T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/377 Esas - 2021/1215
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ADANA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/377
KARAR NO: 2021/1215
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACILAR: 1- ... - ...
2- ... - ...
3- ... - ...
4- ... - ... - ...
VEKİLİ: ...
DAVALI: 1- ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: ... - ...
DAVALI: 2- ... ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: ... - ...
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/04/2021
KARAR TARİHİ: 30/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın 28/12/2020 tarihinde seyir halinde iken ... plakalı aracın virajı alamaması sonucu meydana gelen kazada müvekkilleri murisinin vefat ettiğini belirterek maddi tazminat yönünden 4.000,00 TL, manevi tazminat yönünden ise 50.000,00 TL olmak üzere toplam 54.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ....A.Ş.vekilinin cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olabileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle, kaza sonrasında sürücü ... ve yanında yolcu olarak seyahat eden ...'ın adli tıpta yapılan otopsilerinde alkollü olduklarının tespit edildiğini, müteveffa müvekkili şirket ile yapmış olduğu kiralama sözleşmesinin genel ve özel şartlarına aykırı davranarak kiralamış olduğu aracı alkollü kullandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Adana CBS, İzmir Trafik Tescil Şube Müdürlüğü, ... A.Ş Müdürlüğü, Seyhan İlçe Emniyet Müdürlüğü, Adana SGK İl Müdürlüğünden dava konusu istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Dava, davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile sigortalı diğer davacıya ait aracın karıştığı trafik kazasında davacıların eş ve babaları olan araç sürücüsünün ölümü sonucunda destekten yoksunluk zararına uğradığından bahisle açılmış maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının sorumlu olup olmadığı, trafik kazasının meydana gelmesindeki kusur durum ve oranları, davacıların destekten yoksunluk zararının bulunup bulunmadığı ve zararın miktarı ile talep edilen tazminat hakkında uygulanması gerekli faizin türü ve başlangıç tarihi hususlarında toplanmaktadır.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesinin 1.fıkrasına göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, anılan kanunun 51.maddesinin 1.fıkrasında, hakimin, tazminatın kapsamını ve ödeme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği, 53.maddesinde ise, ölüm halinde uğranılan zararların özellikle cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen kanunun 85.maddesinin 1.fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut birşeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91.maddesinin 1.fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85.maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür.
Dava sebebi trafik kazasına karışan ... plaka sayılı otomobil cinsi aracın davalı sigorta şirketince 21/04/2020-21/04/2021 dönemine ilişkin olarak 410.000,00 TL limitli olarak zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile sigorta edildiği görülmüştür.
Mahkememizce dosya kusur bilirkişisine tevdi edilmiş, ...'dan alınan 20/10/2021 tarihli raporda, 28/12/2020 günü meydana gelen kazanın oluşumunda ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın asli ve %100 oranında kusurlu olduğuna ilişkin görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Mahkememizce dosya hesap bilirkişisine tevdi edildiği, hesap bilirkişisi ...'dan alınan 01/12/2021 tarihli raporda, garameli yapılan hesaplamalar sonucunda davacılardan ... için 17.357,09 TL, davacılardan ... için 20.314,00 TL, davacılardan ... için 28.199,09 TL, davacılardan ... için 255.008,54 TL olduğuna ilişkin görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Davacı vekili 13/12/2021 tarihli ıslah dilekçesi ibraz ettiği, dava dilekçesinde talep edilen maddi tazminat tutarını artırarak 316.878,72 TL'ye çıkardığı görülmüş, ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.
Davalılardan araç maliki şirket vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde kazalı aracın davalıların murisine uzun süreli kira sözleşmesiyle kiralanarak teslim edildiği ve kazanın kira dönemi içinde gerçekleştiğinden işletenlik sıfatı bulunmayan müvekkilinin zarardan sorumlu olmadığı savunularak dilekçe ekinde kira sözleşmesi örneği sunulduğundan uyuşmazlığın çözümü bakımından bu işletenlik sıfatının olup olmadığı önem taşımaktadır.
Davalı araç maliki vekilinin cevap dilekçesindeki kira sözleşmesinin incelenmesinde kazalı ... plaka sayılı aracın 08/12/2020 tarihinde davalılar murisi ...'a 30 gün süreli olarak 2.500,00 TL bedel karşılığı kiralanmış olduğu anlaşılmıştır.
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 2016/... Esas-2019/... Karar sayılı ve 25/03/2019 günlü ilamı).
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, 28/12/2020 günü meydana gelen kazanın oluşumunda ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın asli ve %100 oranında kusurlu olduğu kaza neticesinde davacıların eşi ve babası olan adı geçen araç sürücüsünün vefat ettiği, kazalı aracın davalılardan araç maliki ... .... Ltd. Şti.tarafından müteveffa sürücüye 08/12/2020 tarihinden itibaren 30 gün süreyle kiralanmış olduğu, davacıların desteğinin ölümüne neden olan trafik kazasına söz konusu kiralama dönemi içinde olmak üzere 28/12/2020 tarihinde meydana geldiği, davacı tarafça davalı araç malikinden ve onun hukuki sorumluluğunun zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesiyle üstlenen diğer davalı sigorta şirketi tarafından destekten yoksun kalma sebebiyle uğradıkları maddi zararlarının ve davalı araç maliki tarafından manevi zararlarının giderilmesine yönelik olarak dava açılmış ise de, davalı araç maliki ile davacıların desteği arasındaki araç kiralama sözleşmesinin uzun süreli kiralama niteliğinde olduğu ve kiralanan aracın davacıların desteğine teslim edilmiş ve kazanın da kira dönemi içinde meydana geldiği dikkate alındığında araç maliki davalı şirketin 2918 sayılı KTK'nın 3.maddesi uyarınca kiralama dönemi içinde işletenlik sıfatının bulunmadığı, ölüme neden olan trafik kazasının müteveffa araç sürücüsünün kusurundan meydana gelmiş olup davalı araç malikinin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla işletenlik sıfatı bulunmayan davalı araç maliki şirketin davacıların maddi ve manevi zararından dolayı hukuki sorumluluğunun bulunmadığı, araç maliki ... .... Ltd. Şti.'nin kira dönemi içinde işletenlik sıfatı bulunmadığından onun hukuki sorumluluğunun zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesiyle üstlenen diğer davalı sigorta şirketinin de davacıların zararından hukuki sorumluluğundan söz edilemeyeceği gözetilerek davacıların davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 184,44 TL peşin harç ile 1.083,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.267,44 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.208,14 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacılara iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13.fıkrası uyarınca zorunlu arabuluculuk giderleri yargılama giderlerinden sayıldığından arabuluculuk tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Maddi tazminat bakımından davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin ilgili maddesi gereği 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara verilmesine,
6-Manevi tazminat bakımından davalı .... Ltd. Şti kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin ilgili maddesi gereği 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müşterek ve müteselsilen alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
7-Peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı ve davalı .... Ltd. Şti vekilinin yüzüne karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinden mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/12/2021
Katip ...
Hakim ...