazanıp kazanmadığına ilişkin olduğu, taraflar arasında yapılan “Teknik Şartname”nin 3.1 Maddesi'nin“Kaçak elektrik kullananların ...' a bildirilmesi halinde Elektrik Tarifeleri Yönetmeliğinin 19. maddesi uyarınca, ... Yönetim Kurulu tarafından Tarife Altı bedelleri grubunda o yıl için “Diğer aboneler” olarak belirlenen açma-kapama birim bedelinin % 20'si ödenecektir. Ancak bu bedelin ödenebilmesi için; kaçak tutanağının EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapıldıktan sonra tahakkuka bağlanması şarttır" şeklinde olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 9.2 maddesinde, sözleşmenin ekleri arasında Teknik Şartname ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin de yer aldığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42.maddesinde hak vediş ödemelerinin ne şekilde yapılacağının düzenlendiği, buna göre, "...Yüklenicinin geçici hakedişleri, itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun "idareye verilen ...tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla" cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde, hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır." hükmü bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesinin HMK.'nun 193/1.mad gereğince, taraflar arasında yapılmış delil sözleşmesi niteliğinde olduğu, şartnamenin 42.maddesinde geçici hakedişlere itirazın ne şekilde yapılacağının düzenlendiği, belirtilen usule uygun olarak itiraz edilmemesi halinde, geçici hakedişlerin hizmet veren açısından kabul edilmiş sayılacağı, davalı tarafından düzenlenen hakedişlerin, davacı tarafından 42. maddede belirtilen usul ile ihtirazi kayıt konulmaksızın kabul edildiği, bilirkişi raporlarında tahakkuka bağlanmayan ihbar ve durum kodlarının ve yanlış anlam verilen kodların bulunduğu yönündeki tespitlerinde yine aynı usul ile ihtirazi kayıt ileri sürülerek itiraz edilmesi gerektiği, hakedişlere itiraz edildiği yönünde davacı tarafından herhangi bir delilin dosyaya ibraz edilmediği, tüm bu nedenlerle davacının hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayıldığı ve alacak talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL red harcından peşin alınan 403,03TL 'den mahsubu ile bakiye 322,33-TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 5,100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Hüküm kesinleştiğinde varsa kullanılmayan gider avansının ilgilisine İADESİNE,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/05/2022
Katip ...
Hakim ...