T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/625 Esas - 2021/951
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ADANA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/625 Esas
KARAR NO: 2021/951
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ... ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI: ... - ...
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/10/2020
KARAR TARİHİ: 04/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirketin Mersin Bayi/Distribütör'ü (....Ltd.Şti.) kanalı ile taraflar arasında 01.05.2017 tarihli sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin 2. Maddesinde işletici işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin 12. Maddesinde davalı işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla müvekkili şirket bayisi kanalı ile sözleşmeye bağlı olarak davalıya 8.000,00 TL katkı payı ödenmesi mutabakatına varıldığını, katkı payının davalıya ödendiğini, ödeme yapıldıktan sonra ürün satış listesinin incelenmesinde davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını ve Haziran 2018 tarihi itibariyle müvekkili şirketten tamamen mal ve ürün almadığını bu tutumu ile de sözleşmenin 2. Maddesini ihlal ettiğini, sözleşmenin 20. Maddesinde ceza-i şarta dair hüküm olduğunu belirterek davalının sözleşme hükümlerini ihlal ettiğinden Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerdeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak ticari faiziyle birlikte 8.000,00 TL katkı payı ile 8.000,00 TL ceza-i şart bedelinin davalıdan tahsilini arz ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
YARGILAMA ve GEREKÇE: Mahkememizce, Silifke Vergi Dairesinden davalıya ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiş, davalıya yapılan ihtara rağmen ticari defter ve belgelerini sunmamış, davacı defterlerinin incelenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce, mali müşavir bilirkişi ...'ten alınan raporda özetle; davacı defterlerinin e-defter olduğunu, davacı şirketin bayisi ile davalı arasında 01.05.2017 tarihli sözleme düzenlendiğini, sözleşmenin 3. Maddesinde davalının 12.000 litre ürünü satmayı taahhüt ettiği, satış miktarının tamamlanmasıyla sözleşmenin sona ereceğinin öngörüldüğü, sözleşmenin 12. Maddesinde davalıya 8.000,00 TL katkı payı verileceği veya iskonto uygulanacağının öngörüldüğü, sözleşmenin 19. Maddesinde sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde davacı şirkete bildirimde bulunmadan tek taraflı olarak sözleşmeyi fesih yetkisi tanındığını, sözleşmenin 20. Maddesinde katkı payının iadesi hususunun "....sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi, ilgili mevzuatlara aykırılıktan kaynaklanan nedenler ile faaliyetine son verilmesi, askıya alınması gibi nedenler ile işbu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitireceği gibi şirket veya bayi veya distribütörün kayıtlarındaki işleticiden olan alacakları ile şirketten ve/veya bayi ve distribütör'den almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere TCMB tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket ve/veya bayi veya distribütöre nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 8.000,00 TL cezai şartı ile birlikte..ödemeyi kabul ve taahhüt eder. İşletici, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep edemez. Satış noktasında başka marka bira çeşitlerinin satılması ya da işbu sözleşmenin 3.maddesindeki miktar taahhüdüne ulaşılamaması halleri işbu madde kapsamı dışındadır ve bu durumda cezai şart hükmü uygulanmayacaktır." denildiğini, davalı tarafın işini terk etmiş olduğundan madde hükmüne göre cezai şarttan sorumlu olduğunun anlaşıldığını, Silifke Vergi Dairesi'nden gelen cevabi yazıya göre davalının 01.06.1999 tarihinde işe başladığı, 01.06.2018 tarihinde işi terk ettiği, davacı şirket tarafından davalıya 7.199,99 TL katkı payı faturası düzenlendiğini ve davacı defter kayıtlarına işlendiği, davalı tarafından davacıdan toplam 6.260,00 litre alım yapıldığı, sözleşmeye uyulmadığı, sözleşmede her ne kadar 8.000,00 TL katkı payı ödeneceği yazılı ve dava dışı davacı bayisi tarafından da davalıya 8.000,00 TL ödenmiş ise de, bayi tarafından davacıya rücu edilen tutarın (fatura tutarı 7.199,99 TL) olmasından dolayı davacının da 7.199,99 TL bedeli talep edebileceği, davacının dava tarihi itibariyle 7.199,99 TL alacağının olduğu, sözleşmenin 20.maddesine göre katkı payının 14.06.2017 tarihinden itibaren talep edilebileceği, davalının sözleşmeye göre 12.000 litre ürün alması gerekirken 6.260 litre ürün aldığı ve haziran/2018 ayından sonra ürün almayı kestiği ve işyerini 01.06.2018 tarihinde kapattığı, dolayısıyla bundan sonra da mal alamayacağını sözleşme edimini yerine getiremeyeceği, aynı maddeye göre 8.000,00 TL cezai şartın oluştuğu belirtilmiştir.
Dava dosyasına ilişik 2020/... sayılı Arabuluculuk Bürosu dosyasının incelenmesinde dava şartı arabuluculuk başvuru dosyasından sarf kararının düzenlendiği, sürecin görüşme sonucu anlaşmama ile sonuçlandığı tespit edilmiştir.
Dava dilekçesi, beyan dilekçeleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından; davacı şirketin distribütörü ... Ltd. Şti. ile davalı arasında düzenlenen 01/05/2017 tarihli sözleşmenin sözleşmenin 3. Maddesinde davalının 12.000 litre ürünü satmayı taahhtü ettiği, satış miktarının tamamlanmasıyla sözleşmenin sona ereceği, sözleşmenin 12. Maddesinde davalıya 8.000,00 TL katkı payı verileceği veya iskonto uygulanacağı, sözleşmenin 19. Maddesinde sözleşmedeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde davacı şirkete bildirimde bulunmadan tek taraflı olarak sözleşmeyi fesih yetkisi verildiği, Aynı sözleşmenin 20. Maddesinde "İşletici, sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmesindeki ürünlerin bulunurluğunun etkin ve süreklilik arz edecek şekilde yapılmaması veya bunun azaltılması, şirket tarafından verilen tabela tente veya sair mevzuata uygun görselin kaldırılması, değiştirilmesi veya beklenen faydayı azaltacak uygulamalar yapılması....halinde, kredi ve/veya katkının kendisine henüz ödenmemiş kısmını talep etme hakkını yitieceği gibi şirket veya bayi veya distribütörün kayıtlarındaki işleticiden olan alacakları ile şirketten ve/veya bayi ve distribütörden almış olduğu mali yardım, katkılar ve her türlü sabit yatırım harcamalarının tümünü ve uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere TCMB tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket ve/veya bayi veya distribütöre nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 8.000,00 TL cezai şart ile....kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder..." hükmüne yer verilmiştir.
Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalıya 7.199,99 TL'lik katkı payı sağlandığı, davalının dava dışı distribütörden toplamda 6.260 litre alım yaptığı, sözleşmede belirtilen 12.000 litrelik alımın yapılmadığı, Haziran/2018 ayından sonra ürün almayı kestiği, sözleşmeye aykırı davrandığı ve ayrıca Silifke Vergi Dairesi'nden gelen cevabi yazıya göre davalının 01.06.1999 tarihinde işe başladığı, 01.06.2018 tarihinde işi terk ettiği bu kapsamda davalının sözleşmenin 3 ve 20. Maddesine aykırı davrandığı anlaşıldığından davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile; 7.199,99 TL'nin 14.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte 8.000,00 TL ceza-i şartın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ İLE; 7.199,99 TL'nin 14.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte 8.000,00 TL ceza-i şartın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gereken 1.038,31 TL harçtan, peşin alınan 273,24 TL harcın mahsubu ile bakiye 765,07 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucuk ücretinden, 1.254,00 TL'sinin davalıdan tahsili ile, bakiye kısım olan 66,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 273,24 TL harç gideri, 725,00 TL (bilirkişi ücreti, posta ve talimat gideri) olmak üzere toplam 998,24 TL yargılama giderinden kabul ve reddedilen kısım dikkate alınarak 948,33 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Hüküm kesinleştiğinde varsa kullanılmayan gider avansının ilgilisine İADESİNE,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/11/2021
Katip ...
Hakim ...