T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ADANA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/132 Esas
KARAR NO: 2021/896
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... -
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI: ... - ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/02/2020
KARAR TARİHİ: 21/10/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili mahkememize verdiği davalının ... olarak belirtildiği dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili şirketin Bayi/Distribütör'ü (.... A.Ş.) kanalı ile aralarında düzenlenen sözleşmeyi akdettiklerini, sözleşmenin 3.maddesinde davalı işyerinde müvekkili şirketin pazarlama ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerini satmayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin 2. Maddesinde işletici işyerinde şirkeitn yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 11. Maddesinde davalı işyerinin açılmasına ve işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla 15.000,00 TL katkı payı ödemesi yapıldığını, davalı katkı payı ödemesi yapıltıktan sonra ürün satış listelerine göre davalının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini belirterek, ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte 15.000,00 TL katkı payının ve 15.000,00 TL cezai şartın davalıdan tahsilini arz ve talep etmiştir.
Davacı vekili 01/07/2020 tarihli dilekçesi ile, dosyada yapılan incelemede dava dilekçelerinden dolayı mahkeme esas numarasından öte karmaşaya sebep olduklarının anlaşıldığını, benzer taleplere dayalı olarak 12.02.2020 tarihinde dosyanın asıl davalısı ... ile yine dosyada davalı görülen ... aleyhine iki ayrı alacak davası açıldığını,, dosyanın UYAP kaydından anlaşılacağı üzere davalısı ... olduğunu, ancak Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı uyap kaydı oluşmuş olan diğer dava açtıkları şahıs olan ...'ın dava dilekçesi -taraflarının hatası ile- dosya kayıtlarında yer aldığını bu kapsamda dosyada uyap kayıt kabul kaydı doğrultusunda davalının sadece ... olduğu kabul edilerek, ... adına oluşturulan davalı kaydının kaldırılmasını ve tutanaklarda düzeltme yapılmasını arz ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyasına ilişkin ... aleyhine açılan dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili şirketin Bayi/Distribütör'ü (... A.Ş.) kanalı ile aralarında düzenlenen sözleşmeyi akdettiklerini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 11. Maddesinde davalı işyerinin açılmasına ve işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla 20.000,00 TL katkı payı ödemesi yapıldığını, davalının katkı payı ödemesi yapıldıktan sonra işletmekte olduğu işyerinde sözleşmenin 9/f maddesini ihlal ederek müvekkili şirkete ait tabela, görsel tente ve soğutucuları kaldırdığını ve başka firmalara ait tabela ve soğutucuları yerleştirdiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini belirterek, ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte 20.000,00 TL katkı payının ve 20.000,00 TL cezai şartın davalıdan tahsilini arz ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
YARGILAMA ve GEREKÇE: Mahkememizce, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası, Uray Vergi Dairesinden davalıya ait BA formları celb edilmiştir.
Mahkememizce, mali müşavir bilirkişiden alınan raporda özetle; davacı şirketin defterlerinin e-defter olduğunu, beratların süresinde verildiğini, GİB imzalı berat indirildiği, bu defterlerin genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerin uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığını, davalı defterlerinin VUK'ta belirlenen süre ve şekillerine uygun olarak açılış tasdiklerinin yaptırıldığı, kapanış tasdiki işleminin yaptırılmış olduğu, defterlerin genel kabul görmüş muhasebe standartlarına uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığını, davacı şirketin distribütör dava dışı ...Ltd.Şti. Ve davalı arasında düzenlenen Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi 20. Maddesinde süresinin 01.07.2018-30.04.2020 tarihlerine geçerli olacağının belirtildiği, dosyada ibraz edilen davalı tarafça dava dışı distribütör ... A.Ş.'ye 04.03.2018 tarihli ... seri numaralı İşletme Katkı payı açıklamalı KDV dahil 20.000,00 TL faturanın taraflar arasındaki 01.07.2018 tarihli sözleşmeden önce olduğu bu sebeple sözleşmeye dayalı talep edilen katkı payı ile cezai şartın davacıya ödenmesinin yerinde olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce, önceki mali müşavir bilirkişiden alınan 20/05/2021 tarihli ek raporda özetle; yerinde inceleme görevlendirmesi gereği davacı şirketin muhasebe yetkilisince sunulan davalı ...'e ait sözleşme ve belgeler ışığında davacı şirket ile dava dışı distribütör arasında düzenlenen Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi'nin 20. Maddesine göre sözleşme süresinin 01.07.2018-30.04.2020 tarihlerinde geçerli olacağının belirtildiği, dava dışı distribütör tarafından 04.03.2018 tarihli ... seri numaralı "işletme katkı payı" açıklamalı KDV dahil 20.000,00 TL bedelli faturanın davalı yasal defterinde kaydının bulunduğu, söz konusu faturaya istinaden dava dışı distribütör tarafından davacı şirkete KDV dahil 18.000,00 TL bedelli işletme katkı payı e-fatura düzenlendiği, davacı şirketin distribütör dava dışı şirket ve davalı arasında düzenlenen sözleşmenin 20. Maddesinin süresinin 01.07.2018-30.04.2020 tarihlerinde geçerli olacağının düzenlenmiş olduğu, davalı tarafa ait ... Satış Litresi raporunda davalı ...'in ilk alış tarihinin 08/2019 ve son alış tarihinin 10/2020 olduğu, toplam 3.076,21 litresinin alım yapmış olduğu sözleşmede litre limiti bulunmadığı, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın alma ve bulundurma taahhüdünün ihlal edildiği iddiasına karşılık düzenli ve sürekli alım miktarları belirtilmediğinden herhangi bir değerlendirme yapılmadığının görüş belirtmenin mümkün olmadığı, ancak davacı şirketin işyerinde inceleme yapılması konusunda görev ve yetki verildiğinden, davacı şirket kayıtlarının incelenmesinden dava dışı distribütör tarafından davalı adına düzenlenen cari hesapta davalı tarafça dava dışı distribütöre 04.03.2018 tarihli ... seri numaralı işletme katkı payı açıklamalı 20.000,00 TL faturanın davalı tarafın alacağına kaydedilmiş olduğu, fatura düzenlenmeden önce 01.03.2018 tarihinde davalı tarafın, dava dışı distribütöre 29.615,56 TL borcu olduğu, ... seri numaralı faturanın davalı borcundan mahsup edilerek 9.615,56 TL'ye düştüğü, bu kapsamda davalının işletme katkı payı bedelini almış olduğu, ancak davalının taraflar arasındaki sözleşme şartlarına uyup uymadığının kesin olarak tespit edilemediğinden davacı tarafça davalıdan talep edilen 15.000,00 TL katkı payı iadesinin davalı tarafça ödenip ödenmeyeceği konusunda görüş ve kanaat beyanında bulunulmasının doğru olmayacağının düşünüldüğü belirtilmiştir.
Mahkememizce önceki mali müşavir bilirkişiden alınan 27/08/2021 tarihli raporda özetle; davalı ...'in Adana 2. ASTM'nin 2020/... Esas sayılı dosyasında bulunan dava dilekçesi ve ekleri yönünden yapılan inceleme sonucunda davacı tarafından işletme katkı payı açıklamalı e-fatura düzenlendiği, dava dışı distribütör tarafından davalı adına düzenlenen cari hesap ekstresinde davalı tarafın düzenlediği 20.000,00 TL işletme katkı payı fatura bedelinin davalının borcundan mahsup edildiği, davalının mahsup yoluyla katkı payı bedelini tahsil etmiş olduğu, davalı ...'in dava dışı distribütör ... A.Ş.'den 2017 yılında 13.578,90 litre, 2018 yılında 5.528,51 litre, 2019 yılında 596,16 litre, 2020 yılında 746,31 litre, 2021 yılında ise 467,40 litre miktarında alım yaptığı, davalının alış miktarının 2019 yılında %90, 2020 yılında %87 oranında düştüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin 01.07.2018-30.04.2020 tarihleri arasını kapsamtak olduğunu, davalı tarafından 2019 ve 2020 yıllarında alış miktarının 2018 yılı baz alındığında yaklaşık %10 olarak gerçekleştiği, ayrıca davalı tarafın davacı şirkete ait tabela, görsel tente ve soğutucuları kaldırarak, başka firmalara ait tabela ve soğutucuları yerleştirmek suretiyle sözleşmenin 9/f maddesini açıkça ihlal ettiği, açıklanan nedenlerle davacı şirketin 20.000,00 TL katkı payı ile sözleşmenin 15. Maddesinde belirlenen 20.000,00 TL cezai şarttan dolayı alacağının doğduğu belirtilmiştir.
Dava dosyasına ilişik 2019/... sayılı Arabuluculuk Bürosu dosyasının incelenmesinde dava şartı arabuluculuk başvuru dosyasından sarf kararının düzenlendiği, sürecin görüşme sonucu anlaşmama ile sonuçlandığı tespit edilmiştir.
Dava dilekçesi, beyan dilekçeleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından; davacı vekili sehven Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde, davalının müvekkili şirketin bayisi/distribütörü ile aralarında düzenlenen sözleşmeye aykırı davranarak sözleşmenin 9/f maddesini ihlal ettiğini ve müvekkili şirkete ait tabela, görsel tente ve soğutucuları kaldırdığını ve başka firmalar ait tabela ve soğutucuları yerleştirdiği iddiasındadır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle, avalı ...'in dava dışı distribütör ... A.Ş.'den 2017 yılında 13.578,90 litre, 2018 yılında 5.528,51 litre, 2019 yılında 596,16 litre, 2020 yılında 746,31 litre, 2021 yılında ise 467,40 litre miktarında alım yaptığı, davalının alış miktarının 2019 yılında %90, 2020 yılında %87 oranında düştüğü, davalı tarafın davacı şirkete ait tabela, görsel tente ve soğutucuları kaldırarak, başka firmalara ait tabela ve soğutucuları yerleştirmek suretiyle sözleşmenin 9/f maddesini açıkça ihlal ettiği, açıklanan nedenlerle davacı şirketin 20.000,00 TL katkı payı ile sözleşmenin 15. Maddesinde belirlenen 20.000,00 TL cezai şarttan dolayı alacağının doğduğu belirtilmiştir.
Davacı şirketin bayisi/distribütörü ile davalı arasında düzenlenen 01/07/2018 tarihli sözleşmenin 01/07/2018-30/04/2020 tarihleri arasında geçerli olacağı, sözleşmenin 9/f maddesinde "İşletici işbu sözleşmede anılan işyerinin, deposunun veya eklentilerinin iç ve dış cephelerinde, Ek-1'deki kroki ve listeye uygun olarak karşılıklı mutabakat ile belirlenen görsel malzemeleri, tabela, tente, raf, teşhir, stant veya soğutucuyu ilgili mevzuatların elverdiği ölçüde bulundurmakla, konumlandırmakla ve şirketin öngördüğü düzende sergilemekle yükümlüdür. İşletici, işbu sözleşme konusu ürünleri sergilerken, ürün ambalajlarının önyüzlerinin tüketiciye dönük ve blok halinde olmasını kabul ve taahhüt eder. Şirket, Bayi veya Distribütörü aracılığıyla, işbu sözleşme gereğince vermeyi öngördüğü görsel veya yazılı malzemenin amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını denetlemeye, amacına uygun kullanılmayan veya belirlenen alan dışında veya etkisini azaltacak şekilde kullanılan malzemenin iadesini veya bedelinin tarafına ödenmesini istemeye yetkilidir. İşbu maddenin uygulanmasında başkaca kişi ve/veya şirketlerin haklarına engel olmamak esastır." hükmüne yer verilmiştir. Aynı sözleşmenin 15. Maddesinde "İşletici, sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmesindeki ürünlerin bulunurluğunun etkin ve süreklilik arz edecek şekilde yapılmaması veya bunun azaltılması, şirket tarafından verilen tabela tente veya sair mevzuata uygun görselin kaldırılması, değiştirilmesi veya beklenen faydayı azaltacak uygulamalar yapılması....halinde, kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitieceği gibi şirket veya bayi veya distribütörün kayıtlarındaki şileticiden olan alacakları ile şirketten ve/veya bayi ve distribütörden almış olduğu mali yardım, katkılar ve her türlü sabit yatırım harcamalarının tümünü ve uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere TCMB tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket ve/veya bayi veya distribütöre nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 20.000,00 TL cezai şart ile....kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder..." hükmüne yer verilmiştir.
Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda avalı ...'in dava dışı distribütör ... A.Ş.'den 2017 yılında 13.578,90 litre, 2018 yılında 5.528,51 litre, 2019 yılında 596,16 litre, 2020 yılında 746,31 litre, 2021 yılında ise 467,40 litre miktarında alım yaptığı, davalının alış miktarının 2019 yılında %90, 2020 yılında %87 oranında düştüğü ve taraflar arasındaki sözleşmenin 01.07.2018-30.04.2020 tarihleri arasını kapsamtak olduğunu, davalı tarafından 2019 ve 2020 yıllarında alış miktarının 2018 yılı baz alındığında yaklaşık %10 olarak gerçekleştiği, ayrıca davalı tarafın davacı şirkete ait tabela, görsel tente ve soğutucuları kaldırarak, başka firmalara ait tabela ve soğutucuları yerleştirmek suretiyle sözleşmenin 9/f maddesini açıkça ihlal ettiği de anlaşıldığından davanın kabulü ile; 20.000,00 TL katkı payı ödemesi ve 20.000,00 TL cezai şart istemi olmak üzere toplam 40.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine 250,00 TL'lik ek bilirkişi ücretinin davacı kusur ile dosyanın ek rapora gönderilmiş olması nedeniyle davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; 20.000,00 TL katkı payı ödemesi ve 20.000,00 TL cezai şart istemi olmak üzere toplam 40.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
2-Alınması gereken 2.732,40 TL harçtan, peşin alınan 683,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.049,30 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 683,10 TL harç gideri, 769,00 TL (bilirkişi ücreti, posta ve talimat gideri) olmak üzere toplam 1.452,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 250,00 TL'lik bilirkişi ek ücretinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 6.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Hüküm kesinleştiğinde varsa kullanılmayan gider avansının ilgilisine İADESİNE,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/10/2021
Katip ...
Hakim ...