T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ADANA
ASLİYE TİCARET 2.MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/320 Esas
KARAR NO: 2021/784
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... - ...
Av. ... - ...
Av. ... - ...
DAVALILAR : 1- ... - ...
2- ... - ... ...
VEKİLİ: AV. ...
3- ... - ... ...
4- ... - ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22.05.2017
KARAR TARİHİ: 22.09.2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ihale ile iş verdiği davalı şirket yanında çalışan işçi ... için 25.01.2017 tarihinde 2.907,91-TL ödemede bulunduğu yapılan ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; şirket muhasebe ve işçi alımları ile ilgili olarak hiç bir alakasının olmadığını ve iyi niyetinin göz önünde bulundurularak savunmalarının kabulü ile açılan davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar ..., ... Ve ...'nin cevapları alınamamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen davalılardan tahsili talebine ilişkindir.
Adana Asliye Hukuk 4. Mahkemesinin 2017/... Esas ve 2019/... Karar sayılı ilamı gereğince görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize tevzii edildiği görüldü.
Davacı kurum tarafından sunulan dava dışı işçi ...'in çalıştığı dönmelere ilişkin ihale dosyaları, Adana İcra 4. Müdürlüğüne ait 2016/... esas sayılı dosyası, Adana İş 5. Mahkemesine ait 2014/... esas sayılı dosyası sureti mahkememiz dosyası arasına alındı.
Bilirkişi ...'a ait 12.02.2020 tarihli raporunda; incelenen dosya kapsamında ihale edilen işin anahtar teslimi verildiğini, davacı kurumun ihale kurumu olduğunu, 4857 sayılı yasa md.36 uyarınca işçinin her hak ediş dönemi için son üç aylık ücret alacağından taşeronlarla müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, sorumluluğun yasadan kaynaklandığını, Adana İş 5. Mahkemesine ait 2014/... esas ve 2016/... karar sayılı gerekçeli kararı incelendiğinde hükmün 7.maddesinde davacı kurum olan ...'nin ücret alacağından sorumluluğunun 1.276,57-TL olduğunu, davacı kurumun işçinin 1.276,57-TL ücret alacağından davalı ... ile müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davacı kurum ile davalı ... arasında yapılan sözleşmelerde yüklenicinin sorumluluklarına ilişkin hususlarda yapım işleri genel şartnamesinde yer alan hükümlerin uygulanacağının belirtildiği, bu yüzden TBK md.167'ye göre müteselsil borçlular borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı eşit paylarla sorumlu olduğunu, dava dışı işçi ...'in ücret alacağından kaynaklı olarak müteselsil borçlu olan davacı ihale kurumu ... aleyhine açılan Adana İcra 4. Müdürlüğüne ait 2016/... esas sayılı dosyasında borçlu ... tarafından 25.01.2017 tarihinde 2.907,91-TL ödeme yapıldığını, davalılardan ...'nın sorumluluğunun ise TBK md.167'ye göre bu miktarın yarısı olan 1.453,96-TL olduğunu, faiz başlangıç tarihinin davacı kurumun ödeme tarihi olan 25.01.2017 olduğu yönünde rapor sunulmuştur.
Bilirkişi ...'a ait 17.05.2021 tarihli ek raporunda; ihale edilen işin anahtar teslimi verildiği, davacı kurumun ihale kurumu olduğu, 4857 sayılı yasa m.36 uyarınca işçinin her hakediş dönemi için son üç aylık ücret alacağından taşeronlarla müştereken ve müteselsilen sorumluğu olduğunu, sorumluluğun yasadan kaynaklandığını, Adana İş 5. Mahkemesinin 2014/... esas ve 2016/... karar sayılı gerekçeli kararı incelendiğinde hükmün 7. Maddesinde davacı kurum olan ...'nin ücret alacağından sorumluluğunun 1.276,57-TL ve kararın Yargıtay 22.Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiğini, davacı kurum ... işçinin 1.276,57-TL ücret alacağından işçiye karşı davalı ... ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davacı kurum ile davalı ... arasında yapılan sözleşmelerde yüklenicinin sorumluluklarına ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin uygulanacağının belirtildiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve taraflar arasında yapılan sözleşme hükümlerine göre işçi alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağı, dava dışı işçi ...'in ücret alacağından kaynaklı olarak müteselsil borçlu olan davacı ihale kurumu ... aleyhine açılan Adana İcra 4. Müdürlüğüne ait 2016/... esas sayılı dosyasında borçlu ... tarafından 25.01.2017 tarihinde 2.907,91-TL ödeme yaptığını, davalı ...'nın Yapım İşleri Genel Şartname ve sözleşmeler uyarınca ... tarafından yapılan 2.907,91-TL ödemenin tamamından sorumlu olduğunu, faiz başlangıç tarihi, davacı kurum ödeme tarihi olan 25.01.2017 olup, faiz türü ise yasal faiz olduğu yönünde rapor sunulmuştur.
Taraflar arasındaki ihtilaf, hizmet alım sözleşmeleri gereğince çalıştırılan dava dışı işçiye yapılan ve yukarıda açıklanan işçilik alacakları ile yargılama giderlerinden hangi tarafın ne oranda sorumlu olacağı noktasında toplanmaktadır. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, aynı sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınmalıdır.
Gerek 4857 sayılı İK'nun 2/6 maddesinde gerekse 1475 Sayılı İK'nun 1/son maddesinde, asıl işveren-alt işveren tanımlanmış olup yasa işçilik haklarının korunması amacıyla asıl ve alt işvereni birlikte sorumlu tutmuştur. Ancak bu sorumluluğun işçiye karşı düzenlenmiş bir sorumluluk olduğu, işcilik haklarını güvenceye almayı amaçladığı, rücu ilişkisini etkilemeyeceği açıktır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Bu durumda mahkemece yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde, kıdem tazminatı, UBGT, fazla mesai, hafta tatili alacakları yönünden davalı yüklenicilerin işçileri çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olduğu, yıllık izin alacağı ve ihbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olduğu gözetilerek hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile ödenen bedelin tamamından davalı yüklenicilerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir(Yargıtay 15 HD., 31.05.2021 tarih ve 2021/... E ve 2021/... K.).
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacının dava dışı ...'in Adana İş 5. Mahkemesinin 2014/... Esas ve 2016/... Karar sayılı ilamı ile davalı ... aleyhine açmış olduğu davada kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağına hükmedilmiş olup, ...'nin sadece ücret alacağının 1.276,57-TL'lik kısmından davalı ... ile müteselsilen sorumlu olduğuna ilişkin hüküm kurulduğu, Yargıtay Hukuk 22. Dairesinin 03.02.2020 tarihli kararı ile onanmasına karar verildiği, dava dışı işçi tarafından davacı aleyhine Adana İcra 4. Müdürlüğüne ait 2016/... Esas sayılı dosyası üzerinden iş mahkemesi ilamındaki ücret alacağı ve ilam vekalet ücreti ile yargılama giderleri yönünden takip başlatılmış, davacının 26.01.2017 tarihinde takip dosyasına 2.907,91-TL ödediği, davacının dava dışı işçinin çalıştığı dönemlerdeki hizmet alım sözleşmesi ile ihale verdiği davalılara karşı yapılan bu ödeme nedeniyle rücuen tazminat talebinde bulunduğu, bilirkişi ... tarafından sunulan kök ve ek raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, rücu alacaklarında Yargıtay'ın yeni dönem kararlarının az yukarıda belirtildiği şekli ile müstekar hale geldiği, dava dışı ...'e yapılan icra takip dosyası kapsamındaki ödenen kısımdan davalılardan sadece ...'nın sorumlu olduğu, açıklanan bu nedenle davacının diğer davalılara karşı açmış olduğu davanın reddi gerektiği anlaşılmıştır.
Dava dışı ...'in 23.11.2010-13.05.2012 yılları arasında davalılar bünyesinde çalıştığı, davacı ile davalılardan ... arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin yapım işleri genel şartnamesinin 34.maddesinde ve hizmet işleri genel şartnamesinin 38.maddesinde işçinin işçilik haklarının yüklenici tarafından karşılanması gerektiğinin belirtildiği, davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemenin davalı ...'dan sözleşme hükümleri gereğince talep edebileceğini kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kısmen kabulü ile;
1-2.907,91-TL rücu tazminatının davalılardan ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Diğer davalılar yönünden açılan davanın reddine,
3-Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 198,64-TL den peşin alınan 49,66-TL harcın mahsubu ile bakiye 148,98-TL harcın davalılardan ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-AAÜT gereğince hesaplanan 2.907,91-TL vekalet ücretinin davalılardan ...'dan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalılardan ..., ... ve ... kendilerini bir vekille temsil ettirmediğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacının yapmış olduğu 1.288,00-TL yargılama gideri ile peşin harç olarak ödenen 49,66-TL olmak üzere toplam 1.337,66-TL'nin davalılardan ...dan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına ),
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, 6763 sayılı yasa ile değişik 6100 sayılı yasanın 341. Maddesi gereğince miktar itibari ile kesin olmak üzere karar verildi. Açıkça okundu, usulen anlatıldı.
22/09/2021
Katip ...
e- imzalıdır
Hakim ...
e- imzalıdır